He Aha ka ʻŌlelo a ka Baibala e Pili ana i ka Hoʻomalu Pono (Temperance)? — ʻĀpana 2 · Nā Palapala Baibala KJV me nā Helu Strong's
HĀPANA 2 · HE HAʻAWINA HOU I KŪKULU ʻIA MA LUNA O KE AʻO PALAPALA HEMOLELE KUMU
Ho'omalu — Ke A'o Kumu Baiboa
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
He ikaika ko ke kanaka i huli ʻia i loko iho iā ia iho ke ʻano hoʻomalu ʻano. Ua hoʻonoho mua ke kumu i kēia: ʻo ka hoʻomalu ʻano, ʻo ia ka hoʻomalu pono iā ia iho, kekahi hua o ka ʻUhane; a ʻo ke kanaka i nele i kēia, kūʻai aku ʻo ia iā ia iho, e like me kā ʻAhaba kūʻai iā ia iho e hana hewa ai. I kēia manawa, hele mai nā hōʻike hou i ka ʻoiaʻiʻo hoʻokahi. ʻO ka huaʻōlelo Helene ʻo egkrateia (G1466, hoʻomalu pono iā ia iho), i kūkulu ʻia ma luna o kratos (G2904, ka mana) — ka mana i loko, ka lanakila ma luna iho ou. ʻO ka huaʻōlelo kahiko ʻo mashal (H4910, e aliʻi ai), ʻo ia ka huaʻōlelo no ke kiaʻāina; a ʻo ke kanaka naʻauao, kau ʻo ia i kēlā huaʻōlelo ma luna o ka ʻuhane ponoʻī o ke kanaka. E hoʻomanaʻo pono i kēia: hiki i ke kanaka ke hopu i ke kūlanakauhale a hopu ʻia naʻe ʻo ia e kona iho makemake ʻino. ʻO ka mea hoʻomalu i kona ʻuhane, ʻoi aku kona maikaʻi i ka mea ikaika; a ʻo ka mea nele i ka hoʻomalu, he kūlanakauhale ua wāwahi ʻia, me ka pā ʻole, a hele wale mai kēlā ʻenemi kēia ʻenemi i loko. Akā, ulu mai kēia hua mai ka ʻUhane mai, ʻaʻole mai ke ʻano hewa mai. E noʻonoʻo pono. E kiaʻi mau. E hoʻomalu i ke kino. E hoʻoholo i loko o kou naʻau, e like me kā Daniela hoʻoholo. E holo ʻoe, e like me kā Iosepa holo. No ka mea, aʻo mai ka lokomaikaʻi iā kākou e hōʻole i ka hewa a me nā makemake o kēia ao, a ʻo ke kanaka i hoʻomalu iā ia iho, holo ʻo ia no ka lei aliʻi ʻaʻole e mae ana. E huli pono ʻoe i kēia.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. He aha ke ʻano ʻoluʻolu (temperance), a mai hea mai ia — mai ke ʻano hewa mai, a mai ka ʻUhane mai paha?
2. He aha kekahi kanaka nāna e hoʻomalu ana i kona ʻuhane iho, a he aha kekahi kanaka i loaʻa ʻole ka hoʻomalu ma luna ona?
3. Pehea la e hoʻomalu ai ke kanaka ʻanoʻai iā ia iho i kona kino, a he aha ke kalaunu i hoʻonohonoho ʻia i mua ona?
KA HOʻOKUMU I HOʻOKAHUA MUA ʻIA — KA HOʻOMALU KINO
KE KUMU → HE HOʻOMĀLU KINO KA HOʻOMANAWANUI, HE HUA O KA ʻUHANE (GALATIA 5:23).
KA HOOKUMU → AOLE I LOAA IA AHABA KA HOOMALU ANA I KONA KUKO, A KUAI AKU IA IA IHO E HANA I KA HEWA (1 NA ALII 21:20).
KA HOʻOKUMU → NO KA MEA ʻAI HOʻOKAHI KĀ ʻESAU I KŪʻAI AKU AI I KONA PONO HĀNAU MUA (HEBERO 12:16).
KA HOʻOKUMU → IKE ʻO EVA + AKO + LAWE = KE KUKO O KA ʻIʻO + KE KUKO O NĀ MAKA + KA HAʻANOʻU O KE OLA (GENESIS 3:6; 1 IOANE 2:16).
KA HOOKUMU → UA AO O KRISTO I KE KAULIKE MA NA MEA ANA I HOOMAAUHIA'I (HEBERAO 5:8).
KA KUMU → HOʻOHAʻAHAʻA ʻO KRISTO IĀ IA IHO A LILO I MEA HOʻOLOHE A HIKI I KA MAKE (PILIPI 2:8).
KE KUMU → O KELA KANAKA KEIA KANAKA E HOOKELA ANA, UA PAULELE OIA I NA MEA A PAU (1 KORINETO 9:25).
Ke hōʻoiaʻiʻo nei kēia Māhele 2 i ka ʻoiaʻiʻo hoʻokahi mai kekahi pūʻulu mea hōʻike hou mai.
(Koʻu manaʻo pilikino — e nānā i ka ʻohana huaʻōlelo, no ka mea, ʻekolu lākou mai kekahi hale hoʻokahi. ʻO egkrateia (G1466, self-control) ʻo ia ka hua ponoʻī; ʻo egkrateuomai (G1467, to exercise self-restraint) ʻo ia ka hana ʻana; ʻo egkrates (G1468, strong in a thing) ʻo ia ke kanaka ponoʻī, e like me ka mea i Tito 1:8 — mālama pono, pono, hemolele, ʻoluʻolu. A ʻo lākou a ʻekolu, i kūkulu ʻia ma luna o kratos (G2904, power) — ke aupuni, ka mana, ka ikaika. Ua koho ke Akua i kekahi huaʻōlelo o ka MANA no kēia hua. ʻAʻole ʻo ka ʻoluʻolu he nāwaliwali; he ikaika ia i hoʻohuli ʻia i loko, he kanaka i loaʻa ka lanakila ma luna o kona iho. A e nānā i ka nepho (G3525, to abstain from wine): ke ʻōlelo nei ʻo Strong, ʻo ia ke ʻano noʻonoʻo pono, e noho makaʻala mau. ʻO ke kanaka mālama pono, ʻo ia ke kanaka makaʻala.)
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ua ʻōlelo nā ʻōlelo naʻauao ʻelua i kekahi aʻo hoʻokahi me nā huaʻōlelo ʻelua, a ke aʻo mai nei ke koho i kekahi mea iā kākou. I ka Solomona 16:32, ʻo ka huaʻōlelo he mashal (H4910, e hoʻomalu), ka huaʻōlelo o ka aupuni, i hoʻohana ʻia no nā mālamalama i hoʻonohonoho ʻia e hoʻomalu ma luna o ke ao a me ka pō (Kinohi 1:18), a no Iosepa i hoʻonohoʻia i haku ma luna o ka ʻāina a pau o ʻAigupita (Kinohi 45:8). I ka Solomona 25:28, ʻo ka huaʻōlelo he matsar (H4623, hoʻomalu), mai loko mai o atsar (H6113, e kāohi). Hoʻokahi huaʻōlelo he kiaʻāina ma ka noho aliʻi; a ʻo kekahi huaʻōlelo he kāohi e paʻa ai ka pā. Ke helu nei ke Akua i ka ʻuhane ponoʻī o ke kanaka he aupuni e hoʻomalu ʻia a he kūlanakauhale hoʻi e kiaʻi ʻia.)
HELU MŌĀKĀKA MUA
Galatia 5:22Kaʻana Like↗Aka, o ka hua na ka Uhane, oia ke aloha, ka olioli, ke kuikahi, ke ahonui, ka lokomaikai, ka maikai, ka manaoio
KA HUA O KA UHANE = ALOHA + OLIOLI + MALUHIA + AHONUI + LOKOMAIKAʻI + PONO + MANAʻOʻIʻO.
Galatia 5:23Kaʻana Like↗Ke akahai, ka pakiko; aohe kanawai papa mai ia mau mea.
Ke akahai + ka pakiko + aohe kanawai papa mai ia mau mea.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — e nānā mua i ka mea NO KA ʻANO PONO: he HUA ia, a no ka ʻUhane ka hua. ʻO ka egkrateia (G1466, ke akāhai ponoʻī) ka hope loa o nā mea ʻeiwa i kapa ʻia, a ua kūkulu ʻia ka huaʻōlelo ma luna o ke kratos (G2904, ka mana) — he mana i loko, he lanakila ma luna o kou ponoʻī iho. ʻAʻole hiki i ke ʻano hewa ke hoʻoulu i kēia hua; na ka ʻUhane e hoʻoulu ia i loko o ka poʻe e hele ana ma ka ʻUhane. A no kēia mau mea ʻaʻohe kānāwai.)
1. KA HOʻOMALU ʻANA MA LUNA O KA ʻUHANE PONOʻĪ O KE KANAKA
1.Solomona 16:32Kaʻana Like↗Maikai ke ahonui mamua o ka ikaika; A o ka mea hoomalu i kona uhane mamua o ka mea hoopio I ke kulanakanhale.
O KA MEA HOOMALU I KONA UHANE = MAIKAI IA MAMUA O KA MEA HOOPIO I KE KULANAKAUHALE.
(Koʻu manaʻo pilikino — ʻo ka huaʻōlelo ʻo mashal (H4910, e alakaʻi), ka huaʻōlelo o ka noho aliʻi. Ke helu nei ke Akua i ke kanaka e alakaʻi ai i kona ʻuhane ponoʻī ma mua o ka mea ikaika, ma mua hoʻi o ka mea hoʻopio i ke kūlanakauhale. ʻO ka noho aliʻi nui loa, aia nō i loko.)
2.Solomona 25:28Kaʻana Like↗O ke kulanakauhale hiolo, aohe pa, Oia ke kanaka hoomalu ole i kona uhane iho.
O KA MEA NĀNĀ ʻOLE I KONA UHANE PONOʻĪ = HE KŪLANAKAUHALE I WĀWAHIʻIA + ʻAOHALE PĀ.
(Ko'u mau mana'o pono'ī — ma'ane'i, 'o ka huaʻōlelo he matsar (H4623, control), mai ka atsar (H6113, to restrain): ka ho'ōki'ōki'i. Ke 'ole ka ho'ōki'ōki'i, 'a'ohe pā; a ma kahi i hina ai nā pā, hele mai nā 'enemi a pau.)
2. E KĀʻEI I NĀ PUHAKA O KO ʻOUKOU NAʻAU — E KŪOʻO, E MAKAʻALA
1.Petero I. 1:13Kaʻana Like↗No ia mea, e kaei oukou i ka puhaka o ko oukou naau, e kuoo, a e hoomau i ka lana ana o ka manao, no ke alohaia mai i ka wa e hoikea mai ai o Iesu Kristo;
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3525 nepho — Kūoho
E KĀKOʻO I NĀ PŪHAKA O KO ʻOUKOU NAʻAU + E HOʻOKĒLĒ + E LANA KA MANAʻOLANA A HIKI I KA HOPENA.
2.Petero I. 5:8Kaʻana Like↗E kuoo, a e makaala; no ka mea, e like me ka liona uwo, pela no e holoholo nei ko oukou enemi, o ka diabolo, e imi ana i kana mea e ale ai.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3525 nepho — Kūoho
E NOHO MĪOI, E MAKAʻALA + KO ʻOUKOU ʻENEMI, ʻO KA DIABOLO, E HELE AʻE NEI E LAKE ANA E LIKE ME KA LIONA E UWŌ ANA.
(Kuʻu mau manaʻo ponoʻī — Hoʻomaka ʻo Petero i kāna leka me ka ʻōlelo, e hoʻomākaukau i ko ʻoukou naʻau no ka hana, e kūpono ka noʻonoʻo; a hoʻopau ʻo ia me ka ʻōlelo, e kūpono ka noʻonoʻo, e makaʻala. A i ka hoʻopau, hōʻike ʻo ia i ke kumu: kou ʻENEMI. ʻO nepho (G3525, ke kāʻoki ʻana mai ka waina) ke ʻano, e noʻonoʻo pono, e noho makaʻala mau. ʻO ka naʻau i hoʻomākaukau ʻole ʻia, ʻo ia ke kūlanakauhale i nele i ka pā; a hele ka liona a puni, e ʻimi ana i mea nāna e hoʻopau.)
3. NĀ KEIKI O KA LĀ — E KIAʻI KĀKOU A E KŪPONO
1.Tesalonike I. 5:6Kaʻana Like↗Mai hiamoe hoi kakou e like me kekahi poe; aka, e kiai kakou me ke kuoo.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3525 nepho — Kūoho
Mai hiamoe hoi kakou e like me kekahi poe + e kiai kakou me ke kuoo.
2.Tesalonike I. 5:8Kaʻana Like↗Aka, o kakou ka poe o ke ao, e kuoo kakou, e komo ana i ka pale umauma o ka manaoio a me ke aloha; a i ka papale koa hoi o ka manaolana i ke ola.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3525 nepho — Kūoho
E MĀKAUKAU KĀKOU, KA POʻE O KE AO, MA KA NOʻONOʻO PONO + KA PALE UMAUMA O KA MANAʻOʻIʻO A ME KE ALOHA + A I MAHIOLE, KA MANAʻOLANA O KE OLA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ka poʻe hiamoe, hiamoe lākou i ka pō, a ʻo ka poʻe ʻona hoʻi, ʻona lākou i ka pō (1 Tesalonike 5:7); akā, he poʻe keiki ʻoukou na ke ao. E nānā i ka mea a ke kanaka kūoʻo e ʻaʻahu ai: he pale umauma, a me ka mahiole. ʻO ke akena, he mea kaua ia. A ʻo ka mahiole, ʻo ia ka MANAʻOLANA — ʻo ka noʻonoʻo kūoʻo, he noʻonoʻo manaʻolana ia, e like me kā Petero i ʻōlelo mai ai: e noho akena, a e manaʻolana a hiki i ka hopena.)
4. MAI HOʻOALIʻI ʻIA KA HEWA — ʻAʻOLE MA LALO O KA MANA O KEKAHI MEA
1.Korineto I. 6:12Kaʻana Like↗Ua ku i ke kanawai na mea a pau na'u, aole hoi e pono no'u na mea a pau. Ua ku i ke kanawai na mea a pau na'u, aole hoi e lanakila mai kekahi mea maluna iho o'u.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G1850 exousiazo
Ua ku i ke kanawai na mea a pau na'u + aole hoi e pono no'u na mea a pau + aole hoi e lanakila mai kekahi mea maluna iho o'u.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — exousiazo (G1850, e hoʻohana i ka mana ma luna) — Wahi a Strong, e hoʻolilo ma lalo o ka mana. Eia ka hoʻāʻo a ke kanaka hoʻomalu iā ia iho no nā mea kūpono: ʻaʻole wale, he pono anei ia? akā, e lanakila anei ia ma luna oʻu? ʻO kekahi mea kūpono e hoʻomalu ana iā ʻoe, ua lilo ia i haku nou; ʻaʻole hiki i kekahi ke hoʻoikaika na nā haku ʻelua.)
2.Roma 6:12Kaʻana Like↗Mai noho a lanakila mai ka hewa iloko o ko oukou kino make, i hoolohe oukou ia ia, ma kona kuko.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G936 basileuo
Mai noho a lanakila mai ka hewa iloko o ko oukou kino make.
3.Roma 6:13Kaʻana Like↗Aole hoi oukou e haawi i ko oukou mau lala i ka hewa i mau mea e lawehala ai; aka, e haawi aku ia oukou iho i ke Akua, a me ko oukou mau lala i mau mea e hana pono i ke Akua, me he poe ola la mai waena mai o ka poe make.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3936 paristemi
MĀ MĀLAMA ʻOLE I KO ʻOUKOU MAU LĀLĀ I KA HEWA + E HĒLU IĀ ʻOUKOU IHO I KE AKUA + KO ʻOUKOU MAU LĀLĀ I MEA HANA NO KA POʻOLOHILOHI.
4.Roma 13:14Kaʻana Like↗Aka, e aahu oukou i ka Haku ia Iesu Kristo, aole e hoomakaukau no ke kino mamuli o kona mau kuko.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G4307 pronoia
E AHO OUKOU I KA HAKU O IESU KRISTO + MAI HOʻOMĀKAUKAU I MEA E KŌ AI KO KE KINO KUKO.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo basileuo (G936, e alii ai) ka huaʻōlelo no ke aliʻi: ke ʻimi nei ka hewa i noho aliʻi ma loko o ke kino make, a ʻo ka pakiko e ʻōlelo mai, ʻaʻole ia e alii. A ʻo pronoia (G4307, ka noʻonoʻo mua ʻana) he hoʻomākaukau ia — he hoʻolālā akahele ʻana ma mua. ʻO ke kanaka i mālama pono i kona iho, ʻaʻole ia e hoʻomākaukau no ke ʻano hewa; ʻaʻole ia e hoʻāhu i nā mea kōkua no kona ʻenemi. Hoʻokomo ʻo ia iā Iesū Kristo ka Haku, a hāʻawi aku i nā ʻāpana o kona kino i ke Akua.)
5. KA NAʻAU I MANAʻO PAA ʻIA, A ME KE KANAKA PAKIKO ʻOLE
1.Daniela 1:8Kaʻana Like↗Ua paa ko Daniela manao aole e hoohaumia ia ia iho ma ka ai a ke alii, a me ka waina ana i inu ai: a noi aku la oia i ka luna o ka poe i poaia i hoohaumia ole oia ia ia iho malaila.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H7760 sum — manaʻo paʻa
UA MANAʻO ʻO DANIEL I LOKO O KONA NAʻAU → ʻAʻOLE ʻO IA E HOʻOHAUMIA IĀ IA IHO.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ʻo sum (H7760, e kau) ke ʻano he waiho, he kau: Ua KAU ʻo Daniela ia mea ma kona naʻau ma mua o ka waiho ʻana o ka ʻai o ke aliʻi i mua ona. Ua hiki mai ka manaʻo paʻa ma mua o ka puʻu ʻai. ʻAʻole i hānau ʻia ke akahai i ka hola o ka hoʻowalewale; ua hoʻoholo ʻia ia ma mua.)
2.Korineto I. 9:25Kaʻana Like↗O ka poe a pau i hooikaika i ka uku, ua pakiko no lakou ma na mea a pau. Ma ka lei mae wale lakou; aka, ma ka lei mae ole kakou.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G1467 egkrateuomai — he mea ʻai a inu pono ʻia
O KA POE A PAU I HOOIKAIKA I KA UKU, UA PAKIKO NO LAKOU MA NA MEA A PAU → KA LEI MAE OLE.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ma ʻaneʻi, he huaʻōlelo hana ka huaʻōlelo, egkrateuomai (G1467, e hoʻomalu iā ia iho), ʻo ia ka manaʻo lōkahi i ka hana. E nānā hoʻi i ke ana: ua hoʻomalu iā ia iho i NĀ mea a pau, ʻaʻole i kekahi mau mea wale nō. ʻO ka poʻe holo no ka leiʻaupuni e pau ana, ke hōʻole nei lākou iā lākou iho i nā mea kūpono he nui no kekahi makana hoʻokahi; pehea lā hoʻi ʻoi aku ka pono o kākou, e holo nei no ka leiʻaupuni ʻaʻole e pau.)
NĀ WAHA ʻELUA
Solomona 16:32Kaʻana Like↗Maikai ke ahonui mamua o ka ikaika; A o ka mea hoomalu i kona uhane mamua o ka mea hoopio I ke kulanakanhale.
O KA MEA NĀNĀ ʻOLE I KONA UHANE PONOʻĪ = HE KŪLANAKAUHALE I WĀWAHIʻIA + ʻAOHALE PĀ.
Korineto I. 9:25Kaʻana Like↗O ka poe a pau i hooikaika i ka uku, ua pakiko no lakou ma na mea a pau. Ma ka lei mae wale lakou; aka, ma ka lei mae ole kakou.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G1467 egkrateuomai — he mea ʻai a inu pono ʻia
O ka poe a pau i hooikaika i ka uku, ua pakiko no lakou ma na mea a pau.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — e hoʻonoho pū i nā ʻōlelo naʻauao ʻelua, no ka mea, ʻōlelo pū lāua ʻelua me ke kiʻi o kekahi KŪLANAKAUHALE. ʻOi aku ka maikaʻi o ke kanaka nāna e hoʻomalu i kona naʻau ma mua o ka mea nāna e hoʻopio i kekahi kūlanakauhale; a ʻo ke kanaka nele i ka hoʻomalu, ʻo ia HOʻI kekahi kūlanakauhale — i wāwahi ʻia, a nele i nā pā. ʻO ia hoʻokahi naʻau, he kūlanakauhala i mālama pono ʻia a i ʻole he kūlanakauhale i wāwahi ʻia, a ʻo ka hoʻomalu ke kumu o ka ʻokoʻa. A laila kū mai ʻo Paulo i ke kolu o ka mea hōʻike: na ka mea hoʻomalu iā ia iho ka lanakila, a ma NĀ mea a pau. ʻO ka mea e hoʻokūkū no ka lanakila, pono ʻo ia e hoʻomalu mua iā ia iho i loko; a ʻaʻole e pau kona lei aliʻi i ka pala.)
KA AKA A ME KA HOʻOKŌ ʻANA
3.Kinohi 39:9Kaʻana Like↗Aohe mea nui e ae oloko o keia hale, owau wale no; aole keia i paa aku i kekahi mea ia'u, o oe wale no, no ka mea, o kana wahine no oe. Pehea la wau e hana'i i keia hewa nui, a hana ino aku i ke Akua?
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ H2398 chata
PEHEA LA E HIKI AI IA'U KE HANA I KEIA HEWA NUI + HANA HEWA E KŪʻĒ I KE AKUA?
4.Kinohi 39:12Kaʻana Like↗Apo mai la kela ia ia ma ke kapa ona, i mai la, E moe kaua. Haalele iho la ia i kona kapa ma ka lima ona, holo aku la a hiki iwaho.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H5127 nus — mahuka
HAALELE OIA I KONA KAPA MALOKO O KONA LIMA + HOLO, A HELE AKU IA IWAHO.
5.Timoteo II. 2:22Kaʻana Like↗E haalele hoi i na kuko o ka wa opiopio; a e hahai mamuli o ka pono, o ka manaoio, o ke aloha, a me ka maluhia; me ka poe i kahea aku i ka Haku mai loko aku o ka naau maemae.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G5343 pheugo
E haalele hoi i na kuko o ka wa opiopio + a e hahai mamuli o ka pono, o ka manaoio, o ke aloha, a me ka maluhia.
(Koʻu manaʻo pilikino — ʻo Iosepa ke aka o ke kauoha ma mua o ke kākau ʻia ʻana o ke kauoha. Ua mākaukau kāna pane ma mua o ka hiki mai ʻana o ka hoʻowalewale — pehea lā wau e hana aku ai i kēia hewa nui, a e hana hewa aku i ke Akua? — e like nō me ka mākaukau ʻana o ka manaʻo o Daniela ma mua o ka ʻāina ʻai. A i ka wā i lālau ai ʻo ia i kona ʻaʻahu, haʻalele ʻo ia i ka ʻaʻahu a holo — nus (H5127, e holo). Ua kākau ʻo Paulo i ka mea hoʻokahi iā Timoteo ma ka huaʻōlelo hoʻokahi: pheugo (G5343, e holo) — e holo aku nō hoʻi mai nā makemake ʻōpiopio. E nānā pono: ʻaʻole ka huaʻōlelo he kū a hakakā, akā, HOLO — a me ka holo pū, aia kekahi hahai: e hahai i ka pono, ka manaʻoʻiʻo, ke aloha, a me ka maluhia. Ua nalowale iā Iosepa kona ʻaʻahu a ua mālama ʻo ia iā ia iho i ka maʻemaʻe.)
PANI ANA
Petero II. 1:6Kaʻana Like↗A me ka naauao, i ka pakiko; a me ka pakiko, i ke ahonui; a me ke ahonui, i ka haipule;
I KA NAAUAO KA PAKIKO + I KA PAKIKO KE AHONUI + I KE AHONUI KA HAIPULE.
Tito 2:12Kaʻana Like↗E ao mai ana ia kakou e pale aku i ka haihaia, a me na kuko hewa o keia ao, a e noho kakou ma ka uhauha ole, a ma ka pono, a ma ka haipule iloko o ke ao nei:
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G4996 sophronos — pono ka noʻonoʻo
E HŌʻOLE ANA I KA HOʻOMANA AKUA ʻOLE A ME NĀ KUKO O KO KE AO NEI + E NOHO ANA MA KA MANAO PONO, KA HOOPONO, A ME KA HAIPULE.
Tito 2:13Kaʻana Like↗E kiai ana hoi i ka manaolana e pomaikai ai, a me ka ikea nani ana mai o ke Akua nui a o ko kakou Ola o Iesu Kristo;
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G1680 elpis
E kiai ana hoi i ka manaolana e pomaikai ai + a me ka ikea nani ana mai o ke Akua nui a o ko kakou Ola o Iesu Kristo.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — eia ka huina o ka hōʻike a pau. He hua o ka ʻUhane ka pale ʻuhane, a he ʻanuʻu ma ke alapiʻi e piʻi ana mai ka manaʻoʻiʻo a i ke aloha. ʻO ia ke kānāwai o ka ʻuhane o kekahi kanaka iho; ka noʻonoʻo kūpono i hoʻomākaukau ʻia; ke kino ma lalo o ka mana o kekahi ʻole; ka naʻau paʻa o Daniela; nā wāwae holo o Iosepa. A ʻo wai ke kumu aʻo o ia mea? KA LOKOMAIKAʻI — ʻo ke aloha o ke Akua e lawe mai ana i ke ola, ke aʻo mai nei iā kākou e ʻōlelo ʻaʻole i ka manaʻoʻiʻo ʻole a me nā kuko o kēia ao, a e noho me ka noʻonoʻo kūpono, E NĀNĀ ana i kēlā manaʻolana pōmaikaʻi. Hiki i ke kanaka e hoʻomalu ana iā ia iho ke waiho i kekahi ʻāpana, no ka mea, ke nānā nei ʻo ia i kahi ʻikea mai; a ʻaʻole loa e pau kona lei aliʻi, ʻaʻole hoʻi e mae.)
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
ʻO kēia nā huaʻōlelo koʻikoʻi no kēia haʻawina. E kaomi i kekahi huaʻōlelo kikoʻī ma nā paukū ma luna e ʻike ai i kona manaʻo ma ʻaneʻi.
ʻaʻahu, kūlia: ʻaʻohe kānāwai e kūʻē mai i kēia mau mea
“he mea ʻai a inu pono ʻia” — G1467 egkrateuomai — e hoʻomalu iā ia iho
He mea kūʻokoʻa nā mea a pau ke kanaka e hoʻāʻo ana i ka lanakila.
“ʻAnaʻanai” — G1468 egkrates — ikaika i kekahi mea, akamai loa, hoʻomalu iā ia iho
kūoʻo, pono, hemolele, ʻanoʻanoʻe
“Kūoho” — G3525 nepho — e hōʻole i ka waina, e noʻonoʻo pono, e kiaʻi
E hoʻopaʻa manaʻo, e kiaʻi.
“pono ka noʻonoʻo” — G4996 sophronos — me ka noʻonoʻo pono, ma ke ʻano hoʻopaʻi ʻole
e noho pono kākou me ka noʻonoʻo maikaʻi, me ka pono, a me ke akamai i ke Akua
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI
“Kānāwai” — H4910 mashal — e hoʻomalu, e hoʻomalu ma luna, e alii
ʻoi aku ka maikaʻi o ka mea nāna e hoʻomalu i kona naʻau i ka mea nāna e hoʻopio i ke kūlanakauhale
“Kānāwai” — H4623 matsar — hoʻomalu, kāohi
he mea āna ʻaʻohe mana ma luna o kona ʻuhane iho
“manaʻo paʻa” — H7760 sum — e kau, e hoʻonoho, e hoʻonoho i kahi
Ua manaʻo iho ʻo Daniel i loko o kona naʻau ʻaʻole ia e hoʻohaumia iā ia iho
“mahuka” — H5127 nus — e holo, e pakele
Waiho aku la ia i kona lole ma kona lima, a holo aku la.
HOʻĀʻO HOʻOKOLOHUA
1. Galatia 5:23 — Ke akahai, ka pakiko: aohe kanawai papa mai ia mau mea:
a) ʻaʻohe hoʻopaʻi
b) aohe kanawai
c) ʻaʻohe manaʻo koʻikoʻi ʻana i ke kanaka
2. 1 Petero 5:8 — E kuoo, a e makaala; no ka mea, ko oukou enemi, o ka diabolo, e like me:
a) he ānela mālamalama
e) he aihue i ka pō
He liona uwō
3. Solomona 16:32 — Maikai ke ahonui mamua o ka ikaika; A o ka mea hoomalu i kona uhane mamua o ka mea hoopio I:
a) ka mea hoopio i ke kulanakanhale
b) ka mea ikaika
c) ka mea nāna e puunaue i ka waiwai pio
4. Solomona 25:28 — Oia ke kanaka hoomalu ole i kona uhane iho, ua like ia me:
a) he niho haʻihaʻi, a me ka wāwae haʻalulu
b) he pā kūlanalana, a me ka pā hikaka
He kūlanakauhale hiolo, aohe pa
5. Roma 13:14 — Aka, e aahu oukou i ka Haku ia Iesu Kristo, aole e hoomakaukau no:
a) ke kino, mamuli o kona mau kuko
b) ke kino, i ka mea e komo ai
c) ka lā ʻapōpō
6. 2 Peter 1:6 — A me ka naauao, i ka pakiko; a me ka pakiko:
a) ke ahonui
b) ka haipule
c) ka lokomaikaʻi hoahānau
7. Titu 2:12-13 — E ao mai ana ia kakou e pale aku i ka haihaia, a me na kuko hewa o keia ao, a e noho kakou ma ka uhauha ole, a ma ka pono, a ma ka haipule iloko o ke ao nei: E kiai ana hoi i:
a) ke kūʻai hoʻōla ʻana o ka waiwai i kūʻaiʻia
b) i ka manaolana e pomaikai ai, a me ka ikea nani ana mai o ke Akua nui a o ko kakou Ola o Iesu Kristo
c) nā lani hou a me ka honua hou, kahi e noho ai ka pono
KI'I PANE: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-a, 7-b
PEHEA KA LAULĀ O KĒIA HAʻAWINA
Pehea ka malu e hoʻoulu mai ai i ka mālamalama: Holo akula ʻo Iosepa, a puka akula ia i waho (Kinohi 39:12); akā, noho mālie ihola ʻo Dāvida ma Ierusalema, a ʻike akula, a lawe akula (II Samuela 11:1-4) — ke kanaka nāna i holo a me ke kanaka nāna i noho mālie, mākaukau no kona aʻo ponoʻī.
Pehea e koʻikoʻi ai nā huaʻōlelo: ʻo ke kānāwai i loko o Solomona 16:32, ʻo ia ʻo mashal (H4910, e hoʻomalu), a ʻo ke kānāwai i loko o Solomona 25:28, ʻo ia ʻo matsar (H4623, hoʻomalu) — ʻo kekahi huaʻōlelo he hoʻomalu aliʻi, a ʻo kekahi he kāohi ʻana — e hōʻailona i ka huaʻōlelo e kū ana i kahi hea, a no ke aha.
Pehea ka berita hou e wehewehe ai ia: ua kau ka poʻe no Kristo i ke kino ma ke kea me nā manaʻo hoʻohaʻahaʻa a me nā kuko (Galatia 5:24), a inā e ola ana kākou ma ka ʻUhane, e hele hoʻi kākou ma ka ʻUhane (Galatia 5:25) — nā palapala hemolele e kū pono ana ma hope o ka palapala kumu, mākaukau no kā lākou aʻo ponoʻī.
Pehea i haʻiʻōlelo ʻia: Ua kamaʻilio ʻo Paulo no ka pono, ke akahai, a me ka hoʻoponopono e hiki mai ana, a haʻalulu ʻo Felika (Na Hana 24:25) — ʻo ka huaʻōlelo hoʻokahi egkrateia (G1466, hoʻomalu pono) e kū ana i loko o ka haʻiʻōlelo ma waena o ka pono a me ka hoʻoponopono.
Pehea e hoʻohana ai iā ʻoe iho: E hoʻoluhi ana au i koʻu kino, a e hoʻolilo iā ia i kauwā (1 Korineto 9:27) — a pēlā hoʻi e holo ai, i loaʻa ai iā ʻoe (1 Korineto 9:24).
Pehea ia e hiki aku ai i ke ola pau ole: ke hana nei lākou i mea e loaʻa ai ka lei e pau ana; akā, ʻo kākou nei, i ka lei pau ʻole (1 Korineto 9:25) — he lei nani e mae ʻole ana (1 Petero 5:4), a me ka manaʻolana pōmaikaʻi, ka ʻikeʻa nani mai (Tito 2:13).
