He Aha ka ʻŌlelo a ka Baibala e Pili ana i ka Makaʻu i ka Haku? — Ke Kumu Hoʻokumu
KA KUMU · KA HAʻAWINA KUMU, HOʻONOHONOHOʻIA I KA HOʻONOHONOHO KAHIKO
Ka Makaʻu i ka Haku — Ke Aʻo Kumu Baibala
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
ʻAʻole ʻo ka makaʻu i ka Haku ka weliweli i ke Akua. He hoʻomaikaʻi ia e hoʻololi ai i nā hana a ke kanaka. Hoʻopili ka Baibala ia mea i ka hele wāwae, ʻaʻole i ka manaʻo. Hahai kēia haʻawina i kēlā kaula mai kahi hoʻohiki i hāʻawi ʻia i ka poʻe makaʻu i ke Akua, a hiki i kahi lāhui i ʻōlelo he makaʻu iā ia i ka wā i mālama ai lākou i nā akua ʻē, a hiki i kahi ekalesia i haʻalulu a laila ulu.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. He aha ka mea a ke Akua e hāʻawi mai ai i ke kanaka i makaʻu iā ia?
2. Hiki anei i kekahi kanaka ke olelo, ua makau oia i ka Haku, a helu ia oia me ka makau ole loa ia ia?
3. Pehea kā i ʻike ʻia ka makaʻu iā Iēhova i loko o ke ola?
HELU MŌĀKĀKA MUA
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Halelu 25:12Owai la ke kanaka i weliweli aku ia Iehova? Oia kana e ao mai ai i ka aoao ana e koho ai.
O ka manao paa o Iehova aia no ia me ka poe weliweli ia ia --> E hoike mai no hoi oia i kona berita ia lakou.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ka hua ʻōlelo no ka mea huna ma ʻaneʻi, ʻo ia "sod" (H5475, kūkākūkā huna), he hui kanaka e kūkākūkā pili loa ana. ʻAʻole ke Akua e haʻi wale mai i kāna mau manaʻo hoʻolālā i ka poʻe makaʻu iā ia. Hoʻokomo nō ʻo ia iā lākou i loko o ka lumi kahi i hana ʻia ai nā hoʻolālā.)
1. KA MEA A KE AKUA I HAAWI MAI AI I KE KANAKA MAKAU IA IA
Halelu 128:1POMAIKAI ka poe a pau i makau aku ia Iehova, A hele hoi ma kona mau alanui.
No ka mea, e like me ke kiekie o ka lani maluna o ka honua = Pela no ka nui o kona lokomaikai i ka poe i makau aku ia ia.
Halelu 103:17Aka, o ka lokomaikai o Iehova, mai kahiko loa mai ia, a mau loa aku no, Maluna o ka poe i makau aku ia ia, A me kona pono hoi, maluna o na keiki a na keiki:
Aka, o ka lokomaikai o Iehova, mai kahiko loa mai ia, a mau loa aku no, Maluna o ka poe i makau aku ia ia.
(Koʻu noʻonoʻo ponoʻī — e heluhelu pū i nā ʻōlelo hoʻopōmaikaʻi a e nānā i ka mea like o lākou. Ua paʻa ka hoʻopōmaikaʻi i ka hele ʻana ma kona ʻaoʻao a me ka ʻoliʻoli ʻana i kāna mau kauoha. ʻAʻohe wahi kahi e paʻa ai ia i kekahi manaʻo.)
2. KA MAKAʻU A KE AKUA E MANAʻO AʻE ʻAʻOLE HE MAKAʻU
II. Na Lii 17:33Makau no lakou ia Iehova, a malama lakou i ko lakou mau akua iho, e like me na lahuikanaka, a lakou i lawe pio ai mai laila aku.
MAKAU LAKOU IA IEHOVA + A MALAMA LAKOU I KO LAKOU MAU AKUA IHO.
II. Na Lii 17:34A hiki i keia wa, hana no lakou ma ke ano o na mea mamua: aole lakou e makau ia Iehova, aole lakou e hana e like me ko lakou mau kanawai, a me ka lakou olelo kupaa, a me ke kanawai a me ke kauoha a Iehova i kauoha mai ai i na mamo a Iakoba, ka mea ana i kapa iho ai o Iseraela;
Aka, o Iehova ko oukou Akua, oia ka oukou e makau ai --> a nana no oukou e hoopakele i ka lima o ko oukou poe enemi a pau.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ua ʻōlelo kekahi paukū, ua makaʻu lākou iā Iēhova. Ua ʻōlelo ka paukū aʻe, ʻaʻole lākou i makaʻu iā ia. He ʻoiaʻiʻo nā mea ʻelua, a ʻo ia ke aʻo. Ua helu ʻia e ke Akua ka hoʻomana māhele ʻia he ʻaʻohe makaʻu iā ia ma loko.)
3. KA MAKAʻU IĀ IEHOVA, ʻO IA KE INAINA I KA HEWA
Solomona 8:13O ka makau ia Iehova, oia ke inaina aku i ka hewa; O ka haaheo, o ka hookiekie, o ka aoao ino, O ka waha aaka, oia ka'u i hoowahawaha aku ai.
O KA MAKAU AKU IA IEHOVA, OIA KE KUMU O KE AKAMAI + HE NAAUAO MAIKAI KA POE A PAU O HANA MALAILA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ka hua ʻōlelo no ka inaina ma ʻaneʻi, ʻo ia "sane" (H8130, inaina), a ua hōʻike ʻia e Strong ma ke ʻano he inaina pilikino. ʻAʻole kēia he kūʻē mālie i ka hewa ma ke ʻano laulā. ʻO ia kahi inaina pilikino i hoʻokumu paʻa ʻia no nā mea like a ke Akua e inaina ai.)
Solomona 6:16O keia mau mea eono, he mau mea e inaina mai ai o Iehova; Ehiku hoi e hoopailua ai o kona naau.
O ka mea hoike hoopunipuni e hana ana i ka wahahee + A me ka mea hookonokono i ka hakaka mawaena o na hoahanau.
(Koʻu noʻonoʻo ponoʻī — na ke Akua iho i kapa i nā mea ʻehiku, no laila ʻaʻole hiki i ke kanaka ke koho i kāna papa inoa ponoʻī. He mea kūpono ke heluhelu hou i ka mea hope, no ka mea, ʻo ka lūlū ʻana i ka hoʻopaʻapaʻa i waena o nā hoahānau, aia nō ia ma ka papa inoa hoʻokahi me ka hoʻokahe koko hala ʻole.)
4. HIKI MAI KA MAKAʻU NUI I LUNA O KA EKALESIA A PAU
Mataio 10:28Mai makau aku hoi oukou i ka poe nana e pepehi mai ke kino, aole nae e hiki ia lakou ke pepehi i ka uhane; aka, e makau aku i ka mea nona ka mana e make ai ka uhane a me ke kino iloko o Gehena.
Mai makau aku hoi oukou i ka poe nana e pepehi mai ke kino --> aka, e makau aku i ka mea nona ka mana e make ai ka uhane a me ke kino iloko o Gehena.
5. HELU ʻOKOʻA, MEA HOʻOKAHI -- MAI MAKAʻU I KA POʻE PEPEHI I KE KINO
Luka 12:4-5Ke olelo aku hoi au ia oukou, e kuu mau hoaaloha, Mai makau oukou i ka poe pepehi i ke kino, a mahope aku, aole o lakou mea e hiki ke hana. (5) Aka, ke hoike aku nei au ia oukou i ka oukou mea e makau ai; e makau aku oukou i ka mea nona ka mana e hoolei aku iloko o ka luaahi, mahope iho o kana pepehi ana. Oia, o ka'u olelo no ia ia oukou, e makau oukou ia ia.
E HELE ANA ME KA MAKAU I KA HAKU + ME KA OLIOLI O KA UHANE HEMOLELE = MAHUAHUA.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ua haʻi aku ʻo Petero iā ʻAnania, ʻo kāna kālā nō ia e mālama ai ma kona makemake. ʻAʻole ʻo ka hoʻāna ʻana i ke kālā ka hewa. ʻO ka hoʻokamani ka hewa, a ʻo ka ʻekalesia i ʻike i kēia mea, ua māhuahua akula ia i mua, ʻaʻole i emi.)
Korineto II. 7:1NO ia hoi, e ka poe i alohaia, no ka loaa ana mai ia kakou o neia mau olelo hoopomaikai, e hoomaemae kakou ia kakou iho i na mea paumaele a pau o ke kino a me ka uhane, a hoopaa ana hoi i ka maikai ma ka makau i ke Akua.
E malama ana i kekahi i kekahi me ka makau i ke Akua.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — hōʻike mai kēia mau paukū ʻelua i kahi e ʻike mua ʻia ai ka makaʻu i ke Akua. Hōʻike ʻia ia i ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i kou ola ponoʻī, a hōʻike ʻia ia i kou ʻano hana i nā kānaka e noho pili ana iā ʻoe.)
6. E HOOKO ME KA MAKAU A ME KA HAALULU
Pilipi 2:12No ia mea, e o'u poo aloha, me oukou i hoolohe mau ai, aole wale no ia'u i noho ai me oukou, aka hoi, na nui aku i neia wa e noho nei au i kahi e, e hooikaika aku oukou i ke ola no oukou iho, me ka makau a me ka haalulu:
e hooikaika aku oukou i ke ola no oukou iho, me ka makau a me ka haalulu.
Hebera 12:28Nolaila, i ka loaa ana ia kakou ke aupuni e hoonauwewe ole ia, e hoopaa kakou i ke aloha, ka mea e pono ai ko kakou malama ana i ke Akua, me ka mahalo, a me ka weliweli pono;
E HAALELE I KA HEWA + E HANA MA KA PONO + E IMI I KA MALUHIA + A MALAILA E HAHAI AI.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻaʻole hiki ke hoʻoneʻe ʻia ke aupuni, a ʻo ia paukū hoʻokahi nō e ʻōlelo mai e mālama me ka makaʻu i ke Akua. ʻAʻole he mea kūʻē ka palekana a me ka mahalo i loko o ka Baibala. Aia lāua i loko o ka ʻōlelo hoʻokahi.)
NĀ WAHA ʻELUA
Solomona 19:23O ka makau ia Iehova, oia ke ola; E noho oluolu oia, aole e ike mai ka hewa ia ia.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ʻekolu mea hōʻike e ʻōlelo like ana ma nā puke ʻekolu ʻokoʻa. Ke alakaʻi nei ka makaʻu iā Iēhova i ke ola, a ke hoʻoneʻe nei ia i ke kanaka mai ka hewa aku, ʻaʻole naʻe ma ke ao wale ʻana aku iā ia no ia mea.)
KA AKA A ME KA HOʻOKŌ ʻANA
1.Pukaana 20:18Ike aku la na kanaka a pau i ke hekili, a me ka uila, a me ke kani ana o ka pu, a me ka mauna e uwahi ana: a ike aku la na kanaka, weliweli iho la; neenee aku la, a ku ma kahi mamao aku.
IKE AKU LA NA KANAKA I KA MAUNA E UWAHI ANA + NEENEE AKU LA, A KU MA KAHI MAMAO AKU.
2.Hebera 12:22Aka, na hele mai no oukou i ka mauna Ziona, a i ke kulanakauhale o ke Akua ola, i ko ka lani Ierusalema, a i ke anaina hiki ole ke heluia o na anela;
UA HELE MAI NO OUKOU I KA MAUNA ZIONA + I KE KULANAKAUHALE O KE AKUA OLA.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ma ka mauna mua, ua hoʻi hope nā kānaka a kū akula ma kahi mamao. Ma ka lua, ua haʻi ʻia i ka poʻe manaʻoʻiʻo ua hiki mua aku lākou i laila. ʻAʻole i pau ka makaʻu, akā ua pau ka mamao.)
PANI ANA
Kekahuna 12:13E hoolohe oe i ka hope o keia mau mea a pau. E makau i ke Akua, a e malama i kona mau kanawai, no ka mea. oia ka ke kanaka [pono] a pau.
E MAKAʻU I KE AKUA + E MĒLIKI I KĀNA MAU KAUOHA = KA HANA A PAU A KE KANAKA.
Kekahuna 12:14No ka mea, e hookomo ana ke Akua i na hana a pau, a me na mea a pau i hunaia iloko o ka hookolokoloia, ina paha he pono, ina paha he hewa.
E mau ana kona aloha i ka poe makau ia ia, ia hanauna aku ia hanauna aku.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ua hoʻomaka ke aʻo ʻana me kahi mea huna i hōʻike ʻia i ka poʻe makaʻu i ke Akua, a ua pani ʻia ia me kēlā me kēia mea huna i lawe ʻia i ka hoʻoponopono ʻana. ʻO ka hua ʻōlelo hoʻokahi nō ke uhi ʻana i nā mea ʻelua, a ʻo ke aloha ka hua ʻōlelo hope loa i ʻōlelo ʻia ma luna o ka poʻe i makaʻu iā ia.)
HOʻĀʻO HOʻOKOLOHUA
1. Halelu 25:14 — Aia nō me ka poʻe makaʻu iā ia ka mea huna o Iēhova, a e hōʻike mai nō ʻo ia iā lākou i kāna:
he nani
b) kuʻikahi
c) aupuni
2. Halelu 128:1 — Pomaikai ka mea a pau e makau ana ia Iehova, ka mea e hele ana ma:
a) kona mau ala
b) ka mālamalama
c) ʻoiaʻiʻo
3. 2 Nalii 17:33 — Ua makaʻu lākou iā Iehova, a:
a) mālama i kāna mau kānāwai
b) e hoʻokauwā ana i ko lākou akua ponoʻī
c) kūkulu ihola ʻo ia i kuahu nona
4. Solomona 8:13 — Ka makaʻu iā Iehova, ʻo ia ka mea e:
a) inaina aku i ka hewa
b) noho mālie
c) ʻimi i ke akamai
5. Ioba 28:28 — Aia hoʻi, ʻo ka makaʻu iā Iēhova, ʻo ia ke akamai; a ʻo ka haʻalele ʻana i ka hewa, ʻo ia:
a) ka naauao
b) ka ike
c) ka pono
6. Nā Hana 9:31 — I ka hele ʻana ma ka makaʻu i ka Haku a me ka hōʻoluʻolu ʻia e ka ʻUhane Hemolele, ua lilo lākou:
a) hoʻopuehu ʻia
b) hoonuiia
c) hoʻokumu ʻia
7. Kekahuna 12:13 — E makaʻu i ke Akua, a e mālama i kāna mau kauoha: no ka mea, ʻo ia ka mea a pau:
a) ka manaʻo o ke Akua
b) ke kuleana o ke kanaka
c) ke kānāwai a me nā kāula
KĪ PANE: 1-b, 2-a, 3-b, 4-a, 5-a, 6-b, 7-b
PEHEA KA LAULĀ O KĒIA HAʻAWINA
--> Pehea e hoʻomaka ai ka makaʻu iā Iēhova i ke akamai: ʻo ka makaʻu iā Iēhova ke kumu o ke akamai (Halelu 111:10) — a na ke Akua e hāʻawi mai i ke akamai, a mai kona waha mai nō ka ʻike a me ka naʻauao (ʻŌlelo Naʻauao 2:6).
--> Pehea e hoʻoponoʻia ai ka naʻau māhele ʻelua: makaʻu lākou iā Iēhova, a mālama akula i ko lākou akua ponoʻī (2 Nāaliʻi 17:33) — ʻaʻole hiki i kekahi kanaka ke mālama i nā haku ʻelua (Mataio 6:24).
--> Pehea e lilo ai ka makaʻu i ulu ʻana: hiki mai ka makaʻu nui i luna o ka ʻekalesia a pau (Na Hana 5:11) — a i ko lākou hele ʻana me ka makaʻu iā Iēhova, ua māhuahua lākou (Na Hana 9:31).
--> Pehea e hoʻopau ʻia ai ka hemolele: e hoʻomaʻemaʻe ana i ka hemolele me ka makaʻu i ke Akua (II Korineto 7:1) — a e hahai i ka maluhia me nā kānaka a pau, a me ka hemolele, ke ʻole ia, ʻaʻohe kanaka e ʻike i ka Haku (Hebera 12:14).
--> Pehea e mālama ai ka makaʻu iā Iēhova i ke ola: he pūnāwai ola ka makaʻu iā Iēhova, e haʻalele ai i nā pahele o ka make (ʻŌlelo Naʻauao 14:27) — a ma ka makaʻu iā Iēhova e haʻalele ai nā kānaka i ka hewa (ʻŌlelo Naʻauao 16:6).
--> Pehea e pane ai ke aloha i ka makaʻu: aia kona lokomaikaʻi ma luna o ka poʻe makaʻu iā ia mai kekahi hanauna a kekahi hanauna (Luka 1:50) — a nui loa kona lokomaikaʻi i ka poʻe makaʻu iā ia (Halelu 103:11).
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
(ka ʻōlelo Helene ma hope o nā huaʻōlelo a kēia haʻawina e hilinaʻi nei | ka helu Strong | ka huaʻōlelo kumu | ke ʻano o kona manaʻo | ke kumu o kona koʻikoʻi)
“makau” — G5401 phobos — ka pīhoihoi, ka weliweli, ka makaʻu nui
Hōʻike kēia huaʻōlelo Helene i ka hopohopo a me ka weliweli i kona kumu. ʻO ka huaʻōlelo Hebera no ka makaʻu (yare, H3372) i kēia haʻawina, aia nō ka weliweli a me ka mahalo hoʻohanohano i kona wehewehe ponoʻī, no laila hoʻohana nā Kauoha ʻElua i ka ʻōlelo makaʻu e uhi ai i kēia laulā hoʻokahi, mai ka weliweli a hiki i ka mahalo hoʻohanohano.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI
(ka ʻōlelo Hebera ma hope o nā huaʻōlelo a kēia haʻawina e hilinaʻi nei | ka helu Strong | ka huaʻōlelo kumu | ke ʻano o kona manaʻo | ke kumu o kona koʻikoʻi)
“makau” — H3372 yare — e makaʻu, e hoʻohanohano, e weliweli
Hoʻokahi nō huaʻōlelo no ka weliweli a me ka mahalo hoʻomana, no laila, ʻo ke kaʻina ʻōlelo ke hoʻoholo i ke ʻano i manaʻo ʻia ma kēlā paukū.
“kūkā huna” — H5475 sod — he pūʻulu kanaka e kūkākūkā pili loa ana, he kūkākūkā, he mea huna
Ke makaʻu ʻana i ke Akua e alakaʻi ai i ke kanaka i loko o ka pōʻai kahi a ke Akua e haʻi mai ai i kāna mau manaʻo hoʻolālā, ʻaʻole naʻe i ka lono wale ʻana ma hope.
“inaina” — H8130 sane — e inaina pilikino ana
Ua ana ʻia ka makaʻu i ka Haku ma ka inaina pilikino i nā mea a ke Akua e inaina nei, ʻaʻole ma ka hoʻohewa ʻana i ka hewa ma ke ʻano laulā.
“ala” — H1870 derek — he alanui i hehiʻia, he ala ola a i ʻole ʻano hana
Ke ao mai nei ke Akua i ke kanaka e makau ana ia ia i ke ola holookoa, aole he hooholo hookahi wale no.
