Jesus a pen masangin kum jasagi ago in, themgao khat in hiche naosen hi bang kimin akiti ding chu ana jihdoh in. Hichu mihem khat na koma napen dinga nakoi ding min ahipoi. Hiche sutlhahna hi na simna dinga ipi hijongleh na tahsan a bang aum poi. Nangma ven jeng ding nakinepna bou aum ahi. Mi jouse hi jaonan Jesus min hi ana jah tauve. Ahin, Pathen Thu tah in Ama chungchang ipi asei chu asimma amaho tah in agel doh u chu mi themcha ahibouve. Tuni geija ipi natahsan hijongleh, ipi nakihilna hijongleh, keiho dinga adang aumpoi. Jesus chungchang hi ahung patna a kon a nahetkhensah cheh ding a hikoma naumna hi eiho dinga kipathu ahi. Kikhelna cheh chu adihtah in akijih doh in, hijeh chu abom khat seh ahilouva thucheng pumpi chu nangman namu ding ahi. Pathen Thu in ipi khat adih tah'in aseiya ahileh, hiche sutlhahna hin hichu aseiye. Kikhellna phabep akijom khoma kon a thutah khat ahung kilangdoh a ahileh, hiche sutlhahna hin hichu jong aseiye. Hiche laisim hin mihem khat seh sei chungnung a akingam poi. Tun, themgao pan ipi ana jihdoh chu simun.
Yeshua apeng masang kum jasagi masangin, themgao khat in hiche naosen hi Pathen Thahattah tia kikou ding ahi tin ajih. Naosen Yeshua chu gancha anneh bel'ah akijam'e. Hiche lekhabu thu chu vahvah in simun. Hiche lekhabu thucheng hohin hiche sutlhahna pumpi thuseiho chu aphondoh ahi.
1. A. PATHEN, "EIHO" TIA SEIPA — PATHEN KHATBEH, AHIVANGIN MI TAMPI IN ASEI
1.Semtilbu 1:26Hom↗Hichun Pathen'in aseiye, “Eihon mihem ho, eiho lim pu'in sem'u hitin. Amaho chu twikhanglen sunga nga ho jouse chunga thunei diu, vanlai jol'a leng le vacha ho chule vah ngoi thei gancha ho le gamsa ho, chule a op a kithol chengse chung'a thunei vaihom in pang uhen,” ati. (27) Hiti chun Pathen'in ama lim mong mong in mihem chu asemin, Pathen lim tobang banginama lim chu asem tai, pasal le numei asem doh tan ahi.
MIHEM CHU EIHO LIMLE MELCHIHNA DUNGJUIYIN I SEM UHITAM → HITICHUN PATHEN'IN MIHEM CHU AMA LIMLE MELCHIHNA DUNGJUIYIN ASEMTAI.
(Keima kigel: Genesis 1:26 leh Genesis 1:27 chu khompi in simun. Kikang teni kah a dan gelna chu sumil hihbeh un. Genesis 1:26 in "eiho" leh "keiho" ati. Genesis 1:27 in "ama limsah" leh "Pathen in ana bol" ati, ni jouse hi mikhat seh ahi. Baibul in kikang teni chu kithopina beihel'in agel khompi jengin aseiye. Baibul in kihel teni chu adihdet a aseidoh bou ahi.)
2.Semtilbu 3:22Hom↗Hichun Pathen'in aseiye, “Tu apat a hi Adam hi eiho lah a khat tobang ahung hitan, thilpha le thilse hetheijin aumtai, chule tunjong aman hinna thingphung ga khu kilo intin hin ne lhon leh tonsot a hing den ding ahitai ati.”
MIPA CHU EIHO LAH'A KHAT BANG'A AHITAI, APHA LE ASE HETHEIYA.
3.Semtilbu 11:7Hom↗Hijeh chun hungun eiho ga kumsuh'u hitin apao'u ga suhkhen peh uhite, chutile khat le khat athusei kihet mon um tauvinte,” ati.
EIHO IHUNG KUMSUH DIU, CHULEH AMAHO PAO ITHOHBOUVE DIU.
KON KASOL DING HAM? CHULEH KOIHAM EIHO DINGA CHESUH DING?
(Keimatah tumthu: Isaiah 6:8 chu photchetin veen’in. Hiche kisimchang khatah, form ni jaonan aum'e: "Koibe kasol ding" chuleh "koibe eiho dinga chegin ding." Thusei khatpa chun singular form leh plural form chu tha khatna aman'e. Hiche hi ajihpaina thilhat ahipoi, chuleh Pathen'in ama changseh kigelvai dingin plural thu amang ahipoi. Hiche jat mahi Lekhabu sungah kum tampi sungin, lekhabu tampi sungin avel vellin aumji ahi.)
5.Danbu Nina 6:4Hom↗O Israel ngaiyun! Pakai hi i-Pathen’u ahi, chule Pakai ama bou ahi.
HEBREW THUCHENTE HOUHO⚑ H259 echad — khat
O Israel ngaiyun! Pakai hi i-Pathen’u ahi, chule Pakai ama bou ahi.
(Keimah lunggel: Deuteronomy 6:4 hin hiche lhilkhomna pumpi hi avaihom e. Pathen khatbou aum'e, khatseh bou ahi: ni ahipoi, thum ahipoi, tamtah jong ahipoi. Hiche lhilkhomna a kisim Pathen ni channa aseiho chu adihlouva simsim ahi, chuleh Deuteronomy 6:4 chu hiche photchetna dinga mang ahi. Hiche kihoulimna a "khat" tia kimang Hebrew paokham chu ngaito uvin. Hiche paokham chu echad ahi. Hiche paokham mahsame chu nilim leh jingkah chu "NIKHAT" tia akikou pet a mang ahi, ni khat in akehni aneijeng vang'in, chuleh mikhat le ajinu chu "TAHSA KHAT" tia akikou pet a jong mang ahi, mihem ni ahijeng vang'in. Baibel in "khat" ti dinga apaokham lheng chu, mikhat sanga tamjo athupoh theina paokham ahi. Chuti chun Genesis 1:26 in Pathen in "eiho" tia asei chu akijih lut ahi.)
(Keima thumopna: Isaiah 45:5’n hiche thutah lang khat chu aseidoh’n, hiche lhilhah hin hichu jamdel ding ahipoi. Pathen’n aphongdoh chetnin, ama tailou Pathen dang aumpoi ati. Hiche lekhagui adangho’n amudoh ding ipi hijongleh, Pathen ni-na khat suh belap thei ponte. Amaho’n amudoh ding tahbeh chu Pathen ni-na sanga kidang jo le pha jo ahi: Pathen khatseh chun amichang mite henga akihetsah chu ahi.)
2. B. PAKAI VANTIL KITIPA — PATHEN JAONA KITI PA JONG AHI
Hebrew pao thu "angel" tia kileh chu malak (H4397) ahi. Malak kitihi mikhat solla oh chu ahi. Malak chun mi solla oh natoh photchetna aphondoh jing, ahinlah mihem chu ipi hina ahi photchet hilou ahi. Hiche mikhat solla ompa thudol'a Baibu chun ipi abol photchet, athuseinung ho'a namu ding ahi.
3. B1. HAGAR GAMLAH'AH — AMAN AMIN AKOI
Semtilbu 16:7Hom↗Pakai Vantil in gamthip a twikhuh phungkhat a Hagar chu aga mudoh in ahi, hiche twikhuh chu Shur jotna lampia um ahiye. (8) Pakai Vantil chun aseiye, “Hagar, Sarai sohnu hoilanga konna hoilam jon ding nahim?” atile Hagar in adonbut in, “Kapinu, Sarai kom'a konna hung jam doh kahi,” ati. (9) Hichun Pakai Vantil chun amanu ahoulimpi in, “Nangma napinu kom'a kinungle in chule amanu dan noiya nakun angaiye.” (10) Hichun Pakai Vantil chun ahoulimpi nalaiyin, “Keiman na chilhah te tamtah kapehbe ding nahi, sim jong na sim joulou ding ahiye,” ati.
Keiman na chilhah te tamtah kapehbe ding nahi, sim jong na sim joulou ding ahiye.
Semtilbu 16:13Hom↗Hiche jou chun Hagar in ajah a thu hinsei Pakai chu aminvo in, “Nangma hi keima eimudoh a Pathen nahi,” ati. Ajeh chu amanu'n “Tahbeh monga keiman Pathen kamu a chule ama kamu nunga ka hing'a kaum nahlai ham?” atin ahi.
Hiche jou chun Hagar in ajah a thu hinsei Pakai chu aminvo in, “Nangma hi keima eimudoh a Pathen nahi,” ati.
(Keimah tahsan: Genesis 16 sunga thil ni chun lekha simpa chu adingsah dingin aum'e. Amasa'a, "Pakai vantil" tia kikouna pa chun "Keiman nachate kapunsah ding ahi" ati. Aman "Pakaiyin nachate apunsah ding ahi" atipoi. Aman ama tah in apunsahna a bolpa bangin aseiyin ahi. Anina'a, Hagar lunggel hilouvin, Pathen Lekhabu tah in hiche Pakai vantil hi "Amaa kihoulimpa Pakai" tin akikou'e. Hagar in jong hiche mikhat mahmah hi "Nangma Pathen" tin akou'e. Genesis lekhabu sunga thusim seipa chun Hagar toh akitoh khom in ahi.)
4. B2. ISAAC CHUNGA KHUT — AMA TAHTAH'IN AKIHAHSEL
Semtilbu 22:11Hom↗Hinlah van'a kon'in Pakai vantil in “Abraham, Abraham” tin ahin kouvin ahile, Abraham'in “Pakai keima hikom'a kaum'e,” ati. (12) Ama chun “Chapang pa chunga na khut nalha louhel ding, imacha jong nalo louding ahi, ajeh chu Pathen nagin jeh in nangman na chapa chang khat seh jeng jong keima adin na khut kihpoi, tihi tun kichen tah in kahedoh tai,” ati.
NANGMAN NACHAPA, NACHAPA CHANGSEH CHU KEIYA KON NAKOI LOU JEH IN.
Semtilbu 22:15Hom↗Pakai vantil chun vanna kon'in Abraham tin aniveina a ahin koukit in ahi. (16) Hitin aseiye, “Keima ka tahsa tah a kakihahsel ahitai, hitobang a thil hi nabol ngam jenga na chapa chang khat seh chunga khutkih louva napan jeng phat in, tin Pakaiyin aseiye. (17) Keiman kitah tah a phatthei kaboh ding nahi, chule na chilhah te ahsi jat ka phahsah ding chule vadung panga neldi jat ka sosah ding nahi, na chilhah ten amelma teu kelkot ahin toupha diu ahiye. (18) Chule nangman ka thusei nangai jeh a leiset chunga namtin vaipi nason na chilhah te vanga phatthei hung kiboh ding ahiuve,” ati.
Keima tah in kakihahsel e, Pakaiyin aseije → Nangma chilhah a kon in leiset chunga namtin jouse phatthei kiboh diu ahi.
(Keimah gel na: Genesis 22:11-18 a thu ni sese hi ngaito in. Amasa thu chu "Nachapa kei a konin na phal lou hi" ahi. Abraham chun a chapa chu Pathen kom ah a peto ahi. Hiche thu seipa chun chapa chu amah a konin phal lou ahi, ati. Anina thu chu "Keima tah in kihahsel ka nei tai, chuti LORD in aseiye" ahi. Achesa laiya, mihem khat chun ama sanga lenjo pa khat min in kihahselna anei jing. Thupole miho khat chu, thu poh dinga kisem bou chu, amah min in kihahsel ponte. Thupole miho khat chun Pathen min kitepna toh kisai a suh geldoh ponte. Hebrews 6:13 in ajeh chu aseipeh. Hebrews 6:13 in Pathen amatah min in ana kihahsel ahi, ati. Hebrews 6:13 in ajeh aseiye: "ijeh inem itile amah sanga lenjo dang aumpon ahi.")
5. B3. JACOB IN MIPA KHAT TOH AKIDOU — CHULE MUN CHU "PATHEN MAI" TIN AMIN APENTAN
Semtilbu 32:24Hom↗Hichun Jacob chu achangin adalha tauvin, pasal khat in ama chu khovah geiyin akibotpin ahi. (25) Pasal akibotpi pa chun ajo louding phat chun Jacob konggu homlai tah chu asuhboh pehtan ahi. (26) Hichun mipa chun aseijin, “Nei lhatan kho hungvah ding ahitai!” Amavang Jacob in adonbut in, “Phatthei neiboh tokah a nangma kalha louding nahi,” ati.
Mikhat chun ama toh akidou → Ka phatthei chansah kahsen ka nusah poi.
Semtilbu 32:28Hom↗Mipa chun, “Na min hi Jacob hitalou ding, tua patna Israel kiti ding nahitai. Ajeh chu nangma Pathen toh na kibot in jong nahat in, mihemte jong na hinjo ding ahi,” atipeh e. (29) Jacob in adongin, “Lungset tah in namin nei seipeh in,” ati, mipa chun adonbut in, “Ibola kamin chu nahet nom ham,” ati. Hichun aman Jacob chu hilai mun a chun phatthei abohtan ahi. (30) Hichun Jacob in hiche mun chu Peniel (hichu “Pathen mai” tina ahi) asahtai, “Ajeh chu keiman Pathen kaki maitopi tan chule ka hinkho jong eihuhdoh peh in ahi.”
Lengpa banga Pathen toh thahatna nanei → Pathen mai le mai kamu ahi, chule kahinkho akihoidoh ahi.
(Keimah lunggel: Genesis 32 a hiche lekhabu hin hiche mihem hi mi khat tin akou. Hiche mi Jacob toh kigal bolpa hin Jacob in Pathen toh thahat aneije ati. Jacob in leiset chu "Pathen maiso" tin amin apeh. Jacob in ahinkho chu ahuhdoh in aseijin. Jacob in hiche mipa henga amin dong ahi. Jacob in min kigin louvin, thudoh khat bou akimu. Hiche min kigin louna thudoh chu geldoh un. Hiche thudoh mama chu, chukah, Bible lekhabu dang khat sunga, kum jazat nung a hung kilang kittai.)
6. B4. BOL KIHAL LOU — VANTHAMMAN 'KEIMA KA HI' TIA KISEIPA
Potdohbu 3:2Hom↗Hiche laimun'a chun Pathen vantil meikong in hamboh lah a ahung kilah in, Mose in lungdong tah in aven ahi. Hamboh chu akong jengin hinlah akavam deh pon ahi. (3) Chuin Mose ama leh ama akihoulim in, “Hiche hi datmah umtah thil ahiye, ipi jeh pentah a hiche hamboh khu kavam lou ahidem? kache a kavet tei angaiye” ati. (4) Hichu vedingin Mose’n hilam chu anailut jep jep e ti Pakaiyin amu phat in, Pathen'in hamboh lailunga kon'in, “Mose! Mose!” tin akouvin ahile, Mose in jong adonbut in “Keima hiva kaum'e,” ati. (5) “Hin nailut hihbeh in” tin Pakaiyin agih tan ahi. “Nakeng chot kisut in, ajeh chu nangma muntheng'a ding nahi. (6) Keima napa dinga a Pathen kahi - Abraham Pathen, Isaac Pathen, leh Jacob Pathen kahi,” ati. Hichu Mose in ajah phat in amai akhutai, ajeh chu Pathen avet ngamlou ahi.
Pakai Vantil chu meikou lah a kilang in → Pathen in gammang laizanga konin akou tai.
Potdohbu 3:14Hom↗Pathen'in Mose adonbut in, “KEIMA HI KEI,A KAHI JENG'E. Hiche hi Israel te heng'a seipeh in: Keima chun naheng uva eihinsol ahi,” tin ati.
KEIMA KA HI TIA KAHI → KEIMA KAHIPA CHUN NANGHO HENGA EIHIN SOLE
(Keimah dokhan lunggel: Exodus 3:2'n Pakai vantilmi asei. Kaimucha ni jol'a, Exodus 3:4'n Pakai, chule Pathen asei. Bah tuma khat, mei tuma khat, chule aw tuma khat chun ki-lang lonlonna. Pathen Lekhabu chun hiche hi kikalpohna banga agel deh poi. Hiche aw mama chun Israel te'n a'tonsot'a a-poh diu min chu apen: KEIMA KA UM KEIMA.)
7. Vetna Adang, Mun Kibang — meiin akah gam-thing le Yeshua houin sunga aumna
John 8:56Hom↗Napau Abraham chun keima nikho mu ding ana galdot ahi. Aman hichu anamun chuleh akipah lheh jengin ahi,” ati. (57) Chuin Judah ho chun ajah a, “Nangma kum somnga bon lhinglou laiya, iti nangin Abraham kamutai nati ham?” atiuve. (58) Jesun adonbut in, “Keiman nangho atahbeh ka seipeh nahiuve, Abraham masanga keima ana umsa jing kahitai,” ati. (59) Chuche phat chun, Judah hon ama sena dingin song akilah tauvin ahi, ahivangin alah uva kon'in Jesu chu akiseldoh in, Hou-In'a kon chun achemang tai.
ABRAHAM AHUNG PEN MASANGIN, KEIMA KA UM TAI → HICHUN AMAHO CHUN AMA CHUNGA SONG SEP DING'IN SONG ALA UVE.
(Keimah tahsan thu: Hiche thilsoh teni hi khatto pang lah'a koina lang chun, adang dan chu hilchah dingin phal hite. Bawlpi lah'a, meikou sunga o awgin, "Keima Ka Um" tin aseijin. Mose'n bawlpi lah'a amel akisel jin. Houin sung'a, mihonpi masang'a mihem khat ading in, "Keima Ka Um" tin aseijin. Mihonpi chun song alan jiuvin. Mihonpi chun Yeshua thusei chu ahetkhen bouve. Mihonpi chun Yeshua thusei chu aphahdih tah'in ahet'un. Mihonpi chun Yeshua thusei chu song'a selna dingin phatah'in agel'un. Yeshua'n "Abraham a um masang'in, Keima Kaum'ah kahi tai" tin aseipoi hi jong hetdoh un. Yeshua'n "Keima Ka Um" tin aseijin.)
8. B5. MANOAH LEH AJINU — MIN KIDANG UMTAH
Thutan Vaihom Ho 13:3Hom↗Pakai vantil khat Manoah jinu kom'ah ahung kilah in hitin aseije, “Nangma chanei thei louhel lin hitih chan’in ana umjong lechun tua hi gangtah a nao nahinvop ding chapa khat nahinding ahi.
Thutan Vaihom Ho 13:17Hom↗Hichun Manoah in Pakai Vantil kom'a chun “Namin ipi ham?” tin anadongin ahi. Ajeh chu hiche ho jousehi ahung guilhun tengleh keinin naming hi kajabol thei lhkonna dingin” ati. (18) Pakai Vantil chun adonbutnin, “Ipi dinga kamin neidoh ham? Nangin nahet dinga kidang val ding ahi” ati.
Ipi dinga kamin neidoh ham? Nangin nahet dinga kidang val ding ahi” ati?
Thutan Vaihom Ho 13:20Hom↗Hichea maicham a konna meikong chu vanlanga akontou phat chun Pakai Vantil jongchu meikong lah a chun akaltou tan ahi. Manoah leh ajinun hichu amu lhon phatnin abohkhup lhonnin jana apelhon tai. (21) Vantil chu Manoah te nupa kom'a h avellin ahung kilah kittapon ahi. Hichun Manoah chun Pakai Vantil chu Pakai ahiti ahedoh tai. (22) Aman ajinu kom'a h hitin aseije, “Eini ithi teitei ding ahitai ajeh chu einin Pathen imulhon tan ahi” akiti lhon tan ahi.
PAKAI VANTHEMPA CHU MAICHAM MEIKOU SUNGA AKAHTOUVE → EIHO CHU ITHI DIU AHI TAHBEH E, AJEHCHU PATHEN IMU U AHI.
(Keima gel ngaito: Judges 13 sunga hin thil thum kidang tah in ahung kilang e. Manoah'in min chu ana dong e, Genesis 32'a Jacob in ana boldoh bang bang chun. Amin chu Manoah koma ana selpeh nailou, tuvang'in aphat in ajeh khat aseipeh in ahi. Hiche ajeh a kisei Hebrew paotah chu piliy (H6383) ahi. KJV lekhabun piliy chu "secret" tin ana sui ahi. Piliy tina chu hetdoh joulou hel, kidang behseh jeng ahi. Piliy hi Isaiah 9:6'a "Wonderful" tia kisui, chapang eiho dinga peng chu amin kipeh nalai a kimang, pele (H6382) toh ajung khat'a kon ahung kondoh ahi. Hiche Pakai vantil mama chun maicham meikou lah'a chun akaltouve. Manoah tah in achaina thu asei chu "vantil ka mudoh tauve" ahipon, "Pathen ka mudoh tauve" tin aseina ahi.)
JOSHUA CHU LEISET CHUNGA AMAI ASELUP TAN, CHUTIN AHOU TAI → NAKENG'A KEM CHU LADOH IN; NADIN NA MUN CHU MUNTHENG AHI JEH IN.
10. MUN KHATA VET DANG NI — MIPA NI KOMAH KENGCHOT LADOH DINGIN AKISEIPEH
Potdohbu 3:5Hom↗“Hin nailut hihbeh in” tin Pakaiyin agih tan ahi. “Nakeng chot kisut in, ajeh chu nangma muntheng'a ding nahi.
Nakeng chot kisut in, ajeh chu nangma muntheng'a ding nahi.
(Keimah keima gel dan: Thupeh tohbang khat, thu tobang tah in, mihem nih tenga, kum sazat kikangkhat in peh hi chu ven un. Bung teh a, thupeh chu Bible lekhabu in Pakai le Pathen tia akou awgin'a kon ahung ahi. Jericho pamlam ah, thupeh chu chemjam akhut a atoh mikhat a kon ahung ahi. Joshua chun amaimai chu tol'ah asup lut in mipa hi ahou tai. Mipa chun houna chu adah puh hihi. Hichu, mihem khat in vantil dihtah khat hou dinga akigo pet a vantil chun ipi abol em ti toh tekah un. Vantil chun aseijin, "Keima jong nangma tona sohkhat kahi" (Mangthanna 19:10) chule "Pathen chu hou tan" (Mangthanna 22:9) ati. John chun vantil khat hou dinga anikeiya agel'a, avel nih in vantil chun adah puh hihi. Ahin Jericho pamlam a Joshua houna chu koiman adah puh hih hi.)
11. B7. TUN KITEPNA THAH IN THIL KHAT HETHEIYA KISEI
John 1:18Hom↗Koima Pathen mukha ana umpoi. Ahin atepi umlou, ama tah Pathen Chapa changkhat seh, Pa lung to kinaicha um jing chun, eiho henga aphondoh ahitai.
John 5:37Hom↗Chuleh eihin sol'a Pa ama tah chun kachungthu a hettohsah ahitai, nang hon a imatih in ama aw najakha pouve, chuleh kimaito pin jong namukha pouve.
nang hon a imatih in ama aw najakha pouve, chuleh kimaito pin jong namukha pouve.
1 Timothy 6:16Hom↗Ama bou hi thi thei louna hinna nei ahin aumna chu vahbehseh a koima chan aphah theilou, mihem mit in amuphah louding ahi. Loupina le thaneina jouse atonsot tonsot in Amaa hijing tahen! Amen.
Tun Baibel chommi ni chu kikoppi machun koijun lang chule chommi ni chu kikoppin simun.
Lekhabu Lui chun, avel avel in, mihon hin hiche mipa hi amuu, akihoulimpiu, amasang uva anneu, chule akidoupiu, chuleh ahingnalaiu asei jing e.
Thugin Thah in athensel'a, avel thumvei aseidoh in, koiman Pathen Pa chu amupoi, chule koiman jong amu theipoi ati.
Thu hijat lhonna adih ahi. Mihonpi in Pathen Lekhabu Lui a amuu mikhat chu leh mihonpi in amuthei lou Pa chu, hijeh chun mikhat cheh ahipoi. John in mikhonpi amuu mikhat chu koi ahi ti aseidoh in ahi. Aman aseina dungjuiyin, amuu mikhat chu Chapa changkhat seh, Pa lungtanga uma Chapa chu ahi, chuleh hiche Chapa hin Pa Pathen chu mihonpi in amuthei nadin apuidoh ahi, ati.
[TIVON HOLIMA KIKOPKHOM UM — TIVON KHATCHENGIN HICHE HI ASEIPOI]
(Kei tahsan ngaito na: Hilaiya ching le thutah tah in um ding katong ahi, ajeh chu hiche mun hi mikhat in Pathen Thu chunga thil kithemna abol theina mun ahi. Directly kisei chu: Cha Lui Kitepna lekhabu mama in hiche solla um mihem chu Pakai le Pathen tia akou ahi, chuleh hiche solla um mihem toh kimuto mihonpi jong chun hitima chun aseijun ahi. Hichu conclusion ahipoi. Hichu thucheng ho’n asei ngei ahi. JOINING VERSES a kigom na a KIPHONGDOH: hiche mumu theih mihem hi Chapa ahi mama, ti hi ahi. Genesis 16’a Pakai vantil chu Yeshua ahi tia sei khat jong aum poi. Hiche conclusion hi John 1:18, John 5:37, chuleh 1 Timothy 6:16 chu Cha Lui Kitepna thusim ho toh kikoikhom’a, koiham amuu chu kidoh a hung kimu ahi. Hichea chu tag chu aumna ahi, chuleh tag chu hilaiya hung um jing ahi.)
Malachi 3:1Hom↗Veuvin keiman ka masanga lampi sujang dingin ka thu polepa ka sol’e, chutengleh na hol jing na Pathen chu pohphunga Hou-In a hung kilah jing ding ahi. Nanghon mukal na ngalel’u kitepna thu hungtei ding ahi, tin van janel Pakai chun asei’e.
Mark 1:2Hom↗Isaiah Themgaovin anasei: “Veuvin, keiman na masang uva thupole kahin sol e. Aman lampi nagonpeh diu ahi. (3) Ama chu ahi gamthip a aw sam ginga, ‘Pakai hung na ding lampi semtoh-un!'” Amadin lampi sutheng un!’ tia chu,” anati banginahung kipan in ahi. (4) Hiche thupole chu Twilutsah John chu ahi. Ama chu gamthip ah aumin chule mihon achonset kisih nau chule ngaidam channa dia Pathen anga akiheilut nau vetsahna dinga baptize achan diuvin thu ahil in ahi.
Ven, na maiya konna ka thupole ka sol ding → Pakai lampi chu gonsa uvin.
(Kei tahsan a kigel: Malachi 3:1 in mikho ni khat sottah kisei chu khan khat sungin aphongdoh e. Sottah khatna pa chu lampi lam thengsel dinga sol ahi. Sottah nina pa chu "Pakai" leh "kitepna thupole" tia kikou ahi. Hiche sottah nina pa hi Pakai amaho houin sunga hunglut dinga hung pa chu ahi. Mark in Mark Lekhabu chu hiche Malachi 3:1 a kisei chu mangchan ahinphondoh in ahi. Mark in lampi lam thengselpa chu John, gamthip lah'a um chu ahi tin amin aphongdoh e. Hiche jal in sottah nina pa chu Mark in amin phongdoh louhel a aumsah e. Lui Kitepna chu messenger khat, Pakai hijoh pa ngahnaa akichaikhup e. Thak Kitepna chu hiche messenger tahtah chu hunglut pettah a kipatdoh ahi.)
14. THING CHU CHAPA KHATBEH CHUNGA KOIYIN AUM — ABRAHAM LE ISAAC MOLSANG CHUNGA
Tun nachapa, nachapa changkhat Isaac, na ngailut chu kipuiyin → Hilai mun'ah pumgo thilto dinga peuvin.
2.Semtilbu 22:6Hom↗Abraham'in thinglom maicham a pumgo thilto halna ding chu Isaac aputsah in chule achempai achoijin amani hiti chun akijot lhonin achelhon tai.
HEBREW THUCHENTE HOUHO⚑ H6086 ets — thing
Abraham chun pumgo thil kilhaina thing chu alan, achapa Isaac chunga chu akoiyin → Amani ni’un akijop’un ache lhon tan.
(Keimatah kagel dan: Genesis 22:6 chun, pa'in thing chu apoh pon ahi. Isaac in thing chu molsang lam ah apoh e. Abraham in Isaac chu thing chunga chu akoi ding ahi. Hiche thing dinga Hebrew paou chu ets (H6086) ahi. Hiche hi thingphung hing dinga kimang paou pumpi le, thing kisat sa dinga jong kimang ahi. Hiche paou mama chun hinna thingphung, chuleh huanlai lung ah um thingphung chu jong aminvo ahi.)
3.Semtilbu 22:7Hom↗Chuin Isaac in apa Abraham jah a “Hepa” atile Abraham'in jong “Hoijo, kachapa” ati. Hichun Isaac in “Mei le thinglom la aum tan, pumgo thilto kelngoi hoiba ham?” (8) Abraham'in adonbut in “Kachapa, Pathen ama tah in kelngoi pumgo maicham a ding hin gong nante” atin hichun amani achebe lhonin ahi.
Govam thilto ding kelngoinou hoiya um em? → Pathen amatah in kelngoinou apeh ding ahi.
4.Semtilbu 22:13Hom↗Chuin Abraham adah doh in avet leh, “Vetan anung langa nanglom lah a kelngoi chal khat akia kihen amun ahi,” hichun Abraham jong achen kelngoi chal chu aga kaiyin achapa khel chun maicham thilto chun atoh in ahi.
KELNGOI KHAT AKI THING LAH'A AKI MAT → ACHAPA CHAN'IN PUMGO THILTO'IN AKATDOH.
Semtilbu 22:14Hom↗Hijeh chun Abraham'in hiche mun chu Yahweh-Yireh (Pathen'in hin ngaito nante) tin asahtai. Tuni geihin hiche “Pathen'in amolsang chung ah hin kingaito nante,” ti thuchih hi akisei jing nalaiye.
PAKAI MOLSANG'AH HICHU KIMU DING AHI.
(Kamitah lunggel hol: Genesis 22:7'a chapa thudoh chu geldoh kit'in: kelnou chu hoiya um em? Abraham'in thudoh chu adonbut'e. Abraham donbut na chun ahetsah sanga gamla jonlai ahi. Abraham'in aseiye, "Pathen'in ama tah'a kelnou khat govam thilto dinga ahin peh ding ahi." Hiche thucheng chun aledoh ni aneiye. Aledoh khat chu Pathen'in ama mangchan dinga kelnou khat akipe ding ahi ti ahi. Aledoh nina chu Pathen'in ama tah kelnou dinga akipeh ding ahi ti ahi. Nikho chuh Pathen'in athil peh chu KELMANGLU ahi, kelnou ahipoi. Kelmanglu chu kelchal apilhing khat ahi. Hiche kelmanglu hin chapa khel'a athitai, aki ahi lah'a matna in. Isaac thudoh chu molsang'a khat lang'a chu donbutna aki neiye. Isaac thudoh chu khat lang'a chu ahonlai in aumden e. Kelnou khat vang chu akikoi laiye. Abraham'in hiche mun chu khonung phat dinga kitepna khat toh aminvo tai: "Pakai molsang'a hin akimusah ding ahi.")
Semtilbu 22:6Hom↗Abraham'in thinglom maicham a pumgo thilto halna ding chu Isaac aputsah in chule achempai achoijin amani hiti chun akijot lhonin achelhon tai.
Abraham in thing chu achapa Isaac chunga akoi → Amani ni akipumin akitol lhon tai.
John 19:17Hom↗Hichun ama hon Jesu chu akaiyun, chuin a thingpel akiput in Lugu mun (Hebrew paova Golgotha) atiu mun chu jonin achetan ahi.
AMAN AKROSS AHIN PUAH IN, LUGU MUN'A ACHEDOH TAN.
John 19:18Hom↗Chuleh hiche mun'a chun Pakai Jesu chu thingpel chung'ah akhenbeh tauvin ahi, chuleh midang pasal ni jong asih langto gel'a ama toh akhetbeh thauvin, Jesu chu amani laitah a akikhenbeh un ahi.
HICHE MUNAH CHUN AMAHOIN AMA THINGPEL CHUNGA AKHENBEUVIN + YESU LAILUNGAH AUM
(Kei tahsan: Pa khat, achapa changkhat bou aneiya apa in angailut, mol khat, thing chu chapa a-tunga akoiya, chule chapa chun thing chu apoh in a katouve. Hiche thilsoh hi Pathen Lekhabu sunga avel ni thang um ahi. Amasa pen chun, Genesis 22'a, Pathen in chemjam chu akhang tan. Pathen in chapa khel'a kelngoi khat akoiyin ahi. Anivei channa chu, Thingpel chunga, koiman thina chu akhang pon ahi. Hiche phatlai chun, Chapa chu akhel a pang ahitai. Hiche thilsoh ni kah'a adang khat vetsah in um nalaijin. Isaac in "Kelngoi hoiya um hitam?" tin adongin ahi. Hiche nikho chun Isaac thudoh chu donbut aum pon ahi. Donbutna chu phat khang'a, Jordan vadung panga, John a kon in ahung lhung tai. John in mikhat achunga hung jotpa chu atumin avetsah in ahi.)
1.John 1:29Hom↗Ajingin John in ama heng lam'a Jesu ahung amun, “Veuvin, vannoi chonset pomang Pathen kelngoinou khu,”
John 3:16Hom↗“Ajeh chu Pathen'in hibanga hi vannoi angailut ahin: Koi hijongleh Ama tahsan chan chu mangthah louva tonsot hinna aneina dingin, aneisun achapa changkhat chu apetan ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G3439 monogenes — achangkhat'a hung pengsa
NA CHAPA KHATBEH, NA NGAIPA → AMAN ACHAPA KHATBEH SEMSA CHU APEDOH TAI.
3.Hebrew 11:17Hom↗Tahsan jal'in Abraham Pathen'in apatep chun Isaac chu akatdoh jengin ahi. Abraham, Pathen thutep ho changpa, chun achapa changkhat “Isaac chu katdoh dingin kigosademin aumin ahi (18) Pathen'in Isaac a konna nachilhah kisim ding ahi,” tia ana seipehsa ahijeng vang chun. (19) Abraham chun Isaac chu athitah jongleh Pathen'in ahinsah kitthei ahi tin agelin ahi. Chuleh atahbeh in, Abraham chun achapa chu athia konna akilemu kit tobanga lahthei ahitai.
AMA CHAPA CHANEO CHU MAICHAM'A ATO → PATHEN'IN AMA CHU MITHIHO LAHA KONA THOKOUSAH DING AHIN AGEL JEH CHU AHI.
(Kamsim lunggel: Hebrews lekhabu sun mipa chun Isaac dinga Greek thu khatma John in Jesus dinga aman thu chu aman uve. Thu chu "monogenes" (G3439), "cha khatseh" ahi. Hebrews lekhabu sun mipa chun Abraham in mol chunga akaltouva a lunggel thu eiseipeh uve. Abraham in Pathen in chapang chu athisa lah'a a kaithou thei ding agel'e. Abraham in molsan a naosen ho jah'a, "Keimale chapang toh khua chu kavah untin ka houvun tin, nangho koma kahung kile ding'u," atipeh e. Abraham chun Isaac toh mol chunga akaltouva ahung kile ding agel'e. Abraham in Isaac chu ahung kile chu, Hebrews lekhabu sun mipa chun "melchihna khat" tia asei. Melchihna kitihi photho ahilouleh musiel khat ahi. Nikho thum jouvin, chapang khat athisa banga uma chu ahing kit'e.)
16. Mun chungchang thuhetna khat — akithopina thu bou ahin, Pathen thu kisun in aseidoh tah tah ahipoi
2 Thusimbu 3:1Hom↗Hiti chun Solomon chun Pakai Hou-In chu Jerusalemma Moriah mola chun asapan tai, hiche laimun hi apa David henga ana kilahna mun chu ahi, Hou-In kisahna chu Jebus Mipa Araunah kitipa changphol David in ana deilhen munchu ahi.
Hiti chun Solomon chun Pakai Hou-In chu Jerusalemma Moriah mola chun asapan tai.
[TIVON HOLIMA KIKOPKHOM UM — TIVON KHATCHENGIN HICHE HI ASEIPOI]
(Keima ngaito: Genesis 22:2'in Pathen'in Abraham asol na mun chu Moriah gam tia akisei. 2 Chronicles 3:1'in Solomon in houin asah na mun chu Jerusalem'a Moriah molsang tia akisei. Hijeh chun, Isaac kithoi ding lai mol le nikho khat lai a houin kithoina jouse mol chu min tha akipohkhom uve. Jerusalem jong chu sepaite'in Jesus khopi pam'a thingpel a akhen khom nau khopi ma ahi. Lekhabu thu kiseidoh chengse bou seiyin. Lekhabu chun Golgotha le Moriah chu songpi khat ahiuve tin aseipoi. Ahin lekhabu chun min tha khat, molsang khat, chule khopi khatna aseidoh in ahi. Abraham amatah in "Pakai molsang'a chu kimu ding ahi" tin aseiye. Abraham chun hiche thucheng chu khonung phat dinga aseidoh ahi.)
3.Isaiah 53:3Hom↗Ama chu nahsahmo le deilouvin aumin, lung khamna mipa, lunghemna to kitho ahi.dimset ahi. Eihon inung lam’u Ama langa ipeuvin, achomlam ingat’uvin ahi. Ama chu nahsahmon aumin, chule eihon iman igelkhoh pouve.
Lungkhamna mi ahi, chule natgim hetsa ahi → Amahi eitodoh diuvin, eihon ama iginchen pouve.
4.Isaiah 53:4Hom↗Hijongleh eima ho lhah samna Aman apon, eimaho lung khamna chu Aman apohgih ahije. Chule eihon Pathen gimbolna athoh hi Ama chonsetna jeh le aboina ho jeh in igel tauve. (5) Hinla ama thingkil’a akikilna ho chu dou lung iput jeh’u ahin, ichonsetna hou jeh a kisugepma ahin, idam theina ding uva Ama chu molla avoh’u ahin, Ama ajepnau jal'a chu eiho eikisudam’uva ahitai.
AMA CHU EIHO KHELNA JAL'IN AKIVOSAH + EIHO THEMMOHNA JAL'IN ABOTHAT → AMA VOHBAHNA JEHIN EIHO IDAMSAH TAUVE.
5.Isaiah 53:6Hom↗Eimaho jouse kelngoi ho tobang’a vahmang ‘a ihitauve, eimaho lungchama chonna dinga Pathen lampi idalhah’u ahitai. Hijongleh Pakaiyin Achunga ichonsetna ho jou seu angam lhatai.
Eimaho jouse kelngoi ho tobang’a vahmang ‘a ihitauve → Hijongleh Pakaiyin Achunga ichonsetna ho jou seu angam lhatai.
6.Isaiah 53:7Hom↗Ama chu agimbol’uvin, chule abolseuve, ahijeng vang'in Ama hin imacha aseipoi. Ama chu kelngoi nou akithana ding mun'a kipuile to abangin, chule kelngoi amul vouho kom'a thip khen cha aum tobangin, Akam jong akehpoi.
Ama chu kelngoi nou akithana ding mun'a kipuile to abangin → Akam jong akehpoi.
7.Isaiah 53:8Hom↗Dihloutah in themo achanuvin, apuimang tauve. Achilhah simthei ding neilou ahi koiman agelkhoh pehpon, akhang hoi lai tah in Ama chu akisat lhatai.Hinla kamite dou lungput jallin Ama chu akivolhu jenge.
Ama hi hingho gam'a konin kisatlha ahitai → Ajeh chu kamite chonsetna jal'a chu ahi vo ahitai.
Hijongleh ahinkho chu chonset jeh a kitodoh’a ahin → Aman chilhah tamtah ahinnei ding,hinkho sotna nom asah ding.
10.Isaiah 53:11Hom↗Aman athohgimna ho ga chu amu tengleh lungna kimna neitante. Chule athilto jeh jal'a hi kasoh chondih tahpa chun mi tamtah chonpha asem ding, ajeh chu Ama’n achonset nau jouse apoh mang ding ahi. (12) Aman thina geija ahung to’a athoh tah jeh in, keiman galjona gal lamkai jabolna chu kapeh ding ahi. Ama jong dougal bol ho lah a simtha ahitah jeh in, Aman mi tamtah chonset apon, chule dou gal bol ho dingin ataopeh in ahi.
Ama chun a-lhagao chu thina chan geiyin asunlhah + Migilou ho lah a simtoh in aumin → Mitampi chonsetna chu apoh in, chule migilou ho dingin taona anei.
(Kei personal ngaito: Isaiah 53:9 chu simmasa, chuban Isaiah 53:10 chu asuk simkit un, adan dungjuiyin. Amasa chun lhacha pa chu ATHI a, mihaupa lhankuo a vuiya aumi aseiye. Anina chun lhacha pa lhagao chu chonset thoina dinga kipedoh nunga, lhacha pa chun a chilhah a MU ding chule anikho ho ASOTJOL ding aseiye. Hiche thu ni ho hi mikhat athia umjing dinga adih tha hilou ahi. Thokitna thu hi Isaiah lekhabu hiche chapter a hi kijih chah ahin, thokitna kum jasagi masanga anung ahiuve.)
18. MUN DANG, THILSOH KHAT — Themgao pa laibu, chule sakol kangtalai a touva mikhat in aw sang'a asim
Acts 8:32Hom↗Chule Pathen Lekhabu sunga asimmun chu hiche hi ahi, “Ama chu tha dinga kikai kelngoi nou bangin akaiyun, kelngoinou amul vouho ang sunga thipbeh chaa aum bangin, ama jong akam keh pon ahi. (33) Akineosahna lamin achunga adih a thutanna aum tapon, koipen'in akhang thusim asei ding hitam? Ijeh inem itile a hinkho chu leiset a konna alahdoh u ahitai.” (34) Chuin nukiso chun Philip chu adongin, “Themgaopa hin ama chung chang thudol asei ham ahilou le midang khat thudol asei ham nei seipeh in,” atin ahi. (35) Chuin in Philip jong chuche Pathen Lekhabu mun a konna pansa in Jesu thudol Kipana Thupha chu aseipeh pantan ahi.
Themgao hin akoipa chungchang thu asei ham? → Philip in hiche Lekhabu pat a pat in, Yeshua thudol chu ahil in ahi.
(Kei personal ngaitona: Hiche hi dihtah'a dohna ahin, mikhat in donga tuma adonbut nakhat ajah khalou pat'a ahin dohsa ahi. Dohna chu: themgaopa hin koi thudol'a asei ham? Adonbutna chu Philip personal lunggel ahipoi. Philip chu hiche Isaiah 53 kisim laibu chondan tah'a chun apat ahi. Philip chun hiche kisim laibu chondan a konin Yeshua thu chu aseiphongin ahi. Solchah ho tah in Isaiah 53 asim dan chu eiho dinga kijih peh ahitai. Koima in solchah ho Isaiah 53 asim dan chu geldoh angaipoi.)
19. E. IMMANUEL — PATHEN EITOH JAOH, NAOCHA PENG LE CHAPA PEHDOH
1.Isaiah 7:14Hom↗Ahileh aphai, Pakaiyin Ama chama melchihna ahinpeh ding ahi. Veuvin! Nungah thengin nao ahinvop ding ahi! Amanu chun chapa ahinnei ding amin Immanuel (hichu ‘Pathen'in eiumpiuve’ tina) asah ding ahi.
(Keima kagel dan: Isaiah 9:6a thuseidoh teni chu ipi dan a kigol ham ti ven. Thuseidoh teni chu thu khat cheh ahipoi. Thuseidoh teni chu hitia adan kigol hi lungdon-a hung um ahipoi. Naosen khat PENG ahi. Chapa khat PEDOH ahi. A-peng hi naosen chu vannoiya iti ahung lut chu aseipeh ahi. A-pedoh hi Chapa masanga aumsa khat chunga ipi asoh chu aseipeh ahi. Tun hiche naosen kipehna min ho hi ngaito uhite. Isaiah 9:6in naosen chu Pathen thahattah tobang hiding ahi tin aseipoi. Isaiah 9:6in "amin chu Pathen Thahattah kiti ding ahi" tin aseiye. Min masapen, Datmo Umtah, chu pele (H6382) ahi. Pele hi Thutan 13sunga Manoah in min khat athum a amu jou louna a donbut chu toh jung khat ahi. Isaiah 9:6achun vang, min chu kipeh ahitai.)
3.Isaiah 9:2Hom↗Muthima vahle mite chun vah loupitah amudiu ahi. Ajeh chu hiche gam'a muthim thuhtah a chengho lah a chu vah hung vah-emsel ding ahi.
Muthima vahle mite chun vah loupitah amudiu ahi.
4.Micah 5:2Hom↗Ahinlah nangma, O Bethlehem Ephrahthah, Judah phunga aneopen nahi, hijongleh nanga konna hi kei dinga Israel sunga vaihom ding khat hung peng doh ding, Ama chu akipatna ahung konna gollui laipeha ahitan, ni masalai, lha masalaija um jing sapeh ahitai.
NANGMA'A KONA ISRAEL CHUNGA VAIPO DING CHU HUNG PENG DING AHI → AMA CHU MASANG LAI'A KONA, TONSOT'A KONA HUNGPENG AHITAI.
(Keima lunggel hoi: Micah 5:2 sunga kamkhat hin hiche kikholna pumpi hi abul jouse akituh e. Hiche vaihom pa hi khopi neocha khat a kon'a HUNGSEO ahi. Khopi neocha khat a kon'a hungseo hi apatna khat ahi, mihem khat lhaijana lhung theina mun ahi. Hiche vaihom pa a KIHUNGSOHNA vang chu phat kipatna a kon, tonsot a kon ahi. Tonsot a kon kihungsohna chu apatna beihel ahi. Micah in thutah ni chengse chu thukhat sunga aseidoh e. Micah in thutah khat cha jong asuh baijep pon.)
1.Semtilbu 3:15Hom↗Keiman nang le numeinu chilhah kah a kidouna kakoi ding, amapa chun nangma hi na luchang avohchip a, nangman amapa kengphang na chuh peh ding ahi,” ati.
amapa chun nangma hi na luchang avohchip a → nangman amapa kengphang na chuh peh ding ahi,” ati.
(Keimah gel na: Pathen in Genesis 3:15 chu gul kom'ah asei, chonset vannoi'ah ahung lut phat laiyin. Genesis 3:15 hi Pathen Lekhabu pumpi sunga huhhing pa thutep masapen ahi. Hiche kisei chunga hi kon min kiphong doh chu ven uvin. Pathen Lekhabu adangho sung a chu, insung khang chu pasal ho lam'a kon kizui jing ahi. Vetsah nan, Abraham chilhah leh David chilhah ahiuve. Hikom'ah, akipat masapen chun, kiphong doh chilhah chu NUMEI chilhah ahi. Hiche kisei sunga liman ni um jong ven uvin, alenna kibang lou ahi. Numeinu chilhah chu akengphang'ah suh gimna anei ding. Gul chu alu'ah chip gimna anei ding.)
2.Galatia 4:4Hom↗Hinlah aphat chet chu ahung hi phat in, Pathen'in Achapa chu numeiya konna hungpeng din, danthu noiya kipelut din ahinsol tan ahi. (5) Eiho Dan thua sohchangsa ho hi achatea eisem uva, chamlhat ihina dingun, Pathen'in Achapa ahinsol tai.
(Keimah tah gel na: Galatia 4:4 in Pathen in Ama Chapa ana SOL athu asei. Galatia 4:4 in Chapa chu numei-a kona PENG ahi ti jong asei nalaijin. Solna thu chu thulhuh a kimasat pen ahi. Peng na thu chu thulhuh a kinit-na ahi. Hiche dan hi thupi tah ahi. Mikhat chu mun khat a kon'a solla aumdoh theilou ahi, amapa chu hilai mun'a alha masa lou leh.)
Isaiah 7:14Hom↗Ahileh aphai, Pakaiyin Ama chama melchihna ahinpeh ding ahi. Veuvin! Nungah thengin nao ahinvop ding ahi! Amanu chun chapa ahinnei ding amin Immanuel (hichu ‘Pathen'in eiumpiuve’ tina) asah ding ahi.
NUNGAK THENG KHAT IN NAOSEN AHIN, CHAPA KHAT AHIN PEN DING, CHULE AMIN IMMANUEL AHIN SAH DING AHI.
Matthew 1:18Hom↗Hiche hi Jesu Messiah hungpen thudol ahi. Anu Mary hi, Joseph to kicheng dinga kitepna neisa ahi. Ahinlah aum khom masang lhonin, Lhagao Theng thilbol theina a nungah theng ahipet in, amanu hi naovop ahi akihedoh tai. (19) Chutah in, aji dingpa Joseph chu mipha ahijeh in, japi het in jumna ape nom pon, hijeh chun guhthim'a kikhenpi din lunggel aneitai. (20) Hitia lung angaito lai hin Pakai vantil khat ahenga ahung kilah in ajah a “Joseph, David chapa, Mary chu ji dia nakipui ding kicha hih in, ajeh chu naocha asunga um khu Lhagao Thenga konna kijil ahi. (21) Chule amanu hin chapa khat ahin nei ding, nangman amin Jesu, tia nasah ding ahi, ajeh chu Ama hin Amite achonset nauva kon'a ahuhhing ding ahi,” ati. (22) Hiche ho jouse hi Pakai thupo, athemgao thusei gui lhunna dinga sohdoh ahitai: (23) “Vetem un! Nungah theng khat in nao ahinvop ding ahi! Amanu hin chapa khat ahin ding chule amin Immanuel asah dingu hichu ‘Pathen'in eium piuve,’” tina ahi.
Amin chu Jesus tia nakikou ding ahi: Ajeh chu Aman amite chu achonsetnau a kon in ahuhdoh ding ahi → Amin chu Emmanuel tia kikou ding, hichu, "Pathen eiho toh" tina ahi.
(Keimah tahsan thu: Thusim teni kikah'a koina chu hilchah dinga pang'e. Isaiah 7:14'n ATHU-in naosen chapang chu Immanuel tia akou ding ahi tin aseijin. Matthew 1:23'n AMAHO-in naosen chapang chu Emmanuel tia akou ding'u ahi tin aseijin. Isaiah thusim'a chun nu khat bou'n anaosen amin apeh'e. Matthew thusim'a chun mi jouse'n Yeshua amin apeh'un. Matthew'n jong simbu khat'in gel a lhing ngaisah lou aumna dingin thil khat abol'e. Matthew chun amin chu adondet'in, Matthew Lekhabu sung'a tah'in, asimmite dingin ahilchen jin. Kum tang jouse a asimmi khattou jengin jong Emmanuel min aseina chu ahetdoh louva umlou ding ahi. Emmanuel min aseina chu "Pathen eiho toh aumpaijin ahi" ahi. Matthew'n jong Yeshua pen chu Isaiah thusim gaothu ageldoh sah jengseh ahipoi tin aseipoi. Matthew'n hitobang jouse hi BOLLA aumna chu Isaiah gaothu chu ALOLHINGSAH na dinga ahi tin aseijin.)
1.Luke 1:31Hom↗“Nangma gaiyin natin chapa khat nahin ding chule amin Jesu nasah ding ahi. (32) Ama hung len ding chule Chungnung pen Chapa kiti ding ahi. Pakai Pathen'in apu David laltouna apeh ding ahi. (33) Chule Israel chunga tonsot a vai apoh ding, alenggam in beitih aneilou ding ahi!” ati. (34) Mary'n vantil chu adongin, “Hinlah, hichu iti hithei ding ham? Keima nungah theng kahi,” ati. (35) Vantil chun adonbut in, “Lhagao Theng na chunga hung chu ding, chule chungnung pen thaneina in na lekhu ding ahi. Hijeh a chu naosen apeng ding chu atheng hi ding chule ama chu Pathen Chapa kiti ding ahi.
HICHE HI IDANGA HUNG SOH DING HAM, PASAL KA HEPOI JEH CHU? → NANGMA'A KONA PENG DING THENGSELNA CHU PATHEN CHAPA KITI DING AHI.
(Kei tahsan ngaito: Luke 1:34 a Mary in dohna hi lungvahna neitah dohna ahin, tuni changeija mipiten adoh nalaijun ahi. Ama chunga donbut chu kihehna ahipoi. Pathen in abol dinggo thilbol phondohna joh ahi. Luke 1:32'a hepan kihettoh sa laltouna chu ching in: "apa David laltouna" chu ahi. Hichu Isaiah 9:7'in naosen chu atou dinga aseina laltouna tobang mama chu ahi, chule Psalm 110'a kisei lengte insung tobang mama jong chu ahi.)
22. G. THU CHU TAHSA HI-A KIHEDOH — CHULE MIHEM IN AMA AMUDOH NA DING LAMPI
1.John 1:1Hom↗Thu chu atil abul'a ana umsa ahi. Thu chu Pathen toh umkhom ahin, chule Thu chu Pathen ahi. (2) Ama chu atil abul'a Pathen toh umkhomsa ahi. (3) Pathen'in amavang a thil jouse anasem ahin, chule Ama louva kisem doh khatcha jong aumpoi. (4) Thu chun thil jouse hinna apeh ahin, chule Ama hinna chun amichang cheh vah apeh ahitai.
(Keima gel kai: John 1:1 in thulhukna thumkhat khan asung khatnah aphondohsah. Thulhukna thumho lah'a khatcha jong angaicha ahi. Thulhukna masapen "Thu chu apat masang'a ana um ahi" ti ahi. Thu, Chapa'a Pathen chapa min khat chu, aman mihem tahsa alah masangin, apat na anei poi. Thulhukna nina pen "Thu chu Pathen toh ana um ahi" ti ahi. Thu chu Pa Pathen min dang bou hilou ahi, ajeh chu mikhat chu amale amale toh umkhom thei ahipoi. Thulhukna thumna pen "Thu chu Pathen ahi" ti ahi. Thu chu Pathen kom'a ading milim neocha khat hilou ahi. Thulhukna thum lah'a khat khat lahdoh leh, John in ana kisun thu chu thu dang khat asosah ding ahi.)
2.John 1:14Hom↗Hiti hin Thu chu tahsapu mihem ahung kisoh in, chule ilah uva ahung chengtai. Ama lhadahlou ngailut le kitahna dimset ahin, keihon ama loupina, Pa Chapa changkhat seh ahina loupitah chu kamu tauve.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G4637 skenoo — uma
Hiti hin Thu chu tahsapu mihem ahung kisoh in + chule ilah uva ahung chengtai → Ama lhadahlou ngailut le kitahna dimset ahin, keihon ama loupina.
23. Vetna Adang, Mun Kibang — gamthip a ponbuh le tahsa ponbuh
Potdohbu 25:8Hom↗Chujou teng Israel mite lailunga ka chenna ding muntheng tah khat na semdoh ding ahi.
AMAHON KEIMA DINGA MUNTHENG KHAT SAH UHEN → CHUTILEH AMAHO LAH'A KAUM JING THEI DING AHI.
John 1:14Hom↗Hiti hin Thu chu tahsapu mihem ahung kisoh in, chule ilah uva ahung chengtai. Ama lhadahlou ngailut le kitahna dimset ahin, keihon ama loupina, Pa Chapa changkhat seh ahina loupitah chu kamu tauve.
Hiti hin Thu chu tahsapu mihem ahung kisoh in + chule ilah uva ahung chengtai.
(Keimah tah thu gentakin: John in John 1:14 a "cheng" tia asem Greek thu chu skenoo (G4637) ahi. Skenoo tina chu ponbuh phutna leh hiche ponbuh sunga chenna ahi. Nikho lai chun, Pathen in Israel mite komah ponbuh khat sah dinga thu apen, hitia chu Pathen amaho lah a acheng theina dinga, hichu savun, thing, leh sana kisemma ahi (Exodus 25:8). John 1:14 achun, hiche lim mama chu ahung kile kit'in, hinlah ponbuh chu mihem tahsa ahi tai. Gamthip a ponbuh chu John in aseiyi thutah photchetna dinga a-eshoi masapen chu ahi, chuleh Yeshua Christa tahsa lam ahesohna ahi. Thak Thupeh in hiche ponbuh chu limlha khat, Yeshua Christa hesohna dinga lim khat ahi, tia aphon lhut chu, limlha chun ipi ahil'a ahesoh chu akiphondoh nung teng bou ahi. John in hiche hi John 1:14 achun aphongdoh tah tah in aseiye.)
1.Colossae 1:15Hom↗Christa chu mutheilou Pathen chu muthei limpua hung ahi. Ama thil kisem masangpeh a ana umsa chule thilsem jouse chunga thunei vaihoma ahi. (16) Ajeh chu Ama jal a Pathen'in ijakai van'a hihen chule lei chunga umho hijongleh, imu thei yu le imu thei louvu hijongleh anasem ahi-laltouna ho, lenggamho, vaipoh naho, chule thuneinaho akimuphalou vannoi pumpia um, aboncha Ama jal le Ama dinga kisema ahi. (17) Ama imacha um masangpeh a anaum jingsa ahin, chule Aman thilsem jouse akhut a atuh ahi.
AMA JAL'A THIL JOUSE KISEM AHI + AMA CHU THIL JOUSE MASANGA UM AHI → AMA JAL'A THIL JOUSE AKIVOP KHOM AHI.
2.Colossae 2:9Hom↗Ajeh chu Christa mihem tahsaa chu Pathen hina bulhingset a chenga ahi. (10) Chule nangho hichea chu kisuchamkima nahiuve, ama chu piput le thuneina jouse luchang ahi.
Ajeh chu Christa mihem tahsaa chu Pathen hina bulhingset a chenga ahi → Chule nangho hichea chu kisuchamkima nahiuve.
24. G5. IBANGA NA MUDING — AMAN EIHO HOLNA DING MUN EISEIPEH
John 5:39Hom↗“Nanghon Pathen Lekhabu thu nahol'un, ajeh chu hiche ho chun tonsot hinna napeh dan'un nagel uve, ahivangin Pathen Lekhabu'a thu chun, keima thudol'a hettohsah ahi bouve. (40) Ahivangin nang hon hiche hinna chu chan theina dingin keima henga nahung nom pouve.”
(Keimah tahsan: Jesu in hiche thu hi John 5:39-40 a asei ahi, thuchengpi hetna a chunga anai lai khempeuh sanga hetjo mi ho lah a. Amaho chun aphongdoh jouseu asim jing uve. Jesu in amaho kommah aseijin, nangho na hin chah a themgao lekhabu pumpi chu keima chungthu chu ahi, chule nanghon hinkho namu diuvin keima kommah nahung lou diu ahi ati. Pathen thu ho hetna hi thu chengpi hicheng a themgao ho hetna toh akibang lou ahi. Hinkho namu dinga muna dang aumpoi. Jesu in nalungthim sim in tin aseipoi. Aman pathen lekhabu ho chu simin ati.)
1.Luke 24:25Hom↗Chuin Jesun amani jah a, “Vo lungthim bei miho! Themgao hon Pathen Lekhabua ajihlut ho tahsan ding hahsa nasah uve. (26) Messiah chu aloupina a alut masanga hitiho jouse hi athoh galkai ding ahi ti kichen tah a kivetsah ana hilou ham?” ati. (27) Chuin Jesun amani chu Mose le themgao lekhasut ho jouse le Pathen Lekhabu jousea kipat in ama chung chang hilchet abolpeh in ahi.
2.Luke 24:32Hom↗Amani khat in khat jah a asei lhonin, “Lampia ikihoulim uva Pathen Lekhabu hilchet abola chu ilungchang lhon kileojap bang lou ham?” ati lhon'e.
AMAN LEKHABU EIHO KOMMAH AHON A, THU EIHILHOI LAIYIN, KA LUNGTHIMU I-AH IN AHAL HILOU HITAM?
3.Luke 24:44Hom↗Chuin Aman aseiyin, “Masanga nangho toh iumkhom laiyuva, kana seipeh soh nahi tauve, Kei chung chang thudol Mose danthua, themgao ho lekhabua, chule labua kisun jouse chu guilhung ding ahi,” ati. (45) Chuin aman alungkot u Pathen Lekhabua thu ho ahettheina diuvin ahonpeh in ahi.
THIL JOUSE HI KIMOHSAH DING AHI, MOSE DANBU LEH THEMPAO HOLE LATE HOA KEIMA CHANGA KIJIH SA CHU → HICHUN AMAN ALUNGSUNG'U AHONGIN.
(Keima kigel: Luke 24:44-45in hiche kikhol khomna pumpi thudoh chu adonbut e. Hiche donbutna hi Jesu thusei akonna hung kondoh ahi, Jesu lhankuo'a kona thoudoh nunga. Jesun Old Testament chan thum aphondoh in: Mose Dan, Themgao ho, chule Labu ho. Hiche chan thum hohi Old Testament pumpi ahiuve. Jesun Old Testament pumpi chun ama chungchang thu aumin aseiye. Jesun Old Testament chomkhat bou a ama chungchang thu aum ti aseipoi. Chujouvin Jesun seijui ho dinga thil ni akhen khen in abolpeh e. Jesun seijui ho dinga PATHEN LEKHABU chu ahonpeh e. Jesun seijui ho HETKHENNA chu ahonpeh e. Mihem khat in hiche thil ni jouse angaicha ahi. Mikhat chun Baibul pumpi akhut a apo jengin, ahin ama mit chu Jesun ahondoh louva ahileh Baibul sunga Jesu chu amu joupoi. Baibul chu simin. Jesu koma Baibul honpeh dingin thumui. Baibul sim jing in.)
4.1 John 1:1Hom↗Keihon nangho kom'a kahillhang leu-atil abula pat a ana um jing, kanakol uva kajahsau, kamit uva kamusau chule kakhut uva kathamsau Hinna Thu chu ahi. (2) Ama tah hinna ahi chu keiho henga kiphongdoh ahitai chule keihon Ama chu kamu tauve, chule tua hi keihon ka hettohsah uva chule Ama tah Tonsot Hinna ahi tia kasei phongu ahi. Ama Pa toh ana umsa chujouva keiho henga hung kiphongdoh ah ahi. (3) Keiho tah in kamuchet uva chule kajahsau chu nangho henga kahillhangu ahin, hichu keiho toh ikiloikhom theina dingu ahi. Chule keiho toh kiloikhomna hi Pa le Achapa Jesu Christa toh kiloikhomna ahi.
KAJAH U + KAMIT UVA KAMU U + KAVE UH + KAKHUT UVIN KATHAM U → TONSOT HINNA CHU, PA TOH UMKHOMSA, CHULEH KEIHO LAH A KIPHONGDOH SA CHU AHI.
(Kei tahsan: John in 1 John 1:1 sunga a lung ngaito jal'a mit, nakol ho asemdoh ahi: ajahsa, amuhsa, aveh chetna a chun aven, chule akhut'in atham u ahi. John in lungsim ham ahilouleh lunggel khat hilchen a um poi. John in ama toh an anekhompa mikhat hilchen a aum ahi. Thucheng khat sunga chun, John in hiche mipa chu "tonsot hinna, Pa toh umkhomsa" tin akou. Solchah hon akhut'a athamu u mipa chu, patepna masangpeh a Pa toh umkhompa mama ahi. Hiche chu 1 John 1:1-3 sunga thuseina pumpi ahi. John in hiche thuseina hi ama hettohsahna ahi ti aseiye, hiche thuseina chungchang thu doipa ahipoi ti jong.)
Thempu Dan 17:11Hom↗Ganhing jouse hinna hi thisan a kon ahi, hiche jeh a chu Pakaiyin mijouse chonset suhmang ahitheina dinga, hichu maicham phunga asunlhah dinga thupeh ahi.
Ganhing jouse hinna hi thisan a kon ahi → hichu maicham phunga asunlhah dinga thupeh ahi.
Hebrew 10:4Hom↗Ijeh ham itileh bongchal ho le kelchal ho thisanin chonset ho apohmang ding chu hitheilou ahije.
Ijeh ham itileh bongchal ho le kelchal ho thisanin chonset ho apohmang ding chu hitheilou ahije.
(Keimah tahsan: Hiche Pathen Thu thumho hi khom sahin koijin lang, khang lui laiya kilhaina dan pumpi hi ama tah in ahilchen thei ahi. Hinkho chu thisen'a aum ahi. Chonset in hinkho khat aman ahi. Khang lui laiya, gancha kilhaina hon suhtheng na (chonset dinga phatna sunga velna, mikhat Pathen mitmua a dinmun kinunsah kit) ni khat cheh, kum jaseh tampi sungin apen jing'uve. Hebrew lekhabu in gancha kilhaina hon chonset chu asuhmang jou ponte ti phongdoh in aume. Achutileh, hicheng kilhaina jouse hi ipi dinga hiuham? Amahon chonset laba chu mukhet theiya lah louhella akoi jing'u ahi. Amaho chu hinkho khat man ding aum nailai ti avel avela ni khenkhat hin hettohsah ahiuve, chule chonset laba chu apumpia man theiya thi khat lhung masangsea hetsah nan chu apao jing'u ahi.)
28. H3. AMA CHU IBANG A HUNG KUMSUH HITAM
Philippi 2:5Hom↗Christa Jesun anei lunggel ngaito tobangma chu nang hon jong neiyuvin. (6) Ama Pathen ahi jeng vang'in, Pathen toh kibah a, kolchah den chu abolpoi. (7) Chusangin, Pathen ahina dinmun chu alhakangin, soh hina a kingainemna aneiyin chule mihem ahung kiso chun mihem pen ngaiyin ahung pengin (8) Pathen seingaina jal'in Ama akineosah jengin chule thingpel'a migilou thina dinmun akilhen tai.
Isaiah 50:6Hom↗Keima eivo ding ho lama ka nung kado peh in chule ka khamul bot lha goho kom'a kabeng ka dopeh’e. Keiman noisebolna le chilset khuma kon'in kamai kaselpoi.
Kanungsang chu eijep ho kapei → Kamai jachatna le chil-tuhna a konin kaselgam pon.
La Bu 22:16Hom↗Kagalmiten uichahon bangin eium kimvel tauvin. Migilou honkhat in eium kimvel tauvin ahi. (17) Kagu kachang ho jong simthei ahisoh tan. Kagal miten eiveovin eivesalteh jengun ahi. (18) Kavon ho jong vang asan un akihom gamtauvin ahi.
Amahon kakhut le kakeng asut un → Kavon aki hom un, chule kaponsil chunga vang asang tauve.
Matthew 27:35Hom↗ama hon Thingpel chunga akhetbeh jouvun, sepaiho chun aponsil chu avangpha pha chang hen tin vang asang tauve.
John 19:34Hom↗Hitia aum vang chun sepai ho khat in Jesu nah chutengcha a asut le apet pet chun thisan le twisih ahung pot tan ahi.
TENGCHA KHATIN A KAILHANG A SUT → CHUTAHIN THISAN LE TWI A HUNG POTDOH TAN.
(Keima lunggel hoi: David in Late Bu 22 (Psalm 22) sunga akhut le akeng kikhen thu chu ana jih e. David in sepai hon von kihom thu jong Late Bu 22 a chun ana jih e. David in hiche thu hi Israel mite lah a koiman thikhenna (crucifixion) amu masanga kum sang khat masang in ana jih ahi. David in ama tah chunga thilsoh khat ana jihdoh ahipoi. Matthew in kum tamtah jouva, Yeshua thikhenna nung in hiche thu hi ahin jih kit e. Matthew in sepaite chun Late Bu 22 in aseidoh bangtah in ana bol'u ahi ti ahin jih e. Matthew in sepaite ipi jal'a hitobang abol'u ham ti aseidoh e: "aguilhun theina dinga" ati. Thusim ni hohi khompi'in simkhom'in. David in achungthu chu khonungla ding lam ahen'a ana jih ahin, thikhenna hung soh ding ahi ti hetna neilou pum'in ana jih ahi. Matthew vang chun athukhel chu thikhenna nunglam'a ahenna ana jih ahin, thikhenna asohtah ahi ti seldoh joulou pum'in ana jih ahi.)
Rome 5:8Hom↗Ahivangin, Pathen'in eingailut dehset nau vetsahnan, eiho chonset a ium laitah uvin Christa chu eiho dia thi dingin ahinsol tai. (9) Chule Christa thisan jal'a eiho Pathen mitmua chondih a eikisem uva ahitah jeh in, Pathen themmo channa a kon'a chu eihuhdoh tei ding'u ahi. (10) Ajeh chu Achapa thi jal'a Pathen to kiloikhom kit theina ineiyu ahitah a ahileh, Achapa hin jal'a chu amelma ihina uva konna huhhing'a umtei ding ihiuve
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G2644 katallasso — kicham
Eiho chonse a ihijing laiyun, Christa in eiho jal in athi → Achapa thina jal'a Pathen toh kicham na kanei tauve.
2 Corinth 5:18Hom↗Chule hiche ho jouse hi Christa jal'a Ama kom'a eilepui kit u ahitah jeh in Pathen a konna thilpeh ahije. Chule Pathen'in miho chu Ama toh kichamna dinga ngansena eipeh u ahi. (19) Ajeh chu Pathen hi Christa a uma, miho chonsetna chu amaho dounaa simta louva, vannoi hi Ama toh kichamna asem ahitai. Chule aman hiche kichamkitna thu hi ahin pohlut ahitai. (20) Keiho Christa palai kahiuve, chule Pathen'in nangho henga thusei dinga keiho eimanchah u ahi. Keihon nangho, Christa ama tah in angeh banga kangeh nahiuve, “Pathen toh kicham'un.” (21) Ajeh chu Pathen'in Christa, achonse khaloubeh chu, eiho lhatdoh dinga akatdoh ahi, chutia chu eiho Pathen toh Christa jal'a suhdih a iumna diu ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G2643 katallage — kilemna
vannoi hi Ama toh kichamna asem ahitai. Chule aman hiche kichamkitna thu hi ahin pohlut ahitai → achonse khaloubeh chu, eiho lhatdoh dinga akatdoh ahi.
1 Timothy 2:5Hom↗Ajeh chu Pathen khat seh leh mihemte kikah a chamna eisempeh theiyuvah palai khat seh Jesu Christa aumin ahi. (6) Aman mijouse dingin ahinna mangchan chamlhatna eichohdoh peh tauvin ahi. Hiche hi Pathen'in vannoi mite aphatcha ahetsah nom chu ahi.
(Keima kingaitona: Mikhopna (mihem ni kikhen lah a hiche teni chu kihetkhomsah kit dinga ding pa) chun hiche teni lah a chu a lhon a hiche a ding ngei ngei ding ahi, achuti loule mikhopna dinga pang thei ponte. 1 Timothy 2:5 in mikhopna pa chu ipi ahi ti aseiho chu ven: "mihem Christ Jesus." Ama chu mihem hi ding ahi, achuti loule mihem ho dinmun a ding a mihem thi dan a thi jou ponte. Tun 2 Corinthians 5:19 chun hiche thina sunga chu ipi dih ahi ti aseiho chu ven: "Pathen chu Christ sunga uma ahi." Chule ama chu Pathen hi ding ahi, achuti loule ama thina chu mihem dang khat thi bangbep hi ding, koi dinga jong huhhingna (chonsetna le chonsetna phuh a konna huhdohna) peh louhel hi ding ahi. Hijeh a chu "Jesus koi ham" tia dohna chu lekhasiho bou dinga kimang jom neilou ahi. Huhhingna thuhil pumpi chu hiche chunga kingam ahi.)
31. H6. THINGPUM CHUNGA GUL — AMA TAHIN AMAH CHUNGA AMANCHAH LUIVA PHOTO KHAT
Minbu 21:8Hom↗Hichun Pakaiyin Mose aseipeh in, “Gullim sem inlang thingleh a bang doh in. Gul'in achuh jousen avet maimai ujongleh hing diu ahi!” ati. (9) Hijeh chun Mose’n sum-eng in gullim asem'in thingleh a abangdoh tan ahi. Chuti chun koi hileh gul’in achuh khah chan chun aveuvin adam tauve.
John 3:14Hom↗Chuleh Mose in gamthip a thing'a sum-eng gul adop sang banga chu, Mihem Chapa kidom sang ding (15) hijeh chun amitakip ama tahsan chan in tonsot hinna anei ding ahi.” (16) “Ajeh chu Pathen'in hibanga hi vannoi angailut ahin: Koi hijongleh Ama tahsan chan chu mangthah louva tonsot hinna aneina dingin, aneisun achapa changkhat chu apetan ahi. (17) Pathen'in achapa vannoiya ahinsol chu, vannoi huhhing'a aumna ding joh ahi bouve.”
MOSES IN GAMSUNG'A GUL ADOMSANG BANG CHUN, MIHEM CHAPA JONG DOMSANG DING AHI → AMA TAHSAN CHANHO CHU MANGTHAH LOU DING U AHI.
(Keima changin lunggel: Hiche Numbers 21 leh John 3 kikah'a kimtona hi hiche sutna hin asem doh ahipoi. Yeshua amatah in hiche kimtona chu aphongdoh in, ama tahsan chungchang thua agenna dungjuiyin. Nelgam'a thina nai miho chu amaho le amaho kisuhdih dinga seipeh hilou ahiuve, hangsan dinga ahilouleh damna kimu nading gimna tong dinga jong seipeh ahipoi. Amaho chu Pathen'in thing chunga adomsang thilkeo chu VE dinga bou seipeh ahiuve. Aveho chu ahingdoh uve. Tun hiche thilsoh teni chu khom'in hetdoh in, chule thilkidang chu melchihin. Thing chunga kidomsang sum-eng gul chu, aveho thatpa mama tobang lim'a kisem ahi. Paul jong thingpel chungchang hitobang kidang thutah chu asei in, Yeshua chu chonset ahetkhah joulou hijongleh, eiho jal'a chonset hina dinga kisem ahi, ati (2 Corinthians 5:21). Damna chu gaosapna tobang lim'a kidomsang ahi.)
33. PA AMATAH IN CHAPA CHU "PATHEN" LEH "PAKAI" TIA AKOU
1.Hebrew 1:1Hom↗Masanglai chun Pathen'in tamtahvei chule gotchom chomin ipu ipateu henga themgao hoa kon'in thu anaseiye. (2) Chule tuphat nunung pena hin Aman eiho henga Achapa a kon'in thu ahin seitai. Pathen'in Chapa chu ijakai goulo dinga athutepsa ahin chule Chapa a konna vannoi pumpi hi anasem ahi. (3) Chapa chun Pathen loupina vah akilahdoh sah in, chule Pathen chondan dihtah chu aphongdoh tan ahi, chule Aman athupeh thahat tah jal'a ijakai atuh chah ahi. Aman ichonset nauva konna eisilngim jouvu phat chun, Ama jabolna mun Pathen jetlam'a atouvin, Van mun'a loupitah in atoutai.
AMAN ACHAPA JAL'A EIHOUCHE AHOUSAH TAI + AMA JAL'A VANLEILEISET JOUSE ASEMDOH TAI → AMAN ALOUPINA VAHAT CHU AHIN, APANGAIH DIH TAH JONG AHI.
2.Hebrew 1:5Hom↗Ajeh iham itileh Pathen'in Jesu kom'a asei chu vantil ho khatpen kom'ah, “Nangma kachapa nahi, tunia hi keima napa kahung hi ahitai,” tin aseidoh khapoi, Chule Pathen'in, “Keima Apa hingting, chule Ama kachapa hi ding ahi,” tin aseikit in ahi. (6) Chule Aman achapa chungnungpen chu vannoiya ahinpui chun, Pathen'in, “Pathen vantil ho jousen Ama hou cheh un.”
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G4416 prototokos — achapa masapen
Ajeh iham itileh Pathen'in Jesu kom'a asei chu vantil ho khatpen kom'ah? → Pathen vantil ho jousen Ama hou cheh un.
(Keimah gel na: Hebrew lekhabu masapen a chu, thu khat jing seiphongna long tampi kimang ahi. Hiche thu chu Chapa chu vantil ahipoi, chule vantil ana hilou hi ahi. Hiche point hi, sim khat'in "Pakai vantil" kitipa thudol lekhabu tampi jotpeh khanga chu, ngaito dinga lom ahi. Hebrew paokham malak chun, thupeh khat pohna aseina ahi. Pathen Chapa amatah in, Lekhabu Luiya phatkhat khat lai chun hiche thupeh natoh chu anabol khan ahi. Ahin, Hebrew lekhabu sutpa chun koiman Chapa chu kisem vantilho lah'a simtha ding phalpoi. Vantilho jah'a Chapa chu houdoh dinga kisei ahi.)
3.Hebrew 1:8Hom↗Hinlah aman Chapa jah a, “Vo Pathen, na laltouna chu atonsot tonsot in aum jinge, nangman leng tenggola thutah in vai napon ahi. (9) Nangman thutandih nadeijin, chule aphalou nahotbol e. Hijeh a chu vo Pathen, na Pathen'in thao nanua, kipana thao chu midang chung sanga na chunga asunlhah ahitai,” ati. (10) Aman Chapa jah a aseikit in, “Vo Pakai, atil in, nangman leiset bul hi nana phutdoh in, chule van ho hi nakhuttah a nasem ahi. (11) Hiche ho hi mangthah diu, hinlah Nangma a-itih a um jing ding nahi. Hiche ho hi pon banga chullhaloi dingu ahi. (12) Nangman hiche ho hi pon kijeltum banga najeltum ding, ponlui banga napaidoh ding ahi. Hinla nangma angai chu nahi jingin; nangma a-itih a nahin jing ding ahi,” ati.
CHAPA HENG'A CHU HITIN ASEI: NA LALTOUNA, VO PATHEN, ATONSOT'A UM DING AHI → NANGMA, PAKAI, PATTIN A LEISET PHUN NAKISEMSA AHI.
(Keima tahsan: Hebrew 1:8 a thupeng nga masapen hi avel'in simkit un: "Ahinlah Chapa kom'ah chun aman aseijin." Hichu Hebrew lekhabu miziekpa in Yeshua chungchang'a agel dan ahipoi. Hichun Pathen Pa in Chapa kom'ah tumtah'in athusei chu akijihdoh ahi. Pa chun Chapa chu "Vo Pathen," tia akou'a, chujongle "Pakai" tia akou'a, chujongle leiset le vantham jol asem chu Chapa a hin akipeh ahi. Mikhat chun Chapa chu Pathen Lekhabu sunga inla Pathen tia kikou khapoi tia agonchang nom leh, hiche Pa in Chapa chu Pathen tia akou nachungthu hi angaito ding ahi.)
34. MUN DANG, THILSOH KHAT — Lengpa dinga kisemthu la khat, chule Pa'n Achapa koma asei kit
La Bu 45:6Hom↗Vo Pathen Pathen nalal touna hi tonsot tonsot a chejom jing ding ahi. Naleng tengol a chu thudih tah a vai nahomding ahi. (7) Nangin thudih tah a thutan nadeijin thilse nathet ahi. Hijeh chun Pathen Pathen, nangma Pathen Pathen chun thao nanu ahitai, lengdang sanga nang chungahi kipale thanopna thaotwi chu nasunlhah khum ahitai.
Vo Pathen Pathen nalal touna hi tonsot tonsot a chejom jing ding ahi → nangma Pathen Pathen chun thao nanu ahitai, lengdang sanga nang chungahi kipale thanopna thaotwi chu nasunlhah khum ahitai.
La Bu 102:25Hom↗Kum tamtah achetai, nangin hiche leiset leibul nana lhungdoh'in, vanho hi nakhut tah in nanasemdoh in (26) hihojouse hung mangthah ding ahinlah nang tonsotna nahinjing ding ahi, amaho ponlui bangin hungvui lhantin, Nangin amaho chu von banga nakhel ding chujou teng napai mangdiu ahi. (27) Hinla Yahweh Pakai nangvang abang chu nahijingin ahi.
(Kei personal ngaitona: Hiche hi Labu 45 le 102 ni khat'a sim khom teng, natoh dihtah khat asem laimun ahi. Labu 45 chu kichenpi la ahi. Labu 102 chu lungkham thoh mikhat taona ahi. Labu 102'ah, hiche thumal ho chu Pakai, Israel Pathen, vannoi sempa henga kisei ahi. Labu ni lhon hi Bethlehem'a Yeshua pen masang kum jakhat tampi masanga kijih ahitai. Hebrews 1'in Labu ni lhon chu aki cha'in ahi. Hebrews 1'in Labu ni lhon chu Pa Pathen thumal in aki lang doh in ahi. Hebrews 1'in Labu ni lhon chu Chapa chunga aman in ahi. Labu masapen le Hebrews 1'a kichaho kah'a thumal neocha dan kidan ho chu vephan un. Pathen Lekhabu in hiche thumal neocha dan kidanho hi aselse pon, hiche sutdan hin jong aselse pouve. Labu ho le Hebrews 1 kah'a akikhel lou chu thumal ho chu koi thudol ham ti chu ahi.)
35. J. PAKAIYIN KA PAKAI KOMAH ASEIYE — KIDOUNA SUMIT PEH CHINGKHAT
1.La Bu 110:1Hom↗Yahweh Pakaiyin ka leng pakai kom'ah, “nagal mite kasuhnem a, nakengtoa kachotpha sah tokahsen kakhut jetlam naloupina mun tou jengin” ati. (2) Yahweh Pakaiyin na lenggam thaneitah chu Jerusalem a kon a ahin lhundoh ding, nangin nagalmite chunga vai na homding ahi.
Yahweh Pakaiyin ka leng pakai kom'ah, “nagal mite kasuhnem a → nakengtoa kachotpha sah tokahsen kakhut jetlam naloupina mun tou jengin” ati.
(Keima gel dan: Psalm 110:1 a thu khom hi, phat khatvei simna sanga chinna tampi aneiye. English lai ah, thu ni chu "Lord" kitin kijih lhon e. Hetna adalhaa photchetna khat bou chu lekha lenna ahi. Thu masa pen lekha lenna lian in kijih ahi, LORD. Thu nina pen lekha lenna lian in kijih lou ahi. English lai nunga, hicheng hi Hebrew thu nithei ahi lhon e. Hebrew thu masa pen Pathen mikhopi min ahi, Yehovah (H3068). KJV a lekha lenna lian jouse chun Hebrew thu nunga um chu Yehovah ahi ti aphotchet jing e. Hebrew thu nina pen adown (H113) ahi, thupipa ahilouleh vaihompa dinga thu khat ahi. Hikoma kimang adown chu "ka Pakai" tijin ana kisim ahi. David, hiche Psalm hi ajih pettah, Pathen in mikhat komah thu asei chu David amatah in "ka Pakai" tia akou pa chu ana kisimin akoi ahi. Tun donbuh dihtah khat gel-in. David chu Israel lengpa ahi. Ama Pakai chu koi ham? Donbuh chu adang cheh in aum'e, Pathen in Christ chu David insung mite lah a kum tamtah jou nunga hung pengding ana kitepna ana neiye ti geldoh tengleh. Mikhat chun amapa tapa tabang chapa chu "ka Pakai" tia akou jou ngai lou ahi.)
36. J2. AMAN AMATAH IN ADONGIN, KOIMAN JONG ADONBE THEI PON
Matthew 22:41Hom↗Hipet chun Pharisee hon aum kimvel un, Jesun amaho thudoh khat adongin: (42) “Messiah chung chang thua ipi nagel uvem? Ama koi cha ham?” ati. Ama hon adonbut un, Ama David Chapa ahi,” atiuve. (43) Jesun adonbut in, “Chuti ahileh iti dan'a David chun Lhagao Thengin ahetsah a konna Messiah chu ‘Ka-Pakai’ ati hintem?” Ajeh chu David chun (44) 'Pakai chun ka Pakai kom'a, Keiman na melmate kasuh nem'a nakengto noiya kakoi masang sen, kijabolna kakhut jet ah tou jingin,' ati. (45) David in Messiah chu 'Ka Pakai,' tia akou thei leh, Messiah chu iti achapa hithei ding ham?” ati. (46) Chuin koima chan ama chu adonbut thei tapouve. Chule hiche jouva pat chun, koiman thudoh abolngam tapouve.
David in ama chu Pakai atia ahileh, iti achapa hitheiya? → Chule koiman ama thu khat jong adonbut jou pouve.
(Keima tahsan gel dan: Matthew 22:41-46 a chun Jesun ama thudoh chu Pharisee ho koma donbut apeh dehpon ahi. Aman athudoh chu adoh in, donbutna neilouvin akoiden ahi. Tuni changei jong hiche thudoh chu donbut umlouvin aum nalaijin, chule tuni geijin jong hichu donbut kicham thei khatseh bou aneilaije. Christa chu tahsa lam’a David chapa ahin, David apen masanga aumsa jal’a vang David Pakai ahi.)
37. J3. PETER'IN CHU KIVEI KHAT MA CHU HOUBUNG PATTAN NIKHO'A JONG AMANCHAH KIT
Acts 2:32Hom↗Pathen'in Jesu chu thina a kon'in akaithouvin, keiho jouse hi ahettoh kahiuve. (33) Tun Ama van'a Pathen khut jetlama choisangin aumin, athutepsa Lhagao Theng chu a-Pa a kon'in amun, hichu ahin bunglhan, tua namu u najah uhi ahi. (34) David chu ama tah van'a akaltou lou vangin hitin aseiye, ‘Pakai chun ka Pakai jah a, jabolna mun kakhut jetlam'a tou jingin (35) Namelma te kasuhnem a, nakeng chotpha a kaneisah masang sen,’ ati. (36) Chuti ahijeh chun Israel chate jousen heuvin, Pathen'in hiche Jesu, thingpel chunga na khetbeh pau chu Pakai le Messiah dinga atundoh ahitai!”
David chu vanna akaltou hilou hel → Pathen in nanghon thingpel a nakhetbeh’u Yeshua chu, Pakai le Christa ana hisah tai.
(Keimah gel na: Peter thusei Acts 2:29-36'a um chu chomkhat bou ahi. Peter thusei chun hetheina ima angaicha pouve. David chun mikhat Pathen jetlam a touding thu ana jih. David amatah Pathen jetlam a tou ding in ana kaltouve. Mikhat David lhankuo gavet thei ding ahi, tin Peter chun kal kholet chan achun aseiye. Hijeh chun psalm chu David chungchang thu ahipoi. Peter chun tuchun psalm chu akoi chungchang seiya ahi min aphongdoh e. Peter chun hiche mihem hi lungneng louhel'in amin aphongdoh e: "hiche Jesu nangho'n na thing-hin na tha'u chu." Peter chun hiche mihem hi "Pakai le Christa ni" tin akou.)
38. J4. Lasa khatma chun thilkhat asei nalai — Hebrute lekhabu chun hichunga kon'in thutanna pumpi hin asem
La Bu 110:4Hom↗Yahweh Pakaiyin kihahselna anei ahin akitepna chu asuhkeh louding ahi. “Nangma Melchizedek hina banga tonsot thempu nahi ding ahi” ati.
Hebrew 5:5Hom↗Hiti ahijeh a Christa jeng jong chu Thempu Chungnung hina na atoh jeng vang chun Ama tah kichoian deh louva ahi. Ama chu Pathen deilhen changa ahin, ajah a hitia hi asei ahi, “Nangma ka Chapa nahi. Keima tunia na Pa kahung hi ahitai.” (6) Chule munchom khat ah, Pathen'in ajah a aseiyin, “Nangma Melchizedek themputna tobanga tonsot thempu nahi,” ati.
Hiti ahijeh a Christa jeng jong chu Thempu Chungnung hina na atoh jeng vang chun Ama tah kichoian deh louva ahi → Pathen'in ajah a aseiyin, “Nangma Melchizedek themputna tobanga tonsot thempu nahi,” ati.
Hebrew 7:3Hom↗Apa le anu ahilouleh apu apa min kisutna aumpon–apatna umlou, ahilouleh ahinkho kichaina jong aumpoi. Ama tonsot thempu ahin, Pathen Chapa to kilouva ahi.
Nikho apatna ahilouleh hinkho a beina beihel → Thempu hina a-itih chan a umjing ahi.
Hebrew 7:24Hom↗Hinlah Jesu chu tonsot a uma ahijeh a thempu ahina jong tonsot a ding ahitai. (25) Hijeh a chu Aman khatveiya le tonsot geiya dinga Ama jal a Pathen kom hinnaiho thalhenga Pathen kom'a taopeh dinga Aman huhhing jou theina tha anei ahi.
Ama chu itih hijongleh aum jing + akikhelthei theilou thempuna anei → Ama chun amaho chu apumhina huhhing thei ahi.
(Kei tahsan a kigel: La chomcha khat sungin thu tampi aum e. Psalm 110 in David in "Kapakai" tia akousah pa min chu aphongdoh in, Pathen jetlam a atouna aphongdoh e. Psalm 110 in Zion a kona vaihom lengpa khat amin aphongdoh e. Psalm 110 in a-itih a dinga thempu, Israel thempu vaihomna sanga upajo tan khat, Pathen in akihahsel louhel dinga akihahselna a kitepna khat aphongdoh e. Lui Israel'a chun, dan in lengpa natoh leh thempu natoh chu khenkhat in akoi jing e. Mikhat chun dan noiya natoh teni chu ana pohkhom theilou ahi. Psalm 110 in natoh teni chu mikhat a apehkhom e. Hebrews lekhabu chun chapter tampi mangcha in hiche mihem chu koi hitam ti aseiphongdoh in ahi.)
39. K. LHAN'A KONA THOKIT — CHULE NANGHO SUNGA HIN
Christa hi Pathen Lekhabu dungjuiyin eiho chonset jal in athi + Amahi avuiyin + Nithum channin athoukit taye.
1 Corinth 15:20Hom↗Hinlah, Christa chu athiho lah a kon'in kaithou ahitah behnai. Ama athiho jouse lah a aga masapen chu ahitai.
Christa chu athilah kona athoudoh in, imutho ho lah a apattih masapen ahitai.
41. K2. THOHKIRNA CHUN AMA CHUNGCHANG IPI AHIN PHOTCHET
Rome 1:3Hom↗Kipana Thupha hi Achapa thudol ahi. Ama chu leiset ahinkho a Leng David insunga ana penga ahi (4) Chule Ama chu Lhagao Theng thahat a athilah a konna kaithouva aum chun, Pathen Chapa chu avetsah tai. Ama Jesu Christa I-Pakaiyu chu ahi.
TAHSA LAM'IN DAVID CHILHAH'A KONA PENG → THINA'A KONA THOUDOHNA JAL'IN THUNEINA PIU'IN PATHEN CHAPA AHI TIA KIPHONDOH AHI.
(Keimatah kigel na: Paul in donbut ni khel chu thu khat sunga akoi khom kit in, Rome 1:3-4 a. Yeshua chu David insung akonin ahung kondoh, tahsa lam in. Yeshua chu thahatna toh Pathen Chapa ahi ti kiphongdoh ahi, lhankhuh sunga kon ahung thodoh jal in. Mihem khattou chun Pathen Chapa kahi tin aseithei ahi. Yeshua bou hi athisa lah a kona athodoh jal a hiche kiseina chu photchetna nei ahi.)
42. K3. THUCHIN LUIA A KISEI MASA
La Bu 16:10Hom↗Ajeh chu nangin thina mun a neidalha pon natin namitheng te jong lhankhuh a lhahlutsah pon nate. (11) Nangin hinnalampi chu neimusah'in natin, neiumpi jal a kipana le nei umpina tonsot nopna chu nei pen nate.
Kalhagao hel'ah nadalhah lou ding → Chule na Mitheng chun suhboh namu sah louding.
Acts 2:29Hom↗“Sopi te ho, hiche thu hi ngaito temuvin, Ipu-u David in ama chung chang thu asei ahilou dan kicheh tah in iheuve, ajeh chu ama athi in, akivuina lhanmun jeng jong tugeiyin eiholah a aumin ahi. (30) Ahin ama themgao ahijeh chun, Pathen'in Ama taiguiya pengkhat alaltouna a atousah ding, kihahsela athutep chu ahen (31) Chutia chu khonung thu ahet masah jeh chun Messiah thokit thu aseiyin, ‘Thikhol khul'ah dalhah denin aumpoi, alongin jong monmangna amupoi,’ ati.
David athi'a kivui ahitai → Aman hiche masang'a hi amuchen a, Christa thoudoh chung chang thu asei ahi.
43. K4. CHULE TUN — AMAN AHUHDOH MITEHO SUNGA HING'E
Rome 8:11Hom↗Jesu athi lah a kon'a kaithoupa Pathen Lhagao nasung uva chenga ahitai. Chule Pathen'in Christa Jesu chu athia konna akaithou banga, nasung uva Lhagao um Ama chu amanchah a natahsau thi thei chu Hinna apeh ding ahi.
YESU CHU MITHIHO LAHA KONA THOKOUSAHPA LHAGAO CHU NASUNG'UVA CHENGA AHI → AMAN NATAHSA THIDING HOJONG AHINGSAH DING AHI.
Galatia 2:20Hom↗Kamilui chu Christa to kikhenbeh tha a kahitai, ahing nalai hi keima hita louva, Christa chu keiya hinga ahi bouve. Hiti ahijeh chun tua tahsa a kahin hi Pathen Chapa eingailua chule keima dinga kipedohpa tahsan jal'a hinga kahi bouve.
CHRISTA TOH KIKHENBEH A THI'A KAUM E → KEIMA AHIPOI, CHRISTA IN KASUNGA AHINNA AHI.
Colossae 1:27Hom↗Ajeh chu Pathen'in Christa a ahaona le aloupina chu chidang namdang nangho jong nahetsah nom hin aloupina nachantha nomu ahi ti aphotchetna ahi.
John 14:23Hom↗Jesun adonbut in ajah a, “Eingailu jouse chun kathu anit ding, chule ka Pan amaho chu angailut ding, chule aheng uva kahunga amaho chu kachenpi ding ahi
Mikhat in eingailut leh, kathumop ho chu ahin jui ding → Keiho ama henga ka hung diu, chule ama toh kaum khom diu.
(Keimah lunggel: Hiche thutah lampi pumpi hi anungjuipen chan geiya nungjui in. Yeshua chu ipi khatcha kisem masangin Pa toh aumkha. Yeshua chu Old Testament sungah mihem te henga akilangkha, chuleh amaho chu ahingjing uve. Yeshua chu khopi neucha khat ah numei khat a peng ahi. Yeshua chu khopi polah, mol khatna, thing chungah thakhat ahi. Yeshua chu lhankuo sunga kona ahung kipandoh in. Bible-in tua Yeshua chu mihemte sunga ahing tai atin. Hiche kichaina hi hiche thutah hin nungjuipen chan chu ahi. Hiche thutah dinmun hi Yeshua koi hi ti chungchang gal khat jou dinga sem ahipoi. Hiche thutah dinmun hi, hiche ijakai a pang khat chun nangma sunga cheng ding adei ahi. John 14:23 jong hin ngaito nauvin: "keiho ka hung diu." Genesis 1:26 a Pathen thu kihonpi masapen a kithupanna aw chu tunia jong aumjing nalaijin.)
Acts 1:9Hom↗Thu hicheng chu asei jouvin, ama hon avet jing laiyun ama chu meiloma lahtouvin aumin ahileh ama hon amupha tapouvin ahi. (10) Chutia ama hon van lam'a lahtouva aumpet avet jing laiyun pon-banga kivon mini alah uvah ahung ding lhonin (11) “Galilee mite, ibola nadin uva vanlam navet jingu ham? Jesu nangho kom'a konna van'a lahtouva aum banga hi nikhat le vanna konna hung kile kit ding ahi!” ati lhon'e.
Jesu nangho kom'a konna van'a lahtouva aum banga hi nikhat le vanna konna hung kile kit ding ahi!” ati lhon'e.
Revelation 1:7Hom↗Veuvin! Van'a meipiho toh kilhonin ahunge. Chule mitin in Ama chu amu dingu ahi-Ama tengcha a sunho jengin jong Amu dingu ahi. Chule vannoi namtin Ama jeh a lunghem dingu ahi. Hiti chu hihen! Amen.
Mit jouse in Ama amu ding, chule Ama sun ho jong amu diu.
1.2 Thessalonica 1:7Hom↗Chule Pathen'in nangho gimbol hesohna thoh ho le keiho dinga I-Pakaiyu Jesu van'a konna ahung kilah tengleh kicholdona eipeh dingu ahi. Ama Avantil thahat tah ho to hung kilang ding ahiuve. (8) Pathen sei ngai louva chule I-Pakaiyu Jesu Christa Kipana Thupha joplou ho chunga meikou jejua thutanna ahin lhut dingu ahi. (9) Amaho chu Pakaiya konna kikhendoh dingu chule aloupina thaneinaa konna a-itih a dinga tonsot gimbolna a mahthah dingu ahiuve. (10) Ama chuche nikhoa ahung teng chuleh Aman amitheng tea konna loupina amu ding-atahsan ho jousea konna vahchoina akimu ding ahi. Chule hichea hin nangho jong najao uve, ajeh chu nang hon Ama thudol ka seipeh u chu na tahsan tauve.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G1557 ekdikesis — phuba lahna
(Keiman kagel dan: Romans 6:23 hi hiche kihilna pumpi a lai thupitah kikhel ahi. Romans 6:23 hi thucheng chomkhat, akehni'a kikhen ahi. Chonset chun sum peh ding aneiye, chuleh hiche sum peh ding chu thina ahi. Hiche sum peh chu lampi ni a khat’a bou kibol jin ahi. Mikhat chun ama tah in hiche sum chu apeh jing ding, tonsot geija, ahilouleh mikhat chun Yeshuan asa peh sa chu manbeija akilah ding ahi. Hichu deilhen dan pumpi chu ahi. Koimacha in hiche deilhen dan a kon in ajam theipoi, ajeh chu deilhen louhi lamkhatna deilhen tobangbep ahi. Genesis 1:26’a "eiho mihem ihinsah uhi" apat Revelation 20’a laltouna geija hiche kihilna pumpi hin hiche deilhen khatseh a dinga agontup jing ahi. Hiche deilhen bol dinga phat ana um nalaijin. Yeshua chun eikou jing nalaije.)
1.Acts 4:12Hom↗Chule koima danga huhhingna aumpoi, vannoiya huhhing'a iumna diu min dang amin dang Pathen'in eipe pouve,” ati
Chule koima danga huhhingna aumpoi → vannoiya huhhing'a iumna diu min dang amin dang Pathen'in eipe pouve,” ati.
CHENGKHIATNA
Revelation 22:17Hom↗Lhagao le Mou chun asei lhonin, “Hungin,” ati. Hiche thusei ngaiho chu, “Hungu hen,” ati. Koipen hijongleh adangchah a chu hunghen. Koipen hijongleh angaicha chanin hintwi chu man beiyin donhen.
Lhagao le Mou chun asei lhonin, “Hungin,” ati → Koipen hijongleh angaicha chanin hintwi chu man beiyin donhen.
Hiche donbut hi mikhat thugin chunga bou kingaisah ahipoi. Mosi, Joshua, Thutanho lekhabu sunga a lhungmi, Thusim Kholna lekhabu sunga a lhungmi, chule David jousen hiche donbut-a hin akichop khompiuve. Isaiah, Micah, chule Malachi jong chun hitobangma abol'un. Matthew, Luke, chule John jong chun hitobangma abol'un. Peter'n Pentecost nikhoa thu aseijin. Philip'n gamthip lampia thu aseijin. Paul'n lekha get sunga hin thu ajih. Hebrews lekhabu sunga a lhungmi chun hiche thu hi akhoh in. Hichu aw som le nga ahi, Pathen Lekhabu sunga lekhabu somni le get sunga, Genesis lekhabu chapter khatna a pat Revelation lekhabu chapter nunung geiya kipan. Aw som le nga chengse hin mikhat thudol chungchang'a thil khatma aseikhom'un.
Thucheng hohi iti thupi hitam: Sakolbu pao "Lord" tia kitilna khat chun Hebru pao thu ni tuh omkhat Psalm 110:1 a agel'e. Hiche Hebru pao thu nite chu Yehovah (H3068) leh adown (H113) ahi lhon. Yeshua'n Matthew 22:45 a asei thugentheina pumpi chu hiche kidalna a kingam ahi.
→ Hiche hi nangma dinga iti kitah ham: Yeshua chu ahung pa changseh ana hilou ahi. Yeshua chu hung ding pa changseh jong ahilou ahi. Yeshua chu tuhin nasunga cheng ding deisah pa chu ahi (Kolosia 1:27, Galatia 2:20).
Hiche hin tonsot dinga ipi aseina ham: chonset man chu thina ahi. Pathen thilpeh chu itahpu Yeshua Christa jal'a tonsot hinna ahi (Romans 6:23). Hicheng teni bou chu mihem in chonset baht asah theina lampi ahi.
Lampi dang: Psalm 110:4 leh Hebrews lekhabu chapter 7 chun Melchizedek thempu hina thuhil pumpi chu alhonpigin ahi. Hiche thuhil chun lengpa le thempu mikhat sunga kikoppin, dan sanga upajo, chule Pathen in a nungla kit talou dinga akihahsel'a kihahselna khat kisei ahi. Hiche thuhil chun ama seh a kholna dettah kingaicha ahi.
→ Kholjin lampi: Genesis 1:26 a "eiho" leh "iho" chu, Deuteronomy 6:4 a "Pakai khatseh" toh kikhom a, Pathen thumkhat hina thutah pumpi lam a kilhon ahi. Pathen thumkhat chu Pathen khatseh ahin, Pa, Chapa, chuleh Lhagao Theng chu Pathen Lekhabu pumpia mi thumho hettoh sahna nei cheh a kiphongdoh ahi. Hiche sutdan hin hiche thutah pumpi chu amol beh bou akitho ahi.
→ Lampi dang khat: 2 Thessalonians 1:7-10 le Revelation 19:11-16 chun Jesus hung kile kit na thuhil pumpi chu ahin phondoh in ahi. Hiche thuhil hin Jesus hung kile kit na dihtah hi, Jesus hung kile kit na apettah'a hung um ding hi, chule Jesus hung kile kit na ngah dinga thupeh kipe hi akihel in ahi. Hitia hi phongdoh in: Pathen Lekhabu chun Jesus hung kile kit na dihtah chu aphondoh in, ahin Jesus hung kile kit na phat kihoutoh chu aseipoi (Matthew 24:36, Acts 1:7). Hiche kin hin jong Jesus hung kile kit na phat kihoutoh chu aseipoi.
Lampi dang: Genesis 3:15 a numei chate thu chun, kitepna Chate thudol pumpi alhonpigin ahi. Hiche thudol hin Abraham (Genesis 22:18) tea ahung kijot in, David (Psalm 132:11) tea ahung kijot in, chule Galatians 3:16 achangin phondohsa ahi.
→ Aphonghim theiya um: Jacob in Genesis 32'a a-kimatpi pa chu amin adonge, hinla anom pon (Genesis 32:29). Manoah in Pakai vantil chu amin adonge, hinla amin chu piliy (H6383) ahin, hetdoh phahna a lupohbe ding ahi ati (Judges 13:18). Isaiah chun eiho dinga peng chapang chu Lupohbe kiti (Wonderful), pele (H6382), a jung khat mama'a kon in kikou ding aseiye (Isaiah 9:6). Testament luija selkhum chu naosen khat chunga kiphongdoh ahitai. Baibel lhumkeija, vanna kon a hung kalpu Jesu chun amabou heldoh ding min aneiye (Revelation 19:12). Min chu kipeh ahitan, chule hiche min chu hiche kihilna sanga thuhjo cheh in aume.
KOUNA KIHONH — NANGMA KOI HIJONGLEH, SIM JOM JING IN
Hiche lhilhah hi na sim theijin, Christian mi nahi louhel jongleh. Thil tampi jousen nahin puilut thei ahi. Hol na khat'in nahin puilut thei ahi. Kinahna khat'in nahin puilut thei ahi. Kum tampi sunga nahin poh doh jing thudoh khat'in nahin puilut thei ahi. Mikhat dang tahsan chungchang'a nagel phaltah in nahin puilut thei ahi. Hiche website'a thil jouse hi nangma a ahi, man peh louva, nangma pao'a kisem ahi. Nangma min kadoh khapouve. Nangma gam kadoh khapouve. Nangman ipi natahsan kadoh khapouve. Sutepna khatseh hi Yeshua chu aboncha hettohsah ding'a alhing joupoi. Hiche thudoh a hi kanei jouse kapedoh in, ahijeng vang'in hiche sutepna hin Pathen Lekhabu sunga lampi khatseh bou ajot ahi. Yeshua chu apat masangma jong ahung um masa ahitai. Yeshua chu tuhin jong aum jinge. Yeshua chu ahung kile ding ahi. Lekhapheng khatseh in hicheng jouse chu hettohsah'in achaisah joupoi. Sutepna adang dang jong hikoma nga jing ahi. Khotona chungchang sutepna jong hikoma nga jing ahi. Chihna chungchang sutepna jong hikoma nga jing ahi. Hetna chungchang sutepna jong hikoma nga jing ahi. Thoh hatna chungchang sutepna jong hikoma nga jing ahi. Pathen ginna chungchang sutepna jong hikoma nga jing ahi. Sutepna adang dang jong ahung lhung ding ahi. Hiche sutepna ho hi nadeidan banga dan hoibang'in jong sim in. Nasim jing laijin, keiho thupolna dinmun ho jong veh in. Hiche sutepna ho sunga Bible lekhabu paona jouse hi lunggel puma aboncha kisut lut ahi. Nangman keiho thu chu tahsan ding'a nagel deu'a napouve. Paona jouse chu nangma tah'in nagel toh theijin.
Hiche khel'a hin sepna khat ahung um nalai. Hiche sepna chu guhthim ahi ti iseikhel pouve. Hiche sepna chu mikhat huhhing na dinga ipi bol angaije, tia kihilna ahi. Tuhin sim nom leh tuhin sim in. Adang khat masa sim nom leh adang khat masa sim in. Koiman simmoh nahi ponte. Kotpi chu itobang hijongleh kihong jing e. Paul in noiya thucheng hohi Pathen dang doipathen phunphung tampi umna khopi khat ah anasei ahi. Amaho chun Paul chu khopi a hung dinga ana ngeh lou vanguvin, Paul in hiche thuho hi amaho koma anasei ahi.
Acts 17:26Hom↗Aman mihem khat a konna leiset pumpia namtin asemdoh ahin, namkhat hung kitundoh le lhahsuh ding jong aman ahet masah sa ahi, chule agamgi geiya aman adatkhen sa ahi. (27) Athilsem lona jeh chu namtin in ama ahol'uva amu theina dingu ahi ajeh chu ama eihoa konna gamla tah a umlou ahi.
THI KHAT'A CHU NAM JOUSE ASEMPEH → AMAHON PAKAI CHU AHOLNA DING LEH AMU DING + AMA CHU EIHO JOUSE'A KONA GAM-LATAH'A UM AHIPOI.
HEBREW THUCHENTE HOUHO
Hicheho hi hiche kihilhna a thumapao ho ahiuve. Achunga jangho'a dot kinunga thumapao dang khattou chu tep in, hikom'a aeitilna namu thei ding ahi.
Hiche kamsung hin thilpo khat aseipeh e, mihem umchan khat aseipoi. Hiche kamsung hin mihem te chunga kimanchah'e. Hiche kamsung hin themgao te chunga kimanchah'e. Hiche kamsung hin vana kona thil hingho chunga kimanchah'e. Hiche kamsung hin amaseh in mikhat thilpo IHIA umchan aseipoi. Hiche kamsung hin amaseh in mikhat athollin aumchu bou aseipeh e. Akimvela Pathen Lekhabu thucheng chun adangho chu aseipeh angaiye. Hiche thu kisei ho a hin, akimvela Pathen Lekhabu thucheng chun adangho chu aseipeh nai.
Elohim chu mihonpi (plural) form ahi. Elohim kitihi Pathen dihtah khatseh dinga avel avella kimang jing ahi, verb singular chutoh kigawmin. Hiche kamma hin hiche kholna a hin ave lhah ahi chu apumpin achoi ahi.
“Pakai” — H3068 Yehovah — Pathen kitepna min, KJV lekhabu'ah LORD tin lentah ho a kijih ahi.
Lekhabu Luiga PAKAI kiti hi khatkhup lekhamun a kihin chan tapon, Yehovah kitihi Hebrew mina, English patna PAKAI noiya um ahi.
“Pakai” — H113 adown — pu; pipu; neipu; vaihompa
Psalm 110:1 a chun, adown kitihi "ka Pakai" tia kisim ahi. Adown chu Yehovah toh kibang lou Hebrew kam dang ahi, hichea chu Yehovah, David Pakai koma thusei pa ahi.
“khat” — H259 echad — khat; kikhomkhat; amasapen
Echad chu "Pakai i-Pathen'u chu Pakai khat ahi" tia kimang thu khat ahi. Echad chu jan le sun kikoppa NIKHAT tia kiseina thucheng mama a kimang ahi. Echad chu pasal le ajinu kikoppa TAHSA KHATA hiding thucheng mama a kimang ahi.