چاکە و خراپە لە بایبلدا چییە؟ ژیان و چاکە، مردن و خراپە

دوو شت لەبەردەم هەموو مرۆڤێک لەژێر ئاسماندا ڕادەوەستن: ژیان و چاکە لەلایەکەوە، مردن و خراپە لەلایەکی دیکەوە. یەزدان دەیەوێت گەلەکەی، کاتێک بە تەواوی گەورە بوون، هەستەکانیان ڕابهێنن بۆ ئەوەی ئەم دووانە لێک جیا بکەنەوە. بە وردی سەیری ئەو کەسانە بکە کە خراپە دەکەن، چونکە نووسراوە پیرۆزەکە بە ڕوونی نیشانیان دەدات. ئەوان دەزانن چۆن خراپە بکەن، بەڵام هیچ زانیارییەکیان نییە دەربارەی چۆنیەتی کردنی چاکە. بە ئەنقەست پیلانی خراپە دادەڕێژن. ئەوەندە ڕاهاتوون پێی کە دەبێتە بەشێک لەوان، وەک پێستی خۆیان. لە کۆتاییدا تەنانەت ناتوانن بخەون تاوەکو شتێکی خراپیان نەکردبێت. دڵێکی وا لەکوێوە دەستی پێکرد؟ بگەڕێوە بۆ باخچە. لەوێ درەختی ژیان ڕاوەستابوو، و لەوێ درەختی زانینی چاک و خراپ ڕاوەستابوو، و فەرمانێکی ڕوون. مار گوتی مردن نایەت، و چاوەکانیان دەکرێنەوە. ژنەکە بینی، برد، خوارد، و دا؛ و بەڕاستی چاوی هەردووکیان کرایەوە. بەڵام ئەو زانینە زیاتری پێدان لەوەی بتوانن هەڵبگرن. چاکەیان دەزانی، بەڵام هێزیان نەبوو بۆ کردنی. خراپەیان دەزانی، بەڵام هێزیان نەبوو بۆ ڕاوەستان لە دژی. شەرم هات، و ترس هات، و لەو حەزوورە خۆیان شاردەوە کە بۆ ڕاوەستان لەبەردەمی دروستکرابوون. لە ماوەی چەند نەوەیەکدا، هەموو پیلانێک کە لە دڵی مرۆڤدا شێوە دەگرت هەمیشە بەرەو خراپە خوارابوو، و ئەمە دڵی یەزدانی پێ ئازار دا. لەگەڵ ئەوەشدا، کاتێک حوکمدان تێپەڕی، پیاوێک قوربانگایەکی بنیاد نا، و یەزدان بۆنی قوربانییەکەی بۆنکرد، و بەڵێنێکی لە دڵیدا گوت. نوح چۆن زانی کە قوربانییەک وەڵامی خراپەیی دەداتەوە؟ ئەم پرسیارە هەڵبگرە تاکو کۆتایی، چونکە لە درەختێکی دیکەدا وەڵام دەدرێتەوە، بە قوربانییەکی دیکە، جارێک بۆ هەمیشە. بەڵێنەکە چەسپاوە دەمێنێتەوە: هەرکەسێک گوێ بگرێت بە سەلامەتی دەژیێت، و لە ترسی خراپە پشوو دەدات. بگەڕێ بۆی.

سێ پرسیار کە ئەم لێکۆڵینەوەیە وەڵامیان دەداتەوە:

کۆگای سەرەتا

(بیرۆکە کەسییەکانم — ئەمە چوارچێوەی هەموو لێکۆڵینەوەکەیە: چاکە و خراپە پێکەوە لە نووسراوە پیرۆزەکەدا ناویان هێنراوە. نەک ئەوەی مرۆڤ دەبێت تامی خراپە بکات، بەڵکو دەبێت هەستەکان ڕاهێنرابن بۆ جیاکردنەوەی و ڕەتکردنەوەی. لێکۆڵینەوەکە سەرەتا سەیری ئەو کەسانە دەکات کە خراپە دەکەن، پاشان سەیری باخچەکە دەکات کە زانیارییەکە تێیدا هاتووەتە ناوەوە، ئینجا سەیری قوربانگاکە دەکات کە خراپەکە تێیدا وەڵامدرایەوە.)

1. ژیان و چاکە، مردن و خرابە — ئەم دووانە لەبەردەمتدان

2. میخا 3:1ئینجیلی هاوچەرخ↗ گوتم: «ئەی سەرکردەکانی یاقوب، ئەی ڕابەرانی بنەماڵەی ئیسرائیل، گوێ بگرن. ئایا بۆ ئێوە نییە زانینی دادپەروەری؟ (2) ئێوە کە ڕقتان لە چاکەیە و حەز لە خراپە دەکەن، پێستی گەلەکەم دادەماڵن و گۆشتیان لە ئێسکەکانیان جیا دەکەنەوە؛

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H7451 ra — خراپ · ⚑ H2896 towb — چاک · ⚑ H3045 yada — زانین

3. پەندەکانی سلێمان 1:24ئینجیلی هاوچەرخ↗ بەڵام بانگهێشتم کردن، ڕەتتان کردەوە، دەستم درێژکرد، کەس گوێی پێنەدا، (25) هەموو ڕاوێژێکی منتان پشتگوێ خست، سەرزەنشتی منتان وەرنەگرت، (26) جا منیش لە کارەساتتان پێدەکەنم. گاڵتە دەکەم کە ترستان لێ نیشت، (27) کە ترستان وەک گەردەلوول لێ نیشت و وێرانیتان وەک ڕەشەبا هاتە سەر و تەنگانە و ناخۆشی بەسەرتانی دادا. (28) «ئینجا بانگم دەکەن، بەڵام من وەڵام نادەمەوە، بە پەرۆشییەوە بەدوامدا دەگەڕێن بەڵام نامدۆزنەوە.

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H6695 tsuqah — تەنگانە · ⚑ H6869 tsarah — گرفتاری

4. پەندەکانی سلێمان 1:29ئینجیلی هاوچەرخ↗ لەبەر ئەوەی ڕقیان لە زانیاری بووەوە، لەخواترسییان هەڵنەبژارد، (30) لەبەر ئەوەی ڕاوێژی منیان وەرنەگرت، بە سووکییەوە تەماشای هەموو سەرزەنشتەکانی منیان کرد، (31) بۆیە لە بەرهەمی ڕێگای خۆیان دەخۆن، لە بەری پیلانەکانیان تێر دەبن، (32) چونکە هەڵگەڕانەوەی ساویلکەکان دەیانکوژێت، بێباکی گێلەکان لەناویان دەبات. (33) بەڵام ئەوەی گوێ لە من بگرێت بە ئاسوودەیی نیشتەجێ دەبێت، لە ترسی خراپە دەحەسێتەوە.»

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H7451 ra — خراپ · ⚑ H8085 shama · ⚑ H1847 daath — زانین

2. ئەو پیاوانەی خراپە دەکەن — چوار نیشانە، و ڕێگای ڕاستودروستان

4. پەندەکانی سلێمان 4:14ئینجیلی هاوچەرخ↗ مەچووە سەر ڕێگەی بەدکاران، بە ڕێگای خراپەکاراندا مەڕۆ. (15) خۆتی لێ لابدە و پێیدا مەڕۆ، لێی دووربکەوە و تێپەڕە، (16) چونکە خەویان لێ ناکەوێت ئەگەر خراپە نەکەن، خەویان دەزڕێت ئەگەر یەکێک نەخەن. (17) نانی خراپە دەخۆن و شەرابی ستەمکاری دەخۆنەوە.

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H7451 ra — خراپ

(بۆچوونەکانی من — ئەمانە نیشانەکانی ئەو کەسانەن کە خراپە دەکەن. ئەوان زانیاریان نییە بۆ ئەوەی چاکە بکەن. بە ئەنقەست پلانی زیان دەکێشن. ئەوەندە ڕاهاتوو دەبن کە دەبێتە وەک پێستی خۆیان. لە کۆتاییدا ناتوانن بخەون هەتا خراپەیەک نەکەن. بەشێک لەوەی تێی نەگەیشتوون ئەمەیە: نایبینن، هەتا کاتێک زۆر درەنگ دەبێت، ئەو زیانەی بە گیانی خۆیان دەگەیەنن.)

3. پەنجەبیرگە — پەیدابوون: دار، کەوتن، و دڵی خراپ

1. پەیدابوون 2:8ئینجیلی هاوچەرخ↗ ئینجا یەزدانی پەروەردگار باخچەیەکی لە عەدەن، لە ڕۆژهەڵاتدا چاند. لەوێش پیاوەکەی دانا کە دروستی کردبوو. (9) یەزدانی پەروەردگار هەموو ئەو جۆرە درەختانەی کە لەبەرچاو جوان بوون و بۆ خواردن خۆش بوون لە زەویدا گەشەی پێکرد. درەختی ژیانیش لە ناوەڕاستی باخچەکەدا بوو، هەروەها درەختی زانینی چاکە و خراپە.

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H7451 ra — خراپ · ⚑ H1847 daath — زانین · ⚑ H2896 towb — چاک

4. پەیدابوون 3:1ئینجیلی هاوچەرخ↗ مار لە هەموو ئاژەڵی کێوی سەر زەوی، ئەوانەی یەزدانی پەروەردگار دروستی کردبوون زۆرزانتر و تەڵەکەبازتر بوو. بە ئافرەتەکەی گوت: «ئایا ڕاستە خودا فەرموویەتی:”بۆتان نییە لە هیچ درەختێکی باخچەکە بخۆن؟“» (2) ئافرەتەکەش بە مارەکەی گوت: «بۆمان هەیە لە بەری درەختەکانی باخچەکە بخۆین، (3) بەڵام خودا فەرمووی:”بۆتان نییە لە بەری ئەو درەختە بخۆن، کە لە ناوەڕاستی باخچەکەیە، هەروەها بۆتان نییە دەستی لێ بدەن، ئەگینا دەمرن.“» (4) مارەکە بە ئافرەتەکەی گوت: «نا بەڕاستی نامرن، (5) چونکە خودا دەزانێت ئەو ڕۆژەی کە دەیخۆن چاوتان دەکرێتەوە و ئیتر وەک خوداتان لێدێت و چاکە و خراپە دەزانن.»

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H3045 yada — زانین

5. پەیدابوون 3:6ئینجیلی هاوچەرخ↗ کاتێک ئافرەتەکە بینی بەری درەختەکە بۆ خواردن باشە، چاو ئارەزووی دەکات و وای لێ دەکات دانا بێت، لە بەرەکەی کردەوە و خواردی، دایە مێردەکەشی کە لەگەڵی بوو، ئەویش خواردی. (7) پاشان هەردووکیان چاویان کرایەوە و زانییان کە ڕووتن، ئیتر گەڵای هەنجیریان لێک دووری و پۆشاکیان بۆ خۆیان دروستکرد.

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H3045 yada — زانین · ⚑ H2896 towb — چاک

(بیرۆکەکانی من — دوو ڕستەی ئەم زەبوورە لەگەڵ یەکتری دابنێ. لە سەرەتادا: «لە کاتێکدا دەترسم، پشت بە تۆ دەبەستم.» دواتر: «نایترسم.» پشتبەستن لەنێوان ئەو دووانەدا ڕادەوەستێ — ویستی چەسپاو بەسەر ترسدا، بۆ پاراستنی دڵ. ئەمە وەڵامی «ترسام و خۆم شاردەوە»ی ئادەمە: نەک بۆ ئەوەی خۆت لە ئامادەبووندا بشارییەوە، بەڵکو بۆ پشتبەستن بە وشە.)

10. پەیدابوون 3:22ئینجیلی هاوچەرخ↗ ئینجا یەزدانی پەروەردگار فەرمووی: «ئێستا مرۆڤ بووە بە یەکێکی وەک خۆمان، چاکە و خراپە دەزانێت، ئێستاش ڕێگەی پێ نادرێت دەستی درێژ بکات و لە درەختی ژیانیش بکاتەوە و بیخوات و بۆ هەتاهەتایە بژیێت.» (23) ئیتر یەزدانی پەروەردگار لە باخچەی عەدەن دەریکرد، بۆ ئەوەی لەو زەوییە ئیش بکات کە لێوەی وەرگیراوە. (24) دوای ئەوەی مرۆڤی دەرکرد، بۆ پاسەوانی ڕێگای درەختی ژیان لە دیوی ڕۆژهەڵاتی باخچەی عەدەن کەڕوبەکانی دانا، لەگەڵ شمشێری گڕدار کە بە هەموو لایەکدا دەسووڕایەوە.

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H3045 yada — زانین

(بیرۆکە کەسییەکانم — شتێک لە زانینی چاکە و خراپەدا شتێکی زیاتری دا بە مرۆڤ لەوەی کە بتوانێت بەرگەی بگرێت. زانینی لە توانای خۆی تێپەڕی. ئێستا دەیتوانی چاکە بزانێت، بەڵام نەیدەتوانی ئەنجامی بدات. دەیتوانی خراپە بزانێت، بەڵام نەیدەتوانی بەرامبەری بوەستێت. و شمشێرەکە ڕێگای دار ژیانی پاراست، بۆ ئەوەی نەخوات و بۆ هەتاهەتایە لەو دۆخە شکاوەدا نەژیێت.)

(بیرۆکەی من — یەتسەر (H3336، خەیاڵ)، ئەو شتەیە کە پێکهاتووە: ئامانج و ئارەزووەکانی ناو دڵ کە پێکهاتووە. خودا خراپەکاری بینی، کە بەرهەمی بەدکارییە. بەدکاری لە ئامانجەکانی پێکهاتووی دڵ سەرچاوە دەگرێت. جێگرتییان لە دڵیدا. تەنانەت ئێستاش، کاتێک ڕۆحی پیرۆز دڵگران دەبێت، لەبەر ئەوەیە کە بیر و ئارەزوو و ئامانجی خراپ لە ناخدا هەڵدەگیردرێن.)

12. پەیدابوون 8:20ئینجیلی هاوچەرخ↗ نوح قوربانگایەکی بۆ یەزدان دروستکرد، لە هەموو ئاژەڵە پاکەکان و لە هەموو باڵندە پاکەکانی هێنا و لەسەر قوربانگاکە کردنی بە قوربانی سووتاندن. (21) جا یەزدان کە بۆنەکەی بەلاوە خۆش بوو، لە دڵی خۆیدا فەرمووی: «جارێکی دیکە بەهۆی مرۆڤەوە نەفرەت لە زەوی ناکەم، چونکە مرۆڤ هەر لە منداڵییەوە دڵی مەیلی خراپەکاری هەیە. جارێکی دیکە نایەم هەرچی بوونەوەری زیندوو هەیە لەناوی ببەم، وەک چۆن کردم. (22) «هەتا زەوی بمێنێت، چاندن و دروێنە، ساردی و گەرمی، هاوین و زستان، شەو و ڕۆژ، هەرگیز ناوەستێت.»

وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H7451 ra — خراپ · ⚑ H3336 yetser — خەیاڵ · ⚑ H7381 reyach · ⚑ H5207 nichoach · ⚑ H5930 olah

(بیرۆکە کەسییەکانم — پرسیارێک کە شایانی گەڕانە: نوح چۆن زانی کە دەبێت قوربانی بکات؟ ئایا دەنگێکی بیستبوو؟ ئایا قوربانییەکە پەیوەندی بە خراپەوە هەبوو؟ دڵی مرۆڤ هێشتا لە منداڵییەوە خراپ بوو. لەگەڵ ئەوەشدا کاتێک قوربانی سووتاندنەکە پێشکەش کرا، یەزدان ئاشتی لە دڵیدا وتەوە، وەک ئەوەی تەنها قوربانییەک بەرسڤی خراپەکە بداتەوە، چونکە ئاگرەکە قوربانییەکەی هەڵلووشی. پرسیارەکە هەڵبگرە. نووسراوە پیرۆزەکە لە دارێکی دیکەدا وەڵامی دەداتەوە.)

کتێبی پیرۆز دەربارەی چاکە و خراپە چی دەفەرموێت؟ — بناغە · نەوشتەکانی KJV بە ژمارەکانی Strong

وشەی سەرەتا

سێ پرسیار کە ئەم لێکۆڵینەوەیە وەڵامیان دەداتەوە:

کۆگای سەرەتا

1. ژیان و چاکە، مردن و خرابە — ئەم دووانە لەبەردەمتدان

2. ئەو پیاوانەی خراپە دەکەن — چوار نیشانە، و ڕێگای ڕاستودروستان

3. پەنجەبیرگە — پەیدابوون: دار، کەوتن، و دڵی خراپ

داخستن

وشە سەرەکییەکانی یۆنانی

وشە کلیلییەکانی عیبری

تاقیکردنەوەی ڕاهێنان

چۆنیەتی لقەکانی ئەم لێکۆڵینەوەیە

باشە — بەردەوام بە.

SOURCES & CREDITS