Wathaga Roho Waku Atĩa? Ũrĩa Wathaga Roho Wake

Wĩgirĩrĩria nĩ hinya wa mũndũ wĩhũgũrĩirie na thĩinĩ wake mwene. Mũthingi nĩũkĩrĩkĩtie kwĩgwatithania ũhoro ũyũ: wĩgirĩrĩria nĩ wĩgirĩrĩria (self-control), maciaro ma Roho; na mũndũ ũrĩa ũũragĩrwo nĩguo nĩeendagia we mwene, ta ũrĩa Ahabu eendirie we mwene eke ũũru. Rĩu aira erũ mageka mokĩte ũhoro-inĩ ũcio wa ma. Kiugo gĩa Kĩngiriki nĩ egkrateia (G1466, self-control), gĩakĩrĩirwo igũrũ rĩa kratos (G2904, hinya) — hinya wa thĩinĩ, gwathĩrwo mwene igũrũ rĩa we mwene. Kiugo gĩa tene nĩ mashal (H4910, gwathana), kiugo kĩa mwathi; na mũndũ ũrĩa mũũgĩ ekĩragĩrĩria kiugo kĩu igũrũ rĩa roho wa mũndũ mwene. Ta rora wega ũndũ ũyũ: mũndũ no ateeke itũũra inene na atigwo agatahwo nĩ merirĩria make mwene. Ũrĩa wathaga roho wake nĩ mwega kũrĩ arĩa marĩ na hinya; na ũrĩa ũtarĩ na wathani nĩ itũũra inene rĩmomokete, rĩtarĩ na rũthingo, na thũ o yothe nĩĩtoonyaga wega. No maciaro maya makũraga kuuma kũrĩ Roho, ti kuuma mũtũũrĩre wa mehia. Tuĩkai andũ ehũgu meciiria. Menyererai. Rũgamiai mwĩrĩ. Amuai ngoro cianyu, o ta ũrĩa Danieli aamũire. Ũrĩrai, o ta ũrĩa Jusufu oorire. Nĩgũkorwo wega wa Ngai nĩguo ũtũrutaga kũrega ũhoro-ũtarĩ-wa-Ngai na merirĩria ma thĩ ĩno, na mũndũ ũrĩa wĩgirĩrĩirie athiiaga na ihenya nĩ ũndũ wa thũmbĩ ĩrĩa ĩtarĩ hũthũka. Thigaga ũhoro ũyũ.

ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:

MSINGĨ ŨRIA WARĨKĨTIE GŨAKWO — WĨGIE

Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩa Kerĩ nĩkĩoimbũraga ma o ĩyo kuuma kũrĩ aira angĩ erũ.

(Meciria makwa niĩ mwene — ta rora mũhĩrĩga wa ciugo, tondũ nĩ ithatũ kuuma nyũmba ĩmwe. egkrateia (G1466, kwĩgirĩrĩria) nĩyo matunda mwene; egkrateuomai (G1467, gwĩka wĩgirĩrĩria) nĩ gwĩkwo kwa ũguo; egkrates (G1468, ũrĩ hinya thĩinĩ wa ũndũ) nĩ mũndũ we mwene, o ta ũrĩa gwĩtwo thĩinĩ wa Titus 1:8 — mũhoreri, mũthingu, mũtheru, ũrĩa wĩgirĩrĩirie. Na ciothe ithatũ nĩ ciakĩtwo igũrũ rĩa kratos (G2904, hinya) — wathani, hinya, ũhoti. Ngai nĩathuurire kiugo kĩa HINYA harĩ matunda maya. Kwĩgirĩrĩria ti waagi wa hinya; nĩ hinya ũgarũrũrĩtwo na mũico gũthiũrũrũka na thĩinĩ, mũndũ akorwo na ũtongoria wake mwene igũrũ rĩake we mwene. Na rora nepho (G3525, kwĩrega njoohi): Ũtaũri wa Strong uugaga nĩ kũgĩa na ũũgĩ, gũikara mũhũthũ. Mũndũ ũrĩa ũhorete nĩwe mũndũ ũrĩa wĩiguĩte.)

(Meciria makwa mwene — thimo icio igiri ciaragia ũrutani ũmwe na ciugo igiri, na ũthuuri wa ciugo ũcio ũtũrutaga ũndũ. Thimo 16:32 kiugo nĩ mashal (H4910, gwathana) — kiugo kĩa wathani, kĩrĩa kĩhũthagĩrwo harĩ matheri marĩa maigĩrwo gwathana mũthenya na ũtukũ (Kĩambĩrĩria 1:18), o na harĩ Jusufu ũrĩa aatuirwo mwathi wa bũrũri wothe wa Misiri (Kĩambĩrĩria 45:8). Thimo 25:28 kiugo nĩ matsar (H4623, kwĩgirĩrĩria), kĩrĩa kiumaga kuuma atsar (H6113, kũhingĩrĩria). Kiugo kĩmwe nĩ mũthamaki ũikarĩte gĩtĩ-inĩ kĩa ũnene; kĩngĩ nĩ kũhingĩrĩria kũrĩa kũnyiitĩrĩire rũthingo. Ngai atarĩte roho wa mũndũ mwene ũrĩ wathani wa kwathanwo na o na itũũra rĩa kũrangĩrwo.)

MUHURI WA KWAMBĨRĨRIA

(Meciria makwa mwene — ambĩrĩria kũmenya atĩ temperance nĩ ũrĩkũ: nĩ MATUNDA, na matunda macio nĩ ma Roho. egkrateia (G1466, self-control) nĩ ya mũico ya icio kenda cietanĩtwo, na kiugo kĩu gĩakĩtwo igũrũ rĩa kratos (G2904, power) — hinya wa na thĩinĩ, ũtongoria wa mwene igũrũ rĩa we mwene. Naruo rũrĩ na mehia rũtingĩkũrithia matunda macio; nĩ Roho ũrĩakũragia thĩinĩ wa arĩa mathiiaga na Roho. Na ũhoro wa maũndũ macio-rĩ, gũtirĩ watho.)

1. WATHANI WA ROHO WA MUNDU MWENE

2. OHINGA IJINGA CIA MECIRIA MANYU — IGIRIRIA, MENYERERA

1. 1 Petero 1:13Modern Bible↗ Nĩ ũndũ ũcio, ikaragai mwĩhaarĩirie meciiria-inĩ manyu; tuĩkai andũ a kwĩrigagĩrĩria merirĩria ma mwĩrĩ; na mũige kĩĩrĩgĩrĩro kĩanyu biũ harĩ wega ũrĩa mũkaaheo hĩndĩ ĩrĩa Jesũ Kristũ akaaguũranĩrio.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G3525 nepho — Kwĩgirĩrĩria

(Meciiria makwa ma mwene — Petero ambagĩrĩria marũa make na kuuga, thondekai meciiria manyu mehaarĩrie kũruta wĩra, mũikarage mũĩgĩte; na aamamaliria na kuuga, ikaragai mwĩgitĩte, ikaragai mwĩiguĩte. Na hĩndĩ ya mũthia onanagia gĩtũmi: THŨ YANYU. nepho (G3525, gũtiga njohi) nĩ kuuga gũkorwo na meciiria mega, gũikara mwĩiguĩte. Meciiria matarĩ mehaarĩrie no ta itũũra rĩtarĩ na hingo; na mũrũthi nĩũthiũrũrũkaga, ũgĩcaria mũndũ wa kũmeria.)

3. CIANA CIA MŨTHENYA — RĨRĨA TWĨHERANIRIE NA TWĨGĨE NA WĨGACIRŨ

2. 1 Athesalonike 5:8Modern Bible↗ No kuona atĩ ithuĩ tũrĩ a mũthenya-rĩ, nĩtũtuĩke a kwĩgirĩrĩria maũndũ, twĩhumbĩte gako ga kũgitĩra gĩthũri karĩa ka wĩtĩkio na ka wendani, na tũgekĩra ũhoro wa kwĩrĩgĩrĩra ũhonokio taarĩ ngũbia ya kĩgera ya kũgitĩra mũtwe.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G3525 nepho — Kwĩgirĩrĩria

(Meciiria makwa mwene — arĩa maracoma nĩ ũtukũ maracoma, na arĩa marĩĩo nĩ ũtukũ marĩĩagwo (1 Athesalonike 5:7); no inyuĩ mũrĩ ciana cia mũthenya. Ta rora kĩrĩa mũndũ ũrĩa mũhũthũku ehumbaga: gathĩti ka gũkinga ngoro, na ngũbia ya kũgitĩra mũtwe. Ũhũthũku nĩ indo cia mbaara. Na ngũbia ĩyo nĩ KĨĨRĨGĨRĨRIO — meciiria ma mũndũ mũhũthũku nĩ meciiria ma kwĩrĩgĩrĩra, o ta ũrĩa Petero oigire: ikaragai mũrĩ ahũthũku, na mwĩrĩgĩrĩre nginya mũthia.)

4. MEHIA MATIGATHAMAKE — NDŨGACOKE GŨTONGORWO NĨ ŨNDŪ O NA ŨRĨKŨ

(Mecoya makwa mĩario — exousiazo (G1850, gwathana igũrũ rĩa) — Strong's oigaga, kũrehe rungu rwa hinya. Rĩrĩ nĩrĩo ithimo rĩa mũndũ wĩgirĩrĩirie harĩ maũndũ marĩa metĩkĩrĩkĩte: to gũtũũra wĩyũragia, nĩ rĩĩtĩkĩrĩku? no, nĩrĩngĩgĩa na hinya igũrũ rĩakwa? Kĩndũ gĩtĩkĩrĩku kĩrĩa gĩgwathaga nĩgĩtuĩkĩte mwathi waku; na gũtirĩ mũndũ ũngĩhota gũtungatĩra aathani eerĩ.)

3. Aroma 6:13Modern Bible↗ Ningĩ mũtikananeane ciĩga cia mĩĩrĩ yanyu mehia-inĩ, atĩ nĩguo ituĩke ta indo cia kũhũthĩrwo cia kwagana nacio, no nĩ kaba mwĩheanage kũrĩ Ngai, mũhaana ta andũ marutĩtwo gĩkuũ-inĩ makarehwo muoyo-inĩ na mũneanage ciĩga icio cia mĩĩrĩ yanyu kũrĩ we nĩguo ituĩke ta indo cia kũhũthĩrwo na gwĩka maũndũ ma ũthingu.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G3936 paristemi

(Meciiria makwa niĩ mwene — basileuo (G936, gũthamaka) nĩ kiugo kĩa mũthamaki: mehia macaragia gĩtĩ kĩa ũnene thĩinĩ wa mwĩrĩ ũrĩa ũkuaga: na kwĩgirĩrĩria gũkoragwo mūrĩ mũmenyereru, kuugaga atĩrĩ, gũtigathamaka. Na pronoia (G4307, kwĩhaarĩria mbere) nĩ kũheana kĩrĩrĩro — mathugundo ma kũrĩmĩrĩria mbere na ũmenyereri. Mũndũ ũrĩa ũrĩ mwĩmenyereri ndarĩ kĩrĩrĩro kĩa mũhiano wa mehia; ndaigagĩra thũ yake indo cia gũteithĩrĩrio. Ehumbaga Mwathani Jesũ Kristũ, na akaruta ciĩga cia mwĩrĩ wake kũrĩ Ngai.)

5. NGoro ĨRĨA ĨTUĨTE ITUA, NA MŨNDŨ ŨRĨA WĨGĨRAGA

(Meciria makwa mwene — sum (H7760, gũtua/kũiga) nĩ kuuga gũiga, kũhaanda: Danieli nĩ AIGĮTE ũndũ ũyũ ngoro-inĩ yake mbere ya irio cia mũthamaki gũigwo mbere yake. Itua rĩakinyire mbere ya kĩrĩa aaheirwo. Wĩgirĩrĩria ti wa gũciarwo ithaa-inĩ rĩa kũgerio; nĩ ũndũ wa gũtuĩka itua o mbere.)

2. 1 Akorinitho 9:25Modern Bible↗ Mũndũ o wothe ũrĩa ũhĩtahĩtanaga thĩinĩ wa mathako-rĩ, ehataga na akemenyeria maũndũ-inĩ mothe hatarĩ itherũ. Mekaga ũguo nĩguo maheo thũmbĩ ĩtarĩ ya gũtũũra; no ithuĩ twĩkaga ũguo nĩguo tũkaaheo thũmbĩ ya gũtũũra nginya tene.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G1467 egkrateuomai — ari na kwĩgirĩrĩria

(Meciiria makwa mwene — haha kiugo nĩ kĩĩhoro-inĩ, egkrateuomai (G1467, kwĩgirĩrĩria ũmwene) — gwĩtiga maũndũ arĩ ũhoro wa gwĩka. Na ta rora ũrĩa gũtariĩ: mwĩgirĩrĩri maũndũ-inĩ MOTHE, ti kũrĩ mamwe. Andũ arĩa marũgaga na igũrũ metũĩke thũĩ ya thũmbĩ ĩrĩa ĩngĩbutha, nĩmegiragĩrĩria maũndũ maingĩ marĩa metĩkĩrĩtio nĩ ũndũ wa kĩheo kĩmwe; githĩ tũtiagĩrĩirwo makĩria, ithuĩ arĩa turũgaga na igũrũ metũĩke thũmbĩ ĩrĩa ĩtangĩbutha o na rĩ.)

KANUA GA IRĪ

1 Akorinitho 9:25Modern Bible↗ Mũndũ o wothe ũrĩa ũhĩtahĩtanaga thĩinĩ wa mathako-rĩ, ehataga na akemenyeria maũndũ-inĩ mothe hatarĩ itherũ. Mekaga ũguo nĩguo maheo thũmbĩ ĩtarĩ ya gũtũũra; no ithuĩ twĩkaga ũguo nĩguo tũkaaheo thũmbĩ ya gũtũũra nginya tene.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G1467 egkrateuomai — ari na kwĩgirĩrĩria

(Meciiria makwa mwene — nyihagia thimo icio igĩrĩ hamwe, tondũ ciothe irĩ na ũhoro wa mbica ya ITOWNI. Mũndũ ũrĩa wathaga roho wake nĩ mwega gũkĩra ũrĩa wĩgwatĩire itaũni; na mũndũ ũrĩa ũtarĩ na ũtongoria WĨ itaũni — ĩrĩa yamomoka, na ĩtarĩ na thingo. Roho o ro ũrĩa wĩyo no atuĩke itaũni ĩgitĩirwo kana itaũni ĩmomoku, naguo ũtongoria nĩguo ũhoro ũrĩa ũtũmaga kũgĩe na ngũũrani. Nake Paũlũ akarũgama arĩ mũira wa gatatũ: ũhootani ũrutagĩrwo ũrĩa wĩyathaga we mwene, na maũndũ-inĩ MOTHE. O ũrĩa ũrũaga nĩguo aigue ũhootani, no nginya mbere atuĩke mwathi wake mwene thĩinĩ; na thũmbĩ yake ndĩrĩ hĩndĩ ĩngĩbutha.)

KĨĨRURU NA ŨHINGĨRIRIA

3. Kĩambĩrĩria 39:9Modern Bible↗ Gũtirĩ mũndũ ũngĩ mũnene nyũmba ĩno ũngĩrĩte. Mwathi wakwa ndangirĩrĩirie kĩndũ o nakĩ, tiga wee wiki, tondũ ũrĩ mũtumia wake. Ndaakĩhota atĩa gwĩka ũndũ ta ũyũ wa waganu njĩhĩrie Ngai?”

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ H2398 chata

(Meciiria makwa niĩ mwene — Jusufu nĩwe kĩĩruru kĩa watho kabere watho ũcio wandĩkwo. Icookio rĩake nĩrĩaigĩtwo rĩĩhaarĩirie mbere ya kũgerio kwoka — ingĩhota atĩa gwĩka waganu ũyũ mũnene, njĩhie mbere ya Ngai? — o ta ũrĩa itua rĩa Danieli rĩakoragwo rĩĩhaarĩirie mbere ya irio icio kũrehwo. Na rĩrĩa aamũnyiitire nguo yake, agĩtiga nguo yake na akĩũra — nus (H5127, kũũra). Paulo aandĩkĩra Timotheo ũndũ o ro ũcio na kiugo kĩmwe: pheugo (G5343, kũũra) — ũrai o na merirĩria ma wĩthĩ. Ta wone: kiugo ti ũguo rũgama wĩhũũre, no nĩ ŨRA — na hamwe na kũũra, kũrũmĩrĩra: rũmĩrĩrai ũthingu, wĩtĩkio, wendo, thayũ. Jusufu nĩ nguo aatigirie, no we mwene agĩikara atarĩ na thaahu.)

KŨHINGA

2 Petero 1:6Modern Bible↗ naguo ũmenyo mũwonganĩrĩrie na kwĩgirĩrĩria merirĩria ma mwĩrĩ; nakuo kwĩgirĩrĩria merirĩria macio-rĩ, mũkuonganĩrĩrie na gũkirĩrĩria; nakuo gũkirĩrĩria mũkuonganĩrĩrie na kwĩyamũrĩra Ngai;

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G1466 egkrateia — Kwĩgirĩrĩria

Tito 2:12Modern Bible↗ Wega ũcio wa Ngai nĩguo ũtũrutaga kũregana na maũndũ marĩa matarĩ ma kwĩyamũrĩra Ngai, na merirĩria mooru ma gũkũ thĩ, na gũtũũra twĩgirĩrĩirie merirĩria ma mwĩrĩ, na gũtũũra na mĩtũũrĩre ya ũngai na mĩrũngĩrĩru na ya kwĩyamũrĩra Ngai mahinda-inĩ maya tũrĩ

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G4996 sophronos — Na wĩathĩ

(Meciiria makwa ma mwene — ũyũ nĩguo ũrũgamĩrĩri wa ũira wothe. Kwĩgirĩrĩria nĩ itunda rĩa Roho, na ũi wa ngathĩ ĩrĩa ĩambatagĩra kuuma wĩtĩkio nginya wendo. Nĩ watho wa roho wa mũndũ we mwene; nĩ meciiria ma kũhũthũka mahaarĩirio; nĩ mwĩrĩ ũtarĩ na wathani wa mũndũ o wothe; nĩ ngoro ya Danieli ĩrĩa yatuĩte itua; nĩ magũrũ ma Jusufu marĩa moorire. Na nũũ mũrutani wa ũndũ ũyũ? WĨAGA — wega wa Ngai ũrĩa ũrehaga ũhonokio nĩũtũrutaga gũkaana ũthaahu na merirĩria ma thĩ, na gũtũũra na kwĩhũthũka, TWĨTĨRĨRIE kĩĩrĩgĩrĩro kĩu kĩrathimĩku. Mũndũ ũrĩa wĩgirĩrĩirie no atigane na gĩcunjĩ, tondũ etĩrĩirie kuonekana kwa Mwathani; naguo thũmbĩ yake ndĩrĩ hĩndĩ ĩngĩbutha, kana ĩhoonge.)

CIUGO CIA KIRIIKI

CIUGO CIA KIHEBERI

KĨGERANIO GĨA GWĨMENYERIA

ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA

Ũrĩa ciugo ciothe ciarĩ na bata: watho ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Thimo 16:32 nĩ mashal (H4910, gwathana), na watho ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Thimo 25:28 nĩ matsar (H4623, kwĩgirĩrĩria) — kiugo kĩmwe nĩ ũthamaki, kĩrĩa kĩngĩ nĩ kwĩgirĩrĩria — menya kiugo kĩrĩa kĩrĩ handũ harĩkũ, na gĩtũmi kĩa ũguo.

Kĩrĩkanĩro kĩerũ kĩmataarĩria atĩa: acio marĩ a Kristo nĩmambĩte mwĩrĩ wao mũtĩ-igũrũ hamwe na merirĩria na thoguo ciaguo (Agalatia 5:24), na tũngĩtũũra na Roho-rĩ, nĩtũthiiage o na Roho ũcio (Agalatia 5:25) — Maandĩko marĩa marũmĩrĩire thuutha wa gĩcemi kĩu, mehaarĩirie wĩruti wamo wĩ wonjoru.

Ũrĩa ĩkinyagĩrĩra tene na tene: mao meekaga ũguo nĩguo makinyie thũmbĩ ĩrĩa ĩbuthaga; no ithuĩ tũkinyie ĩrĩa ĩtabuthaga (1 Akorinitho 9:25) — thũmbĩ ya riri ĩrĩa ĩtaũmaga (1 Petero 5:4), na kĩĩrĩgĩrĩro kĩu kĩrathimĩtwo, kuonana kũu kwa riri (Tito 2:13).

Bibilia Yugaga Atĩa Ũhoro wa Kwĩgirĩrĩria (Temperance)? — Gĩcunjĩ gia 2 · Maandĩko ma KJV marĩ na Nambari cia Strong's

KIAMBĪRĪRIA

ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:

MSINGĨ ŨRIA WARĨKĨTIE GŨAKWO — WĨGIE

MUHURI WA KWAMBĨRĨRIA

1. WATHANI WA ROHO WA MUNDU MWENE

2. OHINGA IJINGA CIA MECIRIA MANYU — IGIRIRIA, MENYERERA

3. CIANA CIA MŨTHENYA — RĨRĨA TWĨHERANIRIE NA TWĨGĨE NA WĨGACIRŨ

4. MEHIA MATIGATHAMAKE — NDŨGACOKE GŨTONGORWO NĨ ŨNDŪ O NA ŨRĨKŨ

5. NGoro ĨRĨA ĨTUĨTE ITUA, NA MŨNDŨ ŨRĨA WĨGĨRAGA

KANUA GA IRĪ

KĨĨRURU NA ŨHINGĨRIRIA

KŨHINGA

CIUGO CIA KIRIIKI

CIUGO CIA KIHEBERI

KĨGERANIO GĨA GWĨMENYERIA

ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA

Well done — keep going.

SOURCES & CREDITS