Baibulo Jikuti Chichi Pakwamba pa Yambone ni Yakusakala? — Kutendekanya Mwaumi · Malembo ga KJV ni Numba sya Strong's
KUTENDEKA MU UMI · KUJENDA NI MULUNGU — KUKWAA, KUJENDA, KUUTUKA, KUMALISYA
Yambone ni Yakusakala — Chilongo Chakuŵajilwa Chakalata ja Akunnungu
LILOWE LYAUGUNDA
Kusaka ni kusakala ngangakuŵa chindu chakumanyilila pe. Chili litala lyakwendela. Mwanache ngakulijiganya kwenda pa lisiku limo: kandanda akwekwete pa makono ni mamondo; sano baba jwakwe akunkamulila mmakono ni kunjiganya kwenda; sano akwendaga jika; sano akukula, ni akwutuka. Ni jwaakwutuka chenene akwutukaga mpika, ni mpika uli ni mbesi, ni pambesi pane kugwa kapena kumalisya. Mchiŵeka chakala maloŵe gaŵili gamwana gakukamulila chindu chosope: towb (H2896, chambone) ni ra (H7451, chakusakala). Mchiŵeka chasambano gali mancheche: agathos (G18, chambone) ni kalos (G2570, chambone); kakos (G2556, chakusakala) ni poneros (G4190, chakusakala — chakusakala chachikwete lisosa nkati mwakwe). Chizuunda chi chikukamulila kusaka ni kusakala mchilendo chosope cha mundu: mwaakwitandaga kumanya kulekanganya yalakweyi ni yalakwe; mwaakuŵa mundu jwakwendelechesyaga kwenda mu kusaka lisiku ni lisiku; mwaukusanjilaga ulendo kuŵa mpika ni chisawu ngondo, jajikomanaga ni jwakusakala jwa usyene; ni mwaumalisyaga ulendo — ngaŵa pa liuwe pe, nambo pa chitela cha umi, chachiimile chityochekaga, pangali malweso gane. Sakuleni mwakusachilwa.
MAULO GATATU AGAYANJILE LILI LISOMO
1. Mundu ana chikulijiganya chityochisi kutandiŵanya yambone ni yakusakala, ni kunda kwakwe kwa kupikanichisya kukutandila kwapi?
2. Mundu jusachilwe kutenda ichichi ni umanyilisi wakwe pakupata umanyilisi wo - ni yatiuwili kwendekasyidwa lisiku ni lisiku?
3. Ana kwenda kukutendaga uli chindende ni ngondo mu kuputana ni chakusakala, ni ana ikumala uli?
(Nganisyo syangu jwansyene — pelepa ni pakwandanda kupata yambone: ngaŵaga ni lamulo lyakukuya, nambo ni chiamuzi cha Mundu jwansyene pa yaŵapanganyisye. Nkanaŵecheche mundu kuti asagule yambone, Mlungu ŵaimasile kala, ni kuimasya mwambone.)
(Nganisyo syangu jindende — yambone nganisi kuwa kuŵecheta liŵe pe lya Mlungu; nikuti ali chichi, ni akutendaichichi. Kupasya kuti Ambuje ali ŵambone ni chandanda cha litala lyasambano lya kulamula yosope yaikuŵilanjidwa yambone kapena yakusakala.)
9.Ŵaebulania 5:12Kombolana↗Isyene pa katema kano ikaŵajile mme ŵakwiganya nambo ikunsoŵa chiŵela kuti mundu jwine anjiganye majiganyo gandanda nkati maloŵe ga Akunnungu. Badala ja kulya chakulya chakulimba nkwendelechela kung'wa maŵele mpela mwanache. (13) Pakuŵa mundu jwalijose jwakutama kwa kung'wa maŵele pe ali mpela mwanache jwannandi ngakukombola kugamanyilila majiganyo gankati kuitenda indu yambone paujo pa Akunnungu.
MKUSOŴA MAŴELE, NGAŴA CHAKULYA CHAKULIMBA → JWALIJOSE JWAKUNG'WA MAŴELE NGASIMANYA MALOŴE GA CHILUNGAMO, PAKUŴA ALI MWANACHE.
(Nganisyo syangu jajika — ali ni nsinje wa kutandila wa mundu jwalijose jwali umi: mwanache jwakung'wa mkaka, jwangali umanyilisi wa kupambanya yambone ni yakusakala, ni pangali soni pa yeleyo. Soni ipali basi pa kusigala mwelemo. Umanyilisi wa kupambanya ukupatikana, nambo ukupatikana ngasi kamope pakwene.)
10.Proverbs 2:3Kombolana↗↗ read this in your Bible
LILILI NDI LUMANYIRO + KUSOSA LILILO MPELA CHUUMA CHISISIKWE → KUPATA LUMANYIRO LWA MLUNGU.
2. KUJENDA — YAKUTENDA NAYO PATI MWAKUWA NAYO
(Nganisyo syangu — mwanache sambano ali paakwima, ni kuwalako kukusachilwa kutendekasya lisagulo lyalyoli lisiku lililyose, ngaŵaga kamo pe. M'Malembelo Gakale ganu gakuŵilanjila chelechi kwe kukana yakusakala ni kusagula yambone, pana pane, m'kwitendekasya kwakwe kwa moŵa gagali gawoneka pe. Nnole yatite pakuŵilanjilana kwa maloŵe gagaŵiliganene pandaŵi syejinji: lekani kusakala, ni kutendani yambone.)
KUPILIRA MU KUTENDA YAMBONE → UKULU, LUCHIMBICHIKO, NI MTENDE, KWA MUNDU JWALIJWOSE JWAKUTENDA YAMBONE.
12.Matayo 19:17Kombolana↗Che Yesu ŵansalile, “Kwachichi nkuusya yankati umbone? Ngapagwa jwambone, nambo jumope yaani Akunnungu. Mwasakaga kwinjila mu umi, ngakamulichisye makanyo.”
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G18 agathos — Chenene
PANGALIKO JWAMBONE IKAWEJIWE JUMPE = MLUNGU.
(Nganisyo syangu jwachimisyene — kwenda mu chambone ngakugalauka kuŵa nganisyo ja kuti mundu asyene ali ligongo lya chambonecho. Pangali jwambone ikaŵeje jumo, Mlungu nsyene. Chichila mundu akwendamo, jwine Jwelewo ni juŵampele kandanda.)
13.Luka 6:45Kombolana↗Mundu jwambone akutyosya indu yambone yagosile mu ntima wakwe. Ni mundu jwangalumbana akutyosya yangalumbana yagosile mu ntima wakwe. Pakuŵa mundu akuŵecheta kutyochela mu yaigumbele mu ntima wakwe.”
(Nganisyo syangu jwakwe - ali ni chilanga chachikupedwa kwa jwalijose jwaakwendelechele kwenda mu litala ali - umi wakamulana, wakulupuka, ni wakumulana kutyochela ku woga wauwo waliji wakwanjila mmtima mwa mundu kandanda kumasole.)
(Nganisyo syangu jajili - sambano kwenda kukupikuchika kuŵa ngondo, soni yakusakala ngasiŵa sano yakusagula kwene mmu mtima umo - ikwete lisosa ni lina lyakuilimbangana - jwakusakala. Msilikali ngakumenyana ni lingaganichisyo; jukumenyana ni mmagongo. Mpeleche mwasyene wenu wosope kwa Mlungu, soni mleche yambone iŵe chikwembe.)
1.Ŵaloma 6:13Kombolana↗Kasinyikoposya iŵalo yenu nachiŵamuno chimo kwa ligongo lya kutenda sambi. Nambo nlityosye mwachinsyene kwa Akunnungu nti ŵandu ŵasyuswe, ni nnyityosye iŵalo yenu itumiche kwa kupanganya yambone paujo pa Akunnungu.
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G3936 paristemi
LIPELECHENI MWASYENE KWA MLUNGU + IWALO YENU MPELA ILAT YA UMBONE KWA MLUNGU.
2.Matayo 6:13Kombolana↗Nkatujinjisya nkulinjikwa, nambo ntukulupusye ni jwangalumbana.’ Pakuŵa umwenye uli wenu ni machili ni ukulu moŵa gose pangali mbesi.
LISO LYENU LIKASIWO → IWO WOSE UMBOJE ULE UGUMBALIDWE NI LILANGUCHE + LISO LYENU LIKASACHIMWA → UGUMBALIDWE NI LUSISI.
7.Matayo 12:35Kombolana↗Mundu jwambone akukoposya gambone mu ngokwe jakwe jambone, ni mundu jwangalumbana akukoposya gangalumbana mu ngokwe jakwe jangalumbana.
(Ganisyo jangu jachinsyene — chikopa ni liloŵe likukamula masengo gamope kutyochela mmbali siŵili: chikopa chikusimika yankuponyedwa, ni liloŵe likutama mwa mundu ni lyalikutenda mundu kuŵa jwamachili gakukombola kusika chikopa cho. Pangali chindu chakuŵa chakupenda mu ngondo ji.)
10.MASENGO 10:38Kombolana↗Nkumanyilila iŵatite Akunnungu pakunsagula Che Yesu jwa ku Nasaleti kwa kwatuluchisya Mbumu jwa Akunnungu ni machili. Pakuŵa Akunnungu ŵaliji pamo nawo, nipele ŵaliji nkwendajenda akuno ni akunokuno achitendaga yambone ni kwalamya wose ŵaŵakamwilwe ni Ibilisi. (39) Noweji tuli ŵaumboni wa yose iŵatesile mmusi wa Ŵayahudi ni mu Yelusalemu. Ŵambuleje kwa kwaŵamba pansalaba
ŴAJENDILE KUTENDA YINDU YAMBONE, NI KULAMYA ŴANDU ŴOSE ŴAŴATESIDWE NI SHETANI → AŴA ŴAŴAULAGA NI KUŴALAMBIKA PA MTELA.
11.Luka 23:41Kombolana↗Mmwe ni une tukuŵajilwa, pakuŵa aji ni mbote ja sambi syatutesile. Nambo aju mundu ju nganapanganya chachili chose changalumbana.”
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G824 atopos
Mmwe ni une tukuŵajilwa + Nambo aju mundu ju nganapanganya chachili chose changalumbana.
12.1 Petulo 2:23Kombolana↗Ŵelewo paŵatukanikwe nganaliuchisya kwa kutukana. Ni paŵasawiche nganiŵajogoya ŵandu kuti ŵajogope, nambo ŵachilesile chilolelo chakwe kwa Akunnungu, ŵakulamula mu usyene.
Ŵelewo paŵatukanikwe nganaliuchisya kwa kutukana → nambo ŵachilesile chilolelo chakwe kwa Akunnungu, ŵakulamula mu usyene.
(Malingaliro gangu gapaulendo — chichi ni chiwoneka ncheni pakuutila mbio ndema kupanganya kwaligalauka kuŵa kwa umi wangu: nganiŵa kumyalala kwaligongo lya kulepetuka, nambo kupeleka mwakusaka mwakusaka nganisyo syosope kwa jwakulamula mwaukoto. Yeleyo ni undasi, nganiŵa kugopa.)
13.Matayo 5:44Kombolana↗Nambo une ngunsalila, mwanonyele ŵammagongo ŵenu ni mwapopelele aŵala ŵakunlagasya (45) kuti mme ŵanache ŵa Atati ŵenu ŵaali kwinani. Pakuŵa akwalanguchisya lyuŵa lyakwe ŵandu ŵangalumbana ni ŵambone ni kwanyelela ula ŵandu ŵambone paujo pa Akunnungu ni ŵangalumbana.
16.Ŵaloma 8:28Kombolana↗Tukwimanyilila kuti mu indu yose, Akunnungu akupanganya masengo kwa upoche wa aŵala ŵakwanonyela, yaani ŵeŵala ŵaŵilanjikwe kutenda malinga ni lisosa lyao.
ŴASIJIGELE SAMBI SYETU MU CHIILU CHAO PA NSALABA → KUŴA ŴAKUFWA KU SAMBI, KUTAMA KWA KUPANGANYA YAILI YAMBONE.
4.Chiunukuko 2:10Kombolana↗Nkajogopa masausyo gachigansimane. Mpilikane! Shetani chachaponya ŵampepe ŵenu mu nyuumba jakutaŵilwa kuti anlinje, ni ŵanyamwe chinsauche moŵa likumi. Mmeje ŵakukulupilichika mpaka kuwa, ni une chinampe chindu mpela singwa ja umi nti mbote kwa ligongo lya kupunda.
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G4735 stephanos
MUŴE ŴAKUKULUPILICHA MPAKA CHIWA → NECHE TINJINKUPA SINGANO JA UMI.
5.Psalm 119:160Kombolana↗↗ read this in your Bible
8.Chiunukuko 21:7Kombolana↗Juchapunde chapochele gelega, ni une chime Akunnungu jwao, nombejo chaaŵe mwanangu.
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G3528 nikao — Kupunda
Juchapunde chapochele gelega + ni une chime Akunnungu jwao.
9.Chiunukuko 22:1Kombolana↗Nipele katumetume jwa kwinani ŵaanosisye lusulo lwa meesi gagakwikanago umi gagakung'alima mpela lindala, gachityochelaga pa chitengu cha umwenye wa Akunnungu ni Mwanangondolo. (2) Lwele lusulo, meesi gakwe gajilimaga pa mbindikati ja litala lyalikulungwa lya musi. Mwingulugulu litanda paliji ni chitela cha umi chachikusogola isogosi mala kumi na mbili pachaka, ni masamba gakwe gali ntela wa kwalamya ŵandu ŵa ilambo yose. (3) Ngapagwa chindu chachilichose chachilwesekwe ni Akunnungu chachichiwoneche pa musi wo. Chitengu cha umwenye wa Akunnungu ni cha Mwanangondolo chichiŵe mu wele musi, ni ŵakutumichila ŵakwe Akunnungu chiŵapopelele.
Mpela Malembelo ga Akunnungu igakuti kusala, “Magambo gose chigakaluche kwa kang'wa sya ŵandu ŵaŵili pane kupunda.
(Ngani syangu jwine — Sabuli ni baluwa, lilangano lyakala ni lyasambano, nambo liloŵe limpepe pasikati pao: mmuchimwa yakusakala, ni kamulisye chenene yakusalila. Pakamwa pa mboni siŵili kapena sitatu, liloŵe li likusimikika mwangali kaikakasya.)
CHIWULI NI KUKWANISIKWA
13.Deuteronomy 21:22Kombolana↗↗ read this in your Bible
JWALA JWA PACHENJE = JWAKULWESWA NI MLUNGU.
14.ŴAGALATIA 3:13Kombolana↗Kilisito ŵatuwombwele kutyochela pa malweso ga Malajisyo kwa kulijigalila malweso go kwa ligongo lyetu, pakuŵa Malembelo ga Akunnungu gakuti, “Alweseche mundu jwalijose jwaŵichikwe pa chitela.”
Ŵaloma 16:20Kombolana↗Akunnungu ŵakwikanawo chitendewele ngaakaŵa kunliŵatila Shetani paasi pa makongolo genu. Umbone wa Ambuje ŵetu Che Yesu Kilisito uŵe pamo ni ŵanyamwe.
Akunnungu ŵakwikanawo chitendewele ngaakaŵa kunliŵatila Shetani paasi pa makongolo genu → Umbone wa Ambuje ŵetu Che Yesu Kilisito uŵe pamo ni ŵanyamwe.
(Ganisyo syangu — kukumbikanya ulendo wose mu chitela chimo. Chatandite mwapasi: uwoneko wambone wa Mlungu, wawechetedwe pachanya pa chilengedwe chisyeneje kuwa ligongo lya sambi kupagwa, ni ntima wamwakusachilwa kulijiganya, ni kuwusya, ni kusagula. Chakuliye kuwa ulendo wa lisiku ni lisiku: kutalikangana ni chakusakala, kutenda chambone, ni kupilikanichisya, m'malo gagali gamope, lisiku ni lisiku. Chatendekwe mbio ni ngondo: chakusakala chachisyene chakusachilwa kukanikwa, chikwanga chakwima, ni lilamusi lyakusausya kwakupunda lyakwanga kwakwauka chakusakala ni chambone pakuwa kwaonjecha chakusakala. Ni chikumalila peuto pandaŵi jiliji kuguluka kose ni ulendo wose ni mbio jose jaliji nkuyendelechela — pa mtela, waimile wugule, pangali kupililiwa sooni, kwa jwalijose jwakupunda. Chilambo ni chakusakala chake chikupita. Chachimanyilidwe pachanya pa kutenda chikundu cha Mlungu chikapita nayo.)
MASIKU GA CHIGILIKI
Aga ni maloŵe gakusachilwa ga somo ali. Kwaŵayani liloŵe lililyose lyalikwete tuchindondo m'mavesi gapachanya kuti nkaiwone mate gakwe kuno.
“Chenene” — G18 agathos — good pa umbone wakwe ni masengo gakwe, jajikuboneka kola chindu chambone
there ali jwaali ni jwambone ikaŵeje jumo, jwelejo ali Mlungu, soni ukoto uwaukulosya mundu ukusa kutyochela kuchindu chambone chapedwile kalakala
Mwakuti chiwulili chikwikanya lumuli: mtela wakuŵilanjidwa kuŵa wa matukuso pasi pa Malamulo (Deuteronomo 21:22-23) ni mtela wakulandana ni wau Kristu ŵapachikwe pa wo, ali kutenda matukuso pa chilikati chetu (Agalatiya 3:13) — sano mtela wa umi ukwimilila, wuguluke m'mbali jinji (Ufunuo 22:2).
Mwaitiyo chilagano chasambano chikuchisalasya: chilamusiwe pa mtela wandanda — lyakulya mtela wosope mwaufulu, kwaula umo — chikusanduka, pa mtela wambesi, kuŵa chiŵilanjilo chakuwugulika: Kwa jwakupunda ndamlisya kulya mtela wa umi (Genesis 2:16-17 → Ufunuo 2:7).
Yenendaga isako ikuŵajilwa: agathos (G18, jambone) ni kalos (G2570, jambone) akulosya chindu chachili chambone payakwe nsyene ni chachikuoneka chambone pachikulosyedwa; kakos (G2556, chakusakala) ni poneros (G4190, chakusakala) akulosya chindu changali mate ni chachikwete lung'wanu lwakupendechela ku kulemwesya — mmanyilile lilobe lyalili mu ndime jilijose, ni ligongo lyakwe.
Yatite kwitendekasyo kukwenu: n'ling'anisye yosope, n'kamulisye chachikuŵajilwa (1 Ŵathesalonike 5:21). N'jitundule ku yakusakala, n'ni ntendeje yambone (Sabuli 34:14). Malango gakuundika kwa kupitila kutumika, ngaŵa kwa kusaka (Ŵaebulania 5:14).
Chindu chi chikulosya pakwa yaka ni yaka: chindu chachasokonechele pa chitela chimo chikupedwa sooni pa chitela chine — kwa jwakupunda chinjimpa kulya pa chitela cha umi (Chivumbulutso 2:7), ni pasipagwa sooni malweso (Chivumbulutso 22:3).
Litala lya mmbali: Yusufu ali chithuthu cha Mwana, mlongo juŵasumisye mchiwe ni kutumisyidwa ni Mlungu kukulupusya umi (Genesis 45:5-8; Acts 7:9-10) — kuya mmbwe chiwe chachiŵaganichisyidwe kwa jwelejo, Mlungu ŵachigalauchisye kuŵa chambone.