He Aha ka ʻŌlelo o ka Baibala e Pili ana i ke Akamai? — Ke Kumu · Nā Palapala Hemolele KJV me nā Helu Strong
THE FOUNDATION · THE ORIGINAL STUDY, SET IN THE ANCIENT ORDER
Naʻauao — Aʻo Kumu Baibala
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
Makemake nā mea a pau e naʻauao, akā he kakaikahi wale nō e hoʻomaka ma kahi a ke Akua e hoʻomaka ai. He wahi hoʻomaka ko ka naʻauao: ka makaʻu iā IEHOVA. Kapa ka ʻōlelo kahiko i ka naʻauao he chokmah (H2451, wisdom), a kapa ia i kēlā makaʻu he yirah (H3374, fear); mai ka hoʻomaka a hiki i ka hopena, hele pū nō ia mau mea ʻelua. ʻAʻole huna ke Akua i ka naʻauao mai ou aku lā. Hāʻawi mai ʻo ia iā ia. Puka mai ia mai kona waha ponoʻī mai, a hoʻāhu ʻo ia iā ia no ka poʻe pono e like me ka waiwai i hūnā ʻia. Akā, pono ʻoe e ʻeli ʻia nona, e like me ka poʻe e ʻeli ana i ke kālā. A e nānā pono i kēia: ʻaʻole hiki iā ʻoe ke loaʻa ka ʻike o ke Akua a hiki i kou hoʻomaopopo ʻana i ka makaʻu iā IEHOVA. ʻO kēia ka haʻawina kumu no ka naʻauao: kahi āna e hoʻomaka ai, ke kēʻia hoʻopōmaikaʻi ma luna o ka poʻe makaʻu iā ia, he aha ia makaʻu, a pehea ke Kauoha Hou e hoʻomau ai iā ia. E heluhelu i kēlā me kēia huaʻōlelo me kou mau maka ponoʻī. E ʻimi loa aku.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. Ma hea ka hoʻomaka ʻana o ka naʻauao, a na wai hoʻi e hāʻawi mai?
2. He aha nā pōmaikaʻi na ka poʻe e makaʻu ana iā IEHOVA?
3. He aha ka mea'akaʻu iā IEHOVA, a ke aʻo mau nei anei ke Kauoha Hou ia?
HELU MŌĀKĀKA MUA
Halelu 111:10Kaʻana Like↗O ka makau aku ia Iehova, oia ke kumu o ke akamai; He naauao maikai ka poe a pau o hana malaila; E mau loa ana no kona hoonaniia.
O KA MAKAʻU IĀ IEHOVA = KA HOʻOMAKA ʻANA O KA NAʻAUAO → HE NAʻAUAO MAIKAʻI KO KA POʻE A PAU E MĀLAMA ANA I KĀNA MAU KAUOHA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — pono ke akamai e hoʻomaka me ka makaʻu i ka HAKU; ʻaʻohe puka ʻē aʻe. A e nānā i kahi e loaʻa ai ka noʻonoʻo maikaʻi: me ka poʻe HANA i kāna mau kauoha. He hoʻopōmaikaʻi maikaʻi ka noʻonoʻo maikaʻi, a ma o ka hana mai ia, ʻaʻole ma o ka lohe wale nō.)
1. KA MAKAʻU IĀ IEHOVA KA HOʻOMAKA ʻANA O KA NAʻAUAO
1.Isaia 11:2Kaʻana Like↗Maluna ona e kau ai ka Uhane o Iehova, Ka uhane akamai, a me ka ike, Ka uhane kakaolelo, me ka mana, Ka uhane e ike ai, a e makau ai hoi ia Iehova.
E KAU MAI ANA KA ʻUHANE O IEHOVA MA LUNA ONA = KA ʻUHANE O KA NAʻAUAO A ME KA NOʻONOʻO + KA ʻUHANE O KA ʻIKE A ME KA MAKAʻU IĀ IEHOVA.
(Ko'u mau mana'o pono'ī — ho'omaka ka mana'o'i'o iā Iēhova me ka 'Uhane. Ua kapa 'ia 'o ia ma 'ane'i ma waena o nā mea o ka 'Uhane o Iēhova, a ho'omaha 'o ia i kahi āna e ho'omaha ai.)
2.Isaia 11:3Kaʻana Like↗Ma ka makau ia Iehova kona olioli, Aole ia e hoopono ma ka nana ana o kona maka, Aole ka hoi hoopai ma ka lohe pepeiao.
HOOMAOPOPO WIKIWIKI I KA MAKAU IA IEHOVA → AOLE E HOOPONOPONO E LIKE ME KA IKE ANA O KONA MAKA + AOLE HOI E AHEWA E LIKE ME KA LOHE ANA O KONA PEPEIAO.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — hoʻomaopopo wikiwiki: ʻo ka huaʻōlelo, ʻo ia ʻo ruwach (H7306, ke honi). E like me ka honi kamaʻāina e hoʻomaopopo koke ai, pēlā nō ka makaʻu iā Iēhova e hoʻolilo ai i ke kanaka i mea wikiwiki — ʻike ʻo ia i kekahi mea ma mua o ka pau ʻana o ka hana a nā maka a me nā pepeiao, ʻaʻole hoʻi ʻo ia e hoʻoponopono ma muli o ka mea a kona mau maka e ʻike ai.)
3.Solomona 2:6Kaʻana Like↗No ka mea, na Iehova e haawi mai i ka naauao; Mai kona waha mai ka ike a me ka noiau.
Hoano e oia i ke ola no ka poe pono + He paku ia no ka poe hele pololei.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ka naʻauao kūpono ʻo ia ka tuwshiyah (H8454, ka naʻauao kūpono) — he naʻauao e kūpaʻa ana, he naʻauao e alakaʻi ana i ka lanakila. Ke hoʻāhu nei ʻo ia ia mea no ka poʻe pono, e like me ke ʻano o ke kanaka e hoʻāhu ai i ka waiwai; a ʻo ia iho ka pale no ka poʻe e hele ana me ka pono piha.)
5.Solomona 2:4Kaʻana Like↗Ina e imi aku oe ia ia me he kala la, A e huli hoi ia ia me he waiwai huna la;
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H4301 matmown
Ina e imi aku oe ia ia me he kala la + A e huli hoi ia ia me he waiwai huna la.
6.Solomona 2:5Kaʻana Like↗Alaila, e ike oe i ka makau ia Iehova, A e loaa ia oe ka ike i ke Akua.
Alaila, e ike oe i ka makau ia Iehova + A e loaa ia oe ka ike i ke Akua.
(Koʻu manaʻo pono — āhea? A loaʻa iā ʻoe kāna mau ʻōlelo, i ka wā e hāliu ai kou pepeiao i laila, a e hoʻōho aku no ka naʻauao, a e ʻimi aku iā ia e like me ke ʻimi ʻana o kānaka i ke kālā. A laila — ʻaʻole ma mua — e hoʻomaopopo ai ʻoe i ka makaʻu iā IEHOVA, a e loaʻa ai iā ʻoe ka ʻike i ke Akua. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hoʻohui i ka naʻauao i kou hoʻomanaʻoʻiʻo a hiki i ka wā e hoʻomaopopo ai ʻoe i ka makaʻu iā IEHOVA; a ua hoʻāhu ʻia kēia naʻauao no ka poʻe pono.)
2. NA POMAIKAʻI O KA POʻE MAKAʻU IĀ IEHOVA
1.Halelu 128:1Kaʻana Like↗POMAIKAI ka poe a pau i makau aku ia Iehova, A hele hoi ma kona mau alanui.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H3373 yare
POMAIKAI ka poe a pau i makau aku ia Iehova + A hele hoi ma kona mau alanui.
2.Kekahuna 12:13Kaʻana Like↗E hoolohe oe i ka hope o keia mau mea a pau. E makau i ke Akua, a e malama i kona mau kanawai, no ka mea. oia ka ke kanaka [pono] a pau.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H3372 yare — makau
E MAKAʻU I KE AKUA + E MĒLIKI I KĀNA MAU KAUOHA = KA HANA A PAU A KE KANAKA.
3.Halelu 34:9Kaʻana Like↗E weliweli aku ia Iehova, e ka poe haipule a pau; No ka mea, aole e nele ka poe weliweli ia ia.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H3372 yare — makau
E weliweli aku ia Iehova → No ka mea, aole e nele ka poe weliweli ia ia.
4.Halelu 103:11Kaʻana Like↗No ka mea, e like me ke kiekie o ka lani maluna o ka honua, Pela no ka nui o kona lokomaikai i ka poe i makau aku ia ia.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H2617 checed
No ka mea, e like me ke kiekie o ka lani maluna o ka honua = Pela no ka nui o kona lokomaikai i ka poe i makau aku ia ia.
5.Halelu 103:13Kaʻana Like↗Me ka makua e aloha ana i kana keiki, Pela no o Iehova e aloha'i i ka poe e makau aku ia ia.
Me ka makua e aloha ana i kana keiki = Pela no o Iehova e aloha'i i ka poe e makau aku ia ia.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ʻo ke aloha ʻilihune, ʻo ia hoʻi ʻo racham (H7355, e aloha ʻilihune ai): e aloha palupalu, e like me ke aloha o ka makua kāne i kāna keiki ponoʻī. ʻO kēia ka hoʻoilina o ka poʻe makaʻu iā ia — ʻaʻole he weliweli, akā he aloha palupalu o ka Makua.)
3. KA MAKAʻU IĀ IEHOVA, ʻO IA KE INAINA I KA HEWA
1.Solomona 8:13Kaʻana Like↗O ka makau ia Iehova, oia ke inaina aku i ka hewa; O ka haaheo, o ka hookiekie, o ka aoao ino, O ka waha aaka, oia ka'u i hoowahawaha aku ai.
2.Solomona 16:6Kaʻana Like↗Ma ka lokomaikai a me ka oiaio ua kalaia ka hewa; Ma ka makau ia Iehova ka haalele ana i ka hewa.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H3374 yirah — makau
MA KA MAKAʻU IĀ IEHOVA → HAALELE NA KANAKA I KA HEWA.
(Koʻu mau manaʻo pono'i — e hoʻowahāwahā mua i ka mea hewa, a laila e huli aku mai ia mea aku. ʻO ka makaʻu iā IEHOVA, ʻo ia ka hoʻowahāwahā i ka mea āna e hoʻowahāwahā ai; a ʻo ka mea hoʻowahāwahā i ka hewa, ʻaʻole ia e kū lōʻihi ma kahi kokoke i laila.)
3.Solomona 19:23Kaʻana Like↗O ka makau ia Iehova, oia ke ola; E noho oluolu oia, aole e ike mai ka hewa ia ia.
O KA MAKAU IA IEHOVA KE ALAKAI I KE OLA → A O KA MEA E LOAA IA IA IA, E NOHO OLUOLU NO OIA.
4. KA MAKAʻU IĀ IEHOVA MA KA ʻŌLELO HOU
1.Mataio 10:28Kaʻana Like↗Mai makau aku hoi oukou i ka poe nana e pepehi mai ke kino, aole nae e hiki ia lakou ke pepehi i ka uhane; aka, e makau aku i ka mea nona ka mana e make ai ka uhane a me ke kino iloko o Gehena.
Mai makau aku hoi oukou i ka poe nana e pepehi mai ke kino → aka, e makau aku i ka mea nona ka mana e make ai ka uhane a me ke kino iloko o Gehena.
(Kuʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻōlelo ka ʻōlelo kahiko he yirah (H3374, makaʻu); ʻōlelo ka ʻōlelo hou he phobos (G5401, makaʻu). Ua loli ka ʻōlelo, akā ʻaʻole i hala aku ka makaʻu. E kau i kou makaʻu ma luna o ka mea pololei: ʻaʻole ma luna o ke kanaka, ka mea hiki wale ke pepehi i ke kino — akā ma luna o ka mea hiki ke luku i ka ʻuhane a me ke kino a pau loa. Akā e hoʻomanaʻo i kona ʻano: he Hoʻōla nō, a hoʻōla piha ʻo ia.)
2.Oihana 9:31Kaʻana Like↗↗ read this in your Bible
E HELE ANA MA KA MAKAʻU IʻO IEHOVA + MA KA HŌʻOLUʻOLU ʻANA A KA ʻUHANE HEMOLELE → UA HOʻONUIʻIA.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ʻo ka hele ʻana ma ka makaʻu iā Iēhova, hoʻohua mai ia i ka hoʻonui ʻana. A e nānā i ka hoa e hele pū ai me ia: ʻo ka makaʻu iā Iēhova a me ka hōʻoluʻolu ʻana o ka ʻUhane Hemolele, ke hele pū nei lāua. ʻAʻole lāua i kūʻē kekahi i kekahi; ua loaʻa i nā ʻekalesia ia mau mea ʻelua, a ua ulu aʻela lākou.)
3.Korineto II. 7:1Kaʻana Like↗NO ia hoi, e ka poe i alohaia, no ka loaa ana mai ia kakou o neia mau olelo hoopomaikai, e hoomaemae kakou ia kakou iho i na mea paumaele a pau o ke kino a me ka uhane, a hoopaa ana hoi i ka maikai ma ka makau i ke Akua.
E HOʻOMAʻEMAʻE IĀ KĀKOU IHO MAI KA HAUMIA A PAU O KE KINO A ME KA ʻUHANE → E HOʻOPONOʻĪ ANA I KA HEMOLELE I KA MAKAʻU I KE AKUA.
(Koʻu manaʻo pilikino — ua hoʻopau ʻia ka hemolele i loko o ka makaʻu i ke Akua. Ma ʻaneʻi, ʻo ka haumia, ʻo ia ka molusmos (G3436, haumia) — he pahiʻa, e like me ka lepo ma ka lole; a hoʻopilikia ia i ke kino a me ka ʻuhane. Naʻu iho ka hana hoʻomaʻemaʻe — e hoʻomaʻemaʻe kākou iā kākou iho — a i loko o ka makaʻu i ke Akua, hiki i ka hemolele i kona hoʻopau piha loa.)
4.Pilipi 2:12Kaʻana Like↗No ia mea, e o'u poo aloha, me oukou i hoolohe mau ai, aole wale no ia'u i noho ai me oukou, aka hoi, na nui aku i neia wa e noho nei au i kahi e, e hooikaika aku oukou i ke ola no oukou iho, me ka makau a me ka haalulu:
E HANA I KO OUKOU HOOLA PONOI = ME KA MAKAU A ME KA HAALULU.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ʻo ka haalulu ʻo ia ka tromos (G5156, trembling): he haalulu e hele pū ana me ka makaʻu. ʻO kou ola ponoʻī nō kāu e mālama nei; e mālama iā ia me ka makaʻu a me ka haalulu.)
PANI ANA
Solomona 2:5Kaʻana Like↗Alaila, e ike oe i ka makau ia Iehova, A e loaa ia oe ka ike i ke Akua.
E HOʻOMAOPOPO I KA MAKAʻU IĀ IEHOVA → E LOAʻA KA ʻIKE O KE AKUA.
Halelu 103:17Kaʻana Like↗Aka, o ka lokomaikai o Iehova, mai kahiko loa mai ia, a mau loa aku no, Maluna o ka poe i makau aku ia ia, A me kona pono hoi, maluna o na keiki a na keiki:
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H2617 checed
KA LOKOMAIKA'I O KA HAKU = MAI KA MANAWA PAU 'OLE A HIKI I KA MANAWA PAU 'OLE MA LUNA O KA PO'E MAKA'U IĀ IA.
(Kuʻu mau manaʻo pilikino — i kēia manawa e hoʻāhui i nā mea a pau. ʻO ka makaʻu iā Iēhova ka hoʻomaka o ke akamai. Nā Iēhova e hāʻawi mai i ke akamai; hoʻāhu ʻo ia ia mea no ka poʻe pono; a ʻo ka mea e ʻimi iā ia e like me ke kālā, e ʻike ʻo ia i ka makaʻu iā Iēhova, a e loaʻa iā ia ka ʻike o ke Akua. ʻO ia makaʻu, ʻo ia ka inaina i ka hewa. ʻO ia makaʻu e alakaʻi ana i ke ola. ʻO nā ʻekalesia e hele ana ma loko o ia mea, ua hoʻonuiʻia lākou, a ua hoʻopau ʻia ka hemolele i loko ona. A ma luna o ka poʻe makaʻu iā ia, mai kēia manawa mau loa a i kēia manawa mau loa ke aloha o Iēhova. ʻO ka makaʻu iā Iēhova, ʻaʻole ia he puka pouli; he puka ia e komo ai i loko o kona aloha. E hoʻomaka ma laila.)
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
ʻO kēia nā huaʻōlelo koʻikoʻi no kēia haʻawina. E kaomi i kekahi huaʻōlelo kikoʻī ma nā paukū ma luna e ʻike ai i kona manaʻo ma ʻaneʻi.
“makau” — G5401 phobos — makau, mahalo weliweli
e hele ana i ka makaʻu i ka Haku, ua hoʻonuiʻia nā ʻekalesia
“makau” — G5399 phobeo — e makaʻu, e hoʻomana
E makauʻu ma mua iā ia
“Naʻauao” — G4678 sophia — Naʻauao
ka naʻauao like, i lawe ʻia i loko o ke kauoha hou
“haʻalulu” — G5156 tromos — haʻalulu, he haʻalulu i hui pū ʻia me ka makaʻu
E hoʻokō i ko ʻoukou ola ponoʻī me ka makaʻu a me ka haʻalulu
“Pelapelaʻu” — G3436 molusmos — kīnā, kōhauhau
E hoʻomaʻemaʻe iā kākou iho mai nā mea haumia a pau o ke kino a me ka ʻuhane
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI
“Naʻauao” — H2451 chokmah — ke akamai, ke akena; ke noʻonoʻo, ke hoʻomaopopo, ke ʻike
ke hāʻawi mai nei ʻo Iēhova i ka naʻauao
“makau” — H3374 yirah — makau, mahalo weliweli
ʻo ka makaʻu iā IEHOVA ke kumu o ke akamai
“makau” — H3372 yare — e makaʻu, e hoʻomana
E makaʻu iā Iēhova, e kāna poʻe haipule
“ka noʻonoʻo” — H998 biynah — ka noʻonoʻo, ka hoʻomaopopo
ka ʻuhane no ka naʻauao a me ka ʻike
“ʻike” — H1847 daath — ʻike
e loaʻa i ka ʻike o ke Akua
“ʻike naʻauao maoli” — H8454 tuwshiyah — ka naʻauao pono; ka mea e alakaʻi ai i ka pōmaikaʻi
Hōʻiliʻili ʻo ia ia no ka poʻe pono
“ʻike hoʻomaʻamaʻa” — H7306 ruwach — e honi; e ʻike koke
Pehea e hui ai nā hoʻomaka: Ke ʻōlelo mai nei ʻo Nā Solomona 1:7, ʻo ka makaʻu iā Iēhova ke kumu o ka ʻike, a ke ʻōlelo mai nei ʻo Nā Solomona 9:10, ʻo ia ke kumu o ka naʻauao — e hoʻonoho pū i nā kumu ʻelua a e ʻimi i ka ʻokoʻa.
→ Pehea kekahi mokuna piha e ʻimi nui ai ia mea: Nīnau ʻo Ioba 28 ma hea e loaʻa ai ka naʻauao, a hoʻopau, ʻo ka makaʻu iā Iēhova, ʻo ia ka naʻauao (Ioba 28:28).
Pehea e hūnā ʻia nei ka waiwai i kēia manawa: e ʻimi iā ia me he waiwai i hūnā ʻia (Sol. 2:4) e alakaʻi ana i kahi i hūnā ʻia ai nā waiwai a pau o ke akamai a me ka ʻike (Kol. 2:3).
→ Pehea ka Uhane e noho ai ma luna o ka Lālā: e noho ana ka ʻuhane noʻonoʻo maluna ona (Isa. 11:2) — e ʻimi aku i ka mea nona ka ʻuhane noʻonoʻo e noho ai.
→ Pehea e loaʻa ai ke nele: inā nele kekahi o ʻoukou i ka naʻauao, e noi aku ia i ke Akua, i ka mea e hāʻawi mai ana i nā kānaka a pau me ka lokomaikaʻi, ʻaʻole hoʻi me ka hoʻāhewa (James 1:5).