Ko e Hā ʻOku Fakahā ʻe he Tohitapu Fekauʻaki mo e Fakamā (Temperance)? — Vahe 2 · Ngaahi Fakamatala Tohitapu KJV mo e Ngaahi Fika ʻa Strong
VAHE 2 · KO HA AKO FO'OU 'OKU FAKATU'U 'I HE NGAAHI TOKĀTEU FAKA-TOHITAPU
Temperance — Tokāteline Fakatohitapu Tefito'i
LEA FAKAHU‘OFA
Ko e fakama'uma'u ko e mālohi 'o ha tangata 'oku ne fakafoki ki hono tu'u 'a ia pē. Kuo tuku hifo 'e he tefito'i mo'oni 'a e me'a ko eni: ko e fakama'uma'u ko hono mapule'i 'o ia pē, ko e fua 'o e Laumālie; pea ko e tokotaha 'oku ne mole ai 'a e me'a ko ia 'oku ne fakatau atu ia pē, hangē ko Ahapi na'a ne fakatau atu ia ke fai ha kovi. Ko eni 'oku ha'u 'a e ngaahi fakamo'oni fo'ou ki he mo'oni tatau. Ko e fo'i lea faka-Kalisi ko e egkrateia (G1466, fakama'uma'u), 'oku langa 'i he lea ko e kratos (G2904, mālohi) — ko e mālohi 'i loto, ko hono pule'i 'o ho tu'u 'a ia pē. Ko e fo'i lea motu'a ko e mashal (H4910, ke pule), ko e lea ki ha pule; pea 'oku tuku 'e he tangata poto 'a e lea ko ia ki he laumālie 'o ha tokotaha 'a ia pē. Fakatokanga'i lelei 'a e me'a ko eni: 'e lava ke fakamo'ulaloa 'e ha tokotaha ha kolo, ka 'oku fakamo'ulaloa pē ia 'e hono ngaahi holi 'a ia pē. 'Oku lelei ange 'a ia 'oku ne pule'i hono laumālie 'i he mālohi; pea ko ia 'oku ta'e-mapule'i 'oku hangē ko ha kolo kuo maumau, 'oku 'ikai hano 'ā, pea 'oku hū atu pē 'a e ongo fili kotoa pē. Ka 'oku tupu 'a e fua ko eni mei he Laumālie, 'o 'ikai mei he natula angahala. Ke fakamokomoko 'a e loto. Le'o. Pule'i 'a e sino. Fokotu'u loto, hangē na'e fokotu'u loto 'a Taniela. Hola, hangē na'e hola 'a Siosifa. He 'oku ako'i kitautolu 'e he kelesi ke tau fakafisi ki he ta'e-mo'ui faka'otua mo e ngaahi holi 'o māmani, pea 'oku lele 'a e tokotaha fakama'uma'u ki ha kalauni 'e 'ikai ke mae. Ke ke kumi ki ai.
'ENI TOLU 'E FIU 'A 'ENI AKO 'O TALI:
1. Ko e hā ʻa e faʻa taʻofi kita, pea ʻoku tupu mei fē — mei he natula angahala, pe mei he Laumālie?
2. Ko e hā ha tangata ʻoku ne pule ki hono laumālie ʻoʻona, pea ko e hā ha tangata ʻoku ʻikai hano puleʻanga ki ai?
3. ʻOku fakafēfē ʻe he tangata mapule’i-kita ke ne taʻofi hono sino, pea ko e hā ʻae kalauni ʻoku tuku ʻi hono ʻao?
KO E TU'UNGA KUO 'OSI 'AI — FAKALĒLEI
THE FOUNDATION → KO E FAKAPALEPALE KO HONO PULE'I 'O E LOTO 'O IA, KO HA FUA 'O E LAUMĀLIE (KALEISIA 5:23).
THE FOUNDATION → NA'E 'IKAI HA PULE 'A EHEPI KI HONO HOLI, PEA NE FAKATAU ATU IA KE FAI KOVI (1 TU'I 21:20).
KO E TU'UNGA → KO 'ISAU NA'A NE FAKATAU 'AKI HONO TU'UNGA 'UHENGA KO E FO'I KAI 'E TAHA (HIPELU 12:16).
KO E TU'UNGA → NA'E SIO 'A 'IVI + HOLI + TO'O = 'A E HOLI 'O E KAKANO + 'A E HOLI 'O E MATA + 'A E FIELAHI 'O E MO'UI (SENESI 3:6; 1 SIONE 2:16).
KO E TU'UNGA → NA'E AKO 'E KALAISI 'A E TALANGOFUA 'I HE NGAAHI ME'A NA'A NE KĀTAKI (HEPELU 5:8).
KO E TU'UNGA → NA'E FAKAVAIVAI'I 'E KALAISI IA PEA HOKO 'O TALANGOFUA 'O A'U KI HE MATE (FILIPAI 2:8).
KO E TU'UNGA → KO E TANGATA KOTOA PE 'OKU NE FAI FEINGA KE IKUNA 'OKU NE FA'A FAKAMAMAHI'I IA 'I HE ME'A KOTOA PE (1 KOLINITO 9:25).
Ko e Konga 2 ko eni 'oku ne fakamo'oni'i ai 'a e mo'oni tatau mei ha kulupu fo'ou ia 'o e kau fakamo'oni.
(Ko ‘eku ngaahi fakakaukau fakafo‘ituitui — fakatokanga‘i ‘a e fāmili ‘o e ngaahi lea, koe‘uhi ko e tolu ia mei ha fale ‘e taha. Ko e egkrateia (G1466, mapule‘i-kita) ko e fua ia ‘ia ia; ko e egkrateuomai (G1467, ke fai ‘a e taofi kita) ko hono fakahoko ia; ko e egkrates (G1468, mālohi ‘i ha me‘a) ko e tangata ‘a ia, ‘o hangē ko ia ‘i he Titus 1:8 — anga-fakapotopoto, totonu, mā‘oni‘oni, mapule‘i-kita. Pea ‘oku fokotu‘u kotoa e ngaahi lea ko eni ‘e tolu ‘i he kratos (G2904, mafai) — pule, ivi, mālohi. Na‘e fili ‘e he ‘Otua ha lea ‘o e MAFAI ki he fua ko eni. ‘Ikai ko e vaivai ‘a e mapule‘i-kita; ko e mālohi ia ‘oku fulihi ki loto, ko ha tangata ‘oku ne pule‘i ‘a ia pē ko ia. Pea fakatokanga‘i ‘a e nepho (G3525, ke tō mei he uaine): ‘oku pehē ‘e Strong ‘oku ‘uhinga ia ke fakapotopoto, ke tō‘onga‘i. Ko e tangata anga-fakapotopoto ko e tangata leva ia ‘oku le‘o.)
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoku lea ʻa e ongo palovepi ʻe ua ʻi ha akonaki pē taha ʻaki ʻa e ongo lea kehekehe, pea ʻoku akoʻi kitautolu ʻe he fili ʻa ha meʻa. ʻI he Palovepi 16:32 ko e lea ko e mashal (H4910, ke pule), ko e lea ʻo e pule fakahaʻa, ʻa ia ʻoku ngāueʻaki ki he ngaahi maama naʻe fokotuʻu ke pule ki he ʻaho mo e pō (Senesi 1:18), pea ki he ʻIosifa naʻe fakanofo ko e pule ki he fonua kotoa ʻo ʻIsipite (Senesi 45:8). ʻI he Palovepi 25:28 ko e lea ko e matsar (H4623, ke puleʻi), ʻa ia ʻoku haʻu mei he atsar (H6113, ke taʻofi). Ko e lea ʻe taha ko e pule ia ʻi he taloni; ko e taha kehe ko e taʻofi ia ʻoku puke ai ʻa e ʻā. ʻOku lau ʻe he ʻOtua ʻa e laumālie totonu ʻo ha tokotaha ko ha pule ke pulea mo ha kolo ke tauhi.)
ANCHOR FAKATAHATAHA'ANGA
Kaletia 5:22Modern Bible↗Share↗Ka ko e fua ʻoe Laumālie, ko e ʻofa, mo e fiefia, mo e melino, mo e kātaki fuoloa, mo e angavaivai, mo e angalelei, mo e tui
KO E FUA ʻO E LAUMĀLIE = ʻOFA + FIEFIA + MELINO + KĀTAKI FUOLOA + ʻULUGĀLALO + LELEI + TUI.
Kaletia 5:23Modern Bible↗Share↗Mo e angamalū, mo e taʻekona: pea ʻoku ʻikai ha fono ke taʻofi eni.
Mo e angamalū + mo e taʻekona + pea ʻoku ʻikai ha fono ke taʻofi eni.
(‘Oku ou fakakaukau pē au — fakatokanga‘i ‘uluaki ko e ‘ilonga ‘o e faka‘apa‘apa: ko ha FUA ia, pea ‘oku ‘a‘ana ‘a e Laumālie ‘a e fua ko ia. ‘Oku ko e egkrateia (G1466, faka‘apa‘apa kiate ia) ‘a e faka‘osi ‘o e ngaahi me‘a hingoa‘i ‘e hiva, pea ‘oku langa ‘a e lea ni ‘i he kratos (G2904, mālohi) — ko e mālohi ‘i loto, ko e pule mo‘oni ki ho‘o kita pē. ‘Oku ‘ikai lava ‘e he natula angahala ke tupu‘i ‘a e fua ni; ‘oku fakatupu ia ‘e he Laumālie ‘iate kinautolu ‘oku nau ‘eveva ‘i he Laumālie. Pea ‘oku ‘ikai ha lao ki he ngaahi me‘a pehē.)
1. ‘A E PULE KI HE LAUMĀLIE ‘O E TANGATA
1.Lea Fakatātā 16:32Modern Bible↗Share↗Ko ia ʻoku fakatotoka ki he ʻita ʻoku lelei hake ia ʻi ha taha ʻoku mālohi; pea pehē foki ia ʻoku faʻa pule ki hono loto ʻi ha taha ʻoku hamu ha kolo.
KO IA ʻOKU FAʻA PULE KI HONO LOTO = ʻOKU LELEI HAKE IA ʻI HA TAHA ʻOKU HAMU HA KOLO.
(Ko ʻeku fakakaukau fakafoʻituitui — ko e foʻi lea ko e mashal (H4910, ke pule), ko e foʻi lea ʻo hono ʻikai. ʻOku lau ʻe he ʻOtua ʻa e tangata ʻoku ne puleʻi ʻa hono laumālie ʻoku lelei ange ia ʻi he mālohi, pea lelei ange ia ʻi he tokotaha ʻoku maʻu ha kolo. Ko e pule lahi taha ʻoku ʻi loto.)
2.Lea Fakatātā 25:28Modern Bible↗Share↗Ko ia ia ʻoku ʻikai faʻa puleʻi hono laumālie ʻoʻona, ʻoku tatau ia mo e kolo kuo holoki hifo, pea ʻoku ʻikai hano ʻā.
KO IA ʻOKU ʻIKAI KE PULE KI HONO LOTO ʻOʻONA = KO HA KOLO KUO MAUMAUʻI + TAʻE HA ʻĀ.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e potuʻa ni ko e lea ko e matsar (H4623, puleʻi), mei he atsar (H6113, taʻofi): taʻofi. Kapau ʻoku ʻikai ha taʻofi, ʻoku ʻikai ha ʻā; pea ʻi he potu ʻoku holo ai ʻa e ʻā, ʻoku hū mai ai ʻa e fili kotoa pē.)
2. NONO'I HO'O SINO KI HE LOTO — KE FAKAPOTOPOTO, KE LE'O
1.1 Pita 1:13Modern Bible↗Share↗Ko ia ke nonoʻo ʻae noʻotanga vala ʻa homou loto, pea leʻo, ʻo ʻamanaki lelei ʻo aʻu ki he ngataʻanga, ki he lelei ʻe ʻomi kiate kimoutolu ʻi he fakahā ʻo Sisu Kalaisi;
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3525 nepho — Fakapotopoto
FAKAMAʻU HOMOU NOʻOTANGA ʻO HOMOU LOTO + MOU FAʻA TAʻOFI + ʻAMANAKI LELEI KI HE NGATAʻANGA.
2.1 Pita 5:8Modern Bible↗Share↗Leʻo, pea faʻa vakai; koeʻuhi ko homou fili ko e tēvolo, ʻoku ʻalu fano, ʻo hangē ha laione ngungulu, ʻo ne kumi pe ko hai ne faʻapuku hake:
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3525 nepho — Fakapotopoto
Leʻo, pea faʻa vakai + koeʻuhi ko homou fili ko e tēvolo, ʻoku ʻalu fano, ʻo hangē ha laione ngungulu.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoku kamata ʻe Pita ʻa ʻene tohi ʻaki, mou teuteuʻi homou ʻatamai ke ngāue, mou fakapotopoto; pea ʻoku ne fakaʻosi ia ʻaki, mou fakapotopoto, mou leʻo. Pea ʻi hono fakaʻosi ʻoku ne fakahā ai ʻa e ʻuhinga: ko homou FILI. Ko e nepho (G3525, ke taʻofi mei he uaine) ʻoku ʻuhinga ki he fakapotopoto, mo e leʻo. Ko e ʻatamai taʻe-teuteu ko e kolo ia ʻoku ʻikai hano ʻā takatakai; pea ʻoku feʻaluʻaki ai ha laione, ʻo kumi ha taha ke ne folo.)
3. FĀNAU ‘O E ‘AHO — TA'U TAU LE'O MO FAKAPOTOPOTO
1.1 Tesalonaika 5:6Modern Bible↗Share↗Ko ia ke ʻoua naʻa mohe ʻakitautolu, ʻo hangē ko e niʻihi; ka tau leʻo pea tau fakapotopoto.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3525 nepho — Fakapotopoto
Ko ia ke ʻoua naʻa mohe ʻakitautolu, ʻo hangē ko e niʻihi + ka tau leʻo pea tau fakapotopoto.
2.1 Tesalonaika 5:8Modern Bible↗Share↗Ka ke fakapotopoto ʻakitautolu ʻoku ʻoe ʻaho, ʻo ʻai ki he fatafata ʻae sifa ko e tui mo e ʻofa; pea tau tatā ʻaki ʻae ʻamanaki lelei ki he fakamoʻui.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3525 nepho — Fakapotopoto
KO KITAUTOLU ʻOKU ʻAHO, KE TAU MĀTĀMĀTĀʻĪ + ʻAE SIU FATAFATA ʻOE TUI MO E ʻOFA + PEA KO E TATĀ, ʻAE ʻAMANAKI ʻOE FAKAMOʻUI.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoku mohe ʻa kinautolu ʻoku mohe ʻi he poʻuli, pea ʻoku konā ʻa kinautolu ʻoku konā ʻi he poʻuli (1 Tesalonaika 5:7); ka ko kimoutolu ko e fānau ʻoe ʻaho. Fakatokangaʻi ʻa e meʻa ʻoku ʻai ʻe he tangata mātutu: ko e sifafata, pea mo e tatā. Ko e mātutu ko e mahafu ia. Pea ko e tatā ko e ʻAMANAKI. Ko e loto mātutu ko e loto ʻoku ne ʻamanaki, ʻo hangē ko ia ʻoku pehē ai ʻe Pita: mou fai fakapotopoto, pea ʻamanaki ʻo aʻu ki he ngataʻanga.)
4. ʻOUA NAʻA PULE ʻA E ANGAHALA — ʻOKU ʻIKAI ʻI HE MĀFIMAFI ʻO HA MEʻA
ʻOku ngofua ʻae meʻa kotoa pē kiate au + ka ʻoku ʻikai ʻaonga ʻae meʻa kotoa pē + ka ʻe ʻikai faiekina au ʻe he meʻa ʻe taha.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — exousiazo (G1850, ke fai ʻae mafai ki ai) — ʻOku pehē ʻe Strong's, ke ʻomi ki lalo ʻi he mafai. Ko eni ʻae ʻahiʻahi ʻoe tokotaha faʻa taʻofi kita ʻia ia ki he ngaahi meʻa ngofua: ʻikai ngata pe ʻi he fehuʻi, ʻoku ngofua ia? ka, ʻe maʻu ʻe ia ʻae mafai kiate au? Ko ha meʻa ngofua ʻoku ne pule ʻiate koe kuo hoko ia ko ho ʻeiki; pea ʻoku ʻikai lava ha taha ʻo tauhi ki he ʻeiki ʻe ua.)
2.Loma 6:12Modern Bible↗Share↗Ko ia ke ʻoua naʻa tuku ke pule ʻae angahala ʻi homou sino matengofua, ke mou talangofua ki ai ʻi hono ngaahi holi.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G936 basileuo
Ko ia ke ʻoua naʻa tuku ke pule ʻae angahala ʻi homou sino matengofua.
3.Loma 6:13Modern Bible↗Share↗Pea ʻoua naʻa mou ʻatu homou ngaahi kupuʻi sino ko e meʻa ngāueʻaki ʻi he taʻemāʻoniʻoni ki he angahala: kae ʻatu ʻakimoutolu ki he ʻOtua, ʻo taau mo kinautolu kuo hao mei he mate, pea mo homou ngaahi kupuʻi sino ko e meʻa ngāueʻaki ʻi he māʻoniʻoni ki he ʻOtua.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3936 paristemi
Pea ʻoua naʻa mou ʻatu homou ngaahi kupuʻi sino ko e meʻa ngāueʻaki ʻi he taʻemāʻoniʻoni ki he angahala + kae ʻatu ʻakimoutolu ki he ʻOtua + pea mo homou ngaahi kupuʻi sino ko e meʻa ngāueʻaki ʻi he māʻoniʻoni ki he ʻOtua.
4.Loma 13:14Modern Bible↗Share↗Ka ke ʻai ʻekimoutolu ʻae ʻEiki ko Sisu Kalaisi, pea ʻoua naʻa tokonaki maʻae ngaahi holi ʻoe kakano.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G4307 pronoia
AI-KAI ‘A KIMOUTOLU ‘A E ‘EIKI KO SISU KALAISI + ‘OUA NA’A MOU FAI HA TOKONAKI KI HE KAKANO.
(Ko e ngaahi fakakaukau tonu ʻoku ou maʻu — ko e basileuo (G936, ke pule) ko e foʻi lea ia ki ha tuʻi: ʻoku kumi ʻe he angahalá ha taloni ʻi he sino mate, pea ʻoku pehē ʻe he anga-fakalatalata, ʻe ʻikai te ne pule. Pea ko e pronoia (G4307, fakakaukau ki muʻa) ko e tokonaki ia — ko e teuteu fakalotofale ʻi muʻa. ʻOku ʻikai fai ʻe he tangata anga-fakalatalata ha tokonaki ki he natula fakaangahalá; ʻoku ʻikai te ne tanaki ha ngaahi meʻa tokoni ki hono filí. ʻOku ne ʻai kiate ia ʻa e ʻEiki Sīsū Kalaisi, pea ʻoku ne foaki ʻa e ngaahi konga ʻo hono sinó ki he ʻOtua.)
5. KO E LOTO KUO TU‘UTU‘UNI, MO E TANGATA MĪMOA
1.Taniela 1:8Modern Bible↗Share↗Ka naʻe fakapapau ʻa Taniela ʻi hono loto, ʻe ʻikai te ne fakaʻuliʻi ʻe ia ia, ʻaki ʻae tufakanga meʻakai ʻoe tuʻi pe ko e uaine naʻa ne inu: ko ia naʻa ne kole ki he ʻeiki ʻoe kau talifekau, ke ʻoua naʻa ne fakaʻuliʻi ʻe ia ia.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ⚑ H7760 sum — Filioʻi
NAKUNGA NAE FAKA’I FILI ‘E TANIELA ‘I HONO LOTO → KA E ‘IKAI TE NE FAKA’ULI’I IA
(Hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e sum (H7760, ke tuku) ʻoku ʻuhinga ki hono ʻai, hono tuku: naʻe TUKU ʻe Taniela ia ki hono loto ki muʻa ʻi hono tuku ʻo e meʻakai ʻoe tuʻi ʻi hono ʻao. Naʻe hoko ʻae fili ʻi muʻa pea toki hoko ʻa e vahe. ʻOku ʻikai fanauʻi ʻa e faʻa taʻofi ʻi he houa ʻo e ʻahiʻahi; kuo fili ki mui ia.)
2.1 Kolinitō 9:25Modern Bible↗Share↗Pea ko e tangata kotoa pē ʻoku fai feinga ke ne ikuna, ʻoku anga fakapotopoto ia ʻi he meʻa kotoa pē. Pea ko e moʻoni ʻoku nau fai ia ke maʻu ʻae pale popongofua; ka ko kitautolu ʻae pale taʻefaʻapopo.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G1467 egkrateuomai — ne fakalotolelei
KO E TANGATA KOTOA PĒ ʻOKU FAI FEINGA KE NE IKUNA, ʻOKU ANGA FAKAPOTOPOTO IA ʻI HE MEʻA KOTOA PĒ → KO E PALE TAʻEFAʻAPOPO.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko ʻeku fakaʻuhinga ʻe hoko ʻa e fakaʻuhinga ʻoe lea ko e verb, egkrateuomai (G1467, ke fakahoko ʻae fakamamafa kiate ia pē) — ko e fakaʻuhinga ʻoe angavaivai ʻi he ngāue. Pea fakatokangaʻi ʻae fuofua meʻa: fakaʻuhinga kiate ia pē ʻi he MEʻA KOTOA PĒ, ʻikai ʻi he niʻihi. Kinautolu ʻoku nau lele ke maʻu ha kalauni ʻe faʻa ʻauha, ʻoku nau taʻofi ʻakinautolu mei ha ngaahi meʻa lao lahi koeʻuhi ko e taha pē ʻoe ngaahi tāpuaki; ʻoku fēfē hono lahi ange hono totonu ke tau fai ia, ʻakitautolu ʻoku tau lele ke maʻu ha kalauni ʻoku ʻikai ʻauha ʻamuimui.)
GUTU 'O E TOKOUA
Lea Fakatātā 16:32Modern Bible↗Share↗Ko ia ʻoku fakatotoka ki he ʻita ʻoku lelei hake ia ʻi ha taha ʻoku mālohi; pea pehē foki ia ʻoku faʻa pule ki hono loto ʻi ha taha ʻoku hamu ha kolo.
KO IA ʻOKU FAʻA PULE KI HONO LOTO = ʻOKU LELEI HAKE IA ʻI HA TAHA ʻOKU HAMU HA KOLO.
Lea Fakatātā 25:28Modern Bible↗Share↗Ko ia ia ʻoku ʻikai faʻa puleʻi hono laumālie ʻoʻona, ʻoku tatau ia mo e kolo kuo holoki hifo, pea ʻoku ʻikai hano ʻā.
KO IA ʻOKU ʻIKAI KE PULE KI HONO LOTO ʻOʻONA = KO HA KOLO KUO MAUMAUʻI + TAʻE HA ʻĀ.
1 Kolinitō 9:25Modern Bible↗Share↗Pea ko e tangata kotoa pē ʻoku fai feinga ke ne ikuna, ʻoku anga fakapotopoto ia ʻi he meʻa kotoa pē. Pea ko e moʻoni ʻoku nau fai ia ke maʻu ʻae pale popongofua; ka ko kitautolu ʻae pale taʻefaʻapopo.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G1467 egkrateuomai — ne fakalotolelei
Pea ko e tangata kotoa pē ʻoku fai feinga ke ne ikuna, ʻoku anga fakapotopoto ia ʻi he meʻa kotoa pē.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafo'ituitui — 'oku ou tuku fakataha 'a e ongo palovepi ni, koe'uhi 'oku fakatou lea 'a e ongo me'a ni 'aki 'a e fakatātā 'o ha KOLO. Ko e tangata 'oku ne pule ki hono laumālie 'oku lelei ange ia 'i ha taha 'oku ne kapasi ha kolo; pea ko e tangata 'oku 'ikai ha'ane pule 'oku HOKO ko ha kolo — kuo maumau, pea ta'ehanono 'ā. Ko e laumālie tatau pē ko e kolo ia kuo malu'i pe ko e kolo kuo maumau, pea ko e pule ko e faikehekehe ia. Pea 'oku tu'u hake 'a Paula ko hono tolu 'o e kau fakamo'oni: 'oku 'alu 'a e ikuna ki he tokotaha 'oku ne pule kiate ia, pea 'i he ngaahi me'a KOTOA PĒ. Ko ia 'oku ne feinga ki he ikuna kuo pau ke pule mu'a ia kiate ia; pea 'oku 'ikai 'aupito ke pala 'a hono pale.)
'AE MALU MO HONO FAKAHOKO
3.Senesi 39:9Modern Bible↗Share↗ʻoku ʻikai ha tokotaha ʻoku lahi hake ʻiate au ʻi he fale ni; pea naʻe ʻikai te ne taʻofi au mei ha meʻa ʻe taha, ka ko Koe pe, koeʻuhi ko hono uaifi koe: pea ʻe fēfē ʻeku fai ʻae hala lahi ni, ke u halaia ai ki he ʻOtua?”
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ H2398 chata
KO ĒNI, ‘E LAVA FEFEE KE U FAI ‘A E KOVI LAHI KO ĒNI, ‘O FAI ANGAHALA KI HE ‘OTUA?
4.Senesi 39:12Modern Bible↗Share↗Pea naʻa ne puke ki hono kofu, ʻo ne pehē, “Haʻu ke ta mohe;” ka naʻe siʻaki ʻe Siosefa hono kofu ʻi hono nima, ka ka hola ia ʻo hao kituʻa.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ⚑ H5127 nus — Hola
NE TE'EKI TE NE TUKU 'A HONO KOFU 'I HONO NIMA + HE NE HOLA, PEA 'ALU 'IATA MEI AI.
5.2 Timote 2:22Modern Bible↗Share↗Ke ke puna foki mei he ngaahi holi fakatalavou: ka ke tuli ki he māʻoniʻoni, mo e angatonu, mo e ʻofa, mo e melino, kiate kinautolu ʻoku ui ki he ʻEiki ʻi he lotomaʻa.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G5343 pheugo
Ke ke puna foki mei he ngaahi holi fakatalavou + ka ke tuli ki he māʻoniʻoni, mo e angatonu, mo e ʻofa, mo e melino.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko Siosefa ko e ʻata ia ʻo e fekau kimuʻa pea tohi ʻae fekau. Naʻe tuʻu ʻo teuteu ʻene tali ʻi he teʻeki ai ke hoko ʻae ʻahiʻahi — pea ʻe fai fēfē ʻeku fai ʻae kovi lahi ni, ʻo angahala ki he ʻOtua? — hangē pē ko e tuʻu teu ʻa e fili ʻa Taniela ʻi he teʻeki ai ke fai ʻae konga meʻakai. Pea ʻi heʻene puke ki hono kofu, naʻe tuku ʻe ia ʻa e kofu ʻo hola — nus (H5127, ke hola). ʻOku tohi ʻe Paula ʻa e meʻa tatau ki Tīmote ʻi ha lea ʻe taha: pheugo (G5343, ke hola) — hola foki mei he ngaahi holi ʻae kau talavou. Fakatokangaʻi eni: ʻoku ʻikai ko e lea ko e tuʻu ʻo tau, ka ko e HOLA — pea fakataha mo e hola, ha muimui: muimui ki he māʻoniʻoni, tui, ʻofa, melino. Naʻe mole ʻa Siosefa ʻi hano kofu ka naʻe tauhi maʻa ia ʻe ia.)
PĀ FAKAʻOSI
2 Pita 1:6Modern Bible↗Share↗Pea ki he ʻilo ʻae faʻa taʻofi; pea ki he faʻa taʻofi ʻae faʻa kātaki; pea ki he faʻa kātaki ʻae angafakaʻotua;
KI HE ʻILO ʻAE FAʻA TAʻOFI + KI HE FAʻA TAʻOFI ʻAE FAʻA KĀTAKI + KI HE FAʻA KĀTAKI ʻAE ANGAFAKAʻOTUA.
Taitusi 2:12Modern Bible↗Share↗ʻO ne akonekina ʻakitautolu, ke siʻaki ʻae anga taʻefakaʻotua mo e ngaahi holi fakamaama, ka tau moʻui anga fakapotopoto, mo māʻoniʻoni, mo angafakaʻotua, ʻi he māmani;
TAʻOFI ʻAE TAʻEʻOTUA MO E HOLI FAKAMĀMANI + MOʻUI FAKAPOTOPOTO, FAKAMĀʻONIʻONI, MO FAKAʻOTUA.
Taitusi 2:13Modern Bible↗Share↗ʻO tatali ki he ʻamanaki fakamonūʻia ko ia, mo e fakahā ʻi he nāunau ʻoe ʻOtua lahi, ko hotau Fakamoʻui ko Sisu Kalaisi;
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G1680 elpis
ʻO tatali ki he ʻamanaki fakamonūʻia ko ia + mo e fakahā ʻi he nāunau ʻoe ʻOtua lahi, ko hotau Fakamoʻui ko Sisu Kalaisi.
Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko ʻeni ʻa e fakatātā ʻo e fakamoʻoni kotoa. Ko e fakalongolongo ko ha fua ʻo e Laumālie, pea ko ha sitepu ʻi he ʻaluʻanga ʻoku kaka hake mei he tui ki he ʻofa. Ko e puleʻi ia ʻo e laumālie ʻoʻona; ko e ʻatamai fakapotopoto kuo teuteuʻi; ko e sino ʻoku ʻikai pule ki ai ha taha; ko e loto fakapapau ʻa Taniela; ko e vaʻe hola ʻa Siosefa. Pea ko hai ʻa hono akonaki? KO E ʻOFA — ko e ʻofa ʻa e ʻOtua ʻoku ʻomi ʻae fakamoʻui, ʻoku ne akoʻi kitautolu ke tau fakaʻikaiʻi ʻa e taʻeʻapasia mo e ngaahi holi fakamāmani, pea ke tau moʻui fakapotopoto, mo TALITALI ʻa e ʻamanaki monūʻia ko ia. ʻE lava ʻe he tangata fakalongolongo ke ne tukuange ha konga, koeʻuhi ʻoku ne talitali ha hā mai; pea ʻe ʻikai ʻaupito fakaʻaʻau ke popo hono kalauni, pea ʻe ʻikai ʻaupito mae.
LEA MĀHINO FAKAKALESI
These are the keywords for this study. Tap any dotted word in the verses above to see its meaning here.
mālū, faʻa taʻofi kita: ʻoku ʻikai ha lao ʻoku faʻa fai fekauʻi mo e ngaahi meʻa pehē
“ne fakalotolelei” — G1467 egkrateuomai — ke fakamā‘oni‘oni‘i ia pē
'Oku fakaangatuku 'e he tangata kotoa pē 'oku feinga ke ma'u 'a e ikuna 'i he me'a kotoa pē.
“Fakalata” — G1468 egkrates — mālohi ʻi ha meʻa, faʻa pule, mapule ki he ia
mo'oni, tonuhia, mā'oni'oni, faka'ehi'ehi
“Fakapotopoto” — G3525 nepho — ke faka'ehi'ehi mei he uaine, ke fakapotopoto, ke le'o
Ke fakapotopoto, ke le'o
“fakapotopoto” — G4996 sophronos — 'i he 'atamai lelei, fakaanga'anga
'oku totonu ke tau mo'ui fakapotopoto, mā'oni'oni, mo faka'otua
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ
“pule” — H4910 mashal — ke pule, ke maʻu ʻae pule, ke pule ʻo hangē ko ha tuʻi
oku lelei ange ia ‘oku ne pule‘i hono laumālie ‘i ha taha ‘oku ne lavaki ha kolo
“pule” — H4623 matsar — pule kiate ia, taʻofi
ko ia ʻoku ʻikai ke ne puleʻi hono laumālie ʻoʻona
“Filioʻi” — H7760 sum — ke ai, ke tuku, ke fokotuʻu
Na'e tu'utu'uni 'e Taniela 'i hono loto 'e 'ikai te ne fakalielia'i ia
“Hola” — H5127 nus — ke hola, ke hao
"Pea ne li'aki hono kofu 'i hono nima, 'o ne hola"
SIVI AKO
1. Kalētia 5:23 — Mo e angamalū, mo e taʻekona: pea ʻoku ʻikai ha fono ke taʻofi eni.
a) ‘oku ‘ikai ha fakahalaia
(e) taʻe ha fono
c) ta'e-fai-fakafeitu'u ki ha taha
2. 1 Pita 5:8 — Leʻo, pea faʻa vakai; koeʻuhi ko homou fili ko e tēvolo, ʻo hangē:
a) ko ha ʻāngelo ʻoe maama
e) ko ha kaiha'a 'i he po'uli
c) ko e laione ngungulu
3. Palovepi 16:32 — Ko ia ʻoku fakatotoka ki he ʻita ʻoku lelei hake ia ʻi ha taha ʻoku mālohi; pea pehē foki ia ʻoku faʻa pule ki hono loto ʻi ha taha ʻoku hamu ha:
a) ha taha ʻoku hamu ha kolo
b) e mālohi
c) ko ia ‘oku ne vahevahe ‘a e koloa
4. Palovepi 25:28 — Ko ia ia ʻoku ʻikai faʻa puleʻi hono laumālie ʻoʻona, ʻoku tatau ia mo e:
a) ko e nifo mafesi, mo e va'e hē mei he hokoto'anga
e) ko ha ʻā fehiʻa, mo ha ʻā ngalu
ko ha kolo kuo holoki hifo, pea ʻoku ʻikai hano ʻā
5. Loma 13:14 — Ka ke ʻai ʻekimoutolu ʻae ʻEiki ko Sisu Kalaisi, pea ʻoua naʻa tokonaki maʻae:
a) ʻae kakano, ke fai ʻae ngaahi holi ʻoe kakano
e) e sino, ko e hā te mou ai
c) ko e ʻaho ʻe taha
6. 2 Peter 1:6 — Pea ki he ʻilo ʻae faʻa taʻofi; pea ki he faʻa taʻofi:
a) kātaki
b) fakalotoʻeiki
c) 'ofa fakatautehina
7. Taitusi 2:12-13 — ʻO ne akonekina ʻakitautolu, ke siʻaki ʻae anga taʻefakaʻotua mo e ngaahi holi fakamaama, ka tau moʻui anga fakapotopoto, mo māʻoniʻoni, mo angafakaʻotua, ʻi he māmani; ʻO tatali ki he:
a) hono huhu'i 'o e koloa kuo fakatau
b) ko e ʻamanaki fakamonūʻia ko ia, mo e fakahā ʻi he nāunau ʻoe ʻOtua lahi, ko hotau Fakamoʻui ko Sisu Kalaisi
c) ko e ngaahi langi fo‘ou mo e fonua fo‘ou, ‘a ia ‘oku nofo ai ‘a e mā‘oni‘oni
KI'I TOHI TALI: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-a, 7-b
'E LAHI HONO VAHEVAHE 'O E AKO KO 'ENI
Ko e founga ‘oku ‘omi ai ‘e he ‘ata ‘a e maama: na‘e hola ‘a Siosifa, ‘o ne hao (Senesi 39:12); ka na‘e kei nofo pē ‘a Tevita ‘i Selusalema, ‘o ne sio, pea ne to‘o (2 Samiuela 11:1-4) — ko e tangata na‘e hola mo e tangata na‘e kei nofo, kuo teuteu ki hono ako fakafototu‘u pē ia.
ʻOku mahuʻinga ʻae ngaahi lea: ko e founga pule ʻi he Palovepi 16:32 ko e mashal (H4910, ke pule), pea ko e founga pule ʻi he Palovepi 25:28 ko e matsar (H4623, taʻofi) — ko e lea ʻe taha ko e pule māfimafi, pea ko e taha ko e taʻofi — fakaʻilongaʻi pe ko e hā ʻae lea ʻoku tuʻu ʻi he potu taki taha, pea ko e ʻuhinga ki ai.
Ko hono fakamatala ʻe he fuakava foʻou: ko kinautolu ʻoku ʻonautolu ʻa Kalaisi kuo nau tutuki ʻae kakano ki he kolosi fakataha mo hono ngaahi holi mo e ngaahi tui kovi (Kalētia 5:24), pea kapau ʻoku tau moʻui ʻi he Laumālie, tau ʻaʻeva foki ʻi he Laumālie (Kalētia 5:25) — ko e ngaahi folofola ʻoku tuʻu hoko atu ʻi he taula, ʻoku nau teuteu ki honau ako pē.
Naʻe malanga ʻaki ia fēfē: Naʻe faʻu fakakaukau ʻa Paula ki he māʻoniʻoni, mapuleʻi-kita, mo e fakamaau ʻe hoko mai, pea naʻe tetetete ai ʻa Filikisi (Ngāue 24:25) — ko e lea tatau ko e egkrateia (G1466, mapuleʻi-kita) ʻoku tuʻu ʻi he malanga ʻi he vahaʻa ʻo e māʻoniʻoni mo e fakamaau.
Founga ke ngāue'aki ia kiate koe: 'Oku ou taʻofi hoku sino, pea fakamoʻulaloa ia (1 Kolinito 9:27) — pea lele pehē, koeʻuhi ke ke lava ʻo maʻu (1 Kolinito 9:24).
Ko hono a'u atu ki he ta'engata: 'oku nau fai ia ke ma'u ha kalauni 'oku 'auha; ka ko kitautolu ko e taha 'oku ta'e'auha (1 Kolinitō 9:25) — ko e kalauni fakalāngilangi 'oku 'ikai ke mae (1 Pita 5:4), pea ko e 'amanaki fakamonū'ia ko ia, ko e hā mai fakalāngilangi (Taitusi 2:13).