Ũmenyo ndũciarĩtwo thĩinĩ wa mũndũ; no nginya wonwo. Na kuona kũu nĩ mũthiĩ. Kaana gatithiiaga na mũthenya ũmwe: mbere nĩgũ
ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:
1. Ũmenyo wonekaga kũ, na mũndũ ambagĩrĩria kũgĩa naguo atĩa?
2. Mũndũ agĩrĩirwo nĩ gwĩka atĩa na ũmenyo aarĩkia kũwĩgwatĩra, na nĩ atĩa ũmenyo ũcio ũigĩragwo na thiĩ wa o mũthenya?
3. Mbaara ĩyo ĩrĩathiraga atĩa — ũmenyo ũgũtuĩka atĩa hĩndĩ ĩrĩa gũthiraga, na nĩ kiugo kĩrĩkũ gĩtũũraga tene na tene?
(Meciria makwa niĩ mwene — ta rora ũrĩa kiugo gĩkĩ gĩakĩtwo. gnosis (G1108, ũmenyo) yumaga kuuma ginosko (G1097, kũmenya), na Strong oigaga ginosko nĩ kũmenya biũ — nĩ kũmenyerera, kũbata na kũtaũkĩrwo. Na gnosis nĩ irĩ na mũrata warĩo mũnene thĩinĩ wa Maandĩko: epignosis (G1922, ũmenyo), kuuma epiginosko (G1921, kũmenya biũ) — Strong oĩtaga ũguo nĩ kũmenya, gũkinyanĩrwo biũ, na gwĩtĩkĩrwo. Kĩrĩa kĩa mbere nĩ kũmenya; kĩa keerĩ nĩ kũmenya gwĩkĩtwo biũ. Rora tũtaũra tũu tũthiĩ na mbere ya wĩrutani ũyũ: nĩtũkũragia thĩinĩ wa gnosis, nĩtũiyũragio na epignosis — na mũthia-inĩ, nĩngamenya o ta ũrĩa niĩ mwene ndĩ ũmenyekete.)
(Mecirie makwa ma guo — daath (H1847, ũmenyo) yumaga kuuma yada (H3045, kũmenya) — na deah (H1844, ũmenyo) nĩ ihaĩnyanĩrĩire mũno nakuo, ciothe igĩkoima mũri ũcio ũmwe — na Strong oigaga atĩ yada na ma nĩ kũmenya nĩ ũndũ wa KWONA — nĩ kũmenyerana, ta na mũrata wa gũkinyanĩra. Ũmenyo wa Ngai thiini wa Kĩrĩkanĩro gĩa Tene ti wĩruti wa kũraya; nĩ ũmenyani wa gũkinyanĩra. Na rora wega gĩtũmi kĩrĩa gĩtũmĩ kiugo gĩkĩ kĩrũgamĩte harĩa kĩrũgamĩte: nĩ ũndũ wa ũũgĩ nyũmba nĩyakwo, na nĩ ũndũ wa ũmenyo mwega nĩ mĩako yo, na nĩ ũndũ wa ŨMENYO tũnyũmba nĩtwĩyũragio na indo ciothe cia goro na cia kwendeka. Ũũgĩ nĩguo waka nyũmba; daath nĩguo ũiyũragia tũnyũmba. Ũmenyo nĩ mũthiithũ ũrĩa ũtwaragwo na thiinĩ.)
1. GUTHECEMA — ŨNDĨRA WA KWĨONERA
(Meciiria makwa ma mwena wa ngoro — mũthiĩre o wothe wambagĩrĩria na kũrĩa kũrĩ thĩ, na ũguo noguo ũmenyo. Gũtirĩ mũndũ ũciarwo aĩ kũmenya Ngai; no nginya AMũCARIE. Na wone kũrĩa ibuku rĩgwetaga atĩ ũcaria ũcio wambagĩrĩria: nĩ wĩtigĩro wa Jehova. Kaana kaũragia nĩ ũndũ karĩ na wendia naguo, na Jehova nĩaiguaga gũkaya kwa ũmenyo — daath (H1847, ũmenyo) — o ta ũrĩa ithe na mwene aiguaga gũkaya kwa mwana wake. Kaya, caria, tuĩria: kĩĩranĩro nĩ kĩa ũrĩa ũcaragia, na mũheani nĩ Ngai.)
1.Thimo 1:7Modern Bible↗Share↗Kĩambĩrĩria kĩa ũmenyo nĩ gwĩtigĩra Jehova, no arĩa akĩĩgu nĩ mathũire ũũgĩ na ũtaaro.
hĩndĩ ĩyo nĩũgataũkĩrwo nĩ ũhoro wa gwĩtigĩra Jehova + na ũgĩe na ũmenyo wa Ngai.
(Meciiria makwa ma guo mwene — ririkana mũhaũnano wa gũkarama: kaya, ambararia mũgambo waku, caria, thigaana — THEE nĩguo wone. Na wone rũririkano rũrĩa rũrĩ thĩinĩ wa Maandĩko B: kiugo kĩrĩa kĩrĩ ho nĩ biynah (H998, ũmenyo). Kaya ya ũmenyi na kaya ya ũmenyo nĩ kaya ĩmwe. Mũndũ ũrĩa ũcaragia ũmenyo o ta ũrĩa andũ macaragia betha, nĩakona ũtonga mũnene gũkĩra betha: ũmenyo wa NGAI.)
5.Thimo 2:6Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo Jehova aheanaga ũũgĩ, na kanua gake koimaga ũmenyo na ũtaũku.
9.Thaburi 25:9Modern Bible↗Share↗Atongoragia andũ arĩa menyiihagia na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire, na akamarutaga njĩra yake.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ H3925 lamad · ⚑ H6035 anav
Atongoragia andũ arĩa menyiihagia na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire + na akamarutaga njĩra yake.
10.Hosea 6:3Modern Bible↗Share↗Nĩtũmenyei Jehova, na tũkĩrĩrĩrie kũmũmenya. Ti-itherũ o ta ũrĩa riũa rĩrathaga-rĩ, noguo o nake akooneka; agooka kũrĩ ithuĩ ta mbura ya hĩndĩ ya heho, kana ta mbura ya gũkũria irio ĩrĩa yuraga thĩ.”
(Meciiria makwa mwene — gũkũrũhĩrĩra kũrĩa kũthiraga nĩ harĩ Mũndũ. Mwathani ndoigaga, wĩrute kuuma ibuku-inĩ rĩakwa riiki; oigaga, wĩrute kuuma harĩ NIĨ. Na gwĩka nĩ kuo gũkinyagĩra mbere ya kũmenya — mũndũ o wothe angĩenda gwĩka wendi wake, nĩakamenya ũhoro wa ũrutani ũcio — o ta ũrĩa kaana gathiiaga mbere ya gũtaũkĩrwo nĩ gũthiĩ. Na rĩu ũkĩmuona-rĩ, ũkĩra ũthiĩ.)
2. GŨTHIĨ — ŨGĨKA ATĨA NA KĨO RĨRĨA ŨRĨ NAKĨO
(Mecoya makwa ma mwanya — kaana nĩ karũgamĩte na magũrũ; rĩu nĩ gwĩka ũrĩa gũkũigwo. Ũmenyo ũrĩa ũgunĩtwo no nginya ũigwo, na ũmenyo ũrĩa ũigĩtwo no nginya ũtũũrwo nao muoyo-inĩ. Ta ũrore mawĩra meerĩ ma ihinda rĩrĩ thĩinĩ wa aira: ŨKŪRIA, na ŨIGA. Na ta ũrore mũkaana ũrĩa ũigĩtwo gatagatĩ: ũmenyo ũrĩa ũrũgamĩtio wiki nĩũtũmaga mũndũ eĩkĩrĩrie; ũmenyo ũrĩa ũrũgamĩtio na wendo nĩwakaga mũndũ, na mũrũ wa nyina hamwe nake.)
1.2 Petero 3:18Modern Bible↗Share↗No rĩrĩ, thiĩi na mbere gũkũra thĩinĩ wa wega na ũmenyo wa Mwathani na Mũhonokia witũ Jesũ Kristũ. Nake arotũũra arĩ na riiri rĩu na nginya tene! Ameni.
IYURITIO NA ŨMENYO WA WENDI WAKE + NA ŨŨGĨ WOTHE NA ŨTAUKĨRWI WA ROHO.
6.Akolosai 1:10Modern Bible↗Share↗Na tũhooyaga ũguo nĩguo mũhote gũtũũra mũtũũrĩre ũringaine na ũrĩa Mwathani endaga na mũmũkenagie maũndũ-inĩ mothe: mũciarage maciaro mawĩra-inĩ mothe mega marĩa mũrutaga, na mũkũrage thĩinĩ wa ũmenyi wa kũmenyana na Ngai
(Mĩario yakwa mwene — haha nĩho harĩ ha mũkaanio wa kũrigiicania guothe. Ũmenyo wĩ wiki nĩũtũmbũhagia, o ta ũrĩa rũhuho rũiyũragia mondo ya rũũa; wendo nĩwakaga, o ta ũrĩa mũndũ wakaga nyũmba. Nake Paũlũ nĩahooyaga atĩ WENDO ũkũrĩage makĩria na makĩria thĩinĩ wa ũmenyo — wendo ũkuuĩte ũmenyo, ũmenyo ũrĩ thĩinĩ wa wendo. Thiĩ na cierĩ, kana gũthiĩ nĩgũkoinamaga.)
9.Thimo 3:6Modern Bible↗Share↗mũmenyithagie mĩthiĩre yaku yothe, na nĩarĩrũngaga njĩra ciaku.
na mũndũ ũrĩ ũmenyo nĩakĩragĩrĩria kũgĩa na hinya.
(Meciiria makwa mwene — igua mĩena yeerĩ, na ũthiĩ gatagatĩ-inĩ kao. Harĩa ũmenyo waikĩtio, andũ nĩmathiragio; harĩa ũmenyo wĩtĩkĩtio, mũndũ nĩegĩaga na hinya — koach (H3581, hinya). Kũmenyerera ũmenyo ti ũndũ mũnini: nĩ muoyo kũrĩ andũ na hinya kũrĩ mũndũ. Na hinya ũcio nĩũheanĩtwo nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩna. Nĩ kũrĩ mbaara ya gũtengʼerio.)
3. GUTHII NA MBIO CIA HORORO — RĨKĨRA TAO TA MŨTHŨNGŨ WA MBŨTŨ YA NGAI
(Meciiria makwa ma kĩmũndũ — rĩu tembera nĩyagarũrũka ĩgatuĩka mbio, na mbio ikagarũrũka igatuĩka mbaara. Ta wone ũrĩa mbaara ĩyo ĩrũagĩrĩrwo nĩ ũira ũyũ: kĩndũ o gĩothe kĩnene kĩgeetũũgĩria gĩkarũgamĩrĩra gũũkĩrĩra ŨMENYO wa Ngai — ihooho rĩa mbaara haha nĩ ũmenyo wega. Nĩ ũndũ ũcio mũndũ wa Ngai oyaga rũhiũ rwa Roho, akaiga ũmenyo mũromo-inĩ wake, na akahe macokio make na kwĩnyihia na gĩtĩĩo. Mũthigari nĩoimagia kĩrĩa aigĩte akiigithĩte.)
1.2 Akorinitho 10:4Modern Bible↗Share↗Matharaita marĩa tũrũaga namo ti ma thĩ ĩno, no nĩ marĩa marĩ na hinya wa Ngai wa kũmomora ciĩgitĩro cia hinya.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G4752 strateia · ⚑ G3696 hoplon
Matharaita marĩa tũrũaga namo ti ma thĩ ĩno + no nĩ marĩa marĩ na hinya wa Ngai wa kũmomora ciĩgitĩro cia hinya.
2.2 Akorinitho 10:5Modern Bible↗Share↗Nĩtũmomoraga ngarari, na ũndũ o wothe wa mwĩtũũgĩrio wa ngoro ũrĩa ũngĩgirĩrĩria ũhoro wa kũmenya Ngai, na tũgataha meciiria o mothe nĩguo matuĩke mĩgwate ya gwathĩkagĩra Kristũ.
MĨROMO YA MŨTHINJĨRI-NGAI SHOULD-IGA ŨMENYO + WE NĨ MŨJŨĨRI WA JEHOVA MWENE-MBARĨ.Mĩromo ya mũthĩnjĩri-Ngai yagĩrĩirwo nĩgũtũũria ũmenyo + Nĩwe mũtũmwo wa Jehova Mwene-Mbaara.
(Meciiria makwa mwene — shamar (H8104, kũmenyerera) nĩ kiugo kĩa mũrangĩri: kũrangĩra, ta ũrĩa mũndũ ũrangagĩra itũũra inene. Ũmenyo nĩ wagĩrĩirwo nĩkũigwo MĨROMO-INĨ o hamwe na ngoro-inĩ — wagĩrĩirwo nĩkũigwo wĩhaarĩirie, wagĩrĩirwo nĩgũtũũra ũrĩ wa ma, wagĩrĩirwo nĩkũigwo nĩ ũndũ wa arĩa mokaga gũcaria watho kuuma kanua-inĩ gake. Na ta rora ũrĩa mũmenyereri ũcio eetagwo: malak (H4397, mũtũmwo). Mũndũ ũrĩa ũmenyagĩrĩra ũmenyo nĩ mũndũ mũtũme.)
6.Thimo 15:2Modern Bible↗Share↗Rũrĩmĩ rwa mũndũ ũrĩa mũũgĩ rũgaathagĩrĩria ũmenyo, no kanua ka mũndũ mũkĩĩgu gathothokaga ũrimũ.
Geria mũno wĩonanagie harĩ Ngai wĩ mwĩtĩkĩrĩku + na ũrutanage ũhoro ũrĩa wa ma ũrũngĩrĩirie.
(Mecoya makwa mwene — merutani ma mũthigari nĩ wĩruti. spoudazo (G4704, wĩruti) nĩ Strong's kuuga kũnyita na kĩyo, kũhiũha; na orthotomeo (G3718, gũtinia na ũkinyanĩru) nĩ gũtema mũhari ũrĩ mũkinyanĩru. Mũrutwo agatema mũhari mũkinyanĩru, kana aconoke nĩ wĩra wake. Kĩnyitia kiugo na ũkinyanĩru, na ndũgũkorwo na mũthithu mbere ya Ngai kana andũ arĩa angĩ.)
9.Danieli 11:32Modern Bible↗Share↗Nĩakaheenereria na ndeto cia waara andũ arĩa mathũkĩtie kĩrĩkanĩro kĩu gĩtheru, no andũ arĩa mooĩ Ngai wao nĩmakeĩkĩra hinya na maregane nake magwatĩirie.
no andũ arĩa mooĩ Ngai wao nĩmakeĩkĩra hinya na maregane nake magwatĩirie.
10.2 Timotheo 2:24Modern Bible↗Share↗Nayo ndungata ya Ngai ndĩagĩrĩirwo nĩ gũtuĩka ya ngũĩ; handũ ha ũguo, yagĩrĩirwo nĩgũtuĩka ya gũtuga mũndũ o wothe, na ĩrĩ mũndũ wĩ na ũhoti wa kũrutana, na ĩrĩ mũndũ mũkirĩrĩria.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G1317 didaktikos · ⚑ G1401 doulos
Nayo ndungata ya Ngai ndĩagĩrĩirwo nĩ gũtuĩka ya ngũĩ; handũ ha ũguo + yagĩrĩirwo nĩgũtuĩka ya gũtuga mũndũ o wothe, na ĩrĩ mũndũ wĩ na ũhoti wa kũrutana, na ĩrĩ mũndũ mũkirĩrĩria.
11.2 Timotheo 2:25Modern Bible↗Share↗Ningĩ arutage arĩa mamũkararagia ahooreire, arĩ na mwĩhoko atĩ Ngai no atũme merire, nĩguo mamenye ũhoro wa ma
6.1 Akorinitho 13:12Modern Bible↗Share↗Rĩu tuonaga maũndũ na mairia, ta kuona na gĩcicio; no hĩndĩ ĩyo tũkoonaga ta andũ makĩonana ũthiũ kwa ũthiũ. Rĩu njũũĩ maũndũ o gĩcunjĩ; hĩndĩ ĩyo nĩngamenya maũndũ wega, o ta ũrĩa niĩ njũũĩo wega.
Rĩu tuonaga maũndũ na mairia, ta kuona na gĩcicio; no hĩndĩ ĩyo tũkoonaga ta andũ makĩonana ũthiũ kwa ũthiũ + hĩndĩ ĩyo nĩngamenya maũndũ wega, o ta ũrĩa niĩ njũũĩo wega.
7.2 Timotheo 1:12Modern Bible↗Share↗Ũhoro ũcio nĩguo ũtũmĩte nyamarĩke ũguo. No ndiconokaga, tondũ ũrĩa niĩ njĩtĩkĩtie nĩndĩmũũĩ, na ndĩ na ma atĩ arĩ na ũhoti wa kũgitĩra kĩrĩa ndĩmwĩhokeire o nginya rĩrĩa mũthenya ũcio ũgaakinya.
ũrĩa thĩinĩ wake kũhithĩtwo mĩthiithũ yothe ya ũũgĩ na ũmenyo.
(Meciria makwa niĩ mwene — ririkana ũrĩa wa gũthiĩ na ndũrũrũ: mũcarie ta betha, mũcarie ta igĩĩna hitwo. Gũkũ mũthiro-inĩ igĩĩna nĩrĩo rĩoneke, na ũmenye HA: nĩ thiini wake WE. Igĩĩna ciothe cia ũũgĩ na ũmenyo, ihithĩtwo thiini wa Kristũ. Ũcio ũgũcaria ndaacaragia kĩndũ kĩmwe tu; aacaragia Mũndũ kuuma o kĩambĩrĩria, na thiini wake gũtirĩ ũndũ ũkuo ũrehanagia.)
10.Isaia 40:8Modern Bible↗Share↗Nyeki nĩĩhoohaga namo mahũa magaitĩka, no kiugo kĩa Ngai witũ gĩtũũraga nginya tene.”
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ H6965 qum · ⚑ H1697 dabar
Nyeki nĩĩhoohaga namo mahũa magaitĩka + no kiugo kĩa Ngai witũ gĩtũũraga nginya tene.
11.Thaburi 119:160Modern Bible↗Share↗Ciugo ciaku ciothe nĩ cia ma; mawatho maku mothe nĩ ma ũthingu na nĩ ma gũtũũra tene na tene.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ H571 emeth · ⚑ H1697 dabar
RIRIA RĨAKU NĨ RA MA KĨAMBĨRĪRIA-INI + RĨTŨŨRAGA TENE NA TENE.
12.Mathayo 24:35Modern Bible↗Share↗Igũrũ na thĩ nĩigathira, no ciugo ciakwa itigathira.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3056 logos · ⚑ G3928 parerchomai
Igũrũ na thĩ nĩigathira + no ciugo ciakwa itigathira.
(Mawoni makwa mwene — mwĩrĩ wa mũndũ nĩ nyeki, na rũrĩrĩ nĩrũthiraga; o na igũrũ na thĩ nĩgũgũthira ikuura; no ciugo ciake itigathira. Ũndũ o wothe ũrutĩte ũkoniĩ we kuuma ibuku-inĩ rĩrĩ nĩũtũũraga, tondũ ibuku rĩo nĩrĩtũũraga. Mũndũ ũrĩa ũtengʼeraga ũmenyo wa Ngai nĩ ũndũ ũtengʼeraga ũrĩa ũtũũraga tene na tene — na nĩakamenya o ta ũrĩa o nake amenyekete.)
KANUA GA IRĪ
Jeremia 9:24Modern Bible↗Share↗no rĩrĩ, mũndũ ũrĩa ũkwĩgaatha, nĩegaathe nĩ ũndũ wa ũhoro ũyũ: atĩ we nĩataũkĩirwo na akamenya atĩ niĩ nĩ niĩ Jehova, ũrĩa wĩkaga maũndũ ma ũtugi, na ngatuanĩra ciira kĩhooto na ngarũmia ũthingu gũkũ thĩ, nĩ ũndũ maũndũ macio nĩmo ngenagio nĩmo,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.
NĨNDĨTARĨTE MAŨNDŨ MOTHE TA ŨKĨA + NĨ ŨNDŨ WA ŨNENE WA ŨMENYO WA KRISTO JESŨ MWATHANI WAKWA.
1 Johana 5:20Modern Bible↗Share↗Ningĩ nĩtũũĩ atĩ Mũrũ wa Ngai nĩokĩte na nĩatũheete ũtaũku, nĩgeetha tũmũmenye ũrĩa arĩ we ũhoro wa ma. Na ithuĩ tũrĩ thĩinĩ wake ũcio ũrĩa arĩ we ũhoro wa ma, tũrĩ thĩinĩ wa Mũrũwe Jesũ Kristũ. We nĩwe Ngai ũrĩa wa ma, na nowe muoyo wa tene na tene.
MWANA WA NGAI NĨOKĨTE + NĨATŨHEETE ŨMENYO, ATĨ TŨMENYE ŨRIA WA MA.
2 Akorinitho 13:1Modern Bible↗Share↗Rĩrĩ nĩ riita rĩa gatatũ gũũka kwanyu. Ũhoro o wothe no nginya ũrũgamĩrĩrwo nĩ ũira wa andũ eerĩ kana atatũ.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3144 martus
Ũhoro o wothe no nginya ũrũgamĩrĩrwo nĩ ũira wa andũ eerĩ kana atatũ.
(Mĩario yakwa mwene — aira atatũ, na o ũmwe nĩekĩrĩte kũmenya WE igũrũ wa maũndũ mothe. Jeremia oigire, ũrĩa ũngĩĩraha nĩ eerahe ũũ: atĩ nĩoĩ niĩ. Paũlũ atarĩte maũndũ mothe ta mũrigo wa kuoro nĩ ũndũ wa bata ũrĩa ũkĩrĩte wa kũmenya Kristũ. Johana oigire, Mũrũ nĩokĩte na aatũheete ũmenyo, nĩguo tũmenye ũrĩa wa ma. Riri, uumithio, na muoyo — na kanua ka aira eerĩ kana atatũ nĩho ũhoro ũrahaandwo wega: kũmenya WE nĩguo mũthiithũ.)
KĨĨRURU NA ŨHINGĨRIRIA
13.Hosea 6:3Modern Bible↗Share↗Nĩtũmenyei Jehova, na tũkĩrĩrĩrie kũmũmenya. Ti-itherũ o ta ũrĩa riũa rĩrathaga-rĩ, noguo o nake akooneka; agooka kũrĩ ithuĩ ta mbura ya hĩndĩ ya heho, kana ta mbura ya gũkũria irio ĩrĩa yuraga thĩ.”
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H3045 yada — menya
THIĨ NA MBERE KŨMENYA JEHOVA + ŨGUUKO WAKE NĨ MŨHAARĨRIE TA RŨCIINĨ.
14.Mathayo 11:27Modern Bible↗Share↗“Nĩnengeretwo maũndũ mothe nĩ Baba. Gũtirĩ mũndũ ũũĩ Mũriũ tiga Ithe, na gũtirĩ mũndũ ũũĩ Ithe tiga Mũriũ, na arĩa Mũriũ, endaga kũguũrĩria.
15.2 Akorinitho 4:6Modern Bible↗Share↗Tondũ Ngai ũrĩa woigire, “Ũtheri nĩware nduma-inĩ,” nĩwe watũmire ũtheri wake ware ngoro-inĩ ciitũ nĩguo tũheo ũtheri wa kũmenyithagia andũ riiri wa Ngai ũcio wonekaga ũthiũ-inĩ wa Kristũ.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G1108 gnosis — Ũmenyi
NĨAARĨRĨMBĨKIRE MA NGOROINĨ CIITŨ + ŨTHERU WA ŨMENYO WA RIŨMBI RĨA NGAI ŨTHIŨRŨRĨRĨA ŨSO WA JESU KRĨSTO.
(Meciiria makwa niĩ mwene — Hosea oigire, thiĩi na mbere kũmenya JEHOVA, na ũũka wake nĩ mũrũmu ta rũciinĩ. Rũciinĩ nĩrwokire. Gũtirĩ mũndũ ũũĩ Ithe witũ tiga na njĩra ya ũguũrio wa Mũrũ wake; nake Ngai, ũrĩa waathanire ũtheri uume nduma-inĩ o kĩambĩrĩria-inĩ, nĩaraire ngoro-inĩ ciitũ — na ũtheri ũcio nĩguo ũmenyo wa riri wake ŨTHIŨ-inĩ wa Jesu Kristo. Ũmenyo ũ
7. 1 Akorinto 13:12 — Rĩu tuonaga maũndũ na mairia, ta kuona na gĩcicio; no hĩndĩ ĩyo tũkoonaga ta andũ makĩonana ũthiũ kwa ũthiũ: rĩu njũũĩ maũndũ o gĩcunjĩ; no hĩndĩ ĩyo:
a) hĩndĩ ĩyo nĩngamenya maũndũ wega, o ta ũrĩa niĩ njũũĩo wega
Kĩĩruru kĩrehaga ũtheri atĩa: mĩromo ya mũthĩnjĩri-Ngai yagĩrĩirwo nĩ kũiga ũmenyo, nĩgũkorwo nĩwe mũtũmwo wa Jehova Mwene-Hinya-Wothe (Malaki 2:7) — igĩrĩria wĩra ũcio hakuhĩ na ũthĩnjĩri-Ngai wa ũthamaki ũrĩa wonanagia ngaatho cia ũrĩa wamwĩtire kuuma nduma-inĩ mũtoonye ũtheri-inĩ wake wa magegania (1 Petero 2:9), ũhaarĩirie wĩruta ũguo waguo.
Ũrĩa kĩrĩkanĩro kĩerũ gĩtaũraga ũhoro ũyũ: matigacooka kũrutana o mũndũ na mũrata wake, akĩmwĩra atĩrĩ, Menya Jehova: nĩgũkorwo othe nĩmakaamenya (Jeremia 31:34) — na kĩrĩkanĩro kĩerũ nĩkĩoiga o ũguo ciugo o ta ũrĩa ciandĩkĩtwo: Nĩngeeka mawatho makwa thiini wa meciiria mao, nao othe nĩmakaamenya, kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene (Ahibirania 8:10-11). Ũrĩa mũnabii eeranĩire, kĩrĩkanĩro nĩkĩo gĩgĩkĩhingithia.
→ Ũrĩa ciugo ciarĩ bata: rĩu nĩnjũũĩ nĩ ginosko (G1097, kũmenya); nĩguo thutha ũcio nĩngũmenya wega nĩ epiginosko (G1921, kũmenya biũ) — handũ hamwe, ciugo igĩrĩ (1 Corinthians 13:12); na kũmenya ma (2 Timothy 2:25) na ũmenyo wa wendi wake (Colossians 1:9) ikuuĩte kiugo kĩu kĩmwe kĩa kũmenya biũ — ta rora kiugo kĩrĩa kĩrĩ handũ harĩkũ, na nĩkĩ.
Ũrĩa ĩgĩkinya nginya tene na tene: ũyũ nĩguo muoyo wa tene na tene, atĩ mamenye Wee (Johana 17:3) — na thĩ ĩgaakorwo ĩiyũrĩte ũmenyo wa JEHOVA (Isaia 11:9); ũmenyo ũrĩa wambĩrĩirie na gũthiĩ na ngarĩ nĩũtũũraga o na thutha wa igũrũ na thĩ ithira, nĩgũkorwo ciugo ciake itikaahĩtũka (Mathayo 24:35).
Ũhoro wa gũthiĩ na mwena: mũtĩ wa ũmenyo wa wega na ũũru wĩrũgamĩte kĩhingo-inĩ kĩa mbere kĩa ibuku (Kĩambĩrĩria 2:9,17) — ũmenyo ũrĩa wetĩkĩrĩtwo ũkĩregana na kiugo nĩguo warehire gĩkuũ; ũmenyo wa Ngai ũrĩa waheanĩtwo thĩinĩ wa Kristũ nĩ muoyo wa tene na tene (Johana 17:3) — thuthuria ũhoro ũcio wega.
Ũguũrio ũngĩhoteka: kũmenya kũingĩhagia mũndũ, no wendani nĩguo wakaga (1 Akorinto 8:1), na Paũlũ akahooya atĩ wendo ũingĩhe makĩria na makĩria thiĩ na ũmenyo (Afilipi 1:9) — ũmenyo ũrĩa ũtarĩ na wendani nĩũtũũgagĩrĩria mũndũ; ũmenyo ũrĩ thĩinĩ wa wendani nĩguo wakaga nyũmba. Kĩndũ kĩrĩa gĩkuũagĩrĩra nĩ wendani; na indo cia goro nĩ ũmenyo.