GUNCHATSAH UN, AMAN LEMNA-A NANGMA AHIN MUDOH NADING IN (2 PETER 3:14).
HATAH TAKPI DUNGJUI'N, NA TAHSAN CHUNG'A BELAP UN --> GOULHA LOI CHULE GA NEI LOI HIDING AHIPOI (2 Peter 1:5-8).
NANGMA KIKOU LEH LHENDOHNA KICHENGTOHSA HI HETSOHKEIMANA NEIDING NA HARSATAO --> NANGHO NAKIPUL LOUDING U (2 Peter 1:10).
Hiche Chan 2 hin thutah hicheng chu mihilte thah khat a kon in a photchet nawn e.
(Keima tahsan thu — Lhagao chun spoude (G4710, diligence) chu alhen ahi, hichu kijangkhai kiti ahin, zelos (G2205), hichu meikou kiti chu ahi pouve. Meikhu chu insunga meikou hat'in akah jeng thei ahi, ahinlah kimang lou-hel in aum thei. Kijangkhai chu ache khai ahi. Diligence chu lungthim insunga meikou ijat hat'a kah em ti hilouvin — keng teni chun ache khai em ti ahi joh-in ahi.)
KIPATNA KIKHAINA
2 Peter 1:10Hom↗Hiti chun sopi deitahte, nang hon Pathen'in nakouvu adeilhenna a chu najaovu ahi photchen nan, kiseh in tonggimun. Hiche ho hi bolleu chun, nangho nalhah mang louhel diu ahi.
THAHATNA NEIYUN → NA KOUNA LE NA LHEHSAHNA CHU DETSET SOHKEIYUN → HICHENG THILHO NA BOLLEH, NA LHU LOI DING UHI.
(Keimah lunggel — thu ho aumdan ngaijin: "gimlheh in bol" chu spoudazo ahi (G4704, gimlheh in bol), kintah tah'a bol ding; "detset" chu bebaios ahi (G949, detset), det le kicheh tah; "lhuh" chu ptaio ahi (G4417, lhuh), kipal ding. Kintah tah'a naboljin, chuleh dindan chu detset intin, chuleh keng chun itih hijongleh kipal talou ding ahi. Kikou na le kilhen na chu Pathen a ahi; asuh detsah nau chu akikou pa a gimlheh na ahi — hiche hi sim khoh pumpi chu thu khat sunga kisih ahi.)
1. THUPEH — KIHIL, GILTHA, THEIHTHEIH'A UM
1.2 Timothy 2:15Hom↗Pathen lunglhaina nachan theina dingin ama a dingin kiphal thengin, gunchun Pathen thu hi jachatna beihelin adihna bangtah in hilchenin lang ponpanin.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G3718 orthotomeo · ⚑ G2040 ergates · ⚑ G4704 spoudazo — hangphal ding in gimna neiyin
2.Thuchihbu 22:29Hom↗Lolhingtah a natong khut them namudoh lou ham? Ama chu lengpa ang-sunga bou ding ding, michavei masanga vang ding thei louding ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ H4106 mahir
Lolhingtah a natong khut them namudoh lou ham → Ama chu lengpa ang-sunga bou ding ding.
(Kei le keima gel dan — hilaia "diligent" hi Hebrew paochih nina chu: mahir (H4106, diligent) — gangtah, kigosa, thaneina neipa ahi. Hichu Psalms sungah "ready writer" tia kigel mi a dinga paochih chu ahi. Charuts (H2742, diligent) chu mi haltah ahi; mahir chu mi kigosa ahi. Paochih khat chun ahung kaisuh jeng in; adang khat chun gangtah in akitolle — chule ni lhonpin lengte masanga adinguve.)
NATOH-A THACHIH HIH UN + LHAGAO LAMA MEIKOU UN + PAKAI KIN UN.
(Keimahtah kagel'a hi--hikoma "business" kitihi hi spoude (G4710, hatsah/thanou tah'na) thutah mah'in ahi: nathatna nah'a nagolha (thangvo lou) hi phatah hihen. Hiche gih na hi kilhonna kithuoh a chungnung ahipoi. Hiche hi Pakai kin bolna a lhagao'a lhangthang chan a chungnung ahi.)
4.Jude 1:3Hom↗Deitahte ho, keiman nangho henga eiho jousen chan ineikhom'u huhhingna thudol hi kahin jih got ahi. Hinlah tun keiman achom dang khat, Pathen'in amitheng te henga khatveiya apehdoh tahsanna a pandet ding thu joh hi jih louva phamo danin kagel tai.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G4710 spoude — thahatna
KEIMAN AJIH DING'A KAHATSAH LHEH JENG → TAHSAN JAL'A HATTAH'IN GAL BOL UN.
5.2 Peter 1:19Hom↗Hiche hetchetna neijal hin, keihon themgao ho thupoh kasei phongu hi kakihason chehna theiyu aumin ahi. Ama hon ajih u thudol hi phatah a vetsuina naneiyu angaiye, ajeh chu athuseiyu hi muthimlah a meivah kidevah tobanga, kho ahungvah lhah kahsea, chule Christa Jing Valpa chu na lungsung uva konna ahung vahdoh kahsea ding ahi.
1.Matthew 7:8Hom↗Ajeh chu athum chan akipen, ahol chan achang uve. Chule akiu chan kot aki honpeh in ahi.”
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G2212 zeteo
ANGEH CHAPO CHUN AKIMU JIN + AHOL CHAPO CHUN AMU JIN.
2.Isaiah 55:6Hom↗Pakai chu namu thei pet hin hol’ in. Anai pet hin Ama chu kouvin.
Pakai chu namu thei pet hin hol’ in → Anai pet hin Ama chu kouvin.
3.La Bu 105:4Hom↗Yahweh Pakai athahatna chu kholchil in phattin'in ama chu hol'un
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ H1245 baqash
PAKAI CHU HOLUN, LEH AMA THAHATNA → AMA MAI CHU PHATTIN'A HOLJOM UN.
MI NI KAM — VENGTUP THUPEH, MI NI LEH THUMVEI KAMSUNGA KIGAHSAN
Danbu Nina 4:9Hom↗Ijeh inem itileh vetan! Nanghon namit tah uva namu chan uchu nahaimil lou diu ahi. Hiche hi na damsung uva nalungthim uva konna na jamdoh sah lou diu ahi! Natu na chate chan geiya achin jing diu ahi.
Khodah in limgeh chan um in → ajeh chu hinna gui hung konna asohjin ahi.
Jude 1:21Hom↗chule I-Pakaiyu Jesu Christa, tonsot hinna a napui dingu, mikhotona chu ngah jingun. Hiche lampi a chu nangma ho tah Pathen ngailutna a chu bitkeiya naum thei diu ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G5083 tereo
NANGHO PATHEN NGAILNA SUNGA UM JOM UN → TONSOT HINNA DING'A KHOTONA VE JING UVIN.
(Keimah thusim — mite ni kamsung a thu chu adet ahi; hikom ah mit thumveilah jong asei kit e: khao thum'in akijem loi jal in akijep ngai. Mose in aseijin, nangma lhagao chu ching tup in; thuchih in aseijin, nalungthim chu ching detset in; Jude in aseijin, nangho le Pathen ngailutna sung a um jing un. Chinna thum, dettona khat. Pao thugui ho ven: masang laiya chinna chu shamar (H8104) le natsar (H5341) ahi, gapui le mitvet abang; Jude a chinna chu tereo (G5083) ahi, mit toh angaito bang'a vensa ding. Pao ni, thupeh khat: Pathen'in nangma napeh chu, ven jing in.)
LIMLIM LEH TAHLAWH DIMJAWNA
Lei chunga lim khat aum chu gel in. Nangin a-lim namkim chu namu jeng thei nahi, ahinlah lim chun ipi in asosah em ti nahetsah pon — hichu thil khat hijong leh, thil dang tobang tah khat hijong leh, chuleh nangman lim bou namu laisung sea, nangin gelkhoh mabang bou nabol theilai. Lim chu thuguh in aum jing in, khovah dihtah chun thilpeng tah chu navetsah kahsen. Chujouteng le nangin lim chu nakinung veuvin, chuleh hichu thilpeng chu asungpi mama ahi ti namudoh tan. Hichu Lui Kitepna musopna ho chu ahi. Amaho chu lim dihtah ho ahiuvin, thilpeng dihtah khat in asosah tah tah ahiuve — "thil hunglhung ding ho lim ahin; ahinlah thilpeng chu Christa a ahi" (Colossi 2:17). Ahinlah lim chu "thilpeng dihtah tah chu ahipoi" (Hebru 10:1), hijeh chun koiman lim changseh a kon in thutah pumpi chu hetdoh joulou ding ahi. Christa ahung phat chun, khovah chun thilpeng chu avetsah tan — chuleh tunia eiho lim chu ikinung veuvin, chuleh apat masat a kipatna a asosah tah pen chu koi ham ti imudoh tauve.
4.Danbu Nina 6:17Hom↗Nanghon Pakai, na Pathen'u thupeh phatah a nanit jing diu, Dan jouse najui kim sohkei diu ahi.
HEBREW THUCHENTE HOUHO⚑ H8104 shamar — Kikoi
Nanghon Pakai, na Pathen'u thupeh phatah a nanit jing diu.
5.Titus 3:8Hom↗Hiche hi tahsan umtah a kisei ahi, chule nangman hiche thuhil hi hatah a nadop sang ding kadeiye chutia chu Pathen tahsan ho chun thilpha bol ding agelkhohna dingun. Hiche thuhil ho hi pha a chule mijouse dinga phachom tah ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G5431 phrontizo
THILPHA BOLNA KIDOMDET DINGA KIGIHPHA → MIHEM DINGA APHA LE PHATTHEI.
(Keimah gel na — hiche hi thanoplona ama tah, ahin akihei mama ahi. Mose lai in songa kijih thupeh ho kimvel a kulpi banga ana kisem'e. Christa a hin, tahsan ana um khitsa a kon hung pengdoh natoh pha ho chu kingaito tah'a akoi ahi. Thanoplona chu itih chan hijongleh kisuh mang ahipoi; agunel joh ahi. Danthu jui chu tua hin tahsan hing natoh ho kimvel kikoi hi ahitai.)
CHENGKHIATNA
Isaiah 40:31Hom↗Hinla Pakai tahsan ho chun thahatna thah amu dingu ahi. Amaho chu muvanlai tobanga lhavinga leng sang dingu ahi. Ama ho chu lhai dingu chule thachol ahetlou dingu ahi. Amaho chu che dingu chule thachol val ahet louhel dingu ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ H6960 qavah
PAKAI NGAHDIA UM HON ATHAHATNAO KICHOMSAH DING'U → ALHAI DIU, CHOLNA UM LOI DIU.
2 Peter 1:11Hom↗Chutengleh Pathen'in I-Pakaiyu le Huhhingpu Jesu Christa tonsot Lenggama luttheina dia phalna namu dingu ahitai.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G2023 epichoregeo
TONSOT LENGGAM SUNGA LUTNA CHU NANGHO TAMPI-IN KIPEPEH DIU AHI.
(Keimah tahsan thu — hiche hi thutah pumpi khat kisim khatna ah kikoi ahi. Pathen in mihem chu ama a ding ahilouleh ahilou ding thua lungdong sah gel nailou ahi. Aman hiche thilhil hi mihem pa amahsa khut sunga akoiyin, chule hichu thanoplhatna tia akousah ahi. Thanoplhatna nei uvin, chutileh nakouna chu kitahsanna ah kingaitoh ahitai, chule nakeng chun itih hijongleh akipallou ding ahi. Khut nabanglha uvin, chutileh nalhagao chun angaich
GREEK KEYWORDS HO PA
Hicheho hi hiche kihilhna a thumapao ho ahiuve. Achunga jangho'a dot kinunga thumapao dang khattou chu tep in, hikom'a aeitilna namu thei ding ahi.
Kimvep dinga hi Pathen thusei chungchang khaosaovin hong kihum sunga, imacha in aguh theilou dinga bit chah chu ahi.
PRACTICE QUIZ
1. 2 Peter 1:10 — kiseh in tonggimun, nang hon Pathen'in nakouvu adeilhenna a chu najaovu ahi photchen nan:
a) dettah
b) kiseh
c) tamtah
2. Thuchih 10:4 — khut umthim thei lou:
a) manlu tah ahi
b) vai ahawm ding
haosatna amu sah
3. Ephesians 5:15 — Hijeh chun itobang hinkho mang nahiu:
a) ching theiyin, mingol ho tobang hilouvin, achingho tobangin
b) Pakai kipumhtah ding leh apha lam jousea lung nomna hi ding
c) Lhagao'ah
4. 2 Timothy 2:15 — Pathen lunglhaina nachan theina dingin ama a dingin kiphal thengin, gunchun Pathen thu hi jachatna beihelin adihna bangtah in:
a) hinna thu
b) thutepna thu
c) Pathen thu
5. Matthew 7:8 — athum chan chun akipen, chule ahol chan chun:
a) cholngahna amu ding
b) achang uve
c) dip ding
6. Thuchihbu 4:23 — Khodah in limgeh chan um in, ajeh chu hinna gui hung konna:
a) lunggel gitlou akipotdoh
b) hinna twinah ahi
a) hinna gui hung konna asohjin ahi
7. Isaiah 40:31 — Pakai tahsan ho chun thahatna thah amu dingu ahi. Amaho:
a) muvanlai tobanga lhavinga leng
b) lengho maisanga ding
c) itih chan hijongleh lhuh talou ding
ANSWER KEY: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-b, 6-c, 7-a
KIHILNA HIN IBANGA AKIKHEN
Lim'in iti in vah apuahdoh: songpi chunga kigelh dan chondan (Deuteronomy 6:17) laah nasatah'a kihuhna nathohna chu, tua hin hinna hing a hung kipandoh nathoh pha ho kholtahna (Titus 3:8) laah apang tan. Thupeh juiya um chu nathoh pha kholtah ahung hitai.
Thugih thah in iti ahin hondoh: "hatsahna nei" (give diligence) chu ama insungmi thupeh chomho jal a hondoh ahi — kihil na (2 Timothy 2:15), gunchuana (Ephesians 4:3), chihjing tah a lam jotna (Ephesians 5:15). Thu khat, spoudazo (G4704, give diligence), chu lampi tampi a kiseiho ahi.
Thucheng ho iti thupi hitam: Diligent tia Hebrew paochah (charuts, H2742, diligent) kiman chun sana thengsel, hemtah, chule tel khenna jong aseidoh e. Diligence tia Greek paochah (spoude, G4710, diligence) kiman chun kijotna aseidoh e. Thanom tah mikhat chu alung agel khena mi ahin, akijot jing mi ahi.
Hiche hi nangma dinga iti kimang ham: nalungthim chu hatah in vengin (Thuchih 4:23). Nanatoh dinga thase hihen (Rome 12:11). Pakai chu amuthei laiyin holun (Isaiah 55:6). Hatna chu tunia pat, nakhut in namu jouse toh a pat kipan ahi.
Hiche hin tonsot nading a aseina chu: Van gam tonsot umjing sunga lutna dingin nangho dingin kilhondoh tah'a hung um ding ahi (2 Peter 1:11). Hatah'a kitohna hi tua hinkho a ding bou ahipoi; ahin khonung dia photchetna ahi bouve.
Kholai lampi: "hatsah tah in bol" (spoudazo, G4704) tih hi "Lhagao kikhomna chu vengsuh dinga h