Soaupei koaros kin idihpene peidek wet: iaduwen I pahn asa me I pahn uh nan imwilah? Sapengpen Koht kaidehn pepehm ehu, oh e sohte pahn dohl nan peikasal. Koht ketikihdiong sapengpahn nan pehn aramas, oh e kin kamarahnkihda nannanti. Kaidehn doadoahk en paliwar kelehpw, oh kaidehn madamadau me kin sansal wasa koaros. Iei mohngiong pwon me kin mihmi ni mehkot ehu, kaparaparadahng kalahngan pohn kalahngan. Sohte inou ehu nan pwuhk me wiawihong me tikitik nan doadoahk. Me tikitik nan doadoahk kin nda me ahl o apwal, oh e kin wendi. A aramas nannanti kin pwourda nimenseng; e kin rapahki, e kin kolokol, e kin doadoahk, e kin onop. Nan lokaia mah, ohl nannanti oh kohl kaselel kin adaneki lepin lokaia ehute, pwehki kohl sohte kin diar wonohn nanial — re kin weiweida. Mehkot ke sohte pahn weiwei kin, ke saikinte anahne. Mehkot ke kin weiweida rahn koaros, Koht pahn ketin kanahieng ke pahn ale. E kin ketin adaniki pein ih sounkalahngan — ih adaniki pwoat ong pein ih — oh e ketin inoukihda pein ih ong me nannanti kan: wia mepwukat, oh ke sohte pahn keluwehla; wia mepwukat, oh wenihmw kan pahn ritida laudlap. Iei Koht me onop wet kasalehiong uhk. Rapahki oh kalapw kilang.
EISEK KAPWUKOU PWUKAT KAK SANGE SIMBOLONG:
1. Dahme irail me pwoson kin koasoandiong irail en nannantihong pwe re en kadehdehda — oh dahme aramas me kin wia mepwukat sohte pahn wiahi?
MEN TANGKALA PAHN WIALA LIDU + SAPWALIH PAHN DIEREKLA KISIN TUHKE TEKATEK (Lepin Padahk 12:24; Lepin Padahk 24:30-34).
IH SOHNG MEN KATENGKI IRAIL ME NEHKONG RAPAKI IH (Hipru 11:6).
» KASALEDA WEWEID LELPONG DUPWEN OHNE LEL PENEHN KADAUR KOAROS EN KAPORORPOR LEL IMWIN (Ipru 6:11-12).
› WIA NEN KOUMWAHU PWEN DIARANLA REN KIH NIN SAMPAH (2 Piter 3:14).
› WIA NAN AMWEI PWUNGIROT KOAROS, KAPANGALDA AMWEI POSON --> KAILANGAN SOHTE PWEHN MWAHL DE SOHTE WA (2 Piter 1:5-8).
NEHK LOALLAP KEN KAMEHLELEHDI SANGEN OH PILIPILAT --> KE SOHTE PAHN PWUPWUDI KOHLO (2 Piter 1:10).
Kapahk Wet Kaieu 2 kin kadehdehda soahng mehlel ohte sang pwihn en sounkadehde kapw ehu.
(Ei madamadau kan pein ei — Ngehn Sarawi ketin pilada spoude (G4710, diligence), me wehwehki mwadang, sohte zelos (G2205), me wehwehki karakar. Kisiniei kak lulida karakar nan kompwohd oh sohte mwekid. Mwadang kin kohla. Diligence sohte iei uwen karakar en mohngiong nan ihmw — pwe ma nehn kan kin kohla de soh.)
ANCHOR TAPWI
Petruj II 1:10Nda ong meteikan↗Ri ai ko, i me komail nantion katenedi omail paeker o pilipil, pwe ma komail pan wiada mepukat, komail jota pan pupedi.
NANTIHONG NEKIDADA KAMINIMINPENE EN NGEHN → NAN SAL EN POPOHL.
3.Men Epijuj 5:15Nda ong meteikan↗Kalaka, pwe komail en keid ineneweita, kaidin duen me lolepon a duen me lolekon kan.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G199 akribos
KOMWI ALIALU NI KANAHIENG → KAIDEHN NI SOHTE LOALOKONG, ENGET NI LOALOKONG.
(Ei madamadau kan — akribos (G199, ni angin diligence), me kawehwehki "circumspectly" met, wehwehki ni pwung, ni mehlel — sohte mengeidiong. Diligence kaidehn iengkihte mwadang; iei apwahpwalih me wiawi ni song koaros.)
2. ME NANNANTIONG OH ME TANGAK — KADEDE KAPW EN LEPIN KASOI
OHL EN NANNEKID NIN AH DOADOAHK → E PAHN KESIKESINEN MWOHN NANMWARKI KAN.
(Ei madamadau kan me pein ei — met "nannantih" iei kislepen lokaia en Ipru kaduwen: mahir (H4106, nannantih) — mwadang, onopadahr, koahiek. Iei lepin lokaia me kin kadoahke ong "sounnting koahiek" en melkahka kan. Charuts (H2742, nannantih) iei ohl me kin keng; mahir iei ohl me onopadahr. Lepin lokaia ehu kin dolung ong loale; teieu kin mwadangih — ira karos kin uh mwohn nanmwarki kan.)
1.Men Ipru 6:19Nda ong meteikan↗Kaporopor wet me raj on paipon en nen atail, me melel o ten, me kak lel won nan pera jaraui.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G949 bebaios — mehlel
EPWEN AI EN NGEN, MEH LOAKAN OH TENGETENG.
2.Men Rom 12:8Nda ong meteikan↗Ma amen kin panaui, i en panaui, ma amen kin kijakij wei, a en opampap, ma kaun amen, a en kanekanaion, ma amen, kin kalanan, a en peren kida.
SOHTE TANGAK NI DOADOAHK + ROSON NI NGEN + PAPAH KAUN-O.
(Ei madamadau pein ei — "doadoahk" wasaht iei lepin lokaia spoude (G4710, nannantiong) ni pein ih: kumwail dehr tikitik ni amwail nannantiong. Kaweid wet sohte pid kalapok de neti. E pid mwadang en ngenen aramas ni eh papah Kaun.)
4.Iudaj 1:3Nda ong meteikan↗Kompok kan, ni ai nonki kaualap, intin won komail ekij, duen atail dorela ni lamalam ta pot, i men intin won komail o panaui komail, en upaliki pojon, me udan panalan jaraui kan.
I WIA NAN AI KAPWA POAHSOAN KAN NE I EN NTINGIHDI → AKOAHNGIH MELEL KEN PEI PWEHKI PWOSON.
5.Petruj II 1:19Nda ong meteikan↗Ari maj an en kokop me pun melel re atail, o meid mau, komail en kajampwaleki dueta marain eu, me kin dakareda waja rotorot lao ran pajan o uju ran pan pwara dan monion omail.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G949 bebaios — mehlel
MASAN KOASOI EN KOKOHP KEHLAILDA → TEHK IE, DUPWEN KISAN MARAINPWOAT, LEL AHNSOU RAN PWARADA.
4. IE MEN KETING — ME KIN NANTIONG RAPAKI IH
1.Matäuj 7:8Nda ong meteikan↗Pwe karoj, me poekipoeki, kin tunole; o me kin raparapaki, kin diarada; o me kin letelet, nan a pan ritida mo a.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G2212 zeteo
MENEMEN ME KIN PEKI KIN ALE + IH ME KIN RAPAKI KIN DIAR.
SINSILEIKI MONGIONGMWI NANPWUNGEN PWUNGIDA KOAROS → PWEHKI SANG IE WASAHN KOHDAO EN MOUR.
Iudaj 1:21Nda ong meteikan↗Nekinek pein komail ni limpok en Kot, o kaporoporeki kalanan en atail Kaun Iejuj Krijtuj on maur joutuk.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G5083 tereo
NEKINEK PEIN KUMWAIL NAN LIMPOAK EN KOHT → AWIAWIH KALAHNGAN LEL MOUR SOUTUK.
(Ei madamadau kan — ni au en sounkadehde riemen mahsen kin pahn kelehla; met sounkadehde kesilimen pil koasoia met: sahl silimen sohte kak mwadang tehrpeseng. Moses mahsanih, silahsang ngenimw ni ngoahieng; leo lokaia mahsanih, silahsang mohngiongimw ni tounginet koaros; Sudas mahsanih, kolokol pein kumwail nan limpoak en Koht. Silimen kolokol, ehute tounginet. Kilang lokaia kan: kolokol en mahs iei shamar (H8104) oh natsar (H5341), mehn kelekel pere oh silepen. Kolokol en Sudas iei tereo (G5083), en sinsile duwehte mahs. Riepwoat lokaia, ehute kehkehlik: dahme Koht ketikihong uhk, silih.)
MOTOR OH IRENDIN MELMEL
Medewe duen mwetehn me mihmi pohn pwehl. Ke kak kilang mwomwe, ahpw mwomwe ihte sohte pahn kasalehiong uhk dahme kihda mwetehn — e kak wia mehkot, e pil kak wia mehkot tohrohr me duailapasang, oh ni ahnsou me ke kilikilang mwetehn ihte, ke kak kihda awis ihte. Mwetehn kin mihmi rir lao marain mehlel pahn kasalehiong uhk mehn me mihmi mwohn. Eri ke pahn pilikidahng mwetehn oh kilang me iei mwomwen mehn koaros. Iei duwen kahdemwen en Kadaudok en Mahs kan. Re kadaudok mehlel, mwomwla ni mehlel sang paliwar mehlel — "mwomwen mahsen kohkohsang; ahpw paliwar en Krais" (Kolose 2:17). Ahpw mwetehn "kaidehn mwomwe mehlel" (Ipru 10:1), eri sohte emen kak wadek unsek mehlel sang mwetehn ihte. Ni ahnsou me Krais ketido, marain kasalehda paliwar — oh met kitail kin pilikidahng mwetehn oh kilang mwomwen ihs me e wewehn ni soahng koaros.
KUMWAIL EN NANTIHONG NALEPIN KOASOANDI KAN EN KAUN-O KOMWIMWI KOHT.
5.Tituj 3:8Nda ong meteikan↗Melel padak pot et o i men, koe en nantion kaweweda, pwe irail, me pojonla Kot, en kadoke kin ir wiawia mau, mepukat me mau o kon on aramaj akan.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G5431 phrontizo
NANTIHONG KOLOKOL WIEWIA MWAHU KAN → MWAHU OH KATEPE ONG ARAMAS AKAN.
(Ei madamadau kan — iei soahng en nannek ohte, ahpw wekidiong. Pahn Moses e kin sinsile kosonned kan me ntingdiher pohn takai. Ni Krais e kin nannek en kolokol wiewia mwahu kan me kin pwarada sang pwoson me solahr peikasal. Nannek sohte lekdekiher; e pweida unsek. Kapwaiada kosonned wialahr kolokol wiewia mwahu en pwoson me momour.)
IRAIL KAN ME KAPOKE KAUN-O KIN ALEDI KELDIER → TANG, OHDE SOHTE PWANGADA.
Petruj II 1:11Nda ong meteikan↗Pwe i me komail pan pedelonki peren nan wei joutuk en atail Kaun o Jaunkamaur Iejuj Krijtuj.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G2023 epichoregeo
ELIEL WOWO PAHN KOHIEIONG KOMWI NI AUD LEL WEHIN KAUN WASA KOWOS.
(Ei madamadau kan — iet unsek en onop wet nan ewetehn kisin ngihs. Koht sohte ketin likidmeliehla aramas emen pwe en peikasal duwen mahs e pahn kak uh. E ketikihong met nan pehn aramas oh ketiki eden diligence (nannanti). Wia nannanti, oh eden aramas pahn poadidi mehlel, oh nehn sohte pahn dipekelekel kohkohlahte. Kanapwuluhkihdi pehmw, oh ngehn kin men oh sohte mehkot. Peh en aramas nannanti kin kaunda; ngehn en aramas nannanti kin wiahda kepiht; me nannanti kin kesikesihnen mwohn nanmwarki kan. Oh laudsang mepwukat koaros, Koht ketin adaneki pein ih sounkatingihada irail kan me raparapahki i. Eri, apwahpwalih mohngiongomw, apwahpwalih ngenomw, apwahpwalih pein uhk. Onop, weiweidek, oh keid ni pahsuwed. Dehr pwangala, pwe ahnsoun rakrak wet mihmi ni ah wonepeseng. Koht ohte, me ketin malipeiuk pwe ke en tangatang, e ketin inoukihong onehda kehlomw en tang, lao wenihmw wet pahn ritida ong wehin poatopoat.)
LEPIN LEPIN KAREPE GREK
Iet lepin lokaia kesempwal kan ong onop wet. Doahke mahsen kis me mie kisin tuhke pah nan iren kan pohnangi pwe komw en kilang wehwehpe met.
Iaduwen mota kin kahrehiong marain: nannantien me mahs kin katengehdi pohn takain kosonned kan (Deuderonomi 6:17) ahnsou wet kin katengehdi kolokol wiewia mwahu kan me kin pwarasang pwoson mour (Taitus 3:8). Kosonned me kapwaiada kin wiahla wiewia mwahu me kin kolokoldi.
Ia duwen inou kapw eh kasalehda ihp: "nannantih" kin kasalehda sang ni pwihn en kaweid kei me pein ah — onop (2 Timoty 2:15), nantihong (Episos 4:3), weweid ni pahtou (Episos 5:15). Lepin lokaia ehu, spoudazo (G4704, nannantih), me kin lokaia ni soangsoang tohto.
Iaduwen lepin lokaia kan ar kesempwal: lepin lokaia en Hibru ong nannanti (charuts, H2742, diligent) pil kin wehwehki kohl kaselel, kesempwal, oh pilipil. Lepin lokaia en Krik ong nannanti (spoude, G4710, diligence) kin wehwehki mwadang. Ohl nannanti men iei ohl me pilada oh kin mwekid.
Iet duwen eh pahn doadoahk rehmw: nannantihong mwoalen mongiongimw ni soahng koaros (Lepin Padahk 4:23). Dehr tanginengla ni doadoahk (Rom 12:11). Rapahki KAUN-O ni ahnsou me e ketin diarek (Aiseia 55:6). Nannanti kin tepida rahnwet, ni mehn pehmw kin diar en wia.
Dahme met wia kahrepe ong soutuk: pedolong pahn kalaudehla wiawihong kitail nan wehin poatopoat (2 Piter 1:11). Nannantihen sohte kin wia mepwehn mour wet kelehpw; e pil wia kaunopadahn mour kohkohlahte.
Ahl tikitik: lepin lokaia "kanahieng" (spoudazo, G4704) pil iei lepin lokaia me mi mwurin "nantihong onepene en ngenin sarawi" (Episos 4:3) — idawehn peneineien lepin lokaia wet oh kilang wasa kanahieng kin kalaudehla doadoahk ie nanpwungen kisinlikou kan.