MSINGI · SOMO LA ASILI, LILILOPANGWA KATIKA MPANGILIO WA KALE
Kumcha Bwana — Mafundisho ya Msingi ya Biblia
NENO LA UFUNGUZI
Kumcha Bwana si kumwogopa Mungu. Ni heshima ya kina inayobadilisha kile mtu anachotenda. Maandiko yanaunganisha hilo na kutembea, si na kuhisi. Somo hili linafuata mfuatano huo kutoka kwa ahadi iliyotolewa kwa wale wanaomcha Mungu, kupitia taifa lililosema linamcha yeye huku likitumikia miungu mingine, hadi kanisa lililotetemeka na kisha kukua.
MASWALI MATATU AMBAYO SOMO HILI LINAJIBU:
1. Mungu anampa nini mtu amchaye?
2. Je, mtu anaweza kusema anamwogopa Bwana na bado ahesabiwe kuwa hamwogopi kabisa?
3. Kumcha Bwana kunaonekanaje hasa katika maisha?
LANGO LA UFUNGUZI
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Zaburi 25:12Ni nani basi, mtu yule anayemcha Bwana? Atamfundisha katika njia atakayoichagua kwa ajili yake.
Siri ya Bwana iko kwa wale wamchao --> yeye huwajulisha agano lake.
(Mawazo yangu binafsi — neno la siri hapa ni "sod" (H5475, shauri la siri), kikundi cha watu katika shauri la karibu. Mungu haambii tu mipango yake kwa wale wanaomhofu. Anawaleta ndani ya chumba ambapo mipango hiyo inafanywa.)
1. LILE ANALOMPA MUNGU MTU ANAYEMWOGOPA
Zaburi 128:1Heri ni wale wote wamchao Bwana, waendao katika njia zake.
Lakini kutoka milele hata milele upendo wa Bwana uko kwa wale wamchao.
(Mawazo yangu binafsi — soma ahadi hizo pamoja na uangalie zinafanana katika nini. Baraka hiyo imeunganishwa na kutembea katika njia zake na kufurahia amri zake. Popote haijaunganishwa na hisia.)
2. HOFU AMBAYO MUNGU HAIHESABU KUWA HOFU KABISA
2 Wafalme 17:33Walimwabudu Bwana, lakini pia waliitumikia miungu yao kulingana na desturi za mataifa walikotoka.
WALIMHOFU BWANA + NA KUTUMIKIA MIUNGU YAO WENYEWE.
2 Wafalme 17:34Mpaka leo wanashikilia desturi zao za zamani. Hawamwabudu Bwana wala kuzishika hukumu na maagizo, sheria na amri ambazo Bwana aliwapa uzao wa Yakobo, ambaye alimwita Israeli.
Bali, mtamwabudu Bwana Mungu wenu --> kwani yeye ndiye atakayewakomboa kutoka mikononi mwa adui zenu wote.
(Mawazo yangu ya kibinafsi — mstari mmoja unasema walimcha BWANA. Unaoufuata unasema hawakumcha yeye. Vyote viwili ni kweli, na hiyo ndiyo somo. Ibada iliyogawanyika inahesabiwa na Mungu kuwa si kumcha kwake kabisa.)
3. HOFU YA BWANA NI KUCHUKIA UOVU
Mithali 8:13Kumcha Bwana ni kuchukia uovu; ninachukia kiburi na majivuno, tabia mbaya na mazungumzo potovu.
Kumcha Bwana ndicho chanzo cha hekima + wote wanaozifuata amri zake wana busara.
(Mawazo yangu binafsi — neno la chuki hapa ni "sane" (H8130, chuki), na Strong analitoa kama kuchukia kibinafsi. Hii si kutokubali kidogo uovu kwa ujumla. Ni chuki ya kudumu, ya kibinafsi kwa mambo yale hasa anayoyachukia Mungu.)
Mithali 6:16Kuna vitu sita anavyovichukia Bwana, naam, viko saba vilivyo chukizo kwake:
shahidi wa uongo ambaye humwaga uongo + na mtu ambaye huchochea fitina kati ya ndugu.
(Mawazo yangu binafsi — Mungu mwenyewe ndiye anayetaja hizo saba, hivyo mwanadamu hana ruhusa ya kuchagua orodha yake mwenyewe. Ile ya mwisho inafaa kusomwa mara mbili, kwa sababu kupanda ugomvi kati ya ndugu iko katika orodha ile moja pamoja na kumwaga damu isiyo na hatia.)
4. HOFU KUU ILIINGIA KANISA LOTE
Mathayo 10:28Msiwaogope wale wauao mwili lakini hawawezi kuua roho. Afadhali mwogopeni yeye awezaye kuiangamiza roho na mwili katika jehanamu.
Luka 12:4-5“Nawaambieni rafiki zangu, msiwaogope wale wauao mwili, lakini baada ya hilo hawawezi kufanya lolote zaidi. (5) Lakini nitawaambia nani wa kumwogopa: Mwogopeni yule ambaye baada ya kuua mwili, ana mamlaka ya kuwatupa motoni. Naam, nawaambia, mwogopeni huyo!
Matendo Ya Mitume 9:31Ndipo kanisa katika Uyahudi wote, Galilaya na Samaria likafurahia wakati wa amani. Likatiwa nguvu, na kwa faraja ya Roho Mtakatifu, idadi yake ikazidi kuongezeka, na likaendelea kudumu katika kumcha Bwana.
KUENDA KATIKA KUMCHA BWANA + KATIKA FARAJA YA ROHO MTAKATIFU = LIKAZIDI KUONGEZEKA.
(Mawazo yangu ya kibinafsi — Petro alimwambia Anania kuwa fedha hiyo ilikuwa yake mwenyewe kuibaki. Dhambi haikuwa kuizuia. Dhambi ilikuwa kujifanya, na kanisa lililoshuhudia hilo likakua baadaye badala ya kupungua.)
2 Wakorintho 7:1Wapenzi, kwa kuwa tunazo ahadi hizi, basi na tujitakase nafsi zetu kutokana na kila kitu kitiacho mwili na roho unajisi, tukitimiza utakatifu kwa kumcha Mungu.
Nyenyekeaneni ninyi kwa ninyi kwa heshima kwa ajili ya Kristo.
(Mawazo yangu binafsi — mistari hii miwili inasema mahali ambapo hofu ya Mungu inaonekana kwanza. Inaonekana katika kusafisha maisha yako mwenyewe, na inaonekana katika jinsi unavyowatendea watu wanaokuzunguka.)
6. IFANYIE KAZI KWA HOFU NA KUTETEMEKA
Wafilipi 2:12Kwa hiyo, wapenzi wangu, kama vile ambavyo mmekuwa mkitii siku zote, si tu wakati nikiwa pamoja nanyi, bali sasa zaidi sana nisipokuwepo, utimizeni wokovu wenu kwa kuogopa na kutetemeka,
Waebrania 12:28Kwa hiyo, kwa kuwa tunapokea ufalme ambao hauwezi kutetemeshwa, basi na tuwe na shukrani, na hivyo tumwabudu Mungu kwa namna inayompendeza, kwa unyenyekevu na uchaji,
(Mawazo yangu binafsi — ufalme hauwezi kutikiswa, na aya hiyo hiyo bado inasema tumtumikie kwa hofu ya kimungu. Usalama na heshima ya kumcha Mungu si vinyume katika Maandiko. Vinakaa katika sentensi moja.)
MDOMO WA WAWILI
Mithali 19:23Kumcha Bwana huongoza kwenye uzima, kisha mtu hupumzika akiwa ameridhika, bila kuguswa na shida.
(Mawazo yangu ya kibinafsi — mashahidi watatu wanasema kitu kimoja katika vitabu vitatu tofauti. Kumcha Bwana kunaleta uzima, na kunamsogeza mtu mbali na uovu badala ya kumwonya tu juu yake.)
KIVULI NA UTIMILIFU
1.Kutoka 20:18Watu walipoona ngurumo na radi, na kusikia mlio wa tarumbeta, na kuuona mlima katika moshi, walitetemeka kwa woga. Wakasimama mbali
WATU WALIUONA MLIMA KATIKA MOSHI + WAKAONDOKA NA KUSIMAMA MBALI.
2.Waebrania 12:22Lakini ninyi mmekuja Mlima Sayuni, Yerusalemu ya mbinguni, mji wa Mungu aliye hai. Mmekuja penye kusanyiko kubwa la malaika maelfu kwa maelfu wasiohesabika wanaoshangilia,
Lakini ninyi mmekuja Mlima Sayuni + Yerusalemu ya mbinguni.
(Mawazo yangu ya kibinafsi — kwenye mlima wa kwanza watu walirudi nyuma na kusimama mbali. Kwenye wa pili, waaminio wanaelezwa kwamba tayari wamefika. Hofu haikukoma, bali umbali ndio uliokoma.)
KUFUNGA
Mhubiri 12:13Hii ndiyo jumla ya maneno; yote yamekwisha sikiwa: Mche Mungu, nawe uzishike amri zake, maana kwa jumla ndiyo impasayo mtu.
Rehema zake huwaendea wale wamchao, kutoka kizazi hadi kizazi.
(Mawazo yangu binafsi — funzo hili lilianza na siri iliyofunuliwa kwa wale wanaomhofu Mungu na linahitimisha na kila jambo la siri kuletwa katika hukumu. Neno lile moja linahusu vyote viwili, na rehema ni neno la mwisho lililosemwa juu ya wale waliomhofu.)
JARIBIO LA MAZOEZI
1. Zaburi 25:14 — Siri ya Bwana i kwa hao wamchao yeye, naye atawaonyesha wake:
a) utukufu
b) agano
c) ufalme
2. Zaburi 128:1 — Heri kila mtu amchaye Bwana, anayetembea katika:
a) njia zake
b) nuru
c) kweli
3. 2 Wafalme 17:33 — Walimcha Bwana, na:
a) alishika amri zake
b) waliwatumikia miungu yao wenyewe
c) alimjengea madhabahu
4. Mithali 8:13 — Kumcha Bwana ndiko:
a) kuchukia uovu
b) kunyamaza kimya
c) kutafuta hekima
5. Ayubu 28:28 — Tazama, kumcha Bwana, hiyo ndiyo hekima; na kujitenga na uovu ndiyo:
a) ufahamu
b) maarifa
c) haki
6. Matendo 9:31 — Wakizidi kutembea katika kumcha Bwana, na katika faraja ya Roho Mtakatifu, walikuwa:
a) waliotawanyika
b) kuzidishwa
c) kuthibitishwa
7. Mhubiri 12:13 — Mche Mungu, uzishike amri zake: kwa maana hii ndiyo jambo lote la:
a) shauri la Mungu
b) wajibu wa mwanadamu
c) sheria na manabii
MAJIBU SAHIHI: 1-b, 2-a, 3-b, 4-a, 5-a, 6-b, 7-b
JINSI SOMO HILI LINAVYOGAWANYIKA
--> Jinsi hofu ya Bwana inavyoanzisha hekima: kicho cha Bwana ndicho chanzo cha hekima (Zaburi 111:10) — na Mungu ndiye anayetoa hekima, na maarifa na ufahamu hutoka kinywani mwake mwenyewe (Mithali 2:6).
--> Jinsi moyo uliogawanyika unavyohukumiwa: waliogopa Bwana, nao wakaitumikia miungu yao wenyewe (2 Wafalme 17:33) — na hakuna mtu awezaye kutumikia mabwana wawili (Mathayo 6:24).
--> Jinsi hofu inavyogeuka kuwa ukuaji: hofu kuu ikaupata kanisa lote (Matendo 5:11) — na wakienda katika hofu ya Bwana wakazidi kuongezeka (Matendo 9:31).
--> Jinsi utakaso unavyokamilishwa: tukikamilisha utakaso katika kumcha Mungu (2 Wakorintho 7:1) — na fuateni amani na watu wote, na utakaso, bila huo hakuna mtu atakayemwona Bwana (Waebrania 12:14).
--> Jinsi hofu ya Bwana inavyolinda maisha: kicho cha Bwana ni chemchemi ya uzima, ili kujiepusha na mitego ya mauti (Mithali 14:27) — na kwa kicho cha Bwana watu hujiepusha na uovu (Mithali 16:6).
--> Jinsi rehema inavyojibu hofu: rehema yake ni juu yao wanaomcha yeye tangu kizazi hadi kizazi (Luka 1:50) — na rehema yake ni kubwa sana kwa wale wanaomcha yeye (Zaburi 103:11).
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI
(Kigiriki kilicho nyuma ya maneno ambayo somo hili linategemea | Nambari ya Strong | neno asilia | maana yake | kwa nini ni muhimu)
“hofu” — G5401 phobos — hofu, woga, hofu kuu
Neno hili la Kigiriki linataja hofu au woga kwenye asili yake. Neno la Kiebrania la somo hili kwa ajili ya hofu (yare, H3372) linabeba maana ya woga na heshima ndani ya ufafanuzi wake wenyewe, hivyo maandiko yote mawili yanatumia lugha ya hofu kufunika wigo huo wote, kutoka hofu hadi heshima.
MANENO MUHIMU YA KIEBRANIA
(Kiebrania kilicho nyuma ya maneno ambayo somo hili linategemea | Nambari ya Strong | neno asilia | maana yake | kwa nini ni muhimu)
“hofu” — H3372 yare — kuogopa, kuheshimu, kuhofu
Neno lile moja linahusu hofu na heshima, hivyo muktadha ndio huamua ni maana gani mstari unayokusudia.
“shauri la siri” — H5475 sod — kikundi cha watu wanaoshauriana kwa karibu, mashauriano, siri
Kumcha Mungu huingiza mtu katika duara ambapo Mungu huweka wazi mipango yake, si tu katika habari baadaye.
“chuki” — H8130 sane — kuchukia binafsi
Kumcha Bwana hupimwa kwa kuchukia binafsi mambo ambayo Mungu anayachukia, si kwa kukataa uovu kwa ujumla.
“njia” — H1870 derek — njia iliyokanyagwa, mwendo wa maisha au namna ya utendaji
Mungu anamfundisha mtu anayemhofu mwenendo mzima wa maisha, si uamuzi mmoja tu.
