Ri Kinbʼan Rech Kinkolotajik? — Ubʼanik pa Kʼaslemal · KJV Tzij rech Dios rukʼ ri Numeros rech Strong
K'ASLEMAL PA RUB'ANIK · RI B'INEM RUK' DIOS — YUQ'IK, B'INEM, ANIM, TZAQATEM
¿Jas rajawaxik kinb'an rech kinkolotaj? — Ri xaq'anik
TZIJ RI KAJALATAJ
Ri kolotajik are' nabe' jun b'inem cho ronojel jastaq. Jun ak'al man kuchap ta ub'inik pa jun q'ij xwi. Nabe' kojkoteq'ik. K'ate k'u ri' ri utat kuchap chi uq'ab' xuquje' kuya'o retamab'al ri nabe taq uwarab'al. K'ate k'u ri' ri ak'al kub'ino utukel. K'ate k'u ri' kuk'iyer, xuquje' kanik'ow anim. Ri kanik'ow anim utz, kub'an jun anib'al. Ri anib'al k'o ukisb'al. Pa ri kisb'al k'o jun corona tajin kuroyej. Jeri' ri' ub'inik ri winaq rukuk Dios. Ri Foundation etamanik xukut ri nima taq'alik, xuquje' ri kut are' xa jun ri xkib'ij kanoq ri apóstoles: cojonik, tzalij k'u'x, qasan pa ja' pa ub'i' ri Jesucristo, kikamik ri sipanik rech ri Lóq'olaj Uxlab'ixel, xuquje' k'ate k'u ri' kub'an k'oyeb'al, kukanaj kanoq, xuquje' kuk'is uk'aslemal kub'ano rech kopan pa ukisb'al. We etamanik kajaw'ax pa ri kutzij ri kut kunuxik jun k'aslemal chik. Ri Griego tzij rech kolotajik are' sozo (G4982, kolotajik), are' kraj kub'ij kolik, chajinik, xuquje' k'am uchakej ronojel. Ri Griego tzij rech kolotajem are' soteria (G4991, kolotajem), kraj kub'ij toqob'inik xuquje' utzalaj k'ol. Ri ojer Hebreo tzij are' yeshuwah (H3444, kolotajem), xuquje' ri ub'i' ri Jesús kuk'am ri' ri tzij pa uwi'. Ri' k'u ri kolotajem man xa jun ta ramaj. Are' ri Dios kukoltaj jun winaq che ri makaj xuquje' ri kamikal, xuquje' k'ate k'u ri' kub'ino rukuk ri winaq ronojel ri b'e kopan pa rachoch. We etamanik kuk'am b'i ri kolotajem pa ronojel b'e: jas jeri' kachapleta'ik ri b'inem rech kolotajem che jun k'ak' ral Dios, jas kab'an rukuk ri kolotajem q'ij chi q'ij, jas kayaik che jun ajchak'oj pa uch'oj Dios, xuquje' jas kuk'is uk'aslemal kub'ano kopan pa ukisb'al, jawi' k'olik ri corona rech k'aslemal jun majab'al.
OXIB' KUCHOLIJ KE'K'UT WI RI JUN CHOMANIK RI'
1. ¿Jas kachapleʼtaj wi ri bʼinem rech ri kolotajinaq, xuqujeʼ jas kalax wi jun winaq pa ri rachʼalal ri Dios?
2. ¿Jas ta kub'ano ri winaq rukꞌ ri kolotajem, qꞌij chi qꞌij, are chi kꞌo chik ukꞌ?
3. ¿Jas kub'an ri anim kuk'is wi, xuquje' jas ri yakom chi rech ri winaq ri kuk'ochej ronojel k'a pa ri k'isb'al?
1. KOTEM — JAS KUCHAPLEꞌJ UBꞌINEM RI KOLOTAJINAQ
(Ri nuchomanik pa wanimaʼ — ronojel bʼe kajel loq che jubʼiqʼ. Jun akʼal kʼalik man kaʼanik ta, kaqʼamik, kaoqʼik, xuquje kutij uwaʼ leche' kʼa katzʼaqat na. Ri Loqʼalaj Wuj kukoj we jastaq riʼ chrij ri winaq ri xuchʼabʼej ri utzij ri Evangelio, rumal laʼ che jubʼiqʼ katikarik, che jubʼiqʼ katikarik, xuquje chatikara.)
1.HECHOS 2:38K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri Pedro xubꞌij chike: Chikꞌexa ikꞌuꞌx, xuqujeꞌ ri ichomanik chixtzalij rukꞌ ri Dios. Rajawaxik kabꞌan iqasanaꞌ pa jujunal pa ri ubꞌiꞌ ri Jesucristo, xa jeriꞌ kakuyutaj ri imak, xuqujeꞌ kikꞌamawaꞌj ri usipanik ri Tyoxalaj Uxlabꞌixel.
CHIKꞌEXA IKꞌUꞌX + CHIBꞌANTAJ QASANIK CHIWECH JUJUJUNAL PA RUBꞌIꞌ JESUKRISTO → KAKꞌUL RI SIPANIK RI LOQꞌALAJ UXLABꞌIXEL.
(Ri nuchomanik pa wanima' — we tzij are' uchi'aj ronojel ri b'e, xuquje' are' nab'e che ri oxib' tzij ri xa xk'am loq pa we tijonik che ri Uxe'al. Ri Uxe'al xujaq ronojel we chi'aj pa utzilal. Ronojel ri kuk'utuj chik are' ri kuriq jun winaq are chi kok pa uchi'.)
2.ROMANOS 6:17K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xa tyox che ri Dios rumal pune ojer ix patanil kan rech ri makaj, chanim inimam chik ri kꞌutuꞌn ri xyaꞌtaj chiꞌwe. (18) Xixesataj loq pa uqꞌabꞌ ri makaj, kamik ix patanil chi rech ri sukꞌal.
IX XINIMAJ PA IWANIMAꞌ RI UTAQANIK RI KꞌUTUꞌNIK → XIXTOR KANOQ CHUWECH RI MAK + IXXOK CHI E PATANIJEL RI TOꞌBꞌ.
3.SANTIAGO 1:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xa rumal ri urayinik ri Dios xubꞌan chaqe xujalaxik chik junmul rumal ri tzij rech qas tzij, rech je kujuxik ri tikoꞌn ri qas kꞌo kutayij.
Xa rumal ri urayinik ri Dios xubꞌan chaqe xujalaxik chik junmul rumal ri tzij rech qas tzij → rech je kujuxik ri tikoꞌn ri qas kꞌo kutayij.
4.1 PEDRO 1:23K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ix xixalax chik junmul, man ix rijaꞌl ta chik winaq ri xaq kamel xane maj ikamik rumal cher ix rijaꞌl chi ri utzij ri Dios ri kꞌaslik chibꞌe qꞌij saq:
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G3306 meno · ⚑ G313 anagennao — alaxik chik
Alaxinaq chik jumul, man rukumal ta ri ijaꞌ ri kaqisik, xane rukumal ri man kaqisik ta → rukumal ri Utzij ri Dios, ri k'aslik xuquje' k'olik chi jumul chik.
(Ri nuchomanik pa nuparaj — chiwila' ri etal, G313, ri Strong kubꞌij chi ri anagennao kubꞌij kalaxik chi jumul. Ri kꞌakꞌ alaxik are' jun qas alaxik, xuquje' ri ijaꞌ re we alaxik riꞌ are' ri utzij ri Dios. We ijaꞌ riꞌ man kaqꞌaj taj, rumal riꞌ ri alaxik ukꞌamom loq kꞌo na chi jumul.)
5.1 PEDRO 2:2K'ak'a' Biblia↗Jach↗Chirayij ri utzij ri Dios jetaq ri kubꞌan jun laj akꞌal kurayij ri leche rech jeriꞌ kixkiꞌyik pa ri ikolotajem.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G837 auxano — keqiy · ⚑ G1051 gala
JETAQ K'AK'A TAQ AK'ALAB' + CHIRAYIJ RI SAQIL LECHE RE RI TZIJ → RECH KIXQ'IY CHUPAM.
6.GÁLATAS 4:6K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal kꞌu che ri ixralkꞌwaꞌl chi ri Dios, ri Dios xutaq loq ri Uxlabꞌixel rech ri Ukꞌojol pa taq iwanimaꞌ rech jeriꞌ kixkwinik kibꞌij: ¡Tat!
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G5 Abba
Rumal kꞌu che ri ixralkꞌwaꞌl chi ri Dios → ri Dios xutaq loq ri Uxlabꞌixel rech ri Ukꞌojol pa taq iwanimaꞌ rech jeriꞌ kixkwinik kibꞌij: ¡Tat.
7.ROMANOS 8:15K'ak'a' Biblia↗Jach↗Man xikꞌamawaꞌj ta kꞌut jun uxlabꞌal ri kubꞌan chiꞌwe kixux patanil rech ri xibꞌin ibꞌ, xane ri Uxlabꞌixel ri xixkꞌamawaꞌn che ralkꞌwaꞌl, kuya bꞌe chiꞌwe kibꞌij iTat che ri Dios. (16) Are ri Uxlabꞌixel kayoꞌw ubꞌixik che ri quxlabꞌal chi uj ralkꞌwaꞌl ri Dios.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G5206 huiothesia
Ix ikꞌamawaꞌm ri Uxlabꞌixel rech kalkꞌwaꞌlixik, rumal riꞌ kaqasikꞌij: Abba, Qatat → ri Uxlabꞌixel kꞌut kubꞌij chi qas tzij pa qanimaꞌ, chi uj ralkꞌwaꞌl ri Dios.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri nabꞌe chꞌawem re jun akꞌal are jun oqꞌej, xuqujeꞌ ri Uxlabꞌixel Loqꞌalaj kuya che ri kꞌakꞌ ralkꞌwaꞌl ri Dios ri junam nabꞌe chꞌawem, kuraq uchiꞌ kubꞌij "Abba, Tataxel". Ri Abba are jun chꞌutiꞌn tzij re jun chꞌutiꞌn akꞌal ri kuchap ubꞌe rukꞌ ri utat. Rumal riꞌ, ri nabꞌe oración re ri kꞌaslemal ri xkolotajik rajawaxik kꞌo qas rukꞌ qas tzij, man nim ta uwach.)
Xinuq'ama pa alaj kajun + xinuq'ama pa jul → xa je' chi ri riꞌjabꞌal ri' in in + kinuq'am na, xuquje' kinkolo na.
(Ri nu chomanik pa in wach jun — chuwach ri Dios kachomataj chi are' ri kuk'ama' jun ak'al. Are xuk'ama' ri Israel chupam ri upam nan kʼa pa unimal. Ri chuqʼabʼ ri kuk'ama' ri kʼakʼ alaxinaq kojonel pa ri nabʼe chak, are' ri kuk'ama' ri riʼj kojonel pa ri kʼisbʼal chak.)
1.HECHOS 8:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri winaq xekojon che ri utz laj tzij rech ri Dios xuqujeꞌ ri ubꞌiꞌ ri Jesucristo e kꞌi achyabꞌ xuqujeꞌ ixoqibꞌ xbꞌan kiqasanaꞌ.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G907 baptizo
XEKOJON CHIRIJ RI FELIPE TZIJONIK CHIRIJ RI RAJAWAREM RI DIOS → XEQASAX PA JAꞌ, ACHYABꞌ XUQUJEꞌ IXOQIBꞌ.
2.HECHOS 8:36K'ak'a' Biblia↗Jach↗Junam e bꞌenaq are xoꞌpan pa jun kꞌolibꞌal jawjeꞌ kꞌo wi jaꞌ, ri achi xubꞌij che ri Felipe: Chawilampeꞌ, kꞌo jaꞌ chi riꞌ. ¿La utz kabꞌan nuqasanaꞌ? (37) Ri Felipe xubꞌij: We qas tzij katkojon che ri Jesús, utz kabꞌan aqasanaꞌ. Ri eunuco xubꞌij: Kinkojo rukꞌ ronojel wanimaꞌ chi ri Jesús are ukꞌojol ri Dios. (38) Ri achi xtaqan chutakꞌabꞌaxik ri eqomal, xeqaj pa ri jaꞌ, xbꞌan uqasanaꞌ rumal ri Felipe. (39) Are xeꞌl loq pa ri jaꞌ, ri Uxlabꞌixel rech ri Dios xukꞌam bꞌik ri Felipe. Man xil ta chi uwach rumal ri achi. Ri achi ri man kakꞌuliꞌ taj xutaqej ri ubꞌe rukꞌ nimalaj kiꞌkotemal.
Chiwilaꞌ, waral kꞌo wiꞌ jaꞌ; jas kꞌu kaqꞌatow ri nuqasanik? → Xeqaj kikaꞌbꞌ pa ri jaꞌ + xukasaj → xeꞌ pa ri ubꞌe rukꞌ kiꞌkotemal.
3.HECHOS 10:47K'ak'a' Biblia↗Jach↗¿La kꞌo jun man karaj taj kaqabꞌan kiqasanaꞌ we winaq riꞌ? Aꞌreꞌ xkikꞌamawaꞌj ri Uxlabꞌixel jetaq ri uj. (48) Xtaqan kꞌu ri Pedro kabꞌan kiqasanaꞌ pa ri ubꞌiꞌ ri Jesucristo. Kꞌa te riꞌ ri Cornelio xubꞌochiꞌj chi kakanaj kan ri Pedro jun janipa qꞌij rukꞌ.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G907 baptizo
¿La kꞌo jun winaq kutzꞌaqatisaj ri jaꞌ, rech man kekꞌamik ta pa qasan jaꞌ? → Xutaq chike kekꞌam pa qasan jaꞌ pa rubꞌiꞌ ri Ajawxel.
(Ri nuchomanik — oxibꞌ kꞌutbꞌal, oxibꞌ molaj winaq, jun uchiꞌ ja. Pa Samaria ronojel ri tinimit xtatabꞌej xuqujeꞌ xnimanik, pa ri bꞌe rech ri qꞌequꞌmal jun bꞌinel xtatabꞌej xuqujeꞌ xnimanik, pa rachoch Cornelio jun rachalaxik ajmulkanela winaq xtatabꞌej xuqujeꞌ xnimanik. Ri bꞌinel kꞌa te riꞌ "xbꞌek pa ubꞌe rukꞌ kiꞌkotemal", rumal riꞌ ri bꞌinem rech ri kolotajinaq kutikirisaj rukꞌ kiꞌkotemal.)
3. BʼINEM — JAS KA BʼAN CHIRIJ RI KOLOTAJIK QʼIJ CHI QʼIJ
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri akꞌal kꞌo chi pa raqan, xuqujeꞌ kꞌamaꞌtal ri bꞌinem. Ri kolotajem are jun bꞌe rech kabꞌin chi qꞌij, man are ta jun bꞌeyomal ri kayak pa jun kaxa xuqujeꞌ kilix jujun mul. Ri nabꞌe iglesia xkꞌasi qꞌij chi qꞌij, xuqujeꞌ ri tzij re we tanaj kuqꞌalajisaj: kakꞌasik, kabꞌinik, kachakunik, kuchajij, kuchomaj, kꞌiyik.)
1.HECHOS 2:42K'ak'a' Biblia↗Jach↗Konojel ri xekojonik xkibꞌan ri xkikꞌut ri e taqoꞌn re ri Jesús, xkimulij kibꞌ rukꞌ kiꞌkotemal, junam xkibꞌan chꞌawem, junam xkitij kiwa.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4342 proskartereo — xk'oji' chi rilik
XKIKOJ KANOQ CHUPAM RI UKUT'UNIK RI E TAQOWINAQ + JUNAMIL + JACH WA + CH'AWEM.
(Nuchomanik pa wanimaꞌ — are waꞌ ri ukab' chike ri oxib' tzij ri e k'ama loq pa ri Uxeꞌal, xuquje are ri qꞌij chi qꞌij k'utb'al re ronojel ri b'inem chapatan. Ri Strong's kubꞌij chi proskartereo (G4342, kkꞌojiꞌ chapatan pa jun jastaq) kel kub'ij kuya' rib' chapatan pa jun jastaq. Ri nabꞌe iglesia man xkisolij taj we kajib' jastaq, xane xkikꞌaslemaj wi.)
2.COLOSENSES 2:6K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal kꞌu riꞌ, chixkꞌol pa ri Ajawxel Jesucristo, jacha ri xibꞌan chukꞌamawaꞌxik. (7) Chixjeqeloq xuqujeꞌ chixkꞌiy pa Cristo, qas chixkꞌol pa ri kojobꞌal jetaq ri xkꞌut chiꞌwach, xuqujeꞌ chixnoj che tyoxinik.
Jetaq ri xikamawa'j ri Cristo Jesús ri Ajawxel, je'ri' chixbinoq pa Rech → ticoxinaq xuquje' yakinaq pa Rech + jeqelik pa kojonik.
3.FILIPENSES 2:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xaq jeriꞌ, loqꞌalaj taq qachalal, rumal cher amaqꞌel kixniman chwe, man xwi ta are in kꞌo iwukꞌ, xane are man in kꞌo ta iwukꞌ, chiwukꞌaj ri ikolotajem rukꞌ mochꞌoj ibꞌ xuqujeꞌ rukꞌ nimanik. (13) Jeriꞌ rumal cher are ri Dios kabꞌanow chiꞌwe chi kixnimanik xuqujeꞌ kiwaj kibꞌan ronojel ri jastaq rech kibꞌano ri urayibꞌal ukꞌuꞌx.
CHIB'ANA' RUKUK' XIB'IN IB' XUQUJE' B'IRIBINEM RI IKOLOTAJEM → ARE RI DIOS RI KACHAKUN CHUPAM IWANIMA' CHI KAJ IB' XUQUJE' CHI KIB'ANO.
(Ri nuchomanik pa in wi' — ri at kachakun CHUWACH ri kuchakuj ri Dios PA ranima, xuquje' ri Strong's kubij chi ri katergazomai (G2716, chakunik chuwach) kel kubij kuk'am bik jun jastaq kkuqu' k'a pa ruk'isb'al. Ri kolb'al are jun sipanik re ri Dios, sipam rumal ri utzil, xuquje' ri utzil kel kubij ri toqob'isanik re ri Dios ri man taqil ta. Ri chak man kuchap ta ri sipanik, xane kuk'am bik k'a pa ruk'isb'al, junam rukwach jun iyaj ri yaom chik, xa kraj katikax na, katukix, xuquje' kamolix pa ri jachanik.)
4.ROMANOS 6:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ix xuqujeꞌ, chiwilaꞌ chi ix kaminaqibꞌ chik jeriꞌ man kuya ta chik kixmakunik, xane ix kꞌaslik rech kiya uqꞌij ri Dios pa Cristo Jesús.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G3049 logizomai
Ix xuqujeꞌ, chiwilaꞌ chi ix kaminaqibꞌ chik jeriꞌ man kuya ta chik kixmakunik → xane ix kꞌaslik rech kiya uqꞌij ri Dios pa Cristo Jesús.
5.LUCAS 8:15K'ak'a' Biblia↗Jach↗Are kꞌu ri ijaꞌ ri xqaj pa utz laj ulew are ri winaq ri kakitatabꞌej ri tzij rukꞌ ronojel kanimaꞌ, kakiyak ri tzij pa kanimaꞌ, amaqꞌel kewachinik rumal cher amaqꞌel kakichakuj ri utzij ri Dios.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2722 katecho
JUN SUKꞌ XUQUJE UTZ RANIMAꞌ + UTOM RI TZIJ, KUKꞌOLOꞌ PA RANIMAꞌ → KUYA UWACH RUKꞌ KOWILAL.
We wuj rech ri taqanik man kel taj pa ri achiꞌ + chanaꞌtaj chupam chi paqꞌij chi chaqꞌabꞌ → Kꞌa te riꞌ kabꞌan na utz ri abꞌe.
(Ri nuchomanik pa in wi' — che ri Josué ri Dios xubij: chachomaj pa ri wuj chi q'ij chi aq'ab', xuquje' ri salmo kubij chi ri utzalaj achi ri kachomanik chi q'ij chi aq'ab' junam rukwach jun che tikom chuchi' nima' ja'. Ri Strong's kubij chi ri hagah (H1897, chomanik) kel kubij oqej, tzijonik chi jubikil. Rumal ri', ri tzij man xew ta kasik'ix rukwach ri boq'och, xane kayak pa ri chi', chi aq'ab' chi q'ij, kuk'iy jub'iq' ruxe' pa ranima ri achi.)
8.1 JUAN 1:7K'ak'a' Biblia↗Jach↗We uj kꞌo pa ri tunal, jacha ri Cristo kꞌo pa ri tunal, kꞌo qariqoj ibꞌ riꞌ kukꞌ nikꞌaj chik, xuqujeꞌ ri ukikꞌel ri Cristo, ukꞌojol ri Dios are kujchꞌajchꞌobꞌen che ronojel uwach mak.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G2511 katharizo
We kꞌo qꞌij pa ri saqil, jetaq ri Areꞌ kꞌo pa ri saqil → kꞌo qamolojrik jun rukꞌ jun chik + ri ukikꞌel ri Jesucristo ru Kꞌojol chꞌajchꞌojirisan qe che ronojel mak.
(Ri nuchomanik pa wibꞌ — ri Uxeꞌal xukꞌut ri kikꞌel ri kachꞌajan uwach jun aj mak chuchiꞌ ja. Waral ri junam kikꞌel kuꞌtzꞌaqatisaj chꞌajchꞌoj ri binaq pa bꞌe. Ri winaq ri kabin pa saqil man kabin ta chi najtir che ri kikꞌel.)
9.HEBREOS 10:24K'ak'a' Biblia↗Jach↗Chel qakꞌuꞌx chiqajujunal rech jeriꞌ kujkwinik kaqaloqꞌaj qibꞌ xuqujeꞌ kaqabꞌan ri utz laj taq chak. (25) Mujtaniꞌk che ri bꞌenam pa taq ri mulim ibꞌ jetaq ri kakibꞌan e jujun, xane qataqchiꞌj qibꞌ chqajujunal, qas are qilij ubꞌanik jeriꞌ rumal ri qꞌij are katzalij loq ri Ajawxel xqebꞌ loq.
CHQANAꞌO QIB CHIQECH JUJUNAL RECH KUYAꞌ CHꞌAꞌJ RI LOQꞌANEM XUQUJEꞌ RI UTZ TAQ CHAK + MI QAYAꞌ KANOK RI QAMOLOBꞌAL QIB → SIBꞌALAJ NIM CHIK, JAS CHI KIWIL CHIK NAQAJ RI QꞌIJ.
10.2 PEDRO 3:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xane kixkꞌiy pa ri toqꞌobꞌ xuqujeꞌ ri etaꞌmanik rech ri Ajawxel qaKolonel Jesucristo. Che areꞌ yaꞌtal wi ri juluwem kamik xuqujeꞌ ronojel qꞌij. Jeriꞌ.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G837 auxano — keqiy
Xane kixkꞌiy pa ri toqꞌobꞌ xuqujeꞌ ri etaꞌmanik rech ri Ajawxel qaKolonel Jesucristo.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — ri tanaj re bꞌinem kꞌo jun chꞌutiꞌn kꞌutbꞌal, kꞌamik xuqujeꞌ bꞌinem, tatabꞌexik xuqujeꞌ uchajixik, chomanik chaqꞌabꞌ chi qꞌij, kꞌolik pa saqil, kꞌolik kukꞌ ri alaxik, kꞌiyik. Jun akꞌal ri kuwaꞌ qꞌij chi qꞌij xuqujeꞌ kabꞌin qꞌij chi qꞌij man kakanaj ta kan akꞌal. Kamik ri bꞌinem kꞌo uchuqꞌabꞌ, xuqujeꞌ xopan ri qꞌotaj re ri anim.)
4. UJANIQ LE ETZ'ANEM — CH'AKANEM RECH JUN AJCH'OY PA RE UCHOQ'AB' AJAWAXEL
(Ri nuchomanik pa wanimaʼ — kamik ri bʼinem kux jun ajanik, xuquje ri ajanik kux jun chʼoʼj. Ri kuxlanik rech koltajik are ri sombrero puwiʼ ujolom ri ajchʼoʼj, xuquje ri chʼichʼ rech saqil are ri ratzʼyaq pa ri qʼij ri petinaq. Ri ajchʼoʼj kachʼoʼjinik xuquje kuya ribʼ, are kʼu ri Dios kubʼano ri koltajik.)
1.ROMANOS 13:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗Chixok il chubꞌanik ronojel we jastaq riꞌ, iwetaꞌm jas ubꞌanik ri qꞌotaj ri uj kꞌolik. Chixkꞌastaj che ri waram, rumal cher ri qakoltajem sibꞌalaj naqaj chik kꞌo wi loq cho are taq xujkojonik. (12) Naj chik okinaq ri aqꞌabꞌ, xqeteqobꞌ loq ri qꞌij. Rumal bꞌa riꞌ qatzaqa bꞌa kanoq ri chak rech ri qꞌequꞌmal, are qakojo ri cheꞌyabꞌal rech ri tunal ri katunanik.
Kamik are qꞌij rech kaqchapleꞌj kaꞌjik pa ri warik + kamik nabꞌe ri qakolotajem chuwach are chi taq xqakojo → chiqesaj ri taq chak rech ri qꞌequꞌmal + chikoj chib ri chꞌichꞌ rech ri saqil.
(Ri nuk'u'x pa in wach — ri Pablo kuk'asuj ri ajaninel jacha jun ajch'oja'l chwach usaqirem q'ij, xuquje' kuya' ri retal rumal ri chak'asik: ri qakolik' naqaj chik ub'anom chuwach are chi xqakojo pa qanimaj. Pa we tzij, ri kolik man k'o ta chi rij ri kojonel, xane k'o chwach, kuxk'exik naqaj che' jujun chak'ab'. Ri achi kanimaj rutzil toq ri uk'isik ri aninem kachaptajik.)
2.1 TESALONICENSES 5:8K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri uj kꞌut ri uj re ri tunal, kꞌol qetaꞌmabꞌal, qakojo ri tobꞌal uwo qakꞌuꞌx rech kojobꞌal xuqujeꞌ rech loqꞌanik xuqujeꞌ ri ayeꞌnik rech kolotajem toꞌbꞌal rech ri qajolom rech man kaqarik ta kꞌax. (9) Jeriꞌ rumal ri Dios man xujuchaꞌ ta apanoq rech kaqarik kꞌax, xane rech kaqakꞌamawaꞌj ri kolotajem xa rumal rech ri Ajawxel Jesucristo.
CHAKꞌIJAꞌ IWIBꞌ + CHIKOJO RI PIXAB CHꞌAꞌTEM RE KOJOBꞌAL XUQUJEꞌ LOQꞌANEM + CHꞌUTIꞌ SOMBRERO, RI KUꞌLBAL KꞌUꞌX RE KOLOTAJEM → RI AJAWXEL MAN XUKOJ TAJ CHAQE RI OYOWAL, XANE RECH KAQARIQA RI KOLTAJEM PA RI QAJAWXEL JESUKRISTO.
3.1 PEDRO 5:8K'ak'a' Biblia↗Jach↗Chibꞌana ri qas sukꞌ ubꞌanik, qas chiwila na ri kibꞌano, jeriꞌ rumal cher ri Itzel xaq kasutinilobꞌik jer kubꞌan jun koj, xaq rayeꞌm jachin kutij bꞌik. (9) Miya bꞌe che, ko chixkꞌol pa ri ikojobꞌal, iwetaꞌm wachalal chi konojel ri iꞌwachalal ri e kꞌo pa ronojel ri uwachulew tajin kakiriq xuqujeꞌ ri qꞌoxom ri kiriq ix.
Chixk'astaj, chixilo' + ri ikäbil ri Itzel, jetaq jun koj ri kach'awik, kabin chi kij → chi'j rukumal jeqelik chupam ri kojonik.
(Ri nuchomanik pa wanimaʼ — Ri Pablo kubʼij: chixkʼasloq xuquje chikoj ri chʼichʼ rech chʼoʼj. Ri Pedro kubʼij: chixkʼasloq, chichajij iwibʼ, rumal ri kʼulel kutzukuj jachin kutijo. Jun koj kutzukuj ri kuwarik, rumal laʼ ri ajchʼoʼj ri kʼasloq xuquje kuchʼij rukʼ jeqebʼal pa ri kojobʼal, man kʼäx taj kachapik.)
4.2 TIMOTEO 1:8K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xaq jeriꞌ man kakꞌixibꞌej ta uqꞌalajisaxik ri Ajawxel, xuqujeꞌ man kakꞌixibꞌej ta nubꞌixik in, rumal xa rumal rech ri Cristo in tzꞌapital pa cheꞌ. Je xuqujeꞌ ri at, rajawaxik rukꞌ ri ukwinem ri Dios, kakochꞌ ri kꞌaxkꞌolal rumal ri utz laj tzij. (9) Rumal cher ri Dios xujukolo xuqujeꞌ xuya sikꞌinik chaqe pa ri jun tyoxalaj kꞌaslemal, man xa ta rumal ri qachak, xane rumal ri utoqꞌobꞌ xuqujeꞌ ri uchaꞌnik loq. Xuya loq we toqꞌobꞌ chaqe pa Cristo Jesús, are majaꞌ kamajitaj loq ri qꞌotaj.
Chatokꞌowik pa taq kꞌaxkꞌolil rech ri utz laj tzij → Ri xojukolo, xuqujeꞌ xojusikꞌij rukꞌ jun sikꞌinik loqꞌalaj + rumal ri raj karaj xuqujeꞌ ri utoqꞌobꞌ Areꞌ.
5.ROMANOS 1:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗Qas tzij man kinkꞌixibꞌej taj uqꞌalajisaxik ri utz laj tzij rumal are ukwinem ri Dios rech jeriꞌ kekolotaj konojel ri kekojonik: nabꞌe na ri winaq aꞌj Israel kꞌa te riꞌ ri winaq ri man aꞌj Israel taj.
MAN KINKꞌIX TA CHIRIJ RI UTZIJ RI KRISTO → AREꞌ UCHUQꞌABꞌ RI DIOS CHIRIJ TOꞌBꞌAL KONOJEL RI KEKOJON.
(Nuchomanik pa wanimaꞌ — ri chꞌichꞌ re ri ajchꞌo'j pa we ejersito riꞌ man chꞌichꞌ taj, xane are ri utz'ijob'al ri Dios, "ri uchuq'ab' ri Dios pa kolotajem". Kaꞌib' mul kub'ij ri Pablo chi man kkꞌixik taj, man rech ri qꞌalajisanik re ri Qajaw taj, xuquje man rech ri utz'ijob'al ri Cristo taj. Chakꞌama ri utz'ijob'al pa sipanik, rumal cher are ri utz'ijob'al ri kub'ano chi ri kolotajem kopan cho ri jun chik winaq pa ri b'e.)
MAN KIRAJ TA CHI KIXCHꞌOꞌJIN PA WA JOꞌJ → CHIXOQE KANOQ, KIWILA RI TOꞌBꞌAL RI AJAWXEL RIKꞌIL IWECH + MI XIBꞌIJ IWIB.
(Ri nuk'u'x pa in wach — chuchi' ri mar ri Moisés kub'ij, "chixk'oje' chi jumul, chiwilape ri ukolik ri Ajaw", xuquje' chwach oxib' ch'oj nima'q ajch'oja'ib' ri taqanel rech Judá kuta' ri junam taqanik. Pa kib' kajlajuj etaman, ri winaq k'o na kib'e chi kib'inik, xa ta ri kolik are' uchak ri Dios, man uchak ta ri sanikel. Rumal ri' ri tzij are kolik, man are ta tojb'al.)
8.HEBREOS 10:38K'ak'a' Biblia↗Jach↗Are kꞌu ri sukꞌ winaq kakꞌasiꞌ na rumal ri kojobꞌal, we kꞌu katzalij kanoq chirij makaqaj ta riꞌ chinuwach. (39) Ri uj kꞌut, man uj kachiꞌl taj ri ketzalij kanoq, ri kasach kiwach, xane uj kachiꞌl ri kꞌo kikojobꞌal chuchajixik ri kikꞌaslemal.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4047 peripoiesis — kolonik · ⚑ G5288 hupostello — tzalij chi rij
RI SUKʼUB' KʼO NA UKʼASLEMAL RUMAL RI KOJONEM + WE JAS JUN WINAQ KUTZOLIJ RIB' CHI RIJ, RI NUANIMA MAN KUKʼOJEʼ TA UKʼOTEʼMAL PA RIJ → UJ MAN OJ TA RI E KETZOLIJ RIB' CHI RIJ PA KʼISBʼAL, XANE OJ RI E KOJONEL PA RI KOLEM RE RI QANIMA.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — jun ajchꞌoꞌj kꞌo xa jun ubꞌe, are ri kꞌo chuwach. Strong's kubꞌij chi hupostello (G5288, xtzalij bꞌik) kel kubꞌij xtzꞌininik, xel bꞌik. Ri wuj chike ri aj Hebreos kꞌo kebꞌ molaj pa ri chꞌoꞌj, xa jeꞌ chachapa ri akꞌulaj chi qꞌij rukꞌ ri kekojon rech "kekolotaj ri kanimaꞌ".)
9.LUCAS 9:23K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xubꞌij kꞌu chike konojel: We kꞌo jun karaj kubꞌan nutijoxel, mubꞌan ri urayinik, ronojel qꞌij reqaj ri ucheꞌ ripbꞌal xuqujeꞌ chinutereneꞌj.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4716 stauros
mubꞌan ri urayinik, ronojel qꞌij reqaj ri ucheꞌ ripbꞌal xuqujeꞌ chinutereneꞌj.
10.LUCAS 14:28K'ak'a' Biblia↗Jach↗Qaꞌnampe che, kꞌo jun achi ri karaj kuyak jun nimalaj torre. ¿La man nabꞌe katꞌuyiꞌk chi rilik janipa kel wi ri kubꞌano, xuqujeꞌ we kꞌo nim urajil chukꞌisik ri chak? (29) Xaq kayoqꞌ riꞌ kumal konojel ri winaq ri kiꞌlowik we xwi kubꞌan ri utakꞌalibꞌal ri ja, man xkwin taj xukꞌiso. (30) “Man xkwin ta le kꞌin achi chukꞌisik ri xumajij,” kecha riꞌ ri winaq che.
Man kuxen ta wi kanabʼej nabʼe, xuquje kajilan ri rajil, we kꞌo ronojel ri rajwaxik chuchʼakatajisaxik? → We achi riʼ xuchapleej ubʼanik, man xkwin ta chuchʼakatajisaxik.
(Ri Ajawxel kraj ronojel ri qakꞌaslemal, ronojel qꞌij, xuquje' kubꞌij chi kajilax na ri rajil chuwach ri yakik jun ja. Jun ja tikital uyakik xuquje' man tzꞌaqat taj kubꞌan chike ri winaq katze'nik, man kolem taj. Chajilaj ri rajil, chakꞌama ri ukurus ronojel qꞌij, xuquje' cha'na jun ajyakol ja ri kutzꞌaqatisaj ri uchak.)
11.APOCALIPSIS 12:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗We qachalal xechꞌeken puꞌwiꞌ we jastaq riꞌ rumal ri ukamikal ri alaj chij xuqujeꞌ rumal xkiqꞌalajisaj ri ubꞌiꞌ; man xkixiꞌj ta kibꞌ cho ri kamikal xane xkiya kibꞌ pa kamik.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G3528 nikao — xchꞌeken
We qachalal xechꞌeken puꞌwiꞌ we jastaq riꞌ rumal ri ukamikal ri alaj chij xuqujeꞌ rumal xkiqꞌalajisaj ri ubꞌiꞌ + man xkixiꞌj ta kibꞌ cho ri kamikal xane xkiya kibꞌ pa kamik.
CHIYAKꞌ IWIB' PA RI SIB'ALAJ SANTOꞌ IKOJONIK + KIXCHꞌAWEN PA RI LOQ'OLAJ UXLABꞌIXEL → CHIWILA' IWIB' PA RI LOQ'OQꞌIL RE RI DIOS, KILOꞌ CHIRIJ RI TOQꞌOB' RE RI QAJAW JESUCRISTO PA JUNAB' K'ASLEMAL.
(Ri nuchomanik pa wanimaa' — kinmulij pa jun kꞌolibꞌal ronojel ri taqonik rech ri ajchꞌoꞌj: chkꞌasloq, chukoj ri kuxlanem rech ri kolotajik jer jun jolomabꞌal, chumajij il, chukꞌamawaꞌj ri utz laj tzij man kꞌixibꞌal taj, mat kꞌo jun kꞌutinik chi rij, xuquje' chukꞌamawaꞌj ri ripbꞌal ronojel qꞌij. Chꞌaqan pa ri ukikꞌel ri Jesús, ri kꞌo ubꞌi' Alaj Chij rech ri Dios, xuquje' chuloqꞌoj na cho ri kꞌaslemal. Ri anim tijoꞌj kꞌa kubꞌan chupam ri qꞌatbꞌal, xuquje' ri qꞌatbꞌal kꞌo chi naqaj.)
5. RI KꞌISBꞌAL BꞌE — JUN KOLOTAJEM MAN KꞌO TA UQꞌISIK, XUQUJEꞌ RI KORONA RECH KꞌASLEMAL
(Nuchomanik pa wanimaꞌ — ronojel ub'aniik jun ansaqiil kꞌo ukꞌisik, ri kꞌisik riꞌ man jun tapya taj, xane jun corona, jun tem, xuquje jun nim molaj winaq. Ri kolotajem xuchapleꞌj pa ri porta, kꞌate riꞌ xb'ino kanoq pa ronojel qꞌij, kꞌate riꞌ xchꞌo'jin jer jun ajchꞌo'j. Kamik xtoꞌtaj, xuquje ri utoꞌtajik kꞌo ub'i pa ri tzꞌibꞌatalik: "ukꞌisik ri ikojonik, are waꞌ ri kolotajem re ri iwanimaꞌ".)
1.MATEO 24:13K'ak'a' Biblia↗Jach↗Are kꞌu ri ko kakꞌojiꞌk, kakolotaj na pa ri kꞌisbꞌal qꞌij.
Are kꞌu ri ko kakꞌojiꞌk → kakolotaj na pa ri kꞌisbꞌal qꞌij.
(Ri nuchomanik pa wanimaʼ — are waʼ ri urox tzij ukʼamom loq che ri Uxeʼal, xuquje are ri chʼutinaq chikiwach ri oxibʼ. Ri Strong kubʼij chi ri telos (G5056, kꞌisbꞌal) kel kubʼij ri kꞌutbʼal ri kaya wi retaʼm, ri chʼakatajik. Ri Pedro kukoj junam tzij kebʼ versiculo chik, xuquje kubʼij chaqe jas ri kꞌisbꞌal.)
2.HEBREOS 9:27K'ak'a' Biblia↗Jach↗Jetaq ri bꞌiꞌtal loq, qonojel uj winaq xa junmul kujkamik, kꞌa te riꞌ kape na ri qꞌatoj tzij. (28) Je xuqujeꞌ ri Cristo xa junmul xutzuj ribꞌ rech jeriꞌ karesaj ri kimak e kꞌi, kꞌa te riꞌ katzalij chi na loq man xa ta kulkam chi junmul rumal ri qamak xane kapetik chuyaꞌik koltajem chike ri kayeꞌm ri upetibꞌal.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4991 soteria — kolotajik
Ri Cristo jun mul xyaꞌtaj rech kukꞌam ri kimak e kꞌi winaq → Chike ri keyeꞌj che, kukꞌut na ribꞌ ukabꞌ mul, maj mak, pa ri kolotajem.
(Ri nu chomanik pa in wach jun — ri nabʼe mul xpe ri Kriso, xukuch ri mak. Ri ukabʼ mul xpe na, kuk'am bʼik ri kolem cho kachoch chike "ri kekaʼyen che". Ri kʼisbʼal re we jun ansil are' jun Ajaw kukʼut na ri', rumal ri' are ri taqanik: chajij, kaʼyej, xuquje' kochʼoj.)
3.1 PEDRO 1:8K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri ix kiloqꞌaj ri Jesucristo pune man iwilom uwach, kikojo chi kꞌolik, xuqujeꞌ sibꞌalaj kajuluwik ri ikiꞌkotemal. (9) Jeriꞌ, rumal tajin kikꞌamawaꞌj ri ikolotajem rumal ri ikojobꞌal.
Ri man iwilom taj, kiloqꞌaj + kꞌo kꞌu ikojoninaq, kixkiꞌkotik rukꞌ kiꞌkotemal ri man kubꞌan taj kꞌutunik → Kikꞌamawaꞌj ri ukꞌisbꞌal ri ikojoninem, are waꞌ ri kolotajem rech iwanimaꞌ.
(Ri nu chomanik pa in wach jun — chi'kajik ri etal, G5056. Ri kʼisbʼal ri kukoch'o jun winaq pa Mateo 24:13 xuquje' ri kʼisbʼal ri kukʼamawa'aj jun winaq pa we jun tzij, are' junam ri tzij pa Griego. Chakochʼo kʼa pa ri kʼisbʼal, xuquje' ri kʼisbʼal ri kojtaj pa aq'ab' are' ri kolem re ri ranima.)
4.SANTIAGO 1:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗Utz rech ri winaq ri man katzaq taj pa mak, rumal cher are kayaꞌtaj na che ri korona ri utzujum ri Dios chike ri kakiloqꞌaj ri ubꞌiꞌ.
Utz rech ri winaq ri man katzaq taj pa mak → rumal cher are kayaꞌtaj na che ri korona ri utzujum ri Dios chike ri kakiloqꞌaj ri ubꞌiꞌ.
5.HECHOS 20:24K'ak'a' Biblia↗Jach↗Man kinok ta kꞌu il cho we kꞌaxkꞌolal riꞌ, xuqujeꞌ man are ta qas nim kinwil wi. Are kawaj kinkꞌis ri nuchak ri nutaqem rech kinopan pa ri kꞌisbꞌal rech ri nukꞌaslemal rukꞌ kiꞌkotem xuqujeꞌ kintoꞌtaj chutzijoxik ri utzij ri Dios, chike ri winaq, are waꞌ chilibꞌetal chwe rumal ri Ajawxel Jesús. Kinbꞌij chike ri winaq chi ri Dios sibꞌalaj kutoqꞌobꞌisaj kiwach konojel.
Man kꞌo ta jun rech we jastaq riꞌ kachꞌilenik nuwach, xuqujeꞌ man kinya ta uqꞌij ri nukꞌaslemal chwe wi in → rech kintzꞌaqatisaj ri nubꞌe rukꞌ kiꞌkotemal + rech kinbꞌij ri utz laj tzij rech ri utoqꞌobꞌ ri Dios.
(Ri nu chomanik pa in wach jun — chi'kajik jas kuchʼabʼej jun ajkʼisbʼal chak. Ri Pablo kuta chi kukʼis ri ubʼe rukʼ kiʼkotemal, man xaq xuwi ta chi kuk'oloqʼij. Ri kʼisbʼal taq'aj re ri bʼe are' na k'a jun bʼe re tzijonem, re kʼutuxik ri utzij ri utoqʼobʼ ri Dios kʼa pa ri kʼisbʼal.)
6.HECHOS 20:32K'ak'a' Biblia↗Jach↗Kamik kꞌut, qachalal, kixinjach kan puꞌqꞌabꞌ ri Dios rech man kasachan ta ri utzij ri Dios ri kukꞌut chiqawach chi sibꞌalaj nim ri utoqꞌobꞌ pa qawiꞌ. We tzij riꞌ kakwinik kuya ichuqꞌabꞌ, xuqujeꞌ kuya ri iwechabꞌal junam kukꞌ konojel ri e rech ri Dios.
Kinya iwe pa uqꞌabꞌ ri Dios, xuqujeꞌ che ri utzij ri utoqꞌobꞌ → kꞌo ukwinem che iyakik + che uyaꞌik jun iwechabꞌal chikixoꞌl konojel ri e tyoxirisan chik.
7.HEBREOS 5:8K'ak'a' Biblia↗Jach↗Pune ukꞌojol ri Dios, xretaꞌmaj ri nimanik rumal ri kꞌaxkꞌolal. (9) Are xtoꞌtaj ri Cristo chubꞌanik ronojel ri karaj ri Dios, xuxik kolonel rech jeriꞌ xuya kikoltajem konojel ri kenimanik.
Pune ukꞌojol ri Dios, xretaꞌmaj ri nimanik rumal ri kꞌaxkꞌolal → xuxik kolonel rech jeriꞌ xuya kikoltajem konojel ri kenimanik.
(Ri nuchomanik pa wanima' — ri b'e ri katajin kab'inik are' jun b'e ri xb'inik chik nab'e. Ri Jesús xretamaj ri nimanik rumal ri k'axk'olil ri xuk'ulmaj, xuchap chik ub'e, xux ajk'amal rech ri kolotajem ri man k'o ta uk'isik. Ri tzij kubij jachin ri kkiriq ri kolotajem, "ronojel ri kkinimaj.")
Ri kaj kasach na qas jetaq ri sibꞌ + ri ulew kariꞌjobꞌik jetaq jun atzꞌyaq → Are kꞌu ri nukolotajem xa jumul, man kꞌo ta bꞌi + ri nutzꞌaqatalik man kasach ta na.
(Ri nuchomanik pa nuparaj — chiwila' cho, kubꞌij ri qꞌalajisal utzij, xuquje' chitzuꞌj na ri kaj xkeꞌ chi rilitajik jetaq ri sibꞌ. Kꞌa te riꞌ chitatabꞌej ri man kꞌo ta uqꞌisik: ri nukolotajem kꞌo na chi jumul. Ri sipam chawe pa uchiꞌ ja kꞌo na na chuwach ri kaj kꞌo puwiꞌ.)
10.APOCALIPSIS 7:9K'ak'a' Biblia↗Jach↗Kꞌa te riꞌ xeꞌnwil sibꞌalaj e kꞌi winaq kipetik pa ronojel ri uwachulew, kepetik pa ri nitzꞌ xuqujeꞌ nim tinimit, ri ketzijon pa taq jaljoj taq chꞌabꞌal rech ronojel ri uwachulew, man kꞌo ta jun kakwinik karajilaj ri kikꞌiyal. E takꞌatoj cho ri utꞌuyulibꞌal ri alaj chij, kikojom saq taq katzꞌyaq xuqujeꞌ kukꞌaꞌm uqꞌabꞌ taq palma pa kiqꞌabꞌ. (10) Konojel kakiraq kichiꞌ kakibꞌij: Ri koltajem kape che ri Dios xuqujeꞌ che ri alaj chij ri e tꞌuyul pa ri tꞌuyulibꞌal.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4991 soteria — kolotajik
Jun nim molaj winaq, ri man jun achi kuya ta retal, rech ronojel tinamit + xekꞌoje' chuwach ri tˊuquem tem, xuqujeꞌ chuwach ri Alaj Chij → xkiraq kikꞌuꞌx rukꞌ nim chꞌawem, xkibꞌij: Kolotajem che ri Qadios.
11.APOCALIPSIS 7:13K'ak'a' Biblia↗Jach↗Kꞌa te riꞌ jun chike ri e kꞌamal taq bꞌe xuta jun kꞌotbꞌal chiꞌ, jewaꞌ xubꞌij: ¿Jachin waꞌ we kikojom saq taq atzꞌyaq, jawjeꞌ kepe wi? (14) Ri in xinbꞌij che: Ajawxel, lal lal etaꞌmaninaq. Ri Areꞌ xubꞌij chwe: Are waꞌ ri xeꞌl loqꞌ pa ri nimalaj kꞌaxkꞌolal ri xkꞌulmatajik cho ri uwachulew. Are waꞌ ri xjeqiꞌk kikꞌuꞌx chirij ri Dios, rumal riꞌ ri Dios xukuy ri kimak rukꞌ ri ukamikal ri alaj chij.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4150 pluno
Are waꞌ ri xeꞌl loqꞌ pa ri nimalaj kꞌaxkꞌolal ri xkꞌulmatajik cho ri uwachulew → Are waꞌ ri xjeqiꞌk kikꞌuꞌx chirij ri Dios, rumal riꞌ ri Dios xukuy ri kimak rukꞌ ri ukamikal ri alaj chij.
12.APOCALIPSIS 7:17K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal cher ri alaj chij ri tꞌuyul pa ri tꞌuyulibꞌal are keyuqꞌun na konojel xuqujeꞌ kukꞌam na bꞌik kibꞌe chuchiꞌ ri kꞌaslik taq nimaꞌ, ri Dios kusuꞌ na ronojel ri uwaꞌl kibꞌoqꞌoch.
RI ALAJ CHIJ RI KꞌO PA UNIKꞌAJAL RI QꞌATBꞌALTZIJ KUYAꞌO WA CHKE → RI DIOS KUCHUY BꞌIK RONOJEL RI UYAꞌL WACHAJ CHKECH.
(Ri nuk'u'x pa in wach — ri k'isb'al etaman rech ri b'inem are jun alaxik man kojtal taj urajil, che ronojel tinamit, taq'ui chwach ri tem. Jun tzij xa jun kutzijoj ronojel ri k'iyal winaq junam: ¡KOLIK! Xkichuj ri kiretz'yaq saq pa ukik'el ri Jesús, ri kub'ix Alaj Chij rech ri Dios che, xuquje' ri uq'ab' ri Dios kusul ri koq'ej.)
B'AQ'IJ KI'B' CHI'AJ
1 PEDRO 1:5K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal cher ix riꞌ ri ixchajitalik rumal ri ukwinem ri Dios rumal ri ikojobꞌal kꞌa chopan na ri qꞌij are kakꞌut chiꞌwach ri kolotajem pa taq ri kꞌisbꞌal taq qꞌij.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4991 soteria — kolotajik
CHAJIM RUMAL RI UCHUQ'AB RI DIOS PA KOJONIK → PA RI KOLOTAJEM KAJILAN CHI UK'UTIK PA RI K'ISBAL Q'IJ.
2 TIMOTEO 1:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal waꞌ kinriq kꞌax. Man kinkꞌix ta kꞌut rumal cher wetaꞌm jachin che in kojoninaq wi, xuqujeꞌ kuꞌl na kꞌuꞌx chi kꞌo ukwinem chinuyakik pa ri kꞌisbꞌal qꞌij, ri wayeꞌm.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G5442 phulasso
WETAꞌAM UJACHIN RI XINKOJON WI → AREꞌ KꞌO UCHUQꞌABꞌ CHUCHAJIJ RI XINYA PA UQꞌABꞌ KꞌA CHIRI QꞌIJ RIꞌ.
JUDAS 1:24K'ak'a' Biblia↗Jach↗Che ri xa jun sibꞌalaj kwinel ri kixchajinik rech man kixqaj taj pa mak xuqujeꞌ rech kixujacho man rukꞌ ta chꞌulujil cho ri ujuluwem, rukꞌ nimalaj kiꞌkotemal.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G679 aptaistos
COWCHOK CHIXUCH'UK RIJ CHUWACH TZAQ + CHIXUYA'O CHUWACH MAN K'O TA IMAK CHUWACH RI UJUYUBAL RUK' NIM KI'KOTEM.
2 CORINTIOS 13:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗Naꞌtaj chiꞌwe chi are urox mul waꞌ kixinsolij. Ronojel jastaq ri xkꞌulmatajik rajawaxik kachomax na rij kukꞌ kebꞌ o oxibꞌ winaq ri qas xiꞌlowik.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G3144 martus
Ronojel jastaq ri xkꞌulmatajik rajawaxik kachomax na rij kukꞌ kebꞌ o oxibꞌ winaq ri qas xiꞌlowik.
(Ri nuchomanik pa wanimaa' — oxib' qꞌalajisanel e kꞌo chuxukut we bꞌe riꞌ, xuquje' konojel kkibꞌij jun tzij: chajim. Ri Pedro kubꞌij chajim rumal ri uchuqꞌabꞌ ri Dios, ri Pablo kubꞌij chajim kꞌa pa ri qꞌij riꞌ, xuquje' ri Judas kubꞌij chajim rech man katzaq taj. Pa uchiꞌ kebꞌ o oxib' qꞌalajisanel kꞌolik ri tzij: ri Dios ri kutaq che katkowin katkuyubꞌaj xuquje' katuchajij pa ri kuriqik.)
RI MUJ XUQUJE' RI UTZINIK
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ — jun umuxlem ulew kꞌo qas ukꞌojlemal, xa kꞌu ri kꞌojlemal xa taj kubꞌij chawe jachin ri kabꞌanow re kꞌa ta chi ri saqil kukꞌut chawe ri jastaq wi. Ri kꞌutbꞌal rech ri Ojer Taqanik e qas muxlem kebꞌan rumal jun qas tzꞌaqat, are kꞌu ri tzꞌaqat are ri Cristo, pune ri muxlem man are taj ri qas wachbꞌal rech ri jastaq (Colosenses 2:17, Hebreos 10:1). Rumal riꞌ man kaqayako ta jun kꞌutbꞌal pa xaq jun muxlem, xane xa xewi kaqabꞌij chi jun jastaq are muxlem are kꞌu ri saqil rech ri Kꞌakꞌ Taqanik kukꞌut chi qech ri tzꞌaqat ri kabꞌanow re.)
RI AJAWXEL ARE NUCHUQꞌABꞌ XUQUJEꞌ NUBꞌIX + ARE XUXIK NUKOLOTAJEM.
15.1 CORINTIOS 10:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗Wachalal, man kawaj taj chi kasachan chiꞌwe chi xkꞌojiꞌ jun sutzꞌ pa kiwiꞌ ri e qatat qanan ojer xuqujeꞌ konojel xiꞌkꞌow pa ri plo. (2) Konojel xbꞌan kiqasanaꞌ pa ri sutzꞌ xuqujeꞌ pa ri plo jeriꞌ xuꞌx rachiꞌl ri Moisés.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G907 baptizo
Konojel ri qatat e kꞌo chuxeꞌ ri sutzꞌ, xuqujeꞌ konojel xekꞌow pa ri plo → xekasax konojel che Moisés pa ri sutzꞌ xuqujeꞌ pa ri plo.
16.1 CORINTIOS 10:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗Xkꞌulmataj ronojel we jastaq riꞌ rech kux jun kꞌambꞌejabꞌal noꞌj, xuqujeꞌ xtzꞌibꞌaxik rech kujupixabꞌaj rumal cher uj kꞌo chik pa taq ri kꞌisbꞌal taq qꞌij.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G3559 nouthesia
RONOJEL WAʼ JASTAQ XKʼULMATAJ CHIKE CHE KʼUTUBʼAL → TZʼIBʼATAL CHIQE CHE QAPIXABʼAXIK.
(Ri nuchomanik — ri Israel xel loq pa Egipto chuxeꞌ ukikꞌel ri alaj chij rech pascua, kꞌa te riꞌ xikꞌow pa ri jaꞌ rech ri plo, kꞌa te riꞌ xkibꞌixoj: "areꞌ xux nukolbꞌal", kꞌa te riꞌ xebꞌek chubꞌanik pa ri tzujtal ulew rukꞌ wa rech kaj ronojel qꞌij. Ri bꞌe riꞌ kukꞌaꞌm ri junam kꞌutbꞌal rukꞌ ri uchiꞌ ja, ri bꞌinem, ri anin, xuqujeꞌ ri kꞌisbꞌal chak rech we tijonik riꞌ, xuqujeꞌ ri Pablo kubꞌij chi we jastaq riꞌ xetzꞌibꞌax rech qapixabꞌaxik (1 Corintios 10:11). Ri saqil xukꞌut ri tyoꞌjil.)
CH'OKI'K
TITO 2:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗Rumal cher xukꞌut ri utoqꞌobꞌ ri Dios, rech koltajem, chike konojel ri winaq. (12) Xuqujeꞌ kukꞌut chiqawach chi kaqetzelaj ri etzelal xuqujeꞌ ri rayibꞌal taq kꞌuꞌx rech ri uwachulew. Rech kujkꞌasiꞌ pa etaꞌmabꞌal, sukꞌal xuqujeꞌ rech are kaqabꞌan ri utzilal. (13) Kaqayeꞌbꞌej apanoq ri tyoxalaj kuꞌlibꞌal kꞌuꞌx, ri kajuluwik laj upetibꞌal ri utz laj qaDios xuqujeꞌ qaKolonel Jesucristo.
Rumal cher xukꞌut ri utoqꞌobꞌ ri Dios, rech koltajem, chike konojel ri winaq → Kaqayeꞌbꞌej apanoq ri tyoxalaj kuꞌlibꞌal kꞌuꞌx, ri kajuluwik laj upetibꞌal ri utz laj qaDios xuqujeꞌ qaKolonel Jesucristo.
2 TIMOTEO 4:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗Ri Ajawxel kinuchajij na che ronojel etzelal, xuqujeꞌ kinuyak na rech kinok rukꞌ pa ri rajawarem chilaꞌ chikaj. Che areꞌ yoꞌq wi juluwem chibꞌe qꞌij saq. Jeriꞌ.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO⚑ G4982 sozo — kolotajinaq
Ri Ajawxel kinuchajij na che ronojel etzelal → xuqujeꞌ kinuyak na rech kinok rukꞌ pa ri rajawarem chilaꞌ chikaj.
(Ri nuchomanik — ri bꞌinem kajilobꞌ loq che ri uchꞌawem alaj akꞌal are kubꞌij "Abba, Tataxel", kꞌa te riꞌ pa ri bꞌinem rech ronojel qꞌij, kꞌa te riꞌ pa ri anin rech ri soldado, kꞌisbꞌal re kꞌo pa ri korona rech kꞌaslemal chuxeꞌ ri kꞌisbꞌal chak. Chiwila ri etal, G4982, rumal cher ri tzij chajij pa we kꞌisbꞌal tzujunik riꞌ are sozo, are riꞌ ri tzij rech kolotajem (2 Timoteo 4:18). Ri Ajawxel ri xatukolo pa ri uchiꞌ ja kaxkolo na kꞌa pa ri ajawarem rech kaj, xa jeriꞌ chatbꞌinoq, xuqujeꞌ chatkꞌisik.)
KꞌUTB'AL RETAMABꞌAL
1. 1 Pedro 2:2 — Jacha' k'ak' taq ak'alab' ake'l, chirayij ri leche' rech ri tzij ri man q'oloj taj, rech rumal we' kixq'iyik:
a) kekiyar pa ri toqꞌob'
b) kekiyar rumal riꞌ
c) b'inik pa ri saq
2. Mateo 24:13 — Are kˈut ri kachˈij na kˈij pa ri kˈisbal, are kˈut waˈ kux na:
a) chajim rumal ri uchuq'ab' ri Dios
b) xkolotajik
c) kolotajinaq
3. Filipenses 2:12 — chabꞌana ri akolotajik rukꞌ:
a) kikotem ri man kub'ij ta
b) xib'in-ib' xuquje' b'irb'atem
c) kojonik xuquje' loq'oj
Are kꞌut uj, ri uj rech qꞌij, kojux qas qꞌalaj qanoꞌj, kojukꞌyaq ri chꞌichꞌ pa qakꞌuꞌx re kojoninem xuqujeꞌ loqꞌanik; xuqujeꞌ che ri qajolom,
a) ri kuꞌlibꞌal kꞌuꞌx rech kolotajem
b) kolisanik ri k'olik chi kraq'ilik na
c) ri chak'ab'al re ri saq
5. Hebreos 10:39 — Man uj ta kꞌut e kachiꞌl ri e tzalinaqinaq pa kꞌisbal kꞌax, xane uj e kachiꞌl ri kekojon che:
a) ri kolik re ri iwanima'
b) ri uk'isik ri ikojonik
c) ri kolik re ri anima'
6. Isaías 51:6 — rumal cher ri kaj kasach na jetaq usiqꞌ, xuqujeꞌ ri uwachulew kariꞌjar na jetaq jun atzꞌyaq, xuqujeꞌ ri e kꞌo chupam kekamik na junam riꞌ: are kꞌu ri nukolobꞌetajik kux na:
a) amaq'el chi amaq'el
b) uwach ulew man k'isay taj
c) amaqꞌel
7. 1 Pedro 1:9 — Kikꞌulu ri kꞌisbꞌal re ri ikojobꞌal, xa jeꞌ:
a) le corona re k'aslemal
b) ri kolik re ri iwanima'
c) ri kolik re ri anima'
RETAL RI SUKꞌ TZIJ: 1-b · 2-c · 3-b · 4-a · 5-c · 6-c · 7-b
PU'AQ WAʼE KʼUTUNEM RIʼ KʼO UBʼANOJ RECHA
→ Jas kuya' usaqil ri muxu'j: Israel xel loq rumal ri kik'el xuquje' pa nik'aj ri mar, xuquje' ri Pablo kubij chi ronojel ri qatit qamam' "xb'antaj kimuxb'al pa Moisés pa ri sutz' xuquje' pa ri mar" (1 Corintios 10:1-2). Ri b'e ri xel loq pa ri ajch'ekik'ab'al are' umuxu'j ri b'e rech kolotajem, xa kajawataj chi katijox chik.
→ Jas kub'ij ri k'ak'a' tratado chi rij: chuchi' ri mar xb'ix, "chixk'oje' ta jun tanaj, chiwilaj ri kolotajem rech ri Ajaw" (Éxodo 14:13). Pa ri Utz laj Tzij kamik ri junam kolotajem kel b'ik pa ronojel ruwach'ulew: "are' uchuq'ab' ri Dios rech kolotajem che ronojel winaq ri kkojonik" (Romanos 1:16).
→ Jas jeꞌ kꞌo kutayij ri tzij: ri kꞌisbꞌal pa Mateo 24:13 xuqujeꞌ ri kꞌisbꞌal pa 1 Pedro 1:9 xa jun tzij pa Griego (G5056 telos). Ri kꞌisbꞌal ri kuriq jun winaq are ri kꞌisbꞌal re ri kojobꞌal, ri koltajem re ri anima.
→ Jas na kuriq ri jun kotz'ij ri man k'o ta uk'isik: ri kaj kesax na jacha ri sib', "xa ta ri nukolik' k'o na chi jumul" (Isaías 51:6), xuquje' ri Israel kakolotaj na "rukum jun kolik man k'o ta uk'isik" (Isaías 45:17).
→ Bꞌe pa jun kꞌolibꞌal: ri nimalaj molaj winaq ukꞌ saq katzꞌyaq (Apocalipsis 7:9) kujaqik cho ri waꞌim re ri kꞌulanem re ri Alaj Chij, jawjeꞌ ri saq lino are "ri sukꞌumal re ri e santoꞌab" (Apocalipsis 19:8).
→ Kub'antaj na etamanik: ri b'ix pa ri mar kubij "xux ri' nukolb'al", xuquje' ri kolb'al chi' are yeshuwah (H3444) (Éxodo 15:2). Ri ub'i' ri Jesús petinaq che ri ub'i' pa Hebreo Yehoshua (H3091), ri Ajaw are kolb'al. Xuquje' ri ángel xubij: "kab'ij na CHE JESÚS ub'i': rumal cha' kukol na ri utinamit chuwach ri kimak" (Mateo 1:21). Ri ub'i' ri Kolol are ri b'ix ke ri e kolisan.
RE'CH TZOB'AL TZIJ PA GRIEGO
Are' waral e k'o ri taq tzij k'utb'al rech we etamanik. Chach'ich' jun tzij ri e k'o taq puntos chupam le versículos chi rilik ri kub'ij waral.
"chajim rumal ri uchuqꞌabꞌ ri Dios rumal ri kojobꞌal kꞌa pa ri kolotajik"
“xchꞌeken” — G3528 nikao — chꞌekik; chꞌekik; kꞌamik ri chꞌekbꞌal
"Xkichꞌek rumal ri kikꞌ ri Alaj Chij."
(Ri nuchomanik pa nuparaj — chiwila' jas kabꞌan ri tzij. Ri Strong kubꞌij chi ri soteria (G4991, kolotajem) petinaq che ri soter (G4990, kolonel), xuquje' ri soter petinaq che ri sozo (G4982, kolow). Ri kolotajem kꞌolik pa ukꞌabꞌ jun Kolonel, xuquje' ronojel ri tzij are' kꞌutuwik che jun Winaq tajin kubꞌan chak.)
TZIJ K'ISBAL TZ'IB'ATAJINAQ PA HEBREO
“kolotajik” — H3444 yeshuwah — jun kolotal jastaq; toꞌbal; koltajem
chixjeqel kanoq, xuquje chiwila ri kolotajik re ri Ajawxel
“chomanik” — H1897 hagah — chꞌawem chi jubꞌiqꞌ; tzijonem chi jubꞌiqꞌ; naꞌtabꞌexik
"Pa ri upixabꞌ kuchomaj chi qꞌij chi aqꞌabꞌ."
“xukꞌam” — H5375 nasa — yaqik; eqaj; ekaj
"Ix kꞌamom loq pa ri alaxik, kꞌa pa ri riꞌjabꞌal."
“kolow” — H4422 malat — elik; kolisaj; kolo'ik
Kinq'axow na iwe, xuquje' kixinkolisaj na.
“Josué” — H3091 Yehowshuwa — Ri Ajaw are kolotajem; Jehová-xkolow
ri Hebreo bʼiʼaj ri kel wi ri ubʼiʼ ri Jesús
(Ri nuchomanik pa wanimaa' — yeshuwah (H3444, kolotajik) are ri tzij ri Israel xkibꞌixoj chuchiꞌ ri plo. Ri ubꞌi' ri Jesús kꞌo rukꞌuꞌx pa ri ubꞌi' Ebreyo Yehoshua (H3091), ri kraj kubꞌij ri Ajawxel are kolotajik. Ri anjel xukꞌam junam ri bꞌi' rukꞌ ri kꞌutunik pa jun sokꞌij tzij, "xuquje' kabꞌij na ubꞌi' JESÚS: rumal chi kutokꞌ na ri utinamit chuwach ri kimak" (Mateo 1:21).)