RACHAM = CHIKONDI CHACHIKULU CHACHIKUTYOKA KUTYOCHERA KWA JWAMKULU KUMPAKA KWA JWANDANDI (Genesis 32:9-12).
→CHIWONONO CHA MLUNGU CHIKUJIGALA MUNDU MPAKA PANDU PAKUTAKA KUJENDA - NI CHIJIKASYALA MPAKA PAJatilajika chikulupi chakwe pa lung'anichisye lwa Mlungu (Genesis 19:17-22, LOTI KU ZOARA).
MUNDU NGAKUŴAJILWA CHIWANDU CHACHINONO CHA CHANASA JOSE — CHANASA NI MPESO, NA MPESOWO UKUYICHISYA KUTOGOLELA (Genesis 32:10).
COLINGA CHACHIKULU CHA CHANASA NI ULOMBOZI — KUMALICHISYA LUKOSYO LWA MLUNGU (Genesis 32:11-12).
BWANA ŴAPITE NI KULALICHILA → ŴANDU ŴA CHISONI NI ŴA UMBOŊE, ŴAKUPILILA, ŴAKUŒICHISYA UWEMA NI UKULUPI + ŴAKUŒICHILA CHISONI KWA ŵanandu, ŴAKULECHELELA ULEMWA NI KULUŴIRA NI SAMBI.
(Ganichisye gangu gachinsyene — pandema Mlungu akulilonjesya lina lyakwe nsyene, "wachanasa" — rachum (H7349, wachanasa), liloŵe lyalikwiche pa liloŵe lya nsyene mmimba — likwika PA KWANDANDA, kabla ya yosope. Chanasa ni nnango wa kundanda wa lina lya Mlungu.)
NDICHIMBILILE CHISOMO, O MLUNGU → KUTYOCHERA KU UKULU WA CHISOMO CHENU CHACHIKULICHIKULI MUMASYE ILAKWE YANGU.
3.Luka 18:13Kombolana↗“Nambo jwakukumbikanya nsongo jula, ŵajimi kwakutalichila, nombejo nganalinga kulola kwinani nambo ŵaliputile pa ntima pao kwa kulilasika achitiji, ‘Akunnungu, mungolele chanasa une jundi ni sambi!’” (14) Che Yesu ŵatite, “Ngunsalila mwanya, jwakukumbikanya nsongo jo ŵausile kumangwao ali akundikwe ni Akunnungu kumpunda Mfalisayo jo. Pakuŵa jwalijose jwakulikwesya chatuluswe ni jwakulitulusya chakweswe.”
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G2433 hilaskomai — Kola chanasa
MUNGU MUNCHIMILIYE CHISONI UNE JWALESI → MUNDU JUJU AJawuyile kwikaya lyakwe ali jwakuswejesyedwa.
(Nganisyo syangu jichinsyene — “ntendele chanasa” pelepa nganijiŵa liloŵe lyakuŵilanjila lyakuti chanasa. Ni hilaskomai (G2433, mtendele chanasa) — liloŵe lya peusi wa chanasa, liloŵe lyakutendekasya kuwilanidwa. Jwakukumbikanya nsongo ŵawendile Mlungu kwakomana nawo mwakulandana ni yajwatite pakukomana ni Israeli pachanya mesi gagamwajilidwe — soni mundu jula ŵausile kumangwao ali atesyedwe jwambone.)
4.Ŵaebulania 4:16Kombolana↗Kwa ligongo lyo, tuchiŵandichile pangali woga chitengu cha ulamusi cha Akunnungu papali ni umbone, kuti tupochele chanasa ni umbone wakwe wa kutukamuchisya pa katema ka kulaga.
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G1656 eleos — chanasa
TUYICHENJI KWA UJASILI KU MPANDO WA ULUME WA UPILE → KUPOSYA CHISIMICHISYO, NI KUPATA UPILE WA KAMUCHISYA NDIPO YIKUSOWEKA.
KANG'WA WA ŴAŴILI — LIINA LILYOLYO, LYAKUSIMICHISYA MKANG'WA MWA ŴAŴILI NI ŴATATU
SANASE UWEMA NI CHANASA CHICHINGUYA MOSI GHALA MASIKU GHOSE GA UMI WANGU → CHINGATAMA M'NYUMBA JA AMBUJE MPAKA KALAKALA.
(Ganisi gangu gangu asyene — aji ni undumu wose mu chindu chimo: pele Mlungu ŵasalile lina lyakwe, ŵatandite kuŵecheta CHISOMO nkanaŵeche chine chachilichose, ni yosope yaikuya panyuma ni liloŵe lyele lyandanda lyakupanganya masengo. Chisomo nganichiŵa ndamo jajikwisa ni kupita. Chikusaŵa chasyene chililo lyose, chakuli pamwanya kupunda kwatile kumaunde pachanya pa chilambo, ni chikuchosya sambi kutalika kwatile kutunduka ni kwaula. Mlungu jwakwete yeleyi mwakugumbala akusaŵendaga chindu chimo pe kwa mundu jwaŵagumbile — kuti anonyele achila chaakuchinonyela, ni kulosya yeleyo kwa nlongo mwakwe. Pele mundu jwali ni sambi ngaakusisa sambi lyakwe nambo akulivuula, ni akwisa ngaŵaga nchikwelekwelela nambo nchililila, chisomo chikusimangana nawo — ni nganichikumuleka pannango. Chikusankuya moŵa gakwe gose ga umi wakwe, mpaka pachikamlete kumangwao ku nyumba ja Ambuje. Chisomo chachili chakutandila kalakala mpaka kalakala nganichijima nkanachimalichisye mundu jwachandite.)
MASIKU GA CHIGILIKI
Aga ni maloŵe gakusachilwa ga somo ali. Kwaŵayani liloŵe lililyose lyalikwete tuchindondo m'mavesi gapachanya kuti nkaiwone mate gakwe kuno.
“chanasa” — G1656 eleos — chanasa, chisungu — kutendela chisangalalo kwa ŵakusausika ni kutendekasya masengo
Chanasa cha Mlungu nganichiŵa lung'wanji basi; chikwenda — chalanjidwe, chikutendekwa, chikupatikana, soni chikusimana pa mpando wa uchimwene.
“Kola chanasa” — G2433 hilaskomai — kuŵa jwachanasa, kutendekasya chanasa — likuga lya maloŵe ga chitengu cha chanasa
maloŵe gose ga lupopelo lwa jwakukumbila msongo gakulembeka pa liloŵe limpepe: ŵaŵendile kukomana pamalo pa mbasi — ni ŵatulwiche m'nyumba kwao ali ŵalanjidwe.
Mwakuti ndiuwu ukwika lilanguka: liina lyalyaŵechetedwe pa chitumbi — jwachanasa ni jwaukoto (Exodo 34:6) — lyaliji ndiuwu. Chanasa chachimochoicho chachitendekwe pandema jwaiche Klistu (Luka 1:72) chili lilanguka. Liina lyalyalalichile Mlungu kalakala m'mitambo, pambesi ŵalilosisye pa nkope.
Chilanga chasambano chikulosya chenene: pasi sya malamulo chanasa chakwe chatiliji kwa achinjenje ni kulumbila kwakwe kwa Iburahimu. Mwa Kilisito chanasa chila chachilumbidwe chikutendekwa, ni chitengu cha ntuuka chikutyukulidwa pele mundu jwalijose mpaka aiche mwa ukombole (Ahebulaniya 4:16). Chanasa cha chilanga chatiwe mlango wakutyukulika.
Yakuti mmasyoyimasyoyi gakuŵajilwa: "wachanasa chanasa" mu lina ni rachum (H7349, wachanasa chanasa), liloŵe lya chibaba, ni jilikwima paandanda. "Kukululuka" ni nasa (H5375, kutwika), kutola ni kunyakula kuja kutalika nacho. "Muŵe wachanasa chanasa" pakang'wa ka jwakusonjesya nsonkho ni hilaskomai (G2433, kuŵa jwachanasa chanasa), liloŵe lya pantundu pa chanasa. Maloŵe mpela galyo gakulalichila litala lya kwinjilamo.
Yeleyi ijikwayana ni Ayuda kwisa soni Amitundu: chanasa chelapiche kwa achatati wa Isilaeli ni chanasa chachalilile kulilila najo jwakukwembekanya msonkho jwakunyosyedwa, chili chanasa chimo pe (Luka 1:72; 18:13). Chanasa nganichitawulidwepo ni mwazi kapena ni ukoto — jwalijose jwakukungwa ni kuleka sambi akuchipata (Miyambo 28:13).
Ichi chikukamulana nawe: njilani mwakuti mkumbusya msongo ŵajendaga — ngaŵaga kukwela, ngaŵaga kuligalaula, nambo kuŵunga sambi. Undukulani sambi jamwakusaka kulisisa, ni chanasa chichiunichisya yamwaundukulile. Ni pankwete, chinkuyani mpaka kumangwenu.
Yeleyi ikugopolela pa yaikaiyele mpaka kalakala: uwoka ni chanasa chikuŵalondelaga moŵa gose ga umi wu, ni litala likumalila m'nyumba ja Ambuje kwa kalakala kwene (Zaburi 23:6). Chanasa chili chakutandila kalakala mpaka kalakala (Zaburi 103:17) — ngasachilepela kapena kumala nkanaŵe kunjinjisya mmwe.
Litala lyakupita mmbali: mpando wa umbone paakupata chanasa (Ahebulu 4:16) ukuunukula pa chapa cha chanasa chachili mun'gati mwa nguo ya chiwundo — chikuwendelechedwa sooni m'chiwundo cha kulijiganya cha Living It Out (Ekusodo 25:17-22; Ahebulu 9:5).
Chiwunukuko chakomboleka: maloŵe ga jwakusonga nsonkho gakuti “Mlungu ngummonele chanasa” nganigaŵa liloŵe lyakuŵalanjila chanasa lyakuwoneka moŵa gose — nikuŵa liloŵe lya pa chindanda cha chanasa, liloŵe lya kulipilila sambi. Jwalakwe ŵaŵendile Mlungu kuti ansimane pamalo pa myasi, ni ŵatulwiche kunyumba jwao ali jwakuŵalanjidwa pangali sambi. Chanasa chili nipamalo pakusimangana kutandila kalakala. (Nganisyo syangu jwine)