2.1 Athamaki 3:9Modern Bible↗Share↗Nĩ ũndũ ũcio he ndungata yaku ngoro ĩrĩ na ũmenyo wa gũthamakĩra andũ aku, na gũkũũrana wega na ũũru. Tondũ-rĩ, nũũ ũngĩhota gũthamakĩra andũ aya aku aingĩ ũũ?”
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ H995 biyn
HE ndungata yaku ngoro ya ũmenyo → nĩguo hote kũmenya gũtiganania wega na ũũru.
3.1 Athamaki 3:12Modern Bible↗Share↗nĩngwĩka o ũguo wahooya. Nĩngũkũhe ngoro ĩ na ũũgĩ na gũkũũrana, nĩguo gũtuĩke atĩ gũtirĩ kwagĩa mũndũ ũngĩ tawe, na gũtirĩ hĩndĩ gũkaagĩa ũngĩ tawe.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ H2450 chakam
NĨ ŨNDŨ ŨCIO, NĨNDAKWĨRA NDĨRAHE NGATHA WA ŨŨGĨ NA WĨCUURIA → GŨTIRĨ WA GŨKŨRINGANA MBERE YAKU.
4.Thimo 2:6Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo Jehova aheanaga ũũgĩ, na kanua gake koimaga ũmenyo na ũtaũku.
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H2451 chokmah — Ũũgĩ
Nĩgũkorwo Jehova aheanaga ũũgĩ → na kanua gake koimaga ũmenyo na ũtaũku.
(Meciiria makwa ma na thĩinĩ — Solomoni nĩoririe, na Ngai akĩhe. Jakubu oigĩte ũndũ o ũmwe: mũrango ũcio o naguo ũrĩ mũhingũku: hooya kuuma kũrĩ Ngai, ũrĩa ũheanaga kũrĩ andũ othe na ũtaana na atarĩ na ũthitangi. Ũcio wahaire mũthamaki ngoro ya ũũgĩ nĩagakũhe o nawe. Hooya na wĩtĩkio.)
3. TI ŨŨGĨ WA THĨ ĨNO
1.1 Akorinitho 1:25Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo ũrimũ wa Ngai nĩ mũũgĩ gũkĩra ũũgĩ wa mũndũ, naguo ũhũthũ wa Ngai nĩ mũritũ gũkĩra hinya wa mũndũ.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G4680 sophos — mũũgĩ
URUME RWA NGAI = ŨŨGĨ MŨINGĨ GŨKĨRA WA ANDŨ + WOORO WA NGAI = HINYA MŨNENE GŨKĨRA WA ANDŨ.
2.1 Akorinitho 3:19Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo ũũgĩ wa thĩ ĩno nĩ ũrimũ maitho-inĩ ma Ngai. O ta ũrĩa kwandĩkĩtwo atĩrĩ, “Nĩanyiitaga arĩa oogĩ waara-inĩ wao”;
ŪGĨ = KĨNDU KĨRIA KĨNENE MŨNO → GĨA NA ŪGĨ + NA ŨNDŨ WOTHE ŪRĨA ŨGŨĨKĨRA, GĨA NA ŨMENYO.
4.Jakubu 3:13Modern Bible↗Share↗Thĩinĩ wanyu-rĩ, nũũ ũrĩ na ũũgĩ na agataũkĩrwo nĩ maũndũ? Mũndũ ũcio nĩakĩonanie maũndũ macio na ũndũ wa mũtũũrĩre wake mwega, na ciĩko ciĩkĩĩtwo na njĩra ya kwĩnyiihia kũrĩa kuumanaga na ũũgĩ.
Thĩinĩ wanyu-rĩ → Mũndũ ũcio nĩakĩonanie maũndũ macio na ũndũ wa mũtũũrĩre wake mwega, na ciĩko ciĩkĩĩtwo na njĩra ya kwĩnyiihia kũrĩa kuumanaga na ũũgĩ.
(Mĩario yakwa mwene — ũũgĩ ti kũmenya wĩki; nĩ mũtĩ wa muoyo, na mũtĩ ũmenyeagwo nĩ maciaro make. Wonjorie mbere, na ũcooke ũmuonithie na mĩtũrĩre mĩega, ũrĩ na wĩnyihia.)
Jakubu 3:17Modern Bible↗Share↗No ũũgĩ ũrĩa uumaga igũrũ o mbere nĩ mũtheru; ningĩ nĩwendete thayũ, na nĩũcaayanagĩra, na nĩwĩnyiihagia, na nĩ ũiyũrĩtwo nĩ tha na maciaro mega, ningĩ ndũthutũkanagia, na ndũrĩ ũhinga.
No ũũgĩ ũrĩa uumaga igũrũ o mbere nĩ mũtheru = na nĩ ũiyũrĩtwo nĩ tha na maciaro mega + ningĩ ndũthutũkanagia + na ndũrĩ ũhinga.
Akolosai 2:3Modern Bible↗Share↗ũrĩa thĩinĩ wake kũhithĩtwo mĩthiithũ yothe ya ũũgĩ na ũmenyo.
ũrĩa thĩinĩ wake kũhithĩtwo mĩthiithũ yothe ya ũũgĩ na ũmenyo.
(Meciria makwa ma mwene — njĩra ĩmwe, mĩthiũrũrũko ĩtatũ. Ĩambagĩrĩria na yare (H3374, gwĩtigĩra), gwĩtigĩra Jehova. Ĩgacooka na kũhoya, tondũ nĩaheanaga kũrĩ mũndũ o wothe na ũtaana. Na ĩgathira thĩinĩ wa Kristũ, ũrĩa thĩinĩ wake mĩthiithi yothe ya sophia (G4678, ũũgĩ) na gnosis (G1108, ũmenyo) ĩhithĩtwo. Kĩheo kĩmwe, Mũheani ũmwe. Hoya, na nĩũkũheo.)
CIUGO CIA KIRIIKI
These are the keywords for this study. Tap any dotted word in the verses above to see its meaning here.
“Ũũgĩ” — G4678 sophia — ũũgĩ, wa thĩ kana wa roho
Kristo hinya wa Ngai, na ũũgĩ wa Ngai
“mũũgĩ” — G4680 sophos — ũũgĩ, ũna-bũrũri
ũrimũ wa Ngai nĩ mũũgĩ gũkĩra andũ
“Ũũgĩ” — G5428 phronesis — Ũũgĩ wa gũthimana maũndũ, ũmenyo wa ũrũngĩrĩru wa mĩtugo
nĩatũheete kũingĩhia ũũgĩ na ũmenyo mũingĩ maũndũ-inĩ mothe
“Ũmenyi” — G1108 gnosis — ũmenyo, kũmenya
ũrĩa arĩ na igĩĩna ciothe cia ũũgĩ na ũmenyo ihithĩtwo thĩinĩ wake
CIUGO CIA KIHEBERI
“Ũũgĩ” — H2451 chokmah — njira, ũũgĩ wa gwĩka wĩra
Ũrĩa ũũgĩ ũkwarĩria ta mũndũ: thĩinĩ wa Thimo 8:23 ũũgĩ uugaga, Ndaathondeketwo kuuma tene wa tene; na 1 Akorinitho 1:24 yumbũraga Kristũ ta ũũgĩ wa Ngai. Tuĩria kana ũũgĩ ũrĩa ũkayagĩra thĩinĩ wa Thimo nĩ kĩĩruru gĩa Mũrũ wa Ngai.
→Ũrĩa Roho aheanaga ũũgĩ: Bezalili aaiyũrĩtwo nĩ roho wa Ngai na ũũgĩ (Thaama 31:3), na Paulo akahooya atĩ Ngai amũhe roho wa ũũgĩ (Aefeso 1:17). Thuthuria ũrĩa ũũgĩ ũkagĩrĩra na ũndũ wa Roho.
Ũrĩa Mũhunjia arĩkĩrĩirie harĩa ũũgĩ wambagĩrĩria: Kohoritha 12:13 yugaga, Wĩtigĩre Ngai, na ũmenyerere maathani make: nĩgũkorwo ũguo nĩguo wĩra wothe wa mũndũ. Caria ũrĩa mũthia wa ibuku ũkoragana na kĩambĩrĩria kĩa ũũgĩ.
Ũrĩa ũhoro wa "mũnene kũrĩ" ũthiiaga na mbere: ũrĩa mũnene kũrĩ Solomoni (Mathayo 12:42), ũrĩa mũnene kũrĩ Jona (Mathayo 12:41), ũrĩa mũnene kũrĩ hekarũ (Mathayo 12:6). Caria nũũ mũnene kũrĩ mũthamaki, mũnabii, na hekarũ.