Unsa ang Giingon sa Bibliya Mahitungod sa Maayo ug Daotan? — Ang Patukoranan · KJV nga mga Kasulatan uban sa mga Numero ni Strong
THE FOUNDATION · THE ORIGINAL STUDY, SET IN THE ANCIENT ORDER
Maayo ug Daotan — Sukaranang Doktrina sa Bibliya
PULONG SA PAGSUGOD
Duha ka butang ang nagatindog sa atubangan sa matag tawo ilalom sa langit: kinabuhi ug ang maayo sa usa ka bahin, kamatayon ug ang dautan sa pikas. Buot sa Ginoo nga ang iyang katawhan, sa dihang sila mahamtong na, magbansay sa ilang mga pagbati aron mahibalo sa kalainan sa duha. Tan-awa pag-ayo ang mga tawo nga nagabuhat ug dautan, kay ang Kasulatan nagapakita kanila sa dayag. Sila nasayod unsaon pagbuhat ug dautan apan walay kahibalo unsaon pagbuhat ug maayo. Nagaplano sila sa kadaot sa tinuyo. Sila naanad kaayo niini nga kini nahimong bahin nila, sama sa ilang kaugalingong panit. Sa kataposan sila dili gani makatulog gawas kon nakabuhat na sila ug daotan. Asa magsugod ang kasingkasing nga sama niana? Balik ngadto sa tanaman. Diha nagtindog ang kahoy sa kinabuhi, ug diha nagtindog ang kahoy sa kahibalo sa maayo ug dautan, ug ang usa ka yano nga sugo. Ang bitin miingon nga dili moabot ang kamatayon, ug nga mabuka ang ilang mga mata. Ang babaye nakakita, mikuha, mikaon, ug mihatag; ug ang mga mata sa ilang duha nabuka gayod. Apan ang kahibalo nga kadto naghatag kanila og labaw pa sa ilang makaya. Sila nasayod sa maayo, apan walay gahom sa pagbuhat niini. Sila nasayod sa dautan, apan walay gahom sa pagsukol niini. Ang kaulaw miabot, ug ang kahadlok miabot, ug sila nanago gikan sa presensya mismo diin sila gibuhat aron motindog sa atubangan. Sulod sa pila ka kaliwatan, ang tanang plano nga naporma diha sa kasingkasing sa tawo naliso ngadto sa dautan sa tanang panahon, ug kini nagpasubo sa Ginoo diha sa iyang kasingkasing. Bisan pa niana, sa dihang nahuman na ang paghukom, usa ka tawo naghimo ug halaran, ug ang Ginoo mibaho sa halad, ug misulti ug saad diha sa iyang kasingkasing. Giunsa nasayod ni Noe nga ang usa ka halad makatubag sa dautan? Ipundo ang maong pangutana hangtod sa kataposan, kay kini gitubag sa laing kahoy, pinaagi sa laing halad, sa makausa alang sa tanan. Ang saad nagabarog nga sigurado: bisan kinsa nga mamati mabuhi nga luwas, ug makapahulay gikan sa kahadlok sa dautan. Susiha kini.
TULO KA PANGUTANA NGA GITUBAG NINI NGA PAGTUON:
1. Unsa ang duha ka butang nga anaa sa atubangan sa matag tawo karon, ug unsang matanga sa kasingkasing ang gibuhat sa kadaotan?
2. Unsa ang gibuhat sa kahibalo sa maayo ug daotan diha sa lalaki ug sa babaye, ug nganong nanago sila gikan sa presensya sa Ginoo?
3. Sa dihang ang matag laraw sa kasingkasing sa tawo daotan lamang sa tanang panahon, unsa ang mitubag sa kadaotan, ug kinsa ang mopahulay gikan sa kahadlok sa kadaotan?
BUKSAN NGA ANGKLA
Hebreohanon 5:14Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Sa laing bahin, ang gahi nga pagka-on alang niadtong mga hamtong na, tungod sa ilang kasinatian sa pag-ila sa husto gikan sa sayop nga nabansay sa pag-ila sa maayo man ug daotan.
GAHI NGA PAGKA-ON = NIADTONG MGA HAMTONG NA → TUNGOD SA ILANG KASINATIAN SA PAG-ILA SA HUSTO GIKAN SA SAYOP NGA NABANSAY SA PAG-ILA SA MAAYO MAN UG DAOTAN.
(Ang akong personal nga mga hunahuna — kini ang gambalay sa tibuok pagtuon: ang maayo ug ang daotan ginganlan man nga managsama diha sa Kasulatan. Dili nga ang tawo kinahanglang motilaw sa daotan, apan nga ang mga pagbati kinahanglang matudloan aron mailhan kini ug isalikway. Ang pagtuon una nga motan-aw sa mga tawo nga nagabuhat ug daotan, unya sa tanaman diin misulod ang kahibalo, ug unya sa halaran diin gitubag ang daotan.)
1. KINABUHI UG MAAYO, KAMATAYON UG DAOTAN — ANG DUHA NGA GIBUTANG SA IMONG ATUBANGAN
1.Deuteronomio 30:15Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Tan-awa, karong adlawa gibutang ko sa imong atubangan ang kinabuhi ug kaayohan, ang kamatayon ug ang kadaotan.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H2896 towb — maayo
(Ang akong kaugalingong mga hunahuna — ang daotan, ra (H7451, evil), ginganlan nga kasukwahi sa maayo, towb (H2896, good), sa balikbalik latas sa Kasulatan. Ang duha gipahimutang nga magkatapad aron ang usa ka tawo makakat-on sa pag-ila kanila, sama sa pagbulag sa kahayag gikan sa kangitngit.)
2.Miquias 3:1Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Miingon ako, “Karon paminaw, kamong mga pangulo ni Jacob ug mga magmamando sa panimalay sa Israel: Dili ba husto man ang inyong pagsabot sa hustisya? (2) Kamo nga nasilag sa maayo ug nahigugma sa daotan, kamo nga milangkat sa ilang mga panit, sa ilang mga unod gikan sa ilang mga bukog—
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H2896 towb — maayo · ⚑ H3045 yada — kabalo
DILI BA HIGAYON NGA KAMO MAKAILA SA JUSTICIA? → KAMONG NAGDUMOT SA MAAYO, UG NAGHIGUGMA SA DAOTAN.
3.Panultihon 1:24Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Nagtawag ako, ug nagdumili kamo sa pagpaminaw; gitunol ko ang akong kamot, apan walay usa nga nanumbaling. (25) Apan wala kamo nagpakabana sa tanan kong pagbadlong kaninyo ug wala nagpanumbaling sa akong mga pagpaglong. (26) Kataw-an ko ang inyong kalisdanan, bugalbugalan ko kamo kung moabot ang mga makalilisang— (27) sa dihang mohasmag kaninyo ang inyong gikahadlokan nga sama sa unos ug ang katalagman mobanlas kaninyo sama sa alimpulos, sa diha nga ang kalisod ug ang kasakit modangat kaninyo. (28) Unya mosangpit sila kanako, ug dili ko sila pagatubagon; magtinguha gayod sila sa pagtawag kanako, apan dili nila ako mahikaplagan.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H6695 tsuqah — kasakit · ⚑ H6869 tsarah — kasakit
MITAWAG AKO, APAN KAMO NAGDUMILI → UNYA MOTAWAG SILA, APAN DILI KO SILA TUBAGON.
(Ang akong personal nga mga panghunahuna — ang kasakit, tsarah (H6869, distress), naggikan sa usa ka gamot nga nagpasabot og pig-ot: ang gipig-ot, gisilongan nga dapit sa kalag nga giataki. Ang kaguol, tsuqah (H6695, anguish), mao ang pagpit-os niana nga pag-ataki. Sa maong pig-ot nga kangitngit gidala sa Ginoo ang kahayag sa iyang kaluwasan, kon ang tawo mamati.)
4.Panultihon 1:29Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Tungod kay nagdumot sila sa kahibalo ug wala pilia ang pagkahadlok kang Yahweh (30) wala sila magtuman sa akong mga gitudlo, ug gisalikway nila ang tanan kung mga pagbadlong. (31) Magakaon sila sa bunga sa ilang mga paagi, ug uban sa bunga sa ilang mga laraw mapuno sila. (32) Kay ang yano mangamatay sa dihang motalikod sila, ug ang kawalay pagpakabana sa mga buangbuang mopukan kanila. (33) Apan si bisan kinsa kadtong maminaw kanako magauyo nga luwas ug makapahulay nga walay kahadlok sa katalagman.”
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H8085 shama · ⚑ H1847 daath — kahibalo
ILANG GIDUMTAN ANG KAHIBALO + WALA MOPILI SA PAGKAHADLOK SA GINOO → APAN ANG MAGAPATALINGHUG KANAKO MAGAPUYO NGA WALA ANG KABALAKA, UG MAHIMONG LINAWM GAWAS SA KAHADLOK SA KADAOTAN.
5.Isaias 5:20Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Alaot kadtong nagtawag sa daotan nga maayo, ug maayo ang daotan; kadtong nagpaila sa kangitngit ingon nga kahayag, ug ang kahayag ingon nga kangitngit; kadtong nagpaila sa pait ingon nga tam-is, ug ang tam-is ingon nga pait!
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H2896 towb — maayo · ⚑ H7451 ra — dautan
ALAOT = DAOTAN NGA GITAWAG NGA MAAYO + MAAYO NGA GITAWAG NGA DAOTAN → KANGITNGIT NGA GIPAILA NGA KAHAYAG.
2. ANG MGA TAWO NGA NAGABUHAT SA DAOTAN — UPAT KA MARKA, UG ANG DALAN SA MATARONG
1.Jeremias 4:22Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Kay ang pagkabuangbuang sa akong katawhan—wala sila makaila kanako. Mga hungog sila nga mga tawo ug wala silay panabot. Aduna silay kahibalo sa daotan, apan wala nasayod sa pagbuhat ug maayo.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3045 yada — kabalo
MAALAM SA PAGBUHAT UG DAOTAN + SA PAGBUHAT UG MAAYO WALA SILAY PANABOT = WALA SILA MAKAILA KANAKO.
2.Panultihon 24:8Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Adunay naglaraw nga magbuhat ug daotan— gitawag siya sa mga tawo nga agalon sa daotang mga laraw.
MGA YAWING PULONG SA GRIEGO⚑ H2803 chashab
ANG NAGLARAW SA PAGBUHAT UG DAOTAN = ISA KA TAWONG MALIMBUNGON.
3.Jeremias 13:23Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Mamahimo ba nga usbon sa katawhan sa Cush ang kolor sa ilang panit, o mausab sa leopardo ang iyang puntikpuntik? Kung mao kana, kamo usab sa inyong kaugalingon, bisan naanad na sa pagkadaotan, mamahimong makabuhat ug maayo.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3928 limmud — Naanad
NAANAD NA SA PAGKADAOTAN = ANG KOLOR SA PANIT SA KATAWHAN SA CUSH + ANG PUNTIKPUNTIK SA LEOPARDO, WALA MAUSAB.
4.Panultihon 4:14Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Ayaw sunda ang agianan sa daotan ug ayaw paglakaw sa dalan niadtong nagbuhat sa daotan. (15) Likayi kini, ayaw pag-adto niini; talikod gikan niini ug lakaw sa laing dalan. (16) Tungod kay dili sila makatulog hangtod dili sila makahimo ug daotan ug dili sila makatulog hangtod mapandol nila ang uban. (17) Tungod kay nagkaon sila ug tinapay sa kadaotan ug nag-inom sa bino sa kasamok.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan
DILI MOSULOD + TALIKDI KINI → KAY DILI SILA MAKATULOG, GAWAS KON MAKAHIMO SILA UG DAOTAN.
5.Panultihon 4:18Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Apan ang agianan sa tawo nga nagbuhat ug matarong sama sa unang kahayag nga modan-ag; nagkaanam kini ug kahayag hangtod nga mihayag na gayod. (19) Ang dalan sa daotan sama sa kangitngit—wala sila masayod kung unsa ang makapandol kanila.
ANG DALAN SA MATARONG = MASANAG NGA KAHAYAG, NAGADAN-AG UG LABI PA UG LABI PA HANGTUD SA HINGPIT NGA ADLAW → ANG DALAN SA DAUTAN = KANGITNGIT.
(Ang akong personal nga mga panabot — kini ang mga marka sa mga tawo nga nagabuhat ug daotan. Kulang sila sa kahibalo aron makabuhat ug maayo. Sila nagplano ug kadaot sa tinuyo. Nagkasagad sila hangtod nga kini mahimo nga sama sa kaugalingon nilang panit. Sa kataposan dili sila makatulog gawas kon nakabuhat sila ug sayop. Ug bahin sa kung unsa ang wala nila masabti mao kini: wala sila makakita, hangtod kini kadugay na, sa kadaot nga ilang gibuhat sa ilang kaugalingong kalag.)
3. ANG PENTATEUCH — GENESIS: ANG KAHOY, ANG PAGKAPUKAN, UG ANG DAOTANG KASINGKASING
1.Genesis 2:8Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Nagbutang si Yahweh nga Dios ug usa ka tanaman sa sidlakang bahin sa Eden, ug didto gibutang niya ang tawo nga iyang hinimo. (9) Gikan sa yuta gipatubo ni Yahweh nga Dios ang matag kahoy nga nindot tan-awon ug maayong kaonon. Lakip na niini ang kahoy sa kinabuhi nga anaa sa taliwala sa tanaman, ug ang kahoy sa kahibalo sa maayo ug sa daotan.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H1847 daath — kahibalo · ⚑ H2896 towb — maayo
TANANG KAHOY NGA NINDOT TAN-AWON UG MAAYO NGA KAN-ON + ANG KAHOY SA KINABUHI + ANG KAHOY SA KAHIBALO SA MAAYO UG DAUTAN.
(Ang akong kaugalingong mga hunahuna — matikdi ang mga kahoy. Ang matag kahoy maayo alang sa pagkaon. Unya ang kahoy sa KINABUHI mibarog nga bulag. Ug ang kahoy sa KAHIBALO sa maayo ug daotan mibarog usab nga bulag. Duha ka kahoy ang mibarog sa tunga, ug usa ra ka usa ang gidili.)
2.Genesis 2:15Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Gikuha ni Yahweh nga Dios ang lalaki ug gibutang niya didto sa tanaman sa Eden aron magtrabaho niini ug aron mag-atiman niini.
ANG GINOONG DIOS MIKUHA SA TAWO + GIPAHIMUTANG SIYA SA TANAMAN → ARON SA PAGATIMAN NIINI UG SA PAGABANTAY NIINI.
3.Genesis 2:16Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Si Yahweh nga Dios nagmando sa lalaki, nga nag-ingon, “Gawasnon ka nga mokaon gikan sa matag kahoy sa tanaman. (17) Apan dili ka angay nga mokaon gikan sa kahoy sa kahibalo sa maayo ug sa daotan, kay sa adlawa nga mokaon ka gikan niini, sigurado gayod nga mamatay ka.”
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H2896 towb — maayo · ⚑ H1847 daath — kahibalo
GAWASNON KA NGA MOKAON GIKAN SA MATAG KAHOY → APAN DILI GIKAN SA KAHOY SA KAHIBALO SA MAAYO UG DAOTAN → SA ADLAW NGA MOKAON KA NIINI, SIGURADO NGA MAMATAY KA.
(Ang akong kaugalingong mga hunahuna — ang Ginoo mihatag og daghan: sa TANANG kahoy, mokaon sa walay pagduhaduha. Usa lamang ka kahoy ang iyang gidili. Ug ang sugo gihatag ngadto sa TAWO, tungod kay ang babaye wala pa mahimo.)
4.Genesis 3:1Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Karon ang serpente mas labing mautok kay sa ubang mapintas nga mananap sa tanaman nga binuhat ni Yahweh nga Dios. Siya miingon ngadto sa babaye, “Miingon ba gayod ang Dios nga, 'Kinahanglan nga dili kamo mokaon gikan sa bisan unsa nga kahoy sa tanaman'”? (2) Ang babaye miingon sa serpente, “Makakaon kami sa tanang bunga sa kahoy sa tanaman (3) apan mahitungod sa bunga sa kahoy nga anaa taliwala sa tanaman, ang Dios miingon, 'Ayaw kamo pagkaon niini, o bisan paghikap niini, o kamo mamatay.'” (4) Ang serpente miingon sa babaye, “Dili gayod kamo mamatay. (5) Kay ang Dios nasayod nga sa panahon nga mokaon kamo niini maabli ang inyong mga mata, ug mahisama kamo sa Dios, nga nasayod sa maayo ug daotan.”
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3045 yada — kabalo
MIINGON ANG DIOS → MIINGON ANG SERPENTE: DILI GAYOD KAMO MAMATAY + MAHISAMA KAMO SA DIOS, NGA MAKAHIBALO SA MAAYO UG SA DAOTAN.
5.Genesis 3:6Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Sa dihang nakita sa babaye nga ang kahoy maayo nga kan-on, ug kini nindot sa mga mata, ug ang kahoy makadani nga makahimo sa tawo nga maalamon, mikuha siya sa bunga ug mikaon niini. Ug gihatagan niya ang iyang bana nga uban kaniya, ug mikaon siya niini. (7) Ang ilang mga mata nangaabli, ug nakamatngon sila nga sila hubo. Mitahi sila ug mga dahon sa igera ug gihimo nga pangtabon sa ilang mga kaugalingon.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3045 yada — kabalo · ⚑ H2896 towb — maayo
NAKITA + MIKUHA + MIKAON + GIHATAG → ANG MGA MATA NILANG DUHA NABUKSAN, UG SILA NAKAILA NGA SILA MGA HUBO.
(Ang akong personal nga mga hunahuna — walay kaulaw una niini. Ang kahibalo miabot, ug ang una nga gipakita niini kanila mao ang ilang kaugalingong pagkahubo. Ang kahibalo sa maayo ug sa daotan, nga walay gahum batok sa daotan, mosangpot sa kaulaw.)
6.Genesis 3:8Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Nadunggan nila ang kasikas ni Yahweh nga Dios nga nagalakaw sa tanaman sa kabugnaw sa adlaw, busa ang lalaki ug ang iyang asawa nanago gikan sa presensiya ni Yahweh nga Dios taliwala sa mga kahoy sa tanaman.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H6440 panim — presensya · ⚑ H7307 ruach
NADUNGOG NILA ANG TINGOG SA GINOOONG DIOS → UG NANAGTAGO SILA SA ATUBANGAN SA GINOONG DIOS.
(Ang akong personal nga mga hunahuna — ang presensya mao ang panim (H6440, presensya), ang nawong. Ang pagsupak nagpahimo kanila sa pagtago gikan sa mao gayong nawong nga sa una ilang ginabarogan. Ug ang "cool of the day" mao, sa Hebreohanon, ang hangin sa adlaw.)
7.Genesis 3:9Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Gitawag ni Yahweh nga Dios ang lalaki ug miingon ngadto kaniya, “Hain ka man?” (10) Ang lalaki miingon, “Nadungog ko ikaw sa tanaman, ug nahadlok ako, tungod kay hubo ako. Busa mitago ako.”
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3372 yare — hadlok
NADUNGOG KO SA IMONG TINGOG + NAHADLOK AKO, TUNGOD KAY HUBO AKO → UG MITAGO AKO.
(Ang akong personal nga mga hunahuna — nahadlok, yare (H3372, nahadlok): ang unang kahadlok sa tibuok Kasulatan misunod sa unang pagsupak. Ang kahadlok misulod uban sa kahibalo sa daotan.)
8.Mga Salmo 56:3Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Sa dihang mahadlok ako, mosalig ako kanimo. (4) Sa Dios, kansang pulong nga akong gidayeg— sa Dios akong gibutang ang akong pagsalig; dili ako mahadlok; unsa may mabuhat sa tawo kanako?
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H982 batach — pagsalig · ⚑ H3372 yare — hadlok
SA PANAHON NGA MAHADLOK AKO = MOSALIG AKO KANIMO → DILI AKO MAHADLOK SA MAHIMO SA UNOD KANAKO.
9.Mga Salmo 56:11Modernong Bibliya↗Ipaambit↗sa Dios ako mosalig, dili ako mahadlok. Unsa man ang mabuhat nila kanako?
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3372 yare — hadlok · ⚑ H982 batach — pagsalig
ANG PAGSALIG SA DIOS = DILI AKO MAHADLOK UNSA MAN ANG MABUHAT SA TAWO KANAKO.
(Ang akong personal nga mga hunahuna — ipahaluna sa tupad ang duha ka linya niining usa ka salmo. Sa una: "sa panahon nga mahadlok ako, mosalig ako." Unya sa sunod: "dili ako mahadlok." Ang pagsalig nagbarog taliwala sa duha — ang kabubut-on gipahiluna batok sa kahadlok, aron bantayan ang kasingkasing. Kini nagatubag sa gisulti ni Adan nga "Nahadlok ako, ug mitago ako": dili aron motago gikan sa presensya, kondili aron mosalig sa pulong.)
10.Genesis 3:22Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Si Yahweh nga Dios miingon, “Karon ang tawo nahimong sama na kanato, nga nasayod sa maayo ug sa daotan. Busa karon kinahanglan dili na siya tugotan nga makakab-ot niini sa iyang kamot, ug makakuha gikan sa kahoy sa kinabuhi, makakaon niini, ug unya mabuhi sa kahangtoran.” (23) Busa gipagawas siya ni Yahweh nga Dios gikan sa tanaman sa Eden, aron sa pag-uma sa yuta diin siya naggikan. (24) Busa gipahawa sa Dios ang tawo sa tanaman, ug gibutangan niya ug kerubin ang sidlakang bahin sa tanaman sa Eden, ug nagadilaab nga espada nga nagtuyoktuyok sa palibot, aron sa pagbantay sa dalan paingon sa kahoy sa kinabuhi.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H3045 yada — kabalo
ANG TAWO NAHIMONG SAMA NA KANATO, NGA NASAYOD SA MAAYO UG SA DAOTAN → GIABOG PALAYO + USA KA NAGDULA-DULANG ESPADA, SA PAGBANTAY SA DALAN PAINGON SA KAHOY SA KINABUHI.
(Ang akong personal nga panghunahuna — adunay butang sa kahibalo sa maayo ug daotan nga naghatag sa tawo og labaw pa sa iyang kaya. Ang iyang kahibalo milapas sa iyang gahum. Nahibalo na siya karon sa maayo, apan dili siya makabuhat niini. Nahibalo siya sa daotan, apan dili siya makabarug batok niini. Ug ang espada nagbantay sa dalan padulong sa kahoy sa kinabuhi, aron dili siya mokaon ug mabuhi hangtod sa kahangturan diha nianang nabungkag nga kahimtang.)
11.Genesis 6:5Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Nakita ni Yahweh nga dako ang pagkadaotan sa tawo diha sa kalibotan, ug ang matag tinguha sa hunahuna sa ilang mga kasingkasing nagpadayon nga daotan. (6) Nagbasol si Yahweh nga gibuhat niya ang tawo sa kalibotan, ug nakapasubo kini sa iyang kasingkasing.
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H6087 atsab · ⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H3336 yetser — kaisipan
ANG TAGSATAGSA KA HUNAHUNA SA GIPANGANDOY SA IYANG KASINGKASING = DAOTAN LANG SA WALAY UNDANG → UG MISUBO SIYA SA IYANG KASINGKASING.
(Ang akong personal nga mga hunahuna — ang handurawan mao ang yetser (H3336, handurawan), ang butang nga giumol: ang mga tuyo ug tinguha nga naumol diha sa kasingkasing. Nakita sa Dios ang pagkadaotan, nga mao ang bunga sa kadaotan. Ang kadaotan naggikan sa mga tuyo nga naumol sa kasingkasing. Ug kini nagpasubo kaniya sa iyang kasingkasing. Bisan karon, sa diha nga ang Balaang Espiritu mapasubo, kini tungod kay ang daotang mga hunahuna, tinguha, ug tuyo gitipigan sa sulod.)
12.Genesis 8:20Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Nagtukod si Noe ug usa ka halaran alang kang Yahweh. Mikuha siya ug pipila ka hinlo nga mga mananap ug pipila ka hinlo nga mga langgam, ug naghalad siya ug sinunog nga mga halad ngadto sa halaran. (21) Nasimhotan ni Yahweh ang mahumot nga aso ug miingon sa iyang kasingkasing, “Dili ko na tunglohon pag-usab ang kalibotan tungod sa mga katawhan, bisan pa ug daotan ang gitinguha sa ilang mga kasingkasing sukad pa sa ilang pagkabata. Dili ko na laglagon pag-usab ang tanang may kinabuhi, sama sa akong gibuhat. (22) Samtang anaa pa ang kalibotan, ang tingtanom ug ting-ani, ang bugnaw ug ang init, ang ting-init ug ting-tugnaw, ug ang adlaw ug gabii dili mohunong.”
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H3336 yetser — kaisipan · ⚑ H7381 reyach · ⚑ H5207 nichoach · ⚑ H5930 olah
NAGHALAD SI NOE UG SINUNOG NGA MGA HALAD → NAHAMOT SI YAHWEH SA HUMOT NGA KAHUMOT → DILI NA AKO MOTUNGLO PAG-USAB SA YUTA.
(Ang akong personal nga mga panghunahuna — usa ka pangutana nga angay pangitaon: giunsa nahibaloi ni Noe nga maghalad? Nakadungog ba siya og tingog? May kalabotan ba ang halad sa kadaotan? Ang kasingkasing sa tawo daotan pa gihapon sukad sa iyang pagkabatan-on. Bisan pa niana, sa gihalad ang halad-nga-sinunog, ang Ginoo naghisgot og kalinaw diha sa iyang kasingkasing, ingon nga usa lang ka halad ang makatubag sa kadaotan, kay ang kalayo naglamoy sa halad. Hupti ang pangutana. Ang Kasulatan nagtubag niini sa laing kahoy.)
PAGSIRA
Panultihon 1:33Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Apan si bisan kinsa kadtong maminaw kanako magauyo nga luwas ug makapahulay nga walay kahadlok sa katalagman.”
MGA YAWING PULONG SA HEBREOHANON⚑ H7451 ra — dautan · ⚑ H8085 shama
ANG MAMINAW = MAGPUYO NGA LUWAS + MALINAWON GAWAS SA KAHADLOK SA DAUTAN.
1 Pedro 2:24Modernong Bibliya↗Ipaambit↗Siya mismo ang nagpas-an sa atong mga sala sa iyang lawas ngadto sa kahoy, aron nga wala na gayod kitay kabahin diha sa sala, ug aron nga magkinabuhi kita alang sa pagkamatarong. Pinaagi sa iyang mga labod kamo nangaayo.
MGA YAWING PULONG SA GRIEGO⚑ G3586 xylon — kahoy · ⚑ G399 anaphero
SIYA MISMO ANG NAGPAS-AN SA ATONG MGA SALA SA IYANG LAWAS NGADTO SA KAHOY → WALA NAY KABAHIN DIHA SA SALA, MAGKINABUHI ALANG SA PAGKAMATARONG + PINAAGI SA IYANG MGA LABOD KAMO NANGAAYO.
(Ang akong personal nga mga panghunahuna — ang pangutana bahin sa halaran ni Noe gitubag dinhi. Pinaagi sa usa ka kahoy miabot ang kahibalo sa daotan. Sa usa ka kahoy ang daotan gikuha. Ang halad nga gitangtang ni Noe, ang Dios mismo naghatag: ang iyang kaugalingong kaugalingon, ang iyang kaugalingong lawas, usa ka halad. Bisan kinsa nga mamati mopahulay gikan sa kahadlok sa daotan, kay ang daotan gitubag na.)
MGA YAWING PULONG SA GRIEGO
Kini ang mga keyword niini nga pagtuon. Tapika ang bisan unsang gitudlong pulong sa mga bersikulo sa taas aron makita ang kahulogan niini dinhi.
“diskerne” — G1253 diakrisis — usa ka pag-ila, usa ka paghukom sa taliwala
ang tibuok nga pagtuon sa usa ka pulong: mga pagbati nga gibansay sa pag-ila sa maayo ug sa daotan (Hebreohanon 5:14)
“pagbati” — G145 aistheterion — ang gahom sa pagsabot, ang pagbati
ang pagkaeksperto sa pag-ila motubo pinaagi sa paggamit — ang mga pagbati kinahanglang bansayon
unsa ang nakita sa Dios diha sa kasingkasing sa tawo sa wala pa ang lunop, ug human niini (Genesis 6:5; 8:21)
PRACTICE QUIZ
1. Deuteronomy 30:15 — Tan-awa, karong adlawa gibutang ko sa imong atubangan:
a) panalangin ug tunglo lamang
b) kinabuhi ug kaayohan, ug kamatayon ug kadaotan
c) ang balaod ug ang sugo
2. Genesis 2:16-17 — Gawasnon ka nga mokaon gikan sa matag kahoy sa tanaman, gawas sa:
a) ang kahoy sa kinabuhi
b) matag kahoy nga makapahimuot sa panan-aw
c) ang kahoy sa kahibalo sa maayo ug sa daotan
3. Mga Proverbio 1:33 — Kinsa ang magapuyo nga luwas, ug makapahulay nga walay kahadlok sa katalagman?
a) apan si bisan kinsa kadtong maminaw kanako
b) sila nga nagapangita kanako sa pagkasayo
c) ang mga walay alamag, diha sa ilang pagkauswag
4. Jeremias 13:23 — Bisan naanad na sa pagkadaotan, mamahimong makabuhat ug maayo, sa diha nga:
a) gitudloan sila sa pagbuhat ug maayo
b) mausab ang taga-Cush sa iyang panit, ug ang leopardo sa iyang mga puntik
c) nabuksan ang ilang mga sidsid sa bisti
5. Genesis 3:8 — Ang lalaki ug ang iyang asawa nanago gikan sa:
a) ang presensiya ni Yahweh nga Dios, taliwala sa mga kahoy sa tanaman
b) ang nagdilaab nga espada sa sidlakan sa tanaman
c) ang tingog sa halas
6. Genesis 3:22-24 — Nganong gipahawa ang tawo sa tanaman?
a) aron dili siya makakaon pag-usab sa kahoy sa kahibalo sa maayo ug sa dautan
b) tungod kay ang bitin didto pa sa tanaman
c) tingali makakuha usab siya sa kahoy sa kinabuhi, makakaon niini, ug mabuhi sa kahangtoran
7. Genesis 8:21 — Sa pagsimhot ni Yahweh sa mahumot nga aso, miingon siya nga ang gitinguha sa kasingkasing sa tawo mao ang:
a) daotan lang kanunay
b) daotan sukad sa iyang pagkabata
c) mibalik sa pagbuat og maayo
TUBAG NGA SUSIHAN: 1-b, 2-c, 3-a, 4-b, 5-a, 6-c, 7-b
GIUNSA PAGKASANGA KINI NGA PAGTUON
→ Giunsa sa landong pagdala ug kahayag: ang kahoy sa kinabuhi nagbarog sa taliwala (Genesis 2:9) → kaniya nga makadaog akong ihatag sa pagkaon sa kahoy sa kinabuhi (Pinadayag 2:7). Ang kahoy nga gibantayan sa espada giablihan pag-usab diha kang Kristo.
→ Giunsa pagmahinungdanon ang mga pulong: ang matam-is nga kahumot sa halad ni Noe (Genesis 8:21) → Gihatag ni Cristo ang iyang kaugalingon nga halad ug halad-inihaw ngadto sa Dios ingon nga kahumot nga makapahimuot (Efeso 5:2). Ang kahumot nga gihatag ni Noe, gituman sa Anak.
→ Giunsa kini pagsangpit kanimo: mitago sila gikan sa presensya, sa nawong sa Ginoo (Genesis 3:8), apan ang mga maputli ug kasingkasing makakita sa Dios (Mateo 5:8), ug ang iyang mga alagad makakita sa iyang nawong (Pinadayag 22:4). Ang kahadlok mitago sa nawong. Ang pagsalig mopahiuli niini (Salmo 56:11).
→ Giunsa niini pagtandog ang kasingkasing: ang tagsatagsa ka handumanan sa mga hunahuna sa kasingkasing dautan lamang (Genesis 6:5) → ang pulong sa Dios makasusi sa mga hunahuna ug mga tinguha sa kasingkasing (Hebreo 4:12). Ang nagpasakit kaniya kaniadto, ang pulong nagasusi karon.
Ang buot ipasabot niini alang sa kahangturan: ang kahibalo nga milapas sa gahom sa tawo gitubag pinaagi sa mga igbalati nga nabansay sa pag-ila sa maayo ug sa dautan (Hebreohanon 5:14), ug bisan kinsa nga mamati mopahulay gikan sa kahadlok sa kadautan (Panultihon 1:33). Ang kahadlok nga misulod sa tanaman gipahilom diha sa kasingkasing nga mamati.
