(Mĩario yakwa mwene — rĩrĩ nĩ ithimo inini, na rĩ inda mũno. Thĩinĩ wa ũkirĩrĩria waku — ti hakuhĩ naguo, no thĩinĩ waguo — mũndũ agĩaga na muoyo wake mwene. Ũngĩũrwo nĩ ũkirĩrĩria, muoyo nĩũrutagwo; ũngĩũtũũria, no ũgũĩkara ũrũmĩtie muoyo waku.)
2. NA TŪNGĨRĨRA WA WĪTĪKIO NA WA GŪKIRĪRĪRIA TŪGAGAYA MIĨHĨTOKIO
1.Ahibirania 6:12Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Tũtikwenda mũtuĩke igũũta, no tũkwenda mwĩgerekanagie na andũ, arĩa nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia na gũkirĩrĩria kwao nĩkuo gũtũmaga magaĩrwo maũndũ marĩa meranĩirwo.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3115 makrothumia — Ũkirĩrĩria
Tũtikwenda mũtuĩke igũũta → arĩa nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia na gũkirĩrĩria kwao nĩkuo gũtũmaga magaĩrwo maũndũ marĩa meranĩirwo.
(Mecoke makwa mwene — kwĩrigĩrĩria gũkũ nĩ makrothumia (G3115, longsuffering), roho wa gũtiirĩrĩria kwa ihinda itaanaganu. Na wone ũrĩa ĩrĩ pamwe: wĩtĩkio NA kwĩrigĩrĩria. Wĩtĩkio nĩ kũnyiitĩrĩra kĩĩranĩro; kwĩrigĩrĩria nĩ gũkomĩrĩra kũnyiitĩrĩra o nginya gĩgakinya. Mũndũ wa ũgũũta ndarĩ nakĩo o na kĩmwe kĩao; agai marĩ na cierĩ.)
2.Ahibirania 6:15Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Na nĩ ũndũ ũcio, thuutha wa Iburahĩmu gweterera akirĩrĩirie-rĩ, nĩaheirwo kĩrĩa eerĩirwo.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3114 makrothumeo — njetereri
NA AAKĨRĨRĨRIA NA KĨRIRO → AKĪONA KĨĨRA KĪU.
(Mahĩtwa makwa mũtaho — ũyũ nĩ Iburahĩmu. Kĩĩranĩro gĩtiokire mũthenya ũrĩa kwarĩtio; nĩ kwarĩ na TIGA gatagatĩ ka kiugo na kũheo, na kanyũngũ kau kaiyũririo nĩ gũkirĩrĩria na wĩtiiro. makrothumeo (G3114, gũkirĩrĩria) — eterire ihinda iraaya, na akĩheo. Ũguo noguo gũkaahaana kũrĩ mũgai o wothe ũrĩa ũtatigithanagia.)
3.Aroma 8:25Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗No rĩrĩ, tũngĩkorwo twĩrĩgĩrĩire kĩrĩa tũtarĩ nakĩo-rĩ, tũgĩetagĩrĩra o tũkirĩrĩirie.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
KWĪHOKA ŨNDŪ ŪRĨA TŨTONAGA -- TWETERERE NA KIRĪRĪRIA.
3. IKIRIRIRIA NGINYA ŨKINYI WA MWATHANI
1.Jakubu 5:7Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Nĩ ũndũ ũcio, ariũ na aarĩ a Ithe witũ, kiragĩrĩriai, o nginya rĩrĩa Mwathani agooka. Ta rorai ũrĩa mũrĩmi etagĩrĩra mũgũnda wake ũrute irio iria irĩ bata, na agakirĩrĩria nginya ciurĩrwo nĩ mbura ya mbere o na ya keerĩ ategũthethũka.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3114 makrothumeo — njetereri
IKIRIRIRIA NGINYA ŨKINYA WA MWATHANI + MŨRĨMI ETERERE MAGETHA MEGA MA THĨ.
(Meciiria makwa niĩ mwene — kwĩgirĩrĩria kwagĩrĩirwo nĩ gũetera nginya rĩ? Nginya HĨNDĨ YA GŨũKA KWA MWATHANI — ũguo nĩguo ũmenyithia. Na rora mũhianano ũyũ: mũrĩmi ndangĩhingĩrĩria mbura, na aromĩrĩria, tondũ maciaro nĩ ma goro. Ũguo no taguo maũndũ maku matariĩ.)
tondũ Mwathani arĩ hakuhĩ gũũka → O na inyuĩ-rĩ + kirĩrĩriai na mwĩhaande wega.
3.Jakubu 5:11Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗O ta ũrĩa mũũĩ, acio maakirĩrĩirie-rĩ, tũmatuaga arathime. Nĩmũiguĩte ũhoro wa gũkirĩrĩria kwa Ayubu, na nĩmuonete ũrĩa Mwathani eekire marigĩrĩrio-inĩ. Mwathani aiyũrĩtwo nĩ ũtugi na tha.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
TWĨTĨKĨTE ATĨ NĨ ARATHIME ARĨA MAKIRĨRĨRIA + MŨIGUĮTE ŨKIRĨRĨRIA WA JOBU → MWATHANI NĨ MWĨNA TIGĨRA MŪINGĪ, NA WA THĨNA WA NGORO.
(Mawoni makwa ma mwene — ciugo igĩrĩ nĩ ciũnganaga haha: kũũmĩrĩria nĩ hupomeno (G5278, kũũmĩrĩria), naguo ũkirĩrĩria wa Ayubu nĩ hupomone (G5281, ũkirĩrĩria) — kiugo gĩa gũkĩrĩrĩria mũrigo, ti kĩa gũetereria. Ayubu ndaigana o gũetereria; nĩambararirie mũrigo. Na wone ũrĩa MŨTHIA warĩ: arĩa maiguire ũhoro wa ũkirĩrĩria wa Ayubu nĩMOONETE ũrĩa Mwathani aarehire ithũa-inĩ, na ũthia ũcio nĩ tha na ũtugi wa mũhiano. Kũgerio kũrĩ na mũthia, naguo mũthia nĩguo ũguũragia ngoro yake.)
4. KWĨRA GŨKOMA — MAANDĨKO, NA NGAI WA GŨKIRĨRĬRIA
1.Aroma 15:4Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Nĩgũkorwo maũndũ mothe marĩa maandĩkirwo tene maandĩkirwo marĩ ma gũtũruta, nĩgeetha tũgĩage na kĩĩrĩgĩrĩro nĩ ũndũ wa gũkirĩrĩria na kũũmĩrĩrio nĩ Maandĩko macio.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
MAANDĨKO MA TENE = MAANDĪKĪTWO NĮ ŨNDŨ WA ŪMENYO WITŨ → NĮGŨTŨRIA NGORO NA ŨHOOFU WA MAANDĨKO TŨKORWO NA KĨĮRĪGĪRĪRIO.
2.Aroma 15:5Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Ngai ũrĩa ũheanaga ũkirĩrĩria na ũũmanĩrĩria aromũhe roho wa ũiguano o mũndũ na ũrĩa ũngĩ rĩrĩa mũkũrũmĩrĩra Kristũ Jesũ
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
NGAI WA ŨKIRIRITIRIA NA ŨHOOFU → NĨAKŨHE ŨTHIINGŨ WA GWĨCIRĪRIA ŨNDŪ ŨMWE, MOTHE MŨRĨ NA METIKĬRIO MOHANANE.
(Mĩgĩnyo yakwa mwene — mũndũ agĩaga na ũkirĩrĩria kũ? Macokio meerĩ macemanĩtie hamwe: ANDĨKO, na NGAI mwene wa ũkirĩrĩria. Maũndũ marĩa maandĩkirwo tene — Ijobu, Iburahĩmu, Daudi — maandĩkirwo nĩ kũrutana ithuĩ, nĩguo ITHUĨ tũgĩe na kĩĩrĩgĩrĩro. Na kĩrĩa Maandĩko marutanaga, Ngai nĩwe atũheaga: eetagwo Ngai wa ũkirĩrĩria, na kĩrĩa arĩ nĩkĩo aheanaga. Mũhooe, na ũthigaane ibuku rĩu.)
3.Akolosai 1:11Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗mũgĩĩkagĩrwo hinya na ũhoti wothe kũringana na hinya wake ũrĩ na riiri nĩgeetha mũhote gũkiragĩrĩria mũno mũtegũthethũka na mũrĩ na gĩkeno
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
KWĨGĨRĨRIO HINYA NA HINYA WOTHE → NGINYA ŨKIRĨRĨRIA WOTHE NA ŨKIRĨRĨRIA WA IHINDA IRAIHU NA GĨKENO.
(Mĩario yakwa mwene — ririkana kĩrĩa hinya ũcio wothe ũrĩ WA KWAGĨRĨRA. Wĩkĩrĩtwo hinya na ũhoti wothe, kũringana na hinya wake wa riri — na kĩrĩa gĩtũmĩtwo ti ciama na magegania, no nĩ WĨRIGĨRIRIA WOTHE. Ũkirĩrĩria ũrĩa ũrĩ hakuhĩ nakuo nĩ makrothumia (G3115, ũkirĩrĩria/longsuffering), wĩkĩtwo hamwe na hupomone (G5281, wĩrigĩrĩria/patience) handũ hamwe — gũkuua na gũetera hamwe — na ciĩrĩ CIA GĨKENO. Wĩrigĩrĩria ũtarĩ na gĩkeno nĩ ũndũ mũritũ; hinya wake nĩwe ũtũmaga ũgĩe na gĩkeno.)
5. ETERERA MWATHANI — ŨIRA WA TENE
1.Thaburi 37:7Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Hoorera mbere ya Jehova na ũmweterere ũtegũthethũka; ndũgathĩĩnĩke ngoro rĩrĩa andũ magaacĩra mĩthiĩre-inĩ yao, rĩrĩa mekũhingia mathugunda mao ma gwĩka ũũru.
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H2342 chul — eterera na ũkirĩrĩria
HURUKA KWA MWATHANI + ETERERA WITHĨĨTE NGORO + WĨAGE GŨTHĨĨNĨKA.
(Meciiria makwa ma mwene — ciugo ithatũ na mĩhũmũ ĩmwe: hurũka, eterera, ndũgathĩĩnĩke. Kiugo gĩa hurũka nĩ damam (H1826, gũkira, gũikara ũhoreire) — ikara ũhoreire mbere yake. Naguo eterera na wetero wa ũkirĩrĩria nĩ chul (H2342, kũrũa, gũkirĩrĩria ũgĩeterera) — wetero ũrĩa ũngĩiganana na ruo rwa kũrũa mwana, na no wetero wa ũkirĩrĩria. Gũthĩĩnĩka kũrorereire mũndũ ũrĩa ũgaacĩire; hurũka kũrorereire Jehova.)
(Maũndũ makwa ma gwĩcũũrania — iga ũira ũyũ hamwe. Ũmwe uugaga, wee ũBATARANIIRIO nĩ ũkirĩrĩria, nĩgeetha ũKĨRE kĩĩranĩro. Ũrĩa ũngĩ ougaga, na wĩtĩkio na ũkirĩrĩria nĩGAGAYA ciĩranĩro; na Iburahĩmu, aarĩkia gũkirĩrĩria, nĩAKĨRE kĩĩranĩro. Kũĩgwatia, kũgaya, kwĩgwatĩra — ciugo ithatũ, ũhoro ũmwe: ũkirĩrĩria na kĩĩranĩro nĩmohanĩtio hamwe, na gũtirĩ mũndũ ũngĩoya kĩmwe atooya kĩrĩa kĩngĩ. Na Mwathani nĩongagĩrĩra ũira wake mwene: nĩ ũndũ wa ũkirĩrĩria wanyu nĩmũgwatagĩria ngoro cianyu. Ũkirĩrĩria nĩ guoko kũnyiitagĩrĩra na hinya kĩrĩa Ngai eeranĩire.)
KĨĨRURU NA ŨHINGĨRIRIA
4.Ayubu 13:15Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗O na angĩnjũraga-rĩ, niĩ nowe ndĩrĩĩhokaga; na ti-itherũ nĩ ngatetera mĩthiĩre yakwa hau mbere yake.
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H3176 yachal — Wĩhoke
O na angĩnjũraga-rĩ, niĩ nowe ndĩrĩĩhokaga.
5.Jakubu 5:11Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗O ta ũrĩa mũũĩ, acio maakirĩrĩirie-rĩ, tũmatuaga arathime. Nĩmũiguĩte ũhoro wa gũkirĩrĩria kwa Ayubu, na nĩmuonete ũrĩa Mwathani eekire marigĩrĩrio-inĩ. Mwathani aiyũrĩtwo nĩ ũtugi na tha.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
MWĪGUĮTE ŨKIRĮRĮRIA WA JOBU + MŨKONA MŨTHIA WA MWATHANI → MWATHANI NĨ MŨIGUANĮRIRIA MŨNO, NA NĨ WA THĪNA WA MENYA.
(Meciiria makwa mwene — kiugo gwĩtĩkia ka mĩromo-inĩ ya Ayubu nĩ yachal (H3176, gweterera, kwĩrigagĩrĩria): o na angĩnjũraga, no ndĩrĩmwetagĩrĩra, no ndĩrĩmwĩhokaga. Ũguo nĩguo gũkirĩrĩria hĩndĩ ya nduma nene mũno. Ayubu na ruo rwake nĩ mũthuniũ; Jakubu nĩoonanagia kĩrĩa gĩakinyire: arĩa maiguĩte ũhoro wa gũkirĩrĩria kwa Ayubu MAONA kĩrĩa Mwathani aareheire. Na kĩrĩa aareheire nĩ kĩiyũrĩte tha na wendo mũnene. Kũgerio kũrĩ na mũthia, na mũthia-inĩ Mwathani atũũraga arũgamĩte, na ngoro yake nĩ nyoroku harĩ arĩa magũũrĩrĩria.)
KŨHINGA
2 Athesalonike 3:5Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗Mwathani arotongoria ngoro cianyu nĩguo mũgĩe na wendani wa Ngai na ũkirĩrĩria wa Kristũ.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G5281 hupomone — Gũkirĩrĩria
MWATHANI AROCOKA NGORO CIANYU → KWĨRA WENDO WA NGAI + NA WETERERI WA MWĨHOKO WA GŨKĨRIRIRIA KWA KRISTO.
(Meciria makwa ma mwene — ũyũ nĩ mũthia wa ũhoro wothe. Kũirũgamĩrĩria nĩ ũndũ wa kwagĩrĩrwo, na kĩĩranĩro kĩrũgamĩte igũrũ rĩako: nĩgũtengʼeria kũhanya, nĩgũgĩa na ngoro, nĩgũgaya ciĩranĩro, na nĩgweterera nginya ũgooki wa Mwathani. Nĩ kwĩrutwo Maandĩko-inĩ, na nĩ kũheanwo nĩ Ngai wa gũkirĩrĩria; nĩ kũhurũka thĩinĩ wa JEHOVA, na nĩ kũiguwo. Mũthingi ũrĩa wa mbere woigire kũgeragĩrio kwa wĩtĩkio waku nĩguo kũrehaga gũkirĩrĩria; aira aya ma hĩndĩ ĩno moigaga o ũndũ ũcio, na monania ũrĩa ũthiraga na kĩrĩkĩro — ti na kũũrwo, no na thũmbĩ. Mwathani we mwene arogĩrĩrĩria ngoro yaku ĩrorwo nĩ gũkirĩrĩria kũu: mbura ya mũrĩmi nĩ ĩrooka, ũgooki wa Mwathani nĩ mũkuhĩ, na rĩrĩa ũkaagerio nĩũkũheo thũmbĩ ya muoyo.)
CIUGO CIA KIRIIKI
Ici nĩ ciugo cia bata cia thomo ũyũ. Hutia kiugo o gĩothe kĩrĩ na tũtombo thĩinĩ wa mĩsigo ĩrĩ igũrũ kuona ũhoro wakĩo haha.
“Gũkirĩrĩria” — G5281 hupomone — gũkirĩrĩria na mĩnyamaro, gũkirĩrĩria narĩ na hinya
2. Luka 21:19 — Kũũmĩrĩria kwanyu nĩkuo gũgaatũma mũhonokie:
a) mĩoyo
b) ngoro
c) meciiro
3. Ahibirania 6:12 — Tũtikwenda mũtuĩke igũũta, no tũkwenda mwĩgerekanagie na andũ, arĩa nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia na gũkirĩrĩria kwao:
a) magĩĩtĩkĩrĩka wega
b) mothamĩrie mothamo
c) magaĩrwo maũndũ marĩa meranĩirwo
4. Jakubu 5:7 — Ta rorai ũrĩa mũrĩmi etagĩrĩra mũgũnda wake ũrute irio iria irĩ bata, na agakirĩrĩria nginya:
a) mbura ya mbere o na ya keerĩ
b) mbura ya mbere na ũrũgamĩrĩru
c) magetha ma thi
5. Aroma 15:4 — Nĩgũkorwo maũndũ mothe marĩa maandĩkirwo tene maandĩkirwo marĩ ma gũtũruta, nĩgeetha tũgĩage na:
a) thayũ
b) wĩtĩkio
c) kwĩrĩgĩrĩra
6. Jakubu 5:11 — Nĩmũiguĩte ũhoro wa gũkirĩrĩria kwa Ayubu, na nĩmuonete ũrĩa Mwathani eekire marigĩrĩrio-inĩ; atĩ Mwathani nĩ:
a) mũtugu, na aiyũrĩte tha
Nĩ mũiyũru wa tha, na wa ũtugi
c) mũhoro kũrakara, na ũrĩ na tha nyingĩ
7. Kolosai 1:11 — mũgĩĩkagĩrwo hinya na ũhoti wothe kũringana na hinya wake ũrĩ na riiri nĩgeetha mũhote gũkiragĩrĩria mũno mũtegũthethũka na:
a) gũcookia ngatho
b) wĩnyihia
c) gĩkeno
MAJIBU MA MA CIOKO: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-c, 6-b, 7-c
ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA
→ Ũrĩa kĩĩranĩro kĩa tene gĩakinyanĩra na kĩrĩa kĩerũ: no rĩrĩ, arĩa metagĩrĩra Jehova nĩmakerũhio hinya wao; nĩmagatengʼera na matirĩ nogo (Isaia 40:31) — gweterera kũu nĩ qavah (H6960, gweterera), rĩĩri rĩa Daudi we mwene — na kĩrĩa kĩerũ kiugaga, nĩtũtengʼerage na ũkirĩrĩria hĩndĩ ya mbio ĩrĩa tũigĩirwo mbere itũ (Ahibirania 12:1) — arĩa metereire matuĩkaga arĩa matengʼeraga, mehaarĩirie wĩrutwo waguo wa mwena.
Ũrĩa ciugo ciarĩ bata: ũkirĩr
Ũrĩa kũhithĩtwo thĩinĩ wa Kristũ: Johana aarĩ mũrũrũ wanyu, na mũrata wanyu thĩinĩ wa mĩnyamaro, na thĩinĩ wa ũthamaki na ũkirĩrĩria wa Jesũ Kristũ (Kũguũrĩrio 1:9), na Mwathani ekuuga atĩrĩ, tondũ nĩmwĩgirĩte ũhoro wa ũkirĩrĩria wakwa, o na niĩ nĩngamũgitĩra kuuma ithaa rĩa magerio (Kũguũrĩrio 3:10) — ũkirĩrĩria nĩ wake mbere ya kũgĩa witũ.
Ũrĩa wa kwĩrutanĩria na ngoro yaku harĩ ũhoro ũyũ: ũkirĩrĩria ũrũgamĩte thĩinĩ wa ngathĩti ya 2 Petero 1:5-7 — ongerera wĩgirĩrĩria ũkirĩrĩria, na ũkirĩrĩria wĩtĩkia Ngai — o ikinya rĩa ngathĩti ĩyo rĩĩgemeirie igũrũ rĩa rĩĩrĩ.
Ũrĩa ũkinyagĩra tene na tene: tũngĩnyariirwo-rĩ, o na ithuĩ nĩtũgaathamaka nake (2 Timotheo 2:12) — kũnyariirwo kũu nĩ hupomeno (G5278, to endure) — na kũrathimwo nĩ mũndũ ũrĩa ũkiragĩrĩria magerio: nĩgũkorwo aagerio-rĩ, nĩakegwatĩra thũmbĩ ya muoyo (Jakubu 1:12).