Jas Kubꞌij ri Loqꞌalaj Wuj chirij ri Uxibꞌinik ri Ajawxel? — Ri Uxeꞌal
RI UXEꞌAL · RI NABꞌE TIJONIK, YAꞌTAL PA RI OJER TAQANIK
Uxibꞌinik ri Ajawxel — Kꞌutbꞌal re ri Loqꞌalaj Wuj pa Uxeꞌal
TZIJ RI KAJALATAJ
Ri xib'ib'al re ri Ajawxel man are' ta xib'inik cho ri Dios. Are' ri nimarisab'al ri kajalatajik le kub'an jun winäq. Ri Tzij re Dios kuxukuj che ri b'inem, man che ri na'oj taj. We etamanik kutereneb'ej we tzij ri' chuxe' jun tzujunik xb'an chike konojel ri kexiwan cho Dios, kuk'ex pa jun tinamit ri xub'ij chi kaxiw cho are' are xkipatanij chik nik'aj taq dios, kuk'is pa jun mulaj ri xkajik xuquje' te k'ut xq'iyar.
OXIB' KUCHOLIJ KE'K'UT WI RI JUN CHOMANIK RI'
1. ¿Jas kuya ri Dios che ri achi ri kuxiꞌj rib chuwach?
2. ¿Kuya' kub'ij jun winaq chi kuxib'ij ri Ajawxel, are k'ut kab'ix che chi man kuxib'ij ta wi?
3. ¿Jas jun kʼutbʼal rech ri xibʼinriʼil che ri Ajawxel pa ukʼaslemal jun winaq?
ANIKʼOJ TIKAJIL
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
RI MUQUTALIK RECH RI AJAWXEL K'O KUK' RI KEKUXIB'IJ --> KUK'UT NA CHKIWACH RI UTRATO.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri tzij "awas" waral are "sod" (H5475, awas etaꞌmabꞌal), jun kꞌolibꞌal winaq ri e kꞌo pa jun nim etaꞌmabꞌal. Ri Dios man xaq xwi ta kubꞌij ri unaꞌoj chike ri kexiꞌin cho ri Areꞌ. Areꞌ kuꞌkꞌam bꞌik pa ri jay jawjeꞌ katzꞌaqat wi ri naꞌoj.)
1. JAS KUYAꞌ RI DIOS CHE RI ACHI RI KUXIBʼIJ RIBʼ CHUWACH
RI TOQ'OBAL RI AJAW K'O CHIRIJ JUNAB' PA JUNAB' PA KIWIQ WINAQ RI KAKIXIB'IJ RIB' CHIRIJ.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — chasikꞌij ri tzujunik junam xuqujeꞌ chawilaꞌ jas ri junam kꞌo chikixoꞌl. Ri tewechinik kꞌo rukꞌ binem pa ubꞌe areꞌ xuqujeꞌ ri kikotem pa taqanik rech. Man kꞌo ta jun kꞌolibꞌal jawjeꞌ kꞌo wi rukꞌ jun naꞌbꞌal.)
2. RI XIBꞌINIK RI MAN ARE TA XIBꞌINIK CHO RI DIOS.
RI AJAWXEL RI IDIOS KIXIꞌJ IWIBꞌ CHUWACH --> AREꞌ KIXUKOL PA UQꞌABꞌ RONOJEL RI IKꞌULEL.
(Nu chomanik pa wi in — jun tzij kubʼij chi xkixibʼij ri Ajawxel. Ri jun chik kubʼij chi man xkixibʼij taj. E kaʼib e qas tzij, are waʼ ri kʼutunik. Ri qʼatel kʼaxkʼolil chuwach Dios man are ta kʼo xibʼinik che.)
RI UXIBꞌINIK RI AJAWXEL ARE UCHAꞌPIK RI NOꞌJIBꞌAL + UTZ LAJ NOꞌJIBꞌAL KꞌO KUKꞌ RONOJEL RI KAKIBꞌAN RI UPIXAB.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri tzij "etzelanik" waral are "sane" (H8130, etzelanik), xuqujeꞌ ri Strong's kubꞌij chi are etzelanik pa jun taqal winaq. Man are ta jun jubꞌiqꞌ man utz taj rilik ri etzelal pa ronojel uwach. Are jun jicom etzelanik pa jun taqal winaq che ri junam jastaq ri kuꞌtzelaj ri Dios.)
JUN QꞌALAJINEL RI KUBꞌIJ SUꞌTZIJ + RI KATIQOW OYOWAL CHIKIXOꞌL RI ALAXIK.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — Ri Dios kꞌo pa ranimaꞌ areꞌ kubꞌij ri uwuqubꞌ, rumal laꞌ jun achi man kꞌo ta uchoqꞌabꞌ chuchaꞌik ri utaqanik pa uwiꞌ ribꞌ. Ri kꞌisbꞌal jastaq takꞌalik chi kasikꞌix kaꞌibꞌ mul, rumal cher ri utikik chꞌoꞌj chikixoꞌl ri alaxik kꞌo pa junam taqanik rukꞌ ukꞌaxik kikꞌ ri man kꞌo ta umak.)
4. NIM XIBʼINEM XOPAN PA KIWIʼ CONOJEL RI IGLESIA
MATEO 10:28Man kixiꞌj ta iwibꞌ chikiwach ri winaq ri kakikamisaj ri ityoꞌjal, are chixiꞌj iwibꞌ choch ri kꞌo ukwinem chukꞌisik tzij piꞌwiꞌ pa ri tyoꞌnel qꞌaqꞌ.
MI KIXIXEJ KIB CHIKIWACH ri kekamisan ri tijbaqil --> XANE CHIXIXEJ IB CHUWACH ri kꞌo kwinem chuqꞌatik ri anima xuqujeꞌ ri tijbaqil.
5. JALAN KILB'AL, XA JUN UB'ANIK -- MIXIXIW CHIKIWACH RI KEKAMISAN RI TYOꞌJIL
LUCAS 12:4-5Chiꞌwe ix wech chꞌabꞌeꞌn kinbꞌij man kixiꞌj ta iwibꞌ chike ri kekamisan ri ityoꞌjal, rumal xwi riꞌ kekwinik kakibꞌano. (5) Kinbꞌij chiꞌwe jachin choch rajawaxik kixiꞌj wi iwibꞌ, chixiꞌj iwibꞌ choch ri are kesataj ri kꞌaslemal rumal, kꞌo ukwinem kixutaq bꞌik pa ri tyoꞌnel qꞌaqꞌ, jeꞌ cho areꞌ rajawaxik kixiꞌj wi iwibꞌ.
MAN KIXIꞌJ TA IWIBꞌ CHIKE RI KEKAMISAN RI ITYOꞌJAL --> CHIXIꞌJ IWIBꞌ CHOCH RI ARE KESATAJ RI KꞌASLEMAL RUMAL, KꞌO UKWINEM KIXUTAQ BꞌIK PA RI TYOꞌNEL QꞌAQꞌ.
HECHOS 5:5Ri Ananías are xuta we tzij riꞌ, xtzaq pa ri ulew, xkamik. Konojel ri xiꞌlowik xetowik we xkꞌulmatajik riꞌ sibꞌalaj xkixiꞌj kibꞌ.
HECHOS 9:31Ri komontyox xkꞌiyik xuqujeꞌ xuriq jaꞌmaril pa ronojel Judea, pa Galilea xuqujeꞌ pa Samaria. Ri kojonelabꞌ xkimochꞌ kibꞌ xeꞌ raqan uqꞌabꞌ ri Ajawxel xyaꞌtaj kichuqꞌabꞌ pa ri kikojobꞌal rukꞌ ri utobꞌanik ri Tyoxalaj Uxlabꞌixel.
BINEM PA UXIBꞌINIK RI AJAWXEL + RUKꞌ RI UTOBꞌANIK RI TYOXALAJ UXLABꞌIXEL = XKIꞌYIK.
(Nu chomanik pa wi in — ri Pedro xubʼij che ri Ananías chi ri puaq are rech riʼ, kuyaʼ kanoq che riʼ. Ri mac man are ta ri man xuyaʼ taj. Ri mac are ri banoj tzij, xuqujeʼ ri iglesia ri xrilo, xkʼiyar apanoq man xtʼunar taj.)
2 CORINTIOS 7:1Jeriꞌ, loqꞌalaj taq qachalal, xa rumal kꞌu che ri bꞌiꞌtal loq we jastaq riꞌ chaqe, qachꞌajchꞌobꞌej qibꞌ che ronojel ri kuchꞌulujij ri qatyoꞌjal xuqujeꞌ ri qanimaꞌ, rech jeriꞌ katzꞌaqat ri tyoxalaj qachak pa ri umochꞌoj ibꞌ ri Dios.
(Ri nuchomanik pa wi'ital — we kieb' versículo kkib'ij jawije' kuk'ut wi nab'e mul ri xib'ib'al re Dios. Kuk'ut pa ri chajinik re ri ak'aslemal, xuquje' kuk'ut pa ri banik chike ri winaq e k'o chi awi'.)
6. CHABʼANAʼ RUKʼ XIBʼINEM XUQUJEʼ BOROJRINEM
FILIPENSES 2:12Xaq jeriꞌ, loqꞌalaj taq qachalal, rumal cher amaqꞌel kixniman chwe, man xwi ta are in kꞌo iwukꞌ, xane are man in kꞌo ta iwukꞌ, chiwukꞌaj ri ikolotajem rukꞌ mochꞌoj ibꞌ xuqujeꞌ rukꞌ nimanik.
chiwukꞌaj ri ikolotajem rukꞌ mochꞌoj ibꞌ xuqujeꞌ rukꞌ nimanik.
HEBREOS 12:28Tyox che ri Dios, ri ajawarem ri kuya ri Dios chaqe man kasalabꞌataj taj. Rumal riꞌ rajawaxik kaqaqꞌijilaꞌj ri Dios rukꞌ loqꞌanik xuqujeꞌ kaqaya ri qꞌijilaꞌnik che ri kaqaj choch.
CHATZAQEJ AWI CHUWACH RI ITZEL + CHABꞌANA RI UTZ + CHATZUKUJ RI UTZILAL + CHATEREJ.
(Ri nuchomanik pa wi'ital — ri ajawarem man kusilob'isaj taj, xuquje' ri junam versículo kub'ij chi rajawaxik kojpatanijik rukik' xib'ib'al re Dios. Ri jeqelem xuquje' ri nimarisanik man e kikulel taj pa ri Loq'alaj Tzij. E k'o pa jun tzij.)
RUMAL RI XIBʼINEM CHO RI AJAWXEL, RI ACHIJABʼ KEʼEL KANOQ CHIRIJ RI ETZELAL.
(Nu chomanik pa wi in — oxibʼ kʼutunel kkiyaʼ junam tzij pa oxibʼ wuj. Ri xibʼinik che ri Ajawxel kʼamowik pa kʼaslemal, xuqujeʼ kuyaʼ bʼe che jun achi chi kutzelej rib chuwach ri etzelal, man xaq xewi ta kuchʼoʼjij che riʼ.)
RI TINAMIT XKIL RI JUYUB TAJINAQ KꞌO SIBꞌ CHIRIJ + XEꞌL BꞌIK XEꞌKꞌOJIꞌ NAJ.
2.HEBREOS 12:22Ri ix kꞌut xixqebꞌ chuxukut ri juyubꞌ Sión xuqujeꞌ chuxukut ri utinimit ri Dios, ri kꞌaslik chibꞌe qꞌij saq. Ri tinimit riꞌ are Jerusalén ri kꞌo pa ri kaj, chilaꞌ e kꞌo wi sibꞌalaj e kꞌi mil angelibꞌ ri kakiqꞌijilaꞌj ri Dios.
XIXQEBꞌ CHUXUKUT RI JUYUBꞌ SIÓN + CHUXUKUT RI UTINIMIT RI DIOS, RI KꞌASLIK CHIBꞌE QꞌIJ SAQ.
(Nu chomanik pa wi in — pa ri nabʼe juyubʼ ri tinamit xetzelej chikinaʼj, xekanaj kanoq chi nej. Pa ri ukabʼ juyubʼ, kbʼix chike ri e kojonelabʼ chi e ulinaq chik. Ri xibʼinik man xtaqʼijʼ taj, xa ri nej xsach.)
Kutoqꞌobꞌisaj kiwach konojel ri winaq ri e kꞌolik xuqujeꞌ ri kekꞌojiꞌ na. Ri winaq kakimochꞌ kibꞌ choch.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri etaꞌmanik xuchapleꞌj rukꞌ jun awas tzij kꞌutum chike ri kexiꞌin cho ri Dios, xuqujeꞌ xutzꞌaqatisaj rukꞌ ronojel awas jastaq ri kekꞌam pa qꞌatoj tzij. Junam ri tzij kuchꞌobꞌ ronojel we kaꞌibꞌ, xuqujeꞌ ri toqꞌobꞌ are ri kꞌisbꞌal tzij bꞌim pa kiwiꞌ ri xkixiꞌin cho ri Areꞌ.)
KꞌUTB'AL RETAMABꞌAL
1. Salmos 25:14 — Ri etaꞌmabꞌal rech ri Ajawxel kꞌo kukꞌ ri kakixiꞌj wi ri, xuquje kukꞌut na chike ri:
glorya
b) tratado
c) ajawarem
2. Salmos 128:1 — Utz uwach ronojel winaq ri kuxib'ij ri Ajawxel, ri kib'inik pa:
a) ubʼe
b) ri saqil
c) qas tzij
3. 2 Reyes 17:33 — Xkixibʼij kibʼ cho ri Ajawxel, xuqujeʼ:
a) xuchajij ri utaqanik
b) xkipatanij ri kidios
c) xuyak jun ualtar
4. Proverbios 8:13 — Ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel are chi:
a) etzelaj ri itzel
b) kʼol pa mem
c) tzukuj etaʼmabʼal
5. Job 28:28 — Chiwila', ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel, are' waꞌ ri noꞌjibꞌal; xuqujeꞌ ri elik chi rij ri mak are':
a) etaʼmanik
b) etamabal
c) sukꞌal
6. Hechos 9:31 — Ebꞌinaq pa uxibꞌinik ri Ajawxel, xuquje pa ukꞌuꞌxlaxik ri Lokꞌolaj Uxlabꞌixel, e are':
a) jachtajinaq
b) xekʼiyar
c) xjeqel
7. Eclesiastés 12:13 — Chakuxib'ij ri Dios, xuquje' chachajij ri utaqanik: rumal cha' are wa' ronojel:
a) uchomanik ri Dios
b) upatan ri winaq
c) taqanik xuquje' e qʼalajisal
SUKʼ TAQ TZIJ: 1-b, 2-a, 3-b, 4-a, 5-a, 6-b, 7-b
PU'AQ WAʼE KʼUTUNEM RIʼ KʼO UBʼANOJ RECHA
--> Jas jubꞌiꞌ ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel kuchapleꞌj ri noꞌjibꞌal: ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel are ri uchapleꞌxik ri noꞌjibꞌal (Salmos 111:10) — xuqujeꞌ ri Dios are ri kayaꞌo noꞌjibꞌal, xuqujeꞌ ri etaꞌmabꞌal xuqujeꞌ ri chꞌobꞌonik kepe pa uchiꞌ areꞌ (Proverbios 2:6).
--> Jas jeqebal kaqas na' jun k'ux ri jaqal chi kieb': xkixib'ij kib' cho ri Ajawxel, xkikipatanij kikaj taqanel dios (2 Reyes 17:33) — xuquje' man jun achi kkowin ta kupatanij kieb' ajawal (Mateo 6:24).
--> Jampaʼ ri xibʼinik kux kʼamowik che kʼiyem: nim xibʼinik xopan pa ronojel ri iglesia (Hechos 5:11) — xuqujeʼ e bʼinaq pa ri xibʼinik rech ri Ajawxel, xekʼiyar (Hechos 9:31).
--> Jampaʼ ri tyoxalaj kʼaslemal kux tzʼaqat: utzʼaqatisaxik ri tyoxalaj kʼaslemal pa xibʼinik rech Dios (2 Corintios 7:1) — xuqujeʼ chatereneʼej ri jaʼmaril kukʼ conojel ri winaq, xuqujeʼ ri tyoxalaj kʼaslemal, ri man kʼo ta jun achi kʼo ta kʼaslemal riʼ, man kutz ta kril uwach ri Ajawxel (Hebreos 12:14).
--> Jas jubꞌiꞌ ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel kuchajij jun kꞌaslemal: ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel are jun alaxibꞌal kꞌaslemal, rech kelik pa ri kꞌatbꞌal rech kamikal (Proverbios 14:27) — xuqujeꞌ rukꞌ ri xibꞌin-ibꞌ cho ri Ajawxel ri achijabꞌ kel kanoq chikiwach chirij ri etzelal (Proverbios 16:6).
--> Jas ri toqob'isab'al kuchup ri xib'ib'al: ri utoqob'isab'al k'o chi kije' ri kkixib'ij kib' cho rech, pa taq tijaxel k'iy junab' (Lucas 1:50) — xuquje' sib'alaj nim ri utoqob'isab'al chike ri kkixib'ij kib' cho rech (Salmos 103:11).
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO
(ri Griego chirij ri tzij rech we etaꞌmanik riꞌ | ri retal Strong | ri ojer tzij | jas ri kꞌutuꞌik | jas che kꞌo uqꞌij)
We tzij Griego ri' pa uxe'al kub'ij xib'inik o k'axk'olil. Ri tzij Hebreo rech xib'inik pa we chomanik ri' (yare, H3372) kuk'am kanoq xib'inik xuquje' nimarisanik pa ri utzijoxik, rumal ri' ri keb' Testamento kekoj tzij rech xib'inik chutzijoxik jun ilb'al, xa jub'iq' chi k'axk'olil kuya k'a pa nimarisanik.
TZIJ K'ISBAL TZ'IB'ATAJINAQ PA HEBREO
(ri Hebreo chirij ri tzij rech we etaꞌmanik riꞌ | ri retal Strong | ri ojer tzij | jas ri kꞌutuꞌik | jas che kꞌo uqꞌij)
Xa jun tzij kuk'ulmaj ri xib'inik xuquje' ri nimanik, rumal ri' are ri kitzij kuq'alajisaj jachin kraj kub'ij pa jun versículo.
“naʼoj ewatalik” — H5475 sod — jun molaj winaq ri kakichomaj kib' junam, jun uk'utunik naꞌoj, jun ewal tzij
Ri uxibꞌinik ri Dios kuꞌkꞌam bꞌik jun achi pa ri kꞌolibꞌal jawjeꞌ ri Dios kubꞌij wi ri unaꞌoj, man xaq xwi ta pa ri tzijonik chi rij kanoq.
“etzelanik” — H8130 sane — retzelaxik pa ranimaʼ
Ri uxibꞌinik ri Ajawxel kꞌutux rukꞌ ri retzelaxik pa juyubꞌ ri jastaq ri kretzelaj ri Dios, man xaq xwi ta rukꞌ ri man utz taj kꞌutux chirij ri etzelal pa kikꞌyal.
“bʼe” — H1870 derek — jun bꞌe ri kabꞌix wi, jun kꞌaslemal o jun bꞌanikil
Ri Dios kuya' uk'utb'al che ri winaq ri kuxib'ij, chi rech ronojel ub'anik ukaslemal, man xa xew jun chomanik taj.