He Aha ka ʻŌlelo a ka Baibala e pili ana i ke Aloha Aʻe? — ʻĀpana 2 · Nā Palapala KJV me nā Helu Strong
HĀPANA 2 · HE HAʻAWINA HOU I KŪKULU ʻIA MA LUNA O KE AʻO PALAPALA HEMOLELE KUMU
Ke Aloha Ahonui — Ke Aʻo Kumu Baibala
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
E hoʻolohe. Pono e hoʻomaikaʻiʻia, e uku ʻia, a e hōʻoluʻoluʻia kēlā akua kēia akua a ke kanaka i hana. Akā, i ka wā i kū ai ke Akua ola ma ka mauna a haʻi mai i kona inoa iā kākou, ʻaʻole ʻo ia i hoʻomaka me ka hekili. ʻAʻole ʻo ia i hoʻomaka me ka hoʻoweliweli. Ua kapa mai ʻo ia iā ia iho he mea aloha ʻai ʻē mai mua, ma mua o nā mea a pau. A laila, ʻōlelo maila ʻo ia i kekahi mea paʻakikī ke manaʻoʻiʻo: ʻaʻole ke aloha he mea wale nō āna e hana ai. He mea ia āna e ʻoliʻoli ai. ʻO ia kona hauʻoli — e like me ka hauʻoli o ka makua kāne i ka wā e holo mai ai kāna keiki i ka home. ʻAʻole ʻo kona aloha he waiwai kahiko e emi ana. Ua hoʻomākaukau hou ʻia ia i kēlā me kēia kakahiaka, ma mua o kou ala ʻana, no ka mea, kahe mai ia mai loko mai o ka mālama pololei hiki ʻole ke hāʻule.
I kēia manawa, e lohe i ke ʻano o kēia aloha e huli mai ai a nānā mai iā ʻoe. Ke noi mai nei ke Akua i ʻoliʻoli i ke aloha iā ʻoe e aloha aku i ka mea āna nō e aloha ai — e hōʻike aku i ke aloha i kou hoahānau ma ke ʻano āna e hōʻike mai ai iā ʻoe. ʻAʻole ʻo ia e pōloli ana i kāu mea makana i ka wā e hūnā ai ʻoe i kou hewa. ʻOi aku kona makemake i hoʻokahi puʻuwai ʻoiaʻiʻo, haʻihaʻi, ma mua o nā mōhai puhi hoʻokahi kaukani. No laila, pehea lā e komo mai ai ke kanaka hewa? ʻAʻole ma ka piʻi ʻana. ʻAʻole ma ka hana ʻana no ia mea. Akā, ma ka hōʻoia ʻana — ma ke ʻae ʻana i ka hewa ma kāna iho, ʻaʻole hoʻopaʻa i ka hewa — e like me ke kanaka haʻihaʻi i kū mamao aku, hilahila loa e hāpai i kona mau maka, a noi wale akula i ke aloha. Hele akula kēlā kanaka i kona home i ka pono i mua o ke Akua, i ka wā i hele akula ke kanaka hoʻomana i kona home me ka nele.
I kēia manawa, aia kekahi noho aliʻi kahi āu e hiki ai ke hoʻokokoke aku me ka wiwo ʻole — ʻaʻole no ka hoʻohewa ʻia, akā no ke kōkua ʻia. A ʻo ke aloha āu e loaʻa ai ma laila, ʻaʻole ia e lūlū lima me ʻoe a hele aku. Hahai mai nō ia iā ʻoe. Ma nā kuamoʻo āpau, ma waena o nā hāʻule āpau, i nā lā āpau o kou ola nei, hahai mai nō ia iā ʻoe — a hiki loa i ka home, a ʻo ka home, ʻo ia kona hale, ʻaʻole hoʻi e pani ka puka. ʻO ia ke Akua a kēia haʻawina e hōʻike mai nei iā ʻoe. E ʻimi aku ʻoe ia mea.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. I ka wā i haʻi mai ai ke Akua i kona inoa ponoʻī, he aha ka mea āna i hōʻike mua mai — a heaha kāna mea e ʻoliʻoli nei?
2. He aha ka mea a IEHOVA e koi ai i ke kanaka — a pehea la e loaa'i i ke kanaka i hana hewa ke aloha?
3. Ma hea e hālāwai ai ke aloha me ke kanaka i kēia manawa, a pehea kona lōʻihi e hahai ai iā ia?
KE KUMU I HOʻONOHONOHOʻIA — LOKOMAIKAʻI
→ ʻAloha (CHESED) = KA ʻALOHA E KAHE MAI ANA MAI KE KUIKAHI PILI ANA (Genesis 19:29; Salamo 136).
→ RACHAM = KE ALOHA HOHONU E KAHE MAI KA MEA NUI I KA MEA LIILII (Kinohi 32:9-12).
E LAWE AKU KE ALOHA O KE AKUA I KE KANAKA A HIKI I KAHI E MAKEMAKE AI ʻO IA E HELE — A E NOHO MAU IA A HIKI I KONA HOʻOHOLO PAʻA ʻANA NO KE ALOHA MĀLAMA O KE AKUA (Kinohi 19:17-22, LOTA MA ZOARA).
AOLE KŪPONO KEKAHI KANAKA I KA MEA LIʻILIʻI LOA O NĀ LOKOMAIKAʻI A PAU — HE MAKANA KA LOKOMAIKAʻI, A LAWE MAI KA MAKANA I KA HOʻOMAIKAʻI (Kinohi 32:10).
→ KA MANAO NUI O KE ALOHA AE, OIA KA HOOLA — KA HOOKO ANA I KE ALOHA O KE AKUA (Genesis 32:11-12).
→ E HŌʻIʻO AKU I KA HAKU — NO KA MEA, MAU LOA KONA LOKOMAIKAʻI (Salamo 136:1-26).
Ke hōʻoiaʻiʻo nei kēia Māhele 2 i ka ʻoiaʻiʻo hoʻokahi mai kekahi pūʻulu mea hōʻike hou mai.
HELU MŌĀKĀKA MUA
Mika 7:18Kaʻana Like↗Owai la ke Akua e like me oe, e kala ana i ka hewa, A e maalo ae ana i ka hala o ke koena o kona hooilina? Aole ia e hoomau loa aku i kona inaina, No ka mea, ke makemake nei no ia i ke aloha.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H2617 chesed — Aloha · ⚑ H5375 nasa — kala mai
O WAI KE AKUA E LIKE ME OE? → AOLE OIA E HOOMAU MAU LOA I KONA HUHU + UA OLIOLI OIA I KE ALOHA.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ʻo "pardoneth" ma ʻaneʻi ʻo ia ka Hebera nasa (H5375, ke amo): e hāpai, e amo, e lawe aku. ʻAʻole hana ke aloha me he mea lā ʻaʻohe hewa ma laila — nāna nō e hāpai i ka hewa mai luna aʻe o ke kanaka a e lawe aku ia mea. Ua amo ke kao lawe hewa i ko lākou mau hewa a pau me kēia hua ʻōlelo like (Levitiko 16:22).)
1. KA INOA I HŌʻIKEʻIA — LOKOMAIKAʻI A ME KA LOKOMAIKAʻI ALOHA
1.Pukaana 34:6Kaʻana Like↗Hele ae la o Iehova mamua e kona alo, hai mai la ia, O Iehova, o Iehova, ke Akua lokomaikai, a manawalea, a ahonui, ua nui kona maikai a me ka oiaio. (7) Ke malama nei no i ka lokomaikai no na lehulehu, a me ke kala mai i ka ino a me ka hala a me ka hewa, aole hoi e hoapono loa, e uku ana no i ka ka makua hala i ke keiki, a me na keiki a na keiki, a hiki aku i ke kuakahi a me ke kualua.
UA MĀLAMA KA HAKU I KONA HELE ANA A HŌʻIKE MAI → HE ALOHA A HE LOKOMAIKAʻI, HOʻOMANAWANUI, PIHA I KA MAIKAʻI A ME KA ʻOIAʻIʻO + E MĀLAMA ANA I KE ALOHA NO NĀ TAUSANI, E KALA ANA I KA HEWA A ME KA LAWEHALA A ME KA HALA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — i ka wā e haʻi mai ai ke Akua i kona inoa ponoʻī, "aloha" — rachum (H7349, aloha), ka huaʻōlelo kumu ʻōpū — ke hele mai nei ia ma MUA loa, ma mua o nā mea a pau. ʻO ke aloha ka puka mua o ka inoa o ke Akua.)
2.Halelu 86:15Kaʻana Like↗Aka, o oe no ke Akua aloha, a me ka lokomaikai, e ka Haku, E hookaulua ana i ka huhu, A ua nui hoi ka lokomaikai, a me ka oiaio.
MAIKAʻI, A MAKAUKAU KE KALA MAI → NUI KE ALOHA I KA POʻE A PAU E KAHEA AKU IĀ ʻOE.
4.Nehemia 9:17Kaʻana Like↗Hoole aku lakou, aole e hoolohe, aole hoi lakou i hoomanao i kau mau hana kupanaha au i hana'i me lakou; hooolea no lakou i ko lakou a-i, a i ko lakou kipi ana, koho iho la lakou i luna, i hoi aku ai lakou ma ko lakou hookauwa ana: aka, o oe ke Akua e kala ana i ka hala, he oluolu a me ka lokomaikai, he ahonui a me ke aloha nui, nolaila, aole oe i haalele ia lakou.
HOOOLEA LAKOU I KO LAKOU A-I → AKA, O OE KE AKUA E KALA ANA I KA HALA + AOLE OE I HAALELE IA LAKOU.
5.Korineto II. 1:3Kaʻana Like↗E hoomaikaiia ke Akua, ka Makua o ko kakou Haku o Iesu Kristo, o ka Makua nona ke aloha, a o ke Akua hoi nona ka oluolu a pau;
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3628 oiktirmos — na aloha
E hoomaikaiia ke Akua = o ka Makua nona ke aloha, a o ke Akua hoi nona ka oluolu a pau.
2. KA ANANA O KE ALOHA — HOU I KELA ME KEIA KAKAHIAKA, KIEKIE E LIKE ME KA LANI
1.Kanikau 3:22Kaʻana Like↗No ka lokomaikai o Iehova, aole kakou i anaiia; No ka pau ole hoi o kona aloha. (23) He hou mai no i na kakahiaka a pau; Ua nui loa no kou oiaio.
AʻOLE PAU, NO KA MEA ʻAʻOLE PAU KONA ALOHA → HOU I KA PŌ AKEAKEA A PAU + NUI KOU HOʻOPONO PONO.
(Koʻu manaʻo pilikino — ʻo "ke aloha ʻike" ʻo ia ka huaʻōlelo Hebera racham, e pili ana i ka huaʻōlelo rechem, ʻo ia hoʻi ka huaʻōlelo no ka ʻōpū makuahine: he aloha hohonu e like me ke aloha o ka makuahine, mai ka mea i luna a i ka mea i lalo — ʻaʻole ia e pau, a he mea hou ia i kēlā me kēia kakahiaka.)
2.Halelu 103:8Kaʻana Like↗He lokomaikai o Iehova, he aloha hoi, He lohi ka huhu, a ua nui hoi ke aloha. (9) Aole ia e hoomau i ka huhu mai; Aole hoi ia e hookaulua mau loa. (10) Aole ia i hana mai ia kakou e like me ko kakou hewa. Aole hoi i hoopai mai ia kakou e like me ko kakou hala. (11) No ka mea, e like me ke kiekie o ka lani maluna o ka honua, Pela no ka nui o kona lokomaikai i ka poe i makau aku ia ia. (12) E like me ka loihi, mai ka hikina a i ke komohana, Ua hookaawale aku oia i ko kakou hewa mai o kakou aku.
AOLE OIA I HANA MAI IA KAKOU E LIKE ME KO KAKOU MAU HEWA → NO KA MEA, MA KE KIEKIE O KA LANI MAI KA HONUA AKU, PELA KA NUI O KONA LOKOMAIKAI + E LIKE ME KA MAMAO O KA HIKINA MAI KA KOMOHANA AKU, PELA I HOOMAMAO AKU AI OIA I KO KAKOU MAU HALA MAI O KAKOU AKU.
3.Mika 7:19Kaʻana Like↗E hoi hou mai no ia, a e aloha mai no ia ia kakou; A hehi ilalo no ia i ko kakou mau hewa; A e hoolei aku oe i ko lakou hewa a pau iloko o ka hohonu o ke kai.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H7355 racham
E HULI HOU MAI ʻO IA, E ALOHA MAI ʻO IA → KO LĀKOU HEWA A PAU → E HOʻOLEI ʻIA I NĀ HOHONU O KE KAI.
4.Kanawailua 4:31Kaʻana Like↗(No ka mea, o Iehova kou Akua, he Akua aloha,) aole ia e haalele mai ia oe, aole e luku mai ia oe, aole hoi ia e hoopoina i ka berita o kou mau kupuna ana i hoohiki ai ia lakou.
O IEHOVA KOU AKUA, HE AKUA LOKOMAIKAʻI ʻO IA → ʻAʻOLE ʻO IA E KUʻU MAI IĀ ʻOE, ʻAʻOLE HOʻI E HOʻOPOINA I KA BERITA.
3. KA LOKOMAIKA'I I KOʻIKOʻI — KA MEA A KE AKUA LOKOMAIKAʻI E NININI AI I KE KANAKA
1.Mika 6:8Kaʻana Like↗Ua hoike mai no ia ia oe, e ke kanaka, i ka mea maikai; A he aha ka mea a ke Akua i kauoha mai ai ia oe, Ke ole e hana i ka pono, a e aloha i ka lokomaikai, A e hoohaahaa i ka hele ana me ke Akua?
No ka mea, o ke aloha ko'u makemake → A o ka ike i ke Akua mamua o na mohaikuni.
3.Solomona 3:3Kaʻana Like↗I ole e haalele ia oe ka lokomaikai a me ke aloha; E hawele ia mau mea ma kou a-i; E kakau hoi ma ka papa o ka naau. (4) Pela e loaa'i ka lokomaikai a me ka ike oiaio, Imua o Iehova a me na kanaka.
E HAWELE I KA LOKOMAIKAI A ME KE ALOHA MA KOU A-I, E KAKAU HOI MA KA PAPA O KA NAAU → A LOAA AUANEI IA OE KA LOKOMAIKAIIA.
4.Zekaria 7:9Kaʻana Like↗Penei ka Iehova o na kaua e olelo mai nei, E hoopono oukou, a e hoomaopopo kela kanaka keia kanaka i ka lokomaikai a me ko aloha i kona hoahanau.
E HOʻOKŌ I KA HOʻOPONOPONO ʻOIAʻIʻO → E HŌʻIKE I KE ALOHA A ME KE AHONUI, ʻO KĒLĀ KANAKA KEIA KANAKA I KONA HOAHĀNAU.
4. LOAA KA LOKOMAIKAʻI — HAʻI HALA, KAHEA, HELE WIWO ʻOLE MAI
1.Solomona 28:13Kaʻana Like↗O ka mea huna i kona hewa iho, aole oia e pomaikai; Aka, o ka mea hooia a haalele hoi, e alohaia mai oia
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H7355 racham
O ka mea huna i kona hewa iho, aole oia e pomaikai; Aka, o ka mea hooia a haalele hoi → e alohaia mai oia.
2.Halelu 51:1Kaʻana Like↗E ALOHA mai oe ia'u, e ke Akua, e like me kou lokomaikai; Mamuli o ka nui loa o kou aloha e hoopau i ko'u mau hala.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H7356 racham · ⚑ H2617 chesed — Aloha · ⚑ H2603 chanan — e aloha mai
E ALOHA MAI IA'U, E KE AKUA → E LIKE ME KA NUI O KOU ALOHA, E HOLOI AKU I KO'U MAU HALA.
3.Luka 18:13Kaʻana Like↗A o ka lunaauhau hoi, ku mamao aku la ia, aole hoi i leha iki kona mau maka i ka lani, aka, papai iho la ia ma kona umauma iho, i aku la, E ke Akua, e aloha mai oe ia'u i ka mea i hewa. (14) Ke hai aku nei au ia oukou, Oia ka mea i iho i kona hale me ka hoaponoia, aole kela: no ka mea, o ka mea i hookiekie ae ia ia iho, oia ke hoohaahaaia; a o ka mea i hoohaahaa ia ia iho, oia ke hookiekieia'e.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G2433 hilaskomai — e lokomaikaʻi
E ke Akua, e aloha mai ia'u, i ka mea hewa → UA HOI AKU KEIA KANAKA I KONA HALE, UA HOAPONOIA.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ʻaʻole ʻo "e aloha mai" ma ʻaneʻi ka huaʻōlelo maʻamau no ke aloha. He hilaskomai (G2433, e aloha mai) ia — ka huaʻōlelo no ka noho aloha, ka huaʻōlelo no ka uku kala hewa. Ua noi ke kānaka hōʻiliʻili dala i ke Akua e hui mai iā ia e like me ka Akua i hui aku me ka ʻIseraʻela ma luna o ke koko i kāpīkīʻia — a hele ihola ua kanaka lā i kona hale, ua hoʻāponoʻia.)
4.Hebera 4:16Kaʻana Like↗Nolaila, e hookokoke aku kakou ma ka nohoalii aloha me ka manaolana, i alohaia mai kakou, a i loaa hoi ka lokomaikai e kokua mai ai i ka wa popilikia.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G1656 eleos — Aloha
E HELE WIWO OLE MAI I KA NOHOALII O KA LOKOMAIKAI → E LOAA KA LOKOMAIKAI, A E LOAA KA LOKOMAIKAI E KOKUA AI I KA WA E POHO AI.
WAHA O ʻELUA — KA INOA HOʻOKAHI, I HOʻOKŌ ʻIA MA KA WAHA O ʻELUA A ME KA MEA ʻEKOLU
Ioela 2:13Kaʻana Like↗A e haehae i ko oukou naau, aole i ko oukou aahu, A e huli hou ae ia Iehova i ko oukou Akua; No ka mea, he lokomaikai, a he aloha kona, Ua lohi mai ka inaina, A he aloha nui kona, A ua hoololi hou ia i ka manao hoopai.
E HAEHAE I KO OUKOU NAAU, A E HULI MAI IO IEHOVA LA → NO KA MEA, HE LOKOMAIKAI KONA, A HE ALOHA HOI, HE LOIHI KONA AHONUI KE HUHU.
Iona 4:2Kaʻana Like↗A pule aku la no ia ia Iehova, i aku la, Ke noi aku nei au ia oe, e Iehova, aole anei keia kuu olelo, i kuu noho ana ma ko'u aina? Nolaila i holo aku ai au mamua i Taresisa: no ka mea, ua ike no au he Akua ahonui oe, a me ke aloha, e hakalia ana i ka huhu, a he lokomaikai nui, a me ka haalele i ka manao hoopai.
HE LOKOMAIKAʻI KA HAKU + PIHA I KE ALOHA + LOHI KE HUHŪ + NUI KE ALOHA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ma ka waha o nā mea hōʻike ʻelua e hoʻopaʻa ʻia ai ka ʻōlelo, a ma ʻaneʻi, ke hōʻoia mai nei kekahi waha ʻekolu. ʻAʻole hiki ke uhaʻi koke ʻia ke kaula ʻekolu. ʻO ke kāula i huli, ʻo ke kāula i holo, a me ka mele i hīmeni, ke haʻi like nei lākou i ka inoa hoʻokahi. Kūpaʻa nō ka inoa, ʻoiai pehea kā ke kanaka naʻau nāna ia i lohe.)
KA AKA A ME KA HOʻOKŌ ʻANA
5.Mika 7:20Kaʻana Like↗A e haawi mai no oe i ka oiaio ia Iakoba, a me ka lokomaikai ia Aberahama, Ka mea au i hoohiki ai i ko makou mau kupuna mai ka wa kahiko mai.
E HOOKO MAI OE I KA LOKOMAIKAI IA ABERAHAMA = I HOOHIKIIA I KO MAKOU POE MAKUA MAI KA WA KAHIKO MAI.
6.Luka 1:72Kaʻana Like↗E hana lokomaikai ana mai i ko kakou poe kupuna, a me ka hoomanao ana hoi i kana berita hemolele:
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G1656 eleos — Aloha
E hana lokomaikai ana mai i ko kakou poe kupuna → a me ka hoomanao ana hoi i kana berita hemolele.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ke aloha i hoʻohikiʻia mai nā lā kahiko mai, ʻo ia ke aloha i hoʻokōʻia i ka wā i hele mai ai ʻo Kristo. He aloha berita kēia, i mālamaʻia e like me ka leka.)
PANI ANA
Halelu 103:17Kaʻana Like↗Aka, o ka lokomaikai o Iehova, mai kahiko loa mai ia, a mau loa aku no, Maluna o ka poe i makau aku ia ia, A me kona pono hoi, maluna o na keiki a na keiki:
Aka, o ka lokomaikai o Iehova, mai kahiko loa mai ia, a mau loa aku no, Maluna o ka poe i makau aku ia ia.
Halelu 23:6Kaʻana Like↗Oiaio, e hahai mau ana ia'u ka pono a me ke aloha i na la a pau o ko'u ola ana; A maloko o ka hale o Iehova owau e noho mau loa aku ai.
Oiaio, e hahai mau ana ia'u ka pono a me ke aloha i na la a pau o ko'u ola ana → A maloko o ka hale o Iehova owau e noho mau loa aku ai.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — eia ka haʻawina holoʻokoʻa i loko o hoʻokahi lālani: i ka wā i haʻi mai ai ke Akua i kona inoa ponoʻī, ua ʻōlelo ʻo ia LOKOMAIKAʻI ma mua o kekahi mea ʻē aʻe, a ʻo nā mea a pau e hahai ana, ʻo ia nō kēlā huaʻōlelo mua e hana ana i kona ala. ʻAʻole ke aloha ʻike he ʻano naʻau e hele mai a hele aku wale. Hou nō ia i kēlā me kēia kakahiaka, kiʻekiʻe aʻe ia ma mua o ke kū kiʻekiʻe ʻana o ka lani ma luna o ka honua, a hoʻoneʻe ʻo ia i ka hewa a loaʻa ka mamao like me ka hikina mai ke komohana aku. ʻO ke Akua i piha loa i kēia mea, hoʻokahi wale nō mea āna e noi ai i ke kanaka āna i hana ai — e aloha i ka mea āna i aloha ai, a e hōʻike aku ia i kona hoahānau. I ka wā e hoʻāʻo ʻole ai ke kanaka hewa e hūnā i kona hewa akā e haʻi ana ʻo ia ia mea, a hele mai, ʻaʻole e piʻi ana akā e uē ana, hui pū ke aloha lokomaikaʻi me ia — ʻaʻole hoʻi ia e waiho ana iā ia ma ka puka. Hahai nō ia iā ia i kona mau lā a pau o kona ola ʻana, a hiki i ka wā i alakaʻi ʻia mai ai ʻo ia i ka home, i ka hale o ka HAKU. ʻO ke aloha lokomaikaʻi mai ka wā mau loa a i ka wā mau loa aku, ʻaʻole ia e kū ana ma mua o ka hoʻopau ʻana i ke kanaka āna i hoʻomaka ai.)
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
ʻO kēia nā huaʻōlelo koʻikoʻi no kēia haʻawina. E kaomi i kekahi huaʻōlelo kikoʻī ma nā paukū ma luna e ʻike ai i kona manaʻo ma ʻaneʻi.
“Aloha” — G1656 eleos — ke aloha ʻike pono, ke aloha ʻia — ka lokomaikaʻi e kūlou ana i ka mea pōʻino a hana
aole he manaʻo wale nō ke aloha o ke Akua; ke neʻe nei ia — ua hoʻohikiwa ʻia, ua hana ʻia, ua loaʻa, a ua ʻike ʻia ma kahi noho aliʻi
“e lokomaikaʻi” — G2433 hilaskomai — e lokomaikaʻi, e hana i ka lokomaikaʻi hoʻolauleʻa — ka ʻohana huaʻōlelo o ka noho lokomaikaʻi
Ke kau nei ka pule a pau a ka luna ʻauhau ma kēia huaʻōlelo hoʻokahi: ua noi ʻo ia e hālāwai ʻia ma kahi o ke koko — a iho ihola i lalo me ka hoʻāpono ʻia.
“na aloha” — G3628 oiktirmos — minamina, aloha — ke aloha i hoʻonui ʻia i ka nui
ʻAʻole ke Akua ka Makua o kekahi lokomaikaʻi hoʻokahi wale nō, akā he Makua ia no nā lokomaikaʻi — nā mea hou, i kēlā me kēia kakahiaka
ka ʻōlelo kumu ponoʻī i lawe ʻia i mua — ke aloha e kahe mai ana mai ka pilina berita a hiki ʻole ke pau
“lokomaikaʻi” — H7349 rachum — Piha i ke aloha lokomaikaʻi palupalu; mai ke aʻa hoʻokahi me ka ʻōpū (rechem)
ke hōʻike ke Akua i kona inoa ponoʻī, hele mua kēia huaʻōlelo hohonu mai ka ʻōpū mai — ke aloha hohonu o ka mea nui i ka mea liʻiliʻi
“kala mai” — H5375 nasa — e hāpai, e amo, e lawe aku
he ʻoiaʻiʻo, ʻaʻole nānā ʻole ke aloha i ka hewa — hāpai aʻela ia i ka hewa mai luna aʻe o ka mea hewa a lawe pū aku iā ia (ʻo ka huaʻōlelo ponoʻī o ke kao kalahala, Levitiko 16:22)
“e aloha mai” — H2603 chanan — e lokomaikaʻi, e kūlou a kūnou paha me ke aloha i ka mea ma lalo ou
Ke kāhea ʻana o Dāvida ma hope o kona hewa nui — ke aloha e kūlou ana i lalo loa i ke kanaka hewa
HOʻĀʻO HOʻOKOLOHUA
1. Mika 7:18 — Aole ia e hoomau loa aku i kona inaina, no ka mea, ke makemake nei no ia i ke:
a) mōhai
b) ke aloha
c) mau mōhai puhi
2. Lamentations 3:22-23 — aole i pau kona aloha; He hou mai no i na kakahiaka a pau:
a) kakahiaka
b) hanauna
c) lā
3. Mika 6:8 — a heaha ka mea a ke Akua i kauoha mai ai ia oe, ke ole e hana i ka pono, a e aloha i ka lokomaikai, a e:
a) e mōhai i nā mōhai kuni
b) e nakiʻi iā lākou a puni kou ʻāʻī
c) e hoohaahaa i ka hele ana me kou Akua
4. Solomona 28:13 — Aka, o ka mea hooia a haalele hoi, e:
a) ʻaʻole e pōmaikaʻi
he lokomaikai
c) e loaʻa ka lokomaikaʻi
5. Heberu 4:16 — e hookokoke aku kakou ma ka nohoalii aloha me ka manaolana, i:
a) e ho‘āpono ‘ia ‘o ia ma mua o kekahi
b) e noho i loko o ka hale o IEHOVA
i loaa hoi ka lokomaikai e kokua mai ai i ka wa popilikia
6. Halelu 103:11 — No ka mea, e like me ke kiekie o ka lani maluna o ka honua, pela no ka nui o kona lokomaikai i ka poe:
a) ka poe i makau aku ia ia
b) ke koena o kona hoʻoilina
c) ka poʻe āpau e kāhea ana iā ʻoe
7. Luke 18:13-14 — E ke Akua, e aloha mai oe ia'u i ka mea i hewa: Ke hai aku nei au ia oukou, Oia ka mea i iho i kona hale me ka hoaponoia:
a) hoʻokiʻekiʻe
b) hoʻohaʻahaʻa ʻia
c) i hoaponoia
KĪ HŌʻOLE: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-c, 6-a, 7-c
PEHEA KA LAULĀ O KĒIA HAʻAWINA
Pehea ke aka e hoʻopuka mai ai i ka mālamalama: ʻo ka inoa i haʻi ʻia ma ka mauna — lokomaikaʻi a aloha (Puka 34:6) — ʻo ia ke aka. ʻO ia aloha hoʻokahi nō i hana hou ʻia i ka wā i hele mai ai ʻo Kristo (Luka 1:72), ʻo ia ka mālamalama. ʻO ka inoa a ke Akua i haʻi mua ai i loko o ke ao, ua hōʻike hope ʻo ia ma ke alo kanaka.
Pehea ka berita hou e hōʻike maopopo ai: ma lalo o ke kānāwai, ua mālama ʻia kona lokomaikaʻi no nā tausani a hoʻohiki ʻia iā ʻAberahama. Ma loko o Kristo, ua hoʻokō ʻia kēlā lokomaikaʻi i hoʻohiki ʻia, a ua wehe ʻia kekahi noho aliʻi o ke aloha kahi e hiki ai i kēlā me kēia kanaka ke hele wiwo ʻole aku (Hebera 4:16). Ua lilo ka lokomaikaʻi o ka berita i puka i wehe ʻia.
Pehea e koʻikoʻi ai nā huaʻōlelo: ʻo "aloha ʻiʻo" i loko o ka inoa ʻo ia ʻo rachum (H7349, merciful), ka huaʻōlelo-ʻōpū, a kū ʻo ia i ka MUA. ʻO "kala mai" ʻo ia ʻo nasa (H5375, to bear), ke hāpai a lawe aku. ʻO "e aloha mai" ma nā lehelehe o ka luna ʻauhau ʻo ia ʻo hilaskomai (G2433, be merciful), ka huaʻōlelo-noho-aloha. Ke aʻo mai nei nā huaʻōlelo ponoʻī i ke ala e komo ai.
→ Pehea kēia mea e pili ai i ka Iudaio a me ka Genetile: ʻo ke aloha i hoʻohikiʻia i nā mākua o ʻIseraʻela a me ke aloha i uē ʻia e kekahi luna ʻauhau i hoʻowahāwahāʻia, he aloha hoʻokahi nō ia (Luka 1:72; 18:13). ʻAʻole i pani ʻia ke aloha e ke koko a i ʻole e ka pono ponoʻī — ʻo ka mea e hōʻoia a haʻalele hoʻi, ʻo ia ke loaʻa iā ia (Sol. 28:13).
Pehea kēia e pili ai iā ʻoe: e hele mai i ke ala o ka luna ʻauhau — ʻaʻole ma ka piʻi, ʻaʻole ma ka hana hōʻike, akā ma ka hōʻoia ʻana i ka hewa. E hōʻike i ka hewa āu e makemake ai e hūnā, a e uhi ke aloha i ka mea āu i hōʻike ai. A i kou loaʻa ʻana iā ia, ua hahai maila ia iā ʻoe a hiki i ka hale.
O ke ʻano o kēia no ka manawa pau ʻole: ke hahai nei ka maikaʻi a me ke aloha i nā lā a pau o kēia ola ʻana, a ua hoʻopau ʻia ke ala ma ka hale o IEHOVA a mau loa aku (Salamo 23:6). No ke ao pau ʻole a i ke ao pau ʻole ke aloha (Salamo 103:17) — ʻaʻole ia e hāʻule a e pau ma mua o kona alakaʻi ʻana iā ʻoe i loko.
Ala hoʻokaʻawale: ʻo ka noho aliʻi o ka lokomaikaʻi kahi e loaʻa ai ke aloha (Hebera 4:16) e wehe ana i ka noho aloha i loko o ka pale — a ukali hou ʻia ma ke aʻo Living It Out (ʻEkodo 25:17-22; Hebera 9:5).
Hōʻike paha: ʻAʻole ʻo ka "E aloha mai ʻoe iaʻu, ke Akua" a ka luna ʻauhau ka huaʻōlelo maʻamau no ke aloha — ʻo ia ka huaʻōlelo no ka noho aloha, ka huaʻōlelo no ke kalahala. Nīnau akula ʻo ia i ke Akua e hui me ia ma kahi o ke koko, a hele akula ʻo ia i kona hale me ka hoʻāponoʻiaʻana. Ua loaʻa mau i ke aloha kona wahi hui. (Koʻu manaʻo ponoʻī)
