¿Ri wuj Loq'alaj Pixab' Ch'a Chirij ri Loq'alaj K'aslemal? — Uka'mpal · KJV Tzij rech Dios rachi'l Strong's Numbers
PART 2 · JUN K'AK'A' TIJONIK TZ'AQAT PA UXE'AL UK'U'XAL TIJONIK RE LA BIBLIA
Utz laj K'aslemal Cho ri Dios — Rijil Tijonik pa ri Loq'alaj Wuj
TZIJ RI KAJALATAJ
Ri utzilal cho ri Dios (godliness) are jun nim uk'ulmatajik, xuquje' ri uchuq'ab' rech are yatal chik. Are wa' ri tunbal ri k'olik chqawach; kamik kujb'e chik nab'e, rukukuj taqinaq alaxik pa ri qas tzij. Ri tzij pa Griego are eusebeia (G2150, godliness), are kraj ub'ixik ri kojonik — jun k'aslemal ri qastzij kuk'amowaj ri Dios; xuquje' k'olik eusebos (G2153, godly), ri kib'anik pa ri k'aslemal — chi K'ASLEMAJ pa jun b'anik ri kraj ri Dios. Chawetamaj utz wa': ri kojonik man are ta jun kalik ri kaya chikiwach nik'aj chik winaq, rumal chi jun winaq kuya' kuchajij ri kalik xa xuxutuj ri uchuq'ab'. Are k'olik pa jun etamab'al ri man qas et
OXIB' KUCHOLIJ KE'K'UT WI RI JUN CHOMANIK RI'
1. Jawijeʼ kajunamataj wi ri utzilaj kʼaslemal cho ri Dios, xuqujeʼ jas riʼ ri retaʼmabʼal ri awatal chirij?
2. ¿Jas kub'an ri jun winäq che utaqej ri utz'aqatil rech ukojon che ri Dios, xuquje' jas ri kuriq rumal riʼ?
3. Jas kuriq na ri ke'kkanaj kanoq pa jun kꞌaslemal rukꞌ Dios, xuqujeꞌ jas ri kayeꞌj ri e utz taq winaq?
RI TEMEJ → RI UCHUQʼAB RAJAWAXEL UYAʼOM CHIQE RONOJEL RI JASTAQ RECHʼ RI KʼASLEMAL XUQUJEʼ RI LOQʼALAJ KʼASLEMAL (2 PEDRO 1:3).
THE FOUNDATION → TAJ CHIKʼUTUJ RI KOCHʼIL RUKʼ RI UTZILAL RUCHʼABʼAL DIOS + CHE RI UTZILAL RUCHʼABʼAL DIOS TAJ CHIKʼUTUJ RI UTZILAL KECH RI ACHALALIL (2 PEDRO 1:6-7).
RI TZ'AQAT → CHACHʼOBʼA IB' RUMAL CHIʼ KIB'AN CH'IJ CHIRIJ AJUJUNAL RATZʼYAQ XUQUJE' RI IRIQ'OWIK (2 PEDRO 1:10).
RI UXEꞋAL → CHAKꞋOJIJ AWIBꞋ CHIRIJ RI UTZILAL RIꞋJ DIOS + RI UTZILAL RIꞋJ DIOS UTZ KUYAꞋO PA RONOJEL (1 TIMOTEO 4:7-8).
RI TEMEJ → NIM RI AWAJ RE KI'KOTEMAL PA DIOS = RI DIOS XUK'UT RIB PA TYIONEM (1 TIMOTEO 3:16).
EL K'AK'ATEM → LE UTZILAJ K'ASLEMANIK RUK' UTZILAJ K'UX SIB'ALAJ NIM RETAM (1 TIMOTEO 6:6).
RI UXE' → CHIXK'ASLEMAJ PA NOJ, PA SUKʼAL XUQUJE' PA UK'ASLEMAL DIOS + KOJOYOB'EJ RI UTZILAJ OYOʼB'AL (TITUS 2:12-13).
Are Uk'exelal Ib' (Part 2) kuya' uchukab'al ri qas tzij aretaq kuk'am uloq k'ak' taq qatzij winaq.
(In nuqʼij nuchomanik — chixchʼobʼo che ri tzij, rumal are qas kʼulan kikojik xa xew man junam ta ubʼanik. eusebeia (G2150, ubʼanik jun kʼaslemal ri chʼajchʼoj cho ri Dios) are ri kojonik pa ralaxik, are jun kʼulmatajem chibʼil ribʼ; eusebos (G2153, kʼaslemal ri chʼajchʼoj cho ri Dios) are jun kʼaslemal ri kʼo pa rukʼaslemal jun winaq — are ri KʼASLEMAL pa jun bʼanik ri chʼajchʼoj cho ri Dios. Jun winaq kuya ubʼiʼ ri nabʼe tzij xuqujeʼ man kubʼan taj ri ukabʼ. Xuqujeʼ jun tzij kʼo xa junmul pa ri wuj: theosebeia (G2317, ubʼanik jun kʼaslemal ri chʼajchʼoj cho ri Dios) — kʼo uqʼij kʼuxlaj cho ri Dios, jun ajkojol re ri Dios — ubʼanik jun kʼaslemal ri chʼajchʼoj ri man kukaʼy taj chikij nikʼaj chik winaq xane cho ri Dios. Ri Dios xuchaʼ ri tzij re bʼanik pa ronojel qʼij ri kubʼij wi ri kʼaslemal rech ri bʼanik, xuqujeʼ ri uchaʼik riʼ kukʼut chiqawach jun kʼutbʼal.)
(Nuchomanik pa wanima' — Ri Strong's kub'ij chi ri tzij chaciyd (H2623, utzalaj winaq
ANIKʼOJ TIKAJIL
1 TIMOTEO 3:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗Qas qꞌalaj chi qas nim wi ri awatalik che ri qakojobꞌal: ri Cristo xukꞌut ribꞌ jacha jun achi, xya pa ri ukꞌolibꞌal rumal ri Uxlabꞌixel, xil uwach kumal ri angelibꞌ, xtzijox pa ronojel ri tinimit rech ri uwachulew. Ri winaq choch ri uwachulew xkikoj pa kanimaꞌ, xkꞌamawaꞌx pa ri juluwem.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios · ⚑ G3466 musterion — Etamanïk
NIM RI AWAS RECH KOJONIK CHIRIJ DIOS = RI DIOS XUKʼUT RIBʼ PA CHʼAKULAL.
(Ri nu pixab pa in wachalal — ri utz taq k'aslemal (godliness) k'o rutza'm, are k'u ri rutza'm man are ta jun taqanik xane are jun winaq. Ri musterion (G3466, awatal etamabal) are jun awatal na'oj — jun jastaq ban rilik man kub'ij ta rib' kuk'ut ri Dios kanoq che ub'anik k'utub'al; are k'u kamik ri awatal etamabal chi'ajil chi'ajil k'o chi ub'ixik: ri Dios xk'utu' rib' pa tyoj winaq. Chi rech waral kachapleta'j wi ri eusebeia (G2150, utz taq k'aslemal). Man k'o ta jun kraj kaja' cho ri Dios rumal ri utzilal rech ri; xane ri Dios xqaj kanoq kuk' ri winaq, ri utz taq k'aslemal k'ut are ri k'aslemal ri kuya' k'ulel che.)
1. RETAM RI K'UTUNEM RI KUCH'IJIJEB' PA JCHOJMIL RANIMA (JEHOVÁ)
1.2 PEDRO 1:3K'ak'a' Biblia↗Jach↗Are ri chikajil ukwinem ri Dios xyoꞌwik ri etaꞌmanik chaqe are xujusikꞌij apanoq pa ri ujeꞌlal ri ujuluwem rech xuya ronojel ri jastaq ri kajawataj chaqe, rech kujkꞌasiꞌk jetaq ri karaj ri areꞌ.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios
RUKʼUX CHUQʼABʼ AJDIOSIL XUYA CHQE RONOJEL RI KAJAWATAJIK PA QAKʼASLEMAL XUQUJEʼ PA KʼOJLIBʼAL RE DIOS + PA UNOʼJIBʼAL RETAMABʼAL RECH.
(Ri nuchomanik pa uwach — chiwila ri sipanik: XUYA CHIK, man KUYA TA NA. Ri chuqʼabʼ are rech Areʼ, xuqujeʼ ri sipanik xbʼantajik chik. Ronojel ri kʼo chirij ri kʼaslemal xuqujeʼ ri chʼajchʼojil kʼuʼx kape rumal retaʼmaxik Areʼ. Man kʼo ta jun ri xretaʼmaj chik Areʼ man kʼo ta ukwinem che ukʼaslemal pa jun chʼajchʼojil bʼanik.)
2.1 TIMOTEO 6:3K'ak'a' Biblia↗Jach↗We kꞌo ne jun kuya kꞌutuꞌn ri man utz taj, ri kujelechꞌuj che ri utz laj kꞌutuꞌn rech ri Ajawxel Jesucristo xuqujeꞌ che ri kꞌutuꞌn rech ri utzilal
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios
UTZ TAQ TZIJ = RI TZIJ RE RI QAJAW JESUCRISTO + RI K'UTUNEM RI KAJOWATAJ RUK' RI CH'AJCH'OJIRISAXIK.
(Ri nuchomanik pa wanimaʼ — ri utzilaj kʼaslemal cho ri Dios kʼo jun ukʼutunik, xuqujeʼ ri kʼutunik kʼo utzij — utz taq tzij, ri qas utzij ri Qajaw Jesucristo. We kʼutuxik jun jastaq chik, ri kʼutuxik man are ta chi utzilaj kʼaslemal cho ri Dios. Ri kʼutunik xuqujeʼ ri kʼaslemal junam kekʼojiʼ wi, o junam ketzaq wi.)
2.HEBREOS 11:5K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal ri kojobꞌal ri Enoc xesax bꞌik pa we uwachulew riꞌ rech jeriꞌ man xkam taj, are majaꞌ kakꞌam bꞌik xnimanik xuqujeꞌ xqaj cho ri Dios man xriqitaj ta chi kꞌu wi, rumal cher are ri Dios xkꞌamow bꞌik.
KʼA MAWI KʼAMOM BʼIK, XKʼOJIʼ CHIK RUKʼ WE QʼALAJISANIK RIʼ = CHI UTZ XRIL WI RI DIOS.
(Ri nuk'aslemal chi wi in — kinya' ri ka'ib' pa jun ub'e'al. Ri Moisés kub'ij ri Enoc XB'IN RUK' RI DIOS; ri wuj kub'ij chik jas uwach chi ri b'inem riq' — XKOJ UTZ CH'UWACH RI DIOS. Chi le' k'olik ronojel ri no'j rech eusebeia (G2150, ajwal chojmilal) pa uk'aslemal jun achi: ri b'inik ruk' Dios, xuquje' ri b'anik utz cho ri uwach. Xuquje' chi'la ri uk'isb'al re ri b'inik: ri Dios xukemij bik.)
RAJAWAXIK RI AJAWXEL XUYAK JUN CHIRIJ RECH RI KAJAWXIK RECH ARE + RI AJAWXEL KUTATABʼEJ NA.
(Ri nuchomanik pa wanima — ri tamiym (H8549, tzꞌaqat) kubꞌij tzꞌaqat, sakil — jun bꞌenam tzꞌaqat cho uwach ri Ajawxel. Xuqujeꞌ ri chaciyd (H2623, jekꞌulaj) — ri Ajawxel XRESAJ ri jekꞌulaj winaq che rech pa ranimaꞌ, xuqujeꞌ kutatabꞌej are ta xchꞌaw. Ri bꞌenam jekꞌulaj man kꞌakꞌ taj; kꞌo chik lo pa ri majibꞌal.)
3. ANIMAJ CHIRIJ WAʼ TAQ JASTAQ, XUQUJE TEREN CHIRIJ RI JICOMAL
1.1 TIMOTEO 6:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri at kꞌut, achi rech ri Dios, chatanimaj cho we jastaq riꞌ, are chasakꞌajij utereneꞌxik ri sukꞌal, ri utzilal, ri kojobꞌal, ri loqꞌanik, ri mochꞌochꞌem xuqujeꞌ ri ubꞌanik ri jastaq.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios
2.1 TIMOTEO 6:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗Chachꞌoꞌjij ri utz laj chꞌoꞌj rech ri akojobꞌal, chabꞌana awe che ri jun alik kꞌaslemal, ri xatsikꞌix wi apanoq, rumal rech xabꞌan ri qꞌalajisanik rech kojobꞌal chikiwach e kꞌi winaq.
Chachꞌoꞌjij ri utz laj chꞌoꞌj rech ri akojobꞌal + chabꞌana awe che ri jun alik kꞌaslemal.
(Nuchomanik in wachiʼl — kieb' bʼanoj pa jun winaq: CHATANIMAJ, xuquje' CHATEREN. eusebeia (G2150, kojonik chirij Dios) k'o chikixoʼl ri waqib' taq jastaq ri rajawaxik katereneʼx — man kaya' ta rukʼamik, xane katereneʼx. Are kʼu ri tereneʼm jun chʼojinik — ri utz chʼojinik rech kojonik — xuquje' ri uqʼisik ri chʼojinik are ri chapik ri kʼaslemal ri maj uqʼisik.)
4. RI NIM UXLABʼAL — UKʼUXLAJ CHUUCH RIJ RUKʼ QʼUYAL KʼUXLAL
1.1 TIMOTEO 6:5K'ak'a' Biblia↗Jach↗we winaq riꞌ e tzukul taq chꞌoꞌj chikixoꞌl ri winaq, man utz ta ri kechomanik, are wa ri maj qas tzij kukꞌ. Pa kikꞌuꞌx chi ri utzilal chꞌekbꞌal pwaq.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios · ⚑ G4200 porismos — ganancia
are wa ri maj qas tzij kukꞌ → Pa kikꞌuꞌx chi ri utzilal chꞌekbꞌal pwaq.
2.1 TIMOTEO 6:6K'ak'a' Biblia↗Jach↗Qas ne tzij wi chi rukꞌ ri utzilal kakꞌamawaꞌx nimaq taq chꞌekoj, we jun kakubꞌiꞌ ukꞌuꞌx rukꞌ ri kꞌo rukꞌ.
Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — chakoj pa kikꞌolibꞌal ri kꞌaꞌib' loqꞌalaj tzij xuquje' chawilaꞌ ri jalajik chik. Ri winaq ri kꞌäx kikꞌuꞌx kakibꞌij chi ri utzilaj kꞌaslemal cho ri Dios are jun kꞌamik pwaq — ri utzilaj kꞌaslemal cho ri Dios kkoj che jun bꞌe rech kꞌamik pwaq, rumal ri porismos (G4200, kꞌamik pwaq) kel kubꞌij jun kꞌolibꞌal rech chꞌakik, jun bꞌe rech kꞌamik pwaq. Ri tzij kujaljal ronojel — ri utzilaj kꞌaslemal cho ri Dios ARE ri nimalaj kꞌamik — rachiꞌl ri kuxlaj kꞌu
5. RI YUQʼUBʼAL — JUN WACHIBʼAL RE CHUKUXKʼAX UKʼUXLAL, XUQUJEʼ RI BʼIS RE UWACHULEW
1.2 TIMOTEO 3:5K'ak'a' Biblia↗Jach↗Kakijaluj na chi e utz taq winaq, rukꞌ kꞌu ri kichak kakiqꞌalajisaj chi xaq e bꞌanal taq tzij. Man kanim ta awibꞌ kukꞌ taq we winaq riꞌ.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios
Kakijaluj na chi e utz taq winaq + rukꞌ kꞌu ri kichak kakiqꞌalajisaj chi xaq e bꞌanal taq tzij → Man kanim ta awibꞌ kukꞌ taq we winaq riꞌ.
2.2 CORINTIOS 7:10K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri bꞌis ri kape rukꞌ ri Dios kubꞌan che ri winaq kukꞌex ukꞌuꞌx rech jeriꞌ kakolotajik, we riꞌ jun utz laj bꞌis, are kꞌu ri bꞌis rech uwachulew kukꞌam loq kamikal.
RI BIS RE DIOS KUBʼAN KʼEXBʼAL KʼUʼX RECH KOLOTAJEM + RI BIS RE UWACHULEW KUBʼAN KAMIKAL.
(Ri nuchomanik pa wi'aj — ri uwach kel kanoq are ta k'u ri uchuq'ab' kesax kan: jun k'utb'al re jicomal ri man k'o ta ukwinäqil pa uwi'. Ri taqanik man are ta chi kejunumataj le winaq riq'ilo, xane are chi KAJEL BI CHKIWACH. Ri e keb' uwach b'is kuk'ut ri junam tzij: e keb' jastaq kekowinik kejunamataj pa uwach xuquje' kesolotaj pa ukamikal jumul chik. Ri b'is rech Dios kuya' jun kajulajik ri kok'owisan pa kolotajem; ri b'is rech uwachulew kuya' kamikal. Chetojtob'ej ruk' ri kel loq chike.)
6. QONOJEL RI KEKAJ KEKʼASI PA UTZILAJ NOʼJIBʼAL KEKʼULU NAʼOJ — XUQUJEʼ AJAWAXEL KUKOL RI UTZILAJ WINAQ
1.2 TIMOTEO 3:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xaq jeriꞌ kabꞌan kꞌu na kꞌax chike ri kakaj kakikꞌaslebꞌej jun utz laj kꞌaslemal pa Cristo Jesús.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2153 eusebos — k'ojlanem ri Dios
KONOJEL RI KEKAJ UKUXLAB PA UTZILAJ K'ASLEMAL PA CRISTO JESÚS KETIJ NA K'AXKOLAJ.
2.2 PEDRO 2:9K'ak'a' Biblia↗Jach↗We riꞌ jun kꞌutbꞌal re chi ri Ajawxel kakwinik kuꞌkolo ri winaq che ri kꞌaxkꞌolal we je kenoꞌjinik jetaq ri karaj ri Dios, xuqujeꞌ kuꞌqꞌat na apanoq ri itzel taq winaq rech kuqꞌat tzij pa kiwiꞌ, pa ri qꞌij rech kꞌaxal.
We riꞌ jun kꞌutbꞌal re chi ri Ajawxel kakwinik kuꞌkolo ri winaq che ri kꞌaxkꞌolal we je kenoꞌjinik jetaq ri karaj ri Dios.
(Ri e nu personal chomanik — man kubʼij taj chi e jujun ri kekʼasi pa jun kʼaslemal jikom cho ri Dios — kubʼij chi KONOJEL. eusebos (G2153, jikom cho ri Dios) are ri bʼanik kʼaslemal, xuqujeʼ ri uwachulew kutzelej uwach ri bʼanik riʼ. Are kʼu chakojo ri ukabʼ qʼalajisanik rukʼ ri nabʼe: ri Ajawxel RETAM UBʼANIK kukol ri e jikom cho ri Dios pa taqchiʼem. Ri kʼaxkʼolil qas tzij wi, xuqujeʼ ri kolotajem qas tzij wi. Chakojo ronojel kebʼ, xuqujeʼ mixiw awibʼ.)
7. RI KUXLABʼAL — CHʼUTIʼNEM CHIRIJ RI PETINAK RI QʼIJ RE RI DIOS
1.2 PEDRO 3:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ronojel katukix na, rumal riꞌ choqꞌaqꞌ kikꞌaslebꞌej jun chꞌajchꞌoj laj kꞌaslemal jetaq ri karaj ri Dios
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios
KONOJEL WE JASTAQ RIʼ KESACH NA → JAS UWACH WINAQ TAJ RAJAWAXIK KIXUX IX PA RONOJEL LOQʼALAJ KꞌASLEMAL XUQUJEʼ CHꞌAJCHꞌOJIL CHO RI DIOS.
2.2 PEDRO 3:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗rech jeriꞌ kiwayeꞌj ri qꞌij rech ri upetibꞌal ri Dios. Che ri qꞌij riꞌ, rukꞌ qꞌaqꞌ ketukix na ri kaj, kejaꞌrisax na.
rech jeriꞌ kiwayeꞌj ri qꞌij rech ri upetibꞌal ri Dios.
(Nuchomanik pa wanimaꞌ — rumal cha konojel we jastaq riꞌ kesach na, ¿jas kꞌu ri kꞌo na? Ri saq kꞌaslemal xuqujeꞌ ri kojonik chirij ri Dios. Ri achi ri kojonel chirij ri Dios man kuyak ta ri rubeyal pa jun kꞌolibꞌal jawjeꞌ ronojel kꞌo na kasach wi; are kꞌut kuꞌbꞌa uwach chirij ri qꞌij re ri Dios, xuqujeꞌ kanumej bꞌik chirij.)
B'AQ'IJ KI'B' CHI'AJ
1 TIMOTEO 3:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗Qas qꞌalaj chi qas nim wi ri awatalik che ri qakojobꞌal: ri Cristo xukꞌut ribꞌ jacha jun achi, xya pa ri ukꞌolibꞌal rumal ri Uxlabꞌixel, xil uwach kumal ri angelibꞌ, xtzijox pa ronojel ri tinimit rech ri uwachulew. Ri winaq choch ri uwachulew xkikoj pa kanimaꞌ, xkꞌamawaꞌx pa ri juluwem.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios · ⚑ G3466 musterion — Etamanïk
ri Cristo xukꞌut ribꞌ jacha jun achi.
JUAN 1:14K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri Tzij xux winaq, xkꞌojiꞌk chiqaxoꞌl. Xqil ri ujuluwem, are ujuluwem ri xa jun uKꞌojol ri Tataxel Dios, nojinaq che toqꞌobꞌ xuqujeꞌ qas tzij.
Ri Tzij xux winaq + xkꞌojiꞌk chiqaxoꞌl + Xqil ri ujuluwem.
1 JUAN 4:2K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri qꞌalajisal tzij ri kubꞌij chi ri Jesucristo xpe cho ri uwachulew pa tyoꞌjal rech winaq, qas rech wi ri Dios.
RONOJEL UXLABʼAL RI KUBʼIJ CHI RI JESUCRISTO XPE PA TYOʼJIL = RECH DIOS.
KEB' KETZ'ETIK CHIRIJ + JUN K'AAM RESH OXIB' RAQAN MAN CHANIM TAJ KAK'IS.
(Nuchomanik in — chuqʼat chi kikojo kejunam le oxibʼ. Ri Pablo kubʼij chi ri Dios xkʼutunik pa tzʼaqat winaq; ri Juan kubʼij chi ri Tzij xux tzʼaqat winaq, xkʼojiʼ chiqaxol; xuqujeʼ ri Juan kubʼij chi konojel ri uxlabʼal ri kubʼij chi ri Jesucristo xpetik pa tzʼaqat winaq, are riʼ rech ri Dios. Oxibʼ tzij, jun etaʼmabʼal: ri Dios xpetik pa jun cheʼ — jun cheʼ ri xabʼanoʼ chwe. Are waʼ ukowilal ronojel utzilal cho ri Dios, xuqujeʼ are waʼ retaʼmaxik ronojel uxlabʼal: are waʼ jas kariqitaj wi ri Uxlabʼixel rech ri Dios. Rumal ri kichiʼ e kebʼ o oxibʼ qʼalajisanelabʼ kakowix ronojel tzij, xuqujeʼ jun kʼaam rech oxibʼ ubʼaqʼ man aninaq ta katzʼilobʼik.)
RI AJAWXEL PACHA' KUYA JUN RETAL CHIWE → JUN ALI ALAJOM K'O NA RAL, KUKUY NA JUN AK'AL + KUB'IJ NA UB'I' EMANUEL.
4.MATEO 1:23K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri qꞌapoj ali kux na yawabꞌ winaq. Kakꞌojiꞌ na jun ral ala, ri kabꞌix na Emanuel che, ri kel kubꞌij: Are ri Dios kꞌo qukꞌ.
KAKIB'IJ UB'I' EMMANUEL = K'O RI DIOS QUK'.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri Isaías xuya ri etal: ri ral ri alanel ala, xuqujeꞌ ri ubꞌiꞌ Emanuel. Ri Mateo kubꞌij chi xkꞌulmatajik, rech kakꞌulmataj ri xubꞌij ri Ajawxel pa uchiꞌ ri qꞌalajisal re ri utzij Dios — xuqujeꞌ kujaqo ri ubꞌiꞌ: DIOS KꞌO QUꞌIJKꞌO QOJUJ. Ri Pablo kuya ri junam qꞌalajisanik: ri Dios xkꞌutuxik pa tyoꞌjil winaq — nim ri awas rech ri kꞌaxkꞌolal re ri Dios. Ri awas xtzujux pa jun bꞌiꞌaj, xuqujeꞌ xbꞌan pa jun winaq.)
CH'OKI'K
2 PEDRO 3:13K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri Cristo kꞌut xutzuj kanoq kꞌakꞌ taq kaj xuqujeꞌ kꞌakꞌ ulew jawjeꞌ kabꞌan wi na ri sukꞌal.
PACHE' RI UTZUJBAL → KAQOYOBEJ JUN K'AK' KAJ XUQUJE' JUN K'AK' ULEW, JAWIJE' KUK'OJI' WI RI SUKʼUMAL.
1 TIMOTEO 3:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗Qas qꞌalaj chi qas nim wi ri awatalik che ri qakojobꞌal: ri Cristo xukꞌut ribꞌ jacha jun achi, xya pa ri ukꞌolibꞌal rumal ri Uxlabꞌixel, xil uwach kumal ri angelibꞌ, xtzijox pa ronojel ri tinimit rech ri uwachulew. Ri winaq choch ri uwachulew xkikoj pa kanimaꞌ, xkꞌamawaꞌx pa ri juluwem.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2150 eusebeia — Uxlab ri Dios · ⚑ G3466 musterion — Etamanïk
SIBʼALAJ NIM RI AWAS RE' RI CHʼAJCHʼOJIL → XKʼAM BʼI PA JULUWEM.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — waꞌe ri utzꞌaqatisaxik ronojel taq riꞌ. Ri ub'antajik pa Dios kajeqel pa jun etaꞌmatalik ri man esta'm ta — ri Dios xk'utuxik pa uch'akulal winaq — xuquje' ronojel ri kaya'o rech, xya'ik chik, rumal retaꞌmaxik Areh. Kꞌo jun uk'utuꞌnik, are ri utzij ri Qajaw Jesucristo. Rajawaxik katereneꞌxik xuquje' katchꞌo'jinik chi rij; rumal ri uxlanem kꞌo nim upajik; xuquje' jun uwachbꞌal man kꞌo ta uchuqꞌab' pa ri man kꞌo taj. Ri kekꞌasl na pa jun bꞌanik utz cha uwach Dios, kekꞌaxir na, are kꞌu ri Qajaw retaꞌm jas kubꞌan chi ukolik keh. Ri bꞌinem are ojer — ri Enoc xbꞌinik rukꞌ ri Dios, xuquje' xuꞌtzij ri Dios, xuquje' ri Dios xukꞌamawaꞌj. Xuquje' ri uk'isik are juyub'al: Are ri xk'utuxik pa uch'akulal winaq xkꞌamik pa juyub'al, xuquje' ri kib'antajik pa utzil kekꞌayeꞌj ri uq'ij, xuquje' kekꞌayeꞌj ri kꞌakꞌ taq kaj xuquje' ri kꞌakꞌ ulew, jawi' ri sukꞌalaj tzij kꞌaslik wi.)
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO
Are' waral e k'o ri taq tzij k'utb'al rech we etamanik. Chach'ich' jun tzij ri e k'o taq puntos chupam le versículos chi rilik ri kub'ij waral.
ri ronojel k'aslemal chi kojon che ri Dios rukuk kiktzij tu kib' rech k'o nimalaj toqob' rech.
TZIJ K'ISBAL TZ'IB'ATAJINAQ PA HEBREO
“k'ojlanem ri Dios” — H2623 chaciyd — utz, kojonel, jun santo
Ri Ajawxel xuch'ob ri utzalaj winaq che ri areʼ.
“kwinaqjil” — H8549 tamiym — entiro, tzꞌaqat, man kꞌo ta chꞌulujil rukꞌ, sukꞌ
chak'axej choch wa, xuquje' chattzꞌaqata'
KꞌUTB'AL RETAMABꞌAL
1. 1 Timoteo 3:16 — Xuqujeꞌ man kꞌo ta chi jastaq che kayeꞌ chirij: qas nim wi ri awatalik che ri qakojobꞌal: ri Cristo xukꞌut ribꞌ:
a) xilitaj kumal ri anjelab'
b) xukꞌut ribꞌ jacha jun achi
c) xk'amtaj bik pa nimal uq'ij
2. 2 Pedro 1:3 — Jetaq ri chikajil ukwinem ri Dios xuya ronojel ri jastaq ri kajawataj chaqe, rech:
a) kꞌaslemal xuqujeꞌ chikajil ukwinem
b) juluwem xuqujeꞌ utzilal
c) ri qajulew ri petinaq
3. 1 Timoteo 6:6 — Ri utzilal kꞌut, rukꞌ ri kubꞌiꞌ kꞌuꞌx, are':
a) kꞌo utz laj taqchibꞌal chi rij ronojel taq jastaq
b) le corona re k'aslemal
Nimaq taq chꞌekoj
4. 2 Timoteo 3:5 — Kakijaluj na chi e utz taq winaq, rukꞌ kꞌu ri kichak kakiqꞌalajisaj chi xaq e bꞌanal taq tzij:
a) ri Ajawxel ri xuloq'ow chike
b) ri uchuqꞌabꞌ
c) le kojonik ri xya kanoq jun mul
5. 2 Corintios 7:10 — Rumal cher ri bꞌis ri kape rukꞌ ri Dios kubꞌan:
a) sib'alaj koq'i'k
b) kamikal
c) kꞌexbꞌal kꞌuꞌx rech kolotajem
6. Génesis 17:1 — In in Dios Atinamit; chatbin chinuwach, xuquje ta pe che at:
a) tzꞌaqat
b) sukʼ
c) tyoxalaj
7. Hebreos 11:5 — Are majaꞌ kakꞌam bꞌik, kꞌo jun qꞌalajisanik ubꞌanom chi areꞌ:
a) xbʼinik rukʼ ri Dios
Xqaj cho ri Dios
c) xuxiꞌj ri Dios
RETALOJ: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-c, 6-a, 7-b
PU'AQ WAʼE KʼUTUNEM RIʼ KʼO UBʼANOJ RECHA
Jas jeb'el kachbilaj ri ewatalik: nim ri ewatalik rech ri utzilaj k'aslemal cho ri Dios (1 Timoteo 3:16), xuquje' ri ewatalik rech ri etzelal tajin kachakun chik (2 Tesalonicense 2:7) — jun kojtal chuwach ri jun chik, taqal chi utijoxik pa ri rutukel.
Jas kꞌo kutzij ri tzij: ri tzij toqꞌobꞌ cho ri Dios pa 1 Timoteo 2:10 are' theosebeia (G2317, toqꞌobꞌ cho ri Dios) — nim uqꞌij ri Dios, jun ajnimanel re ri Dios — xuqujeꞌ xa jumul kꞌo wi; chajij achike tzij kꞌo wi pa jujun kꞌolibꞌal, xuqujeꞌ jas che.
Jas ta bꞌa kabꞌan chuya' ri awanimaꞌ chirij: ri chꞌajchꞌojil kꞌolik pa ri eskalera rech 2 Pedro 1:5-7 — chikꞌama ri chꞌajchꞌojil chirij ri kuxlanem, xuquje ri utzilal chike ri alaxik chirij ri chꞌajchꞌojil — ronojel ri taqꞌalibꞌal re' ri eskalera kakꞌojeꞌ chuwach we jun ri'.
Jas kuya' utoq'ob' ri titij ib': chatij ab'i' na are ta k'u pa ri qas ub'anik ri Dios (1 Timoteo 4:7-8) — ri titij ib' rech ri tyoj xa jubik' utz kuya', are k'ut ri qas ub'anik ri Dios utz kuya' pa ronojel, rumal chi kuk'am cho ri tzujum tzij rech ri k'aslemal wakami xuquje' rech ri k'aslemal ri kape na.
Jastaq kuriq pa ri kꞌolem ri maj ukꞌisik: jeriꞌ kaya na chiwe pa nimalaj laj kꞌuꞌx ri okibꞌal pa ri ajawarem ri maj ukꞌisik rech ri Qajaw xuquje' Qakolonel Jesucristo (2 Pedro 1:11) — xuquje' ri e utzilaj taq winaq kekayeꞌj ri kꞌakꞌ taq kaj xuquje' kꞌakꞌ ulew, jawjeꞌ ri kꞌo wi ri sukꞌil (2 Pedro 3:13).