Biblia Elobi Nini Na Ntina Ya Ngolu? — Eteni Ya 2 · Makomi ya KJV elongo na Mitángo ya Strong
PART 2 · BOYEKOLI YA SIKA ETONGAMI NA LIKOLO YA MATEYA YA NTINA YA LIBIKA
Mercy — Liteya ya Motindo ya Bozalisi Motuya ya Biblia
LILOBA YA EBANDELI
Yoka. Nzambe nyonso oyo bato basalá basengeli kokúmisama, kofutama, mpe kosepelisama. Kasi ntango Nzambe ya bomoi atelemeki na ngomba mpe ayebisaki biso nkombo na ye, abandaki na nkake te. Abandaki na monyoko te. Abéngaki nde ye moko motema-mawa liboso ya nyonso. Na nsima alobaki eloko moko oyo ezali mpasi mpo na kondimela: motema-mawa ezali te kaka likambo asalaka. Ezali eloko oyo asepelaka na yango. Ezali esengo na ye — lokola esengo ya tata ntango mwana na ye azongi na mbangu na ndako. Motema-mawa na ye ezali te bilóko ya kala oyo esili koleka. Ebongisamaka ya sika ntongo nyonso, liboso ya kolamuka na yo, mpo ezali kouta na bosembo oyo ekokí kolongwa te. Sikawa yoka ndenge motema-mawa wana ebalukaka mpe etalaka yo. Nzambe oyo asepelaka na motema-mawa asengaka na yo ete olinga eloko wana kaka ye moko alingaka — kolakisa ndeko na yo motema-mawa ndenge ye alakisaka yo yango. Azalaka na nzala ya makabo na yo te wana obombi masumu na yo. Alingaka mabe koleka kozwa motema moko ya solo mpe ebukani na esika ya mikabo ya botumbi nkoto na nkoto. Bongo ndenge nini moto ya likambo akoki kokota? Te na komata. Te na kosalela yango mosala. Kasi na kotubela — na kondima lisumu na esika ya kobomba yango — lokola mobali oyo abukanaki motema atelemaki mosika, na nsoni ya kotombola miso, mpe asengaki kaka motema-mawa. Moto wana azongaki na ndako asembolami liboso ya Nzambe, wana moto ya mangomba azongaki na ndako maboko pamba. Sikawa ezali kiti moko ya bokonzi oyo okoki kobelemela na mpiko — te mpo na kosambisama, kasi mpo na kosalisama. Mpe motema-mawa oyo omonaka na esika wana esimbaka lobɔkɔ na yo te mpe elongwaka. Elandaka yo. Na balabala nyonso, na kokweya nyonso, mikolo nyonso ya bomoi na yo elandaka yo — tii na ndako, mpe ndako ezali ndako na ye, mpe ekuke efungwamaka soko moke te. Yango wana Nzambe oyo boyekoli oyo etieli yo liboso. Luká koyekola yango na mozindo.
MITUNA MISATO OYO BOYEKOLI OYO EKOYANOLA:
1. Ntango Nzambe asakolaki nkombo na ye moko, nini alobaki ya liboso — mpe na nini asepelaka?
2. Nkolo asengaka nini epai ya moto — mpe moto oyo asali lisumu azwaka boboto na ndenge nini?
3. Boyokoli mawa ekokutana na moto wapi sikoyo, mpe ekolanda ye tii wapi?
MOSISA OYO ESILA KOTIYAMA — NGOLU
→ NGOLU (CHESED) = NGOLU OYO EWUTAKA NA BOYOKANI YA BONDECO (Genèse 19:29; Nzembo 136).
→ RACHAM = BOLINGO YA MOZINDO OYO EUTAKA EPAI YA MONENE TII EPAI YA MOKE (Bandimbisi 32:9-12).
→ NGOLU YA NZAMBE EKOMEMA MOTO KINA KUNA AKOLINGA KOKOMA — MPE EKOTIKALA KINA AKONDIMA MOBIMBA BOLENGI YA BOLAMU YA NZAMBE (Genèse 19:17-22, LOTI NA ZOARI).
MOTO ABONGI TE NA MOKE KATI NA MAWA NYONSO — MAWA EZALI LIKABO, MPE LIKABO EMEMAKA MATONDI (Ebandeli 32:10).
→ NGAI YA SUKA YA NGOLU EZALI LOBIKI — KOKOMISA BOLINGO YA NZAMBE NA MOKO (Ndenge ya Kobanda 32:11-12).
BÓSANZOLA YAWE — BOLINGO NA YE EWUMELAKA LIBELA NA LIBELA (Nzembo 136:1-26).
Eteni oyo ya mibale endimisi solo yango kaka wana longwa na banzeneneke ya sika.
LIKAMA YA EBANDELI
Mishe 7:18Modern Bible↗Share↗Nzambe nini akokani na Yo, Yo oyo olimbisaka masumu ya bato mpe obosanaka mabe ya batikali kati na libula na Yo? Okangelaka bato kanda mpo na libela te, kasi osepelaka kotalisa bango ngolu.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H5375 nasa — Alimbisaka
NANI AZALI NZAMBE LOKOLA YO? → ABOMBAKA NKANDA NA YE TE SEKO NA SEKO + ASEPELAKA NA MOTEMA MAWA.
(Makanisi na ngai moko — "pardoneth" awa ezali liloba ya Hebre nasa (H5375, kobema): kotombola, komema, komema mosika. Ngolu esalaka te lokola nde lisumu ezali te — ekotombolaka lisumu likolo ya moto mpe ekomema yango mosika. Ntaba ya nzela ememaki masumu na bango nyonso mosika na liloba oyo kaka (Levitiko 16:22).)
1. NKOMBO EYEBISAMI — MOTONDI NA MAWA MPE NGOLU
1.Kobima 34:6Modern Bible↗Share↗Yawe alekaki liboso ya Moyize, mpe Moyize atatolaki: — Yawe, Yawe, Nzambe na mawa mpe na ngolu, Nzambe oyo asilikaka noki te, atondi na bolingo mpe na boboto (7) atalisaka bolingo na Ye kino na milongo nkoto, alimbisaka mabe, botomboki mpe masumu, kasi azangaka te kopesa etumbu na moto oyo asali mabe, Nzambe oyo apesaka bakitani etumbu mpo na mabe ya batata na bango kino na molongo ya misato mpe ya minei!
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H5375 nasa — Alimbisaka · ⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H2587 channun · ⚑ H7349 rachum — mawa
NKOLO ALEKAKI MPE ASAKOLAKI → MOTONDI NA NGOLU MPE BOBOYOKI MAWA, MOTONDI NA MOTEMA MOLAI, MOTONDI NA BOLAMU MPE SOLO + ABOMBAKA NGOLU MPO NA BANKOTO, ALIMBISAKA MABE MPE BOBUKI MOBEKO MPE LISUMU.
(Makanisi na ngai — soki Nzambe abengi nkombo na ye moko, "moto ya boboto" — rachum (H7349, moto ya boboto), liloba ya mosisa mwa libumu — eyaka LIBOSO, liboso ya nyonso mosusu. Boboto ezali ekuke ya liboso ya nkombo ya Nzambe.)
2.Banzembo 86:15Modern Bible↗Share↗Kasi Yo Nkolo, ozali Nzambe na mawa mpe na ngolu, osilikaka noki te, otonda na bolingo mpe na boyengebene.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H7349 rachum — mawa
Kasi Yo Nkolo, ozali Nzambe na mawa mpe na ngolu → otonda na bolingo mpe na boyengebene.
3.Banzembo 86:5Modern Bible↗Share↗Nkolo, ozali malamu, olimbisaka, otonda na bolingo mpo na bato nyonso oyo babelelaka Yo.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
MALAMU, MPE PEZI YA KOLIMBISA → AZALI NA NGOLU MPENZA EPAI YA BATO NYONSO OYO BABELELAKA YO.
4.Neyemi 9:17Modern Bible↗Share↗Baboyaki koyoka mpe kokanisa bikamwa oyo osalaki mpo na bolamu na bango. Bakomaki mito makasi mpe, na botomboki na bango, bamiponelaki mokonzi mpo na kozonga na bowumbu na bango. Kasi lokola ozali Nzambe oyo alimbisaka bato, Nzambe oyo atalisaka ngolu mpe ayokaka mawa; lokola osilikaka noki te mpe otonda na boboto, otikalaki kosundola bango ata moke te
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H7349 rachum — mawa
BAKOMAKI MITO MAKASI → KASI YO OZALI NZAMBE OYO ALIMBISAKA BATO + OTIKALAKI KOSUNDOLA BANGO ATA MOKE TE.
5.2 Bakolinto 1:3Modern Bible↗Share↗Tika ete Nzambe mpe Tata ya Yesu-Klisto, Nkolo na biso, apambolama! Azali Tata oyo ayokelaka bato mawa, mpe Nzambe oyo abondisaka bato kati na makambo nyonso:
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G3628 oiktirmos — mawa
TIKA ETE NZAMBE APAMBOLAMA = TATA YA MAWA, MPE NZAMBE YA KOBONDISA NYONSO.
2. EZALELI YA NGOLU — YA SIKA MOKOLO NA MOKOLO, LOLA NDENGE LIKOLO
1.Bileli 3:22Modern Bible↗Share↗Bolamu ya Yawe esili te, mawa na Ye ekomi nanu na suka te; (23) ekomaka ya sika tongo nyonso. Solo, boyengebene na Yo ezali monene!
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H7356 racham · ⚑ H2617 chesed — Ngolu
TOBEBAKI TE, MPO MAWA NA YE ESUKAKA TE → EZALI YA SIKA MOKOLO NA MOKOLO + BOSEMBO NA YO EZALI MONENE.
(Makanisi na ngai moko — "mawa" ezali liloba ya Ebre racham, oyo ekokani na rechem, liloba oyo elakisi libumu — mawa ya bozindo lokola bolingo ya mama, kobima na oyo azali na likolo epai na oyo azali na nse — mpe ekoki kosila te, mpe ezali ya sika ntongo na ntongo.)
2.Banzembo 103:8Modern Bible↗Share↗Yawe ayokelaka bato mawa mpe asalelaka bango bolamu, asilikaka noki te mpe atonda na bolingo; (9) azwaka biso makambo te tango nyonso, abombaka kanda na Ye te mpo na libela; (10) apamelaka biso te kolanda masumu na biso, azongiselaka biso te kolanda mabe na biso. (11) Ndenge likolo etombolama mosika ya mabele, ndenge wana mpe bolingo na Ye ezali monene mpo na bato oyo batosaka Ye; (12) ndenge este ezali mosika ya weste, ndenge wana mpe abwakaka masumu na biso mosika na biso.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H7349 rachum — mawa
ASALELI BISO TE ENGEBENE NA MASUMU MA BISO → LOLA EZALI LIKOLO YA MABELE, BONGO NGOLU NA YE EZALI MONENE + LOKOLA ESTI EZALI MOSIKA NA WESTI, BONGO YE ALONGOLI MABE MA BISO MOSIKA.
3.Mishe 7:19Modern Bible↗Share↗Solo, okoyokela biso lisusu mawa, matambe na Yo ekonyata masumu na biso, mpe okobwaka mabunga na biso nyonso kati na bozindo ya ebale monene.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ H7355 racham
AKOZONGA LISUSU, AKOYOKELA BISO MAWA → MASUMU NA BANGO NYONSO → AKOBWAKA YANGO NA BOZINDO YA MBU.
4.Deteronomi 4:31Modern Bible↗Share↗Pamba te Yawe, Nzambe na bino, azali Nzambe ya mawa, akosundola bino te, akobebisa bino te mpe akobosana te boyokani oyo asala na bakoko na bino tango alapaki ndayi.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H7349 rachum — mawa
YAWE NZAMBE NA YO AZALI NZAMBE WA MAWA → AKOTIKA YO TE, MPE AKOBOSANA BOYOKANI TE.
3. NGOLU ESENGELI — OYO NZAMBE YA NGOLU AZALI KOSENGA EPAI YA MOTO
1.Mishe 6:8Modern Bible↗Share↗Oh moto, bateyaki yo makambo oyo ezali malamu. Mpe tala makambo oyo Yawe azali kosenga epai na yo: Tambola na bosembo, linga boboto mpe tambola elongo na Nzambe na yo na komikitisa.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
NKOLO ASENGAKI YO NINI → KOSALA BOSEMBO, KOLINGA BOBOLE, KOTAMBOLA NA BOBOYA LOLENDO ELONGO NA NZAMBE NA YO.
2.Oze 6:6Modern Bible↗Share↗Pamba te nasepelaka na boboto koleka mbeka, mpe na boyebi ya Nzambe koleka mbeka ya kotumba.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
Pamba te nasepelaka na boboto koleka mbeka → mpe na boyebi ya Nzambe koleka mbeka ya kotumba.
3.Masese 3:3Modern Bible↗Share↗Tika ete bolamu mpe bosolo ekabwana na yo te, linga yango zingazinga na kingo na yo, mpe koma yango na etando ya motema na yo! (4) Okozwa ngolu mpe kombo ya malamu na miso ya Nzambe mpe na miso ya bato.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
LINGA BOLAMU MPE BOSOLO ZINGAZINGA NA KINGO NA YO, KOMA YANGO NA ETANDO YA MOTEMA NA YO → BONGO OKOZWA NGOLU.
4.Zakari 7:9Modern Bible↗Share↗— Tala liloba oyo Yawe, Mokonzi ya mampinga, alobi: «Bokataka makambo na bosembo, mpe tika ete moko na moko kati na bino azala na bolingo mpe na mawa ya moto mosusu.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H7356 racham · ⚑ H2617 chesed — Ngolu
SALA BOSEMBO YA SÔLÔ → LAKISÁ NGOLU MPE MAWA MOTO NA MOTO EPAI YA NDEKO NA YE.
4. NGOLU EZWAMI — KOTUBELA, KOGANGA, KOYA NA MPIKO
1.Masese 28:13Modern Bible↗Share↗Moto oyo abombaka masumu na ye abongaka te, kasi ye oyo atubelaka mpe atikaka yango azwaka ngolu.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ H7355 racham
OYO AZALI KOBOMBA MASUMU NA YE AKOLONGA TE; KASI OYO AZALI KOTUBELA MPE KOTIKA YANGO → AKOZWA NGOLU.
2.Banzembo 51:3 (KJV 51:1)Modern Bible↗Share↗Oh Nzambe, yokela ngai mawa kolanda bolingo monene na Yo; longola masumu na ngai kolanda mawa monene na Yo!
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H7356 racham · ⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H2603 chanan — Yokela mawa
YOKELA NGAI MAWA, Oh Nzambe → KOLANDA BONENE YA MAWA NA YO, LONGOLA MASUMU NA NGAI.
3.Luka 18:13Modern Bible↗Share↗Kasi mofutisi mpako atelemaki mwa mosika; amekaki ata te kotombola miso na ye na likolo, kasi atiaki loboko na ye na tolo mpe alobaki: «Oh Nzambe, yokela ngai mawa, pamba te nazali moto ya masumu!» (14) Nazali koloba na bino: mofutisi mpako azongaki na ndako na ye sima na Nzambe kokomisa ye moto ya sembo, kasi Mofarizeo te. Pamba te moto nyonso oyo amitombolaka, bakokitisa ye; mpe oyo amikitisaka, bakotombola ye.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G2433 hilaskomai — yokela ngolu
NZAMBE YOKELA NGAI MAWA, NGAI MOSUMUKI → MOTO OYO AKITAKI EPAI YA NDAKO NA YE AZALAKI MOSEMBO.
(Makanisi na ngai moko — "yokela ngai mawa" awa ezali te liloba oyo ekesengaka mpo na mawa. Ezali hilaskomai (G2433, koyokela mawa) — liloba ya esika ya bolimbisi masumu, liloba ya bofuti mpo na masumu. Mofutisi mpako asengaki na Nzambe akutana na ye ndenge Nzambe akutanaki na Isalaele likolo ya makila oyo epanzamaki — mpe moto yango akendeki na ndako na ye asilisami.)
4.Ba-Ebre 4:16Modern Bible↗Share↗Boye, topusana na elikya nyonso pene ya Kiti ya Bokonzi ya ngolu mpo ete Nzambe ayokela biso mawa mpe tozwa ngolu, oyo ekosunga biso na tango oyo ekoki.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G1656 eleos — Ngolu
KOYA NA MPIKO PENZA PENE YA KITI YA BOKONZI YA NGOLU → MPO NA KOZWA NGOLU, MPE KOMONA NGOLU MPO NA KOSALISA NA NTANGO YA MPOSA.
MONOKO YA MIBALE — NKOMBO MOKO, ESIMBAMI NA MONOKO YA MIBALE MPE MOSATO
Joeli 2:13Modern Bible↗Share↗Bopasola mitema na bino, kasi bilamba na bino te. Bozonga epai na Yawe, Nzambe na bino, pamba te atonda na ngolu mpe na mawa, asilikaka noki te mpe atonda na bolingo, abongolaka mokano na Ye ya kotindela bato pasi.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H7349 rachum — mawa
Bopasola mitema na bino, kasi bilamba na bino te. Bozonga epai na Yawe → Nzambe na bino, pamba te atonda na ngolu mpe na mawa.
Yona 4:2Modern Bible↗Share↗Asambelaki Yawe: — Oh Yawe! Ezali te makambo ya boye nde nazalaki komilobela tango nazalaki epai na ngai? Yango wana nasalaki na ngai mobembo na Tarsisi mpo na koluka kokima, pamba te nayebaki malamu ete ozali Nzambe ya ngolu mpe ya mawa, osilikaka noki te mpe otonda na bolingo, obongolaka makanisi na Yo ya kosala bato mabe.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H7349 rachum — mawa
NAYEBAAKI ETE OZALI NZAMBE WA NGOLU, MPE WA MAWA → YANGO WANA NAKIMAKI.
NKOMBO MOKO, MITEMA MIBALE: YOELI → PASOLÁ MOTEMA NA BINO, MPE BÓZONGELA YAWE; YONA → NAKIMAKI LIBOSO NA TARASISI.
Banzembo 145:8Modern Bible↗Share↗Yawe atonda na ngolu mpe na mawa, asilikaka noki te mpe atonda na bolingo.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu · ⚑ H7349 rachum — mawa
NKOLO AZALI NA NGOLU + NA MAWA MINGI + KOSILIKAKA NOKI TE + NA BOLAMU MONENE.
(Makanisi na ngai ya moko — na monɔkɔ ya batatoli mibale liloba ezali kotɛlɛma, mpe awa monɔkɔ ya misato ezali kondimisa yango. Nsinga ya misato ekokatanaka noki te. Mosakoli oyo abalukaki, mosakoli oyo akimaki, mpe nzembo oyo eyembaki, bango nyonso bazali kosakola nkombo moko boye. Nkombo etɛlɛmi na kondima, ata motema ya moto oyo azali koyoka yango ezali ndenge nini.)
ELILINGI MPE KOKOKISAMA
5.Mishe 7:20Modern Bible↗Share↗Okomonisa Jakobi bosembo na Yo, mpe Abrayami, bolamu na Yo, ndenge olapaki ndayi epai ya batata na biso na tango ya kala.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
OKOKOKISA NGOLU EPAI YA ABRAHAM = ELAPELAMAKI BATATA NA BISO BANDA MIKOLO YA KALA.
6.Luka 1:72Modern Bible↗Share↗atalisi boboto na Ye epai ya bakoko na biso mpe akanisi Boyokani na Ye ya bule;
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G1656 eleos — Ngolu
MPO NA KOKOKISA NGOLU OYO ALAKAKI BATATA NA BISO → MPO NA KOKANISA BOYOKANI NA YE YA BOSANTU.
(Makanisi na ngai ya moko — ngolu oyo elakami wuta mikolo ya kala ezali ngolu oyo esalemaki tango Klisto ayaki. Ezali ngolu ya boyokani, ebatelami kolanda mokapo na yango.)
KOSUKISA
Banzembo 103:17Modern Bible↗Share↗Kasi bolingo ya Yawe mpo na bato oyo batosaka Ye, mpe bosembo na Ye mpo na bakitani na bango
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
Kasi bolingo ya Yawe mpo na bato oyo batosaka Ye.
Banzembo 23:6Modern Bible↗Share↗Solo, na mikolo nyonso ya bomoi na ngai, esengo mpe bolingo na Yo ekobanda kolanda ngai; mpe nakovanda kati na Tempelo ya Yawe kino suka ya bomoi na ngai.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H2617 chesed — Ngolu
Solo, na mikolo nyonso ya bomoi na ngai, esengo mpe bolingo na Yo ekobanda kolanda ngai → mpe nakovanda kati na Tempelo ya Yawe kino suka ya bomoi na ngai.
(Makanisi na ngai moko — tala nzela mobimba ya boyekoli oyo na molongo moko: ntango Nzambe ayebisaki nkombo na ye moko, alobaki NA NGOLU liboso ya kolobela eloko mosusu, mpe nyonso oyo elandi ezali liloba wana ya liboso kosalema. Ngolu ezali te ezaleli oyo eyaka mpe ekendaka. Ezali ya sika ntongo na ntongo, elekaki likolo likolo ya mabele, mpe elongolaka lisumu mosika ndenge esti ezali mosika na westi. Nzambe oyo atondi bongo na ngolu asengaka kaka eloko moko epai ya moto oyo asalaki — kolinga eloko oyo alingaka, mpe kolakisa yango epai ya ndeko na ye. Soki moto ya likambo aboyi kobomba lisumu na ye kasi atubeli yango, mpe ayei kasi te na komata na lolendo, kasi na kolela, ngolu eyelaka ye — mpe etikaka ye te na ekuke. Elandaka ye mikolo nyonso ya bomoi na ye, kino ekokamba ye na ndako ya NKOLO. Ngolu oyo euti na seko na seko esukaka te liboso esilisa moto oyo ebandelaki.)
MALOBA YA NTINA YA GRIKI
These are the keywords for this study. Tap any dotted word in the verses above to see its meaning here.
“Ngolu” — G1656 eleos — boboto ya motema, ngolu — boboto oyo ekitisaka nzoto epai ya bato ya mpasi mpe esalaka
Ngolu ya Nzambe ezalaka ntango nyonso mpenza mayoki kaka te; ekendaka — elaki, ekokisami, ezwami, mpe emonanaka pene na kiti ya bokonzi.
“yokela ngolu” — G2433 hilaskomai — esalisama na motema mawa, kosala boyokani — libota ya maloba ya esika ya bolimbisi masumu
Losambo mokomoko ya mofuti-mpako ekangamaki na liloba oyo kaka moko: asengaki kokutana na esika ya makila — mpe akitaki kaka moto na sembo.
“mawa” — G3628 oiktirmos — mawa, mawa mingi — ngolu ekómi ebele
Nzambe azali Tata ya ngolu moko te kasi Tata ya bangolu — ya sika, ntɔngɔ na ntɔngɔ
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU
“Ngolu” — H2617 chesed — bolingo ya boyokani, ngolu ya sika te
liloba ya moboko yango moko ememami liboso — ngolu oyo eutaka na boyokani ya kondimana mpe ekoki kotika te
“mawa” — H7349 rachum — Etondi na motema mawa mpe boboto ya solo; euti na mosisa moko na mabelé (rechem, meaning "libumu")
tango Nzambe asakolaka nkombo na Ye moko, liloba oyo ya bolingo ya mozindo, ya libumu, eyaka LIBOSO — bolingo ya mozindo ya monene mpo na moke
“Alimbisaka” — H5375 nasa — kotombola, komema, komema mosika
Ngolu ekotalaka lisumu na miso ya kokanga te — ekolongolaka yango na moto ya lisumu mpe ekomeme yango mosika (liloba ya ntaba oyo ememaki masumu, Levitiko 16:22)
“Yokela mawa” — H2603 chanan — kozala na boboto, kokitisa nzoto na motema malamu epai ya moto oyo azali na nse na yo
Kolela ya Davidi nsima ya lisumu na ye ya monene — ngolu ekitaka tii na se mpo na moto azali na ngambo
MOKAPO MOKE YA MOMEKANO
1. Mika 7:18 — Okangelaka bato kanda mpo na libela te, kasi osepelaka kotalisa bango:
a) mbeka
b) ngolu
c) bilei ya kotumba
2. Barinda 3:22-23 — mawa na Ye ekomi nanu na suka te; ekomaka ya sika tongo nyonso.
a) tongo
b) libota
c) mokolo
3. Mika 6:8 — Yawe azali kosenga nini epai na yo, longola se kosala bosembo, kolinga boboto, mpe:
5. Ebandeli 4:16 — topusana na elikya nyonso pene ya Kiti ya Bokonzi ya ngolu mpo ete:
a) akoyokana na ngai koleka moto mosusu
b) kofanda na ndako ya YAWE
c) tozwa ngolu, oyo ekosunga biso na tango oyo ekoki
6. Nzembo 103:11 — pamba te ndenge likolo etombolama mosika ya mabele, ndenge wana mpe bolingo na Ye ezali monene mpo na:
a) baye babangaka Ye
b) ndambo etikali ya libula na ye
c) bato nyonso oyo babelelaka yo
7. Luka 18:13-14 — Oh Nzambe, yokela ngai mawa, pamba te nazali moto ya masumu! Nazali koloba na bino: mofutisi mpako azongaki na ndako na ye
a) etombwami
b) kokitisama
Sembo
EYANO YA SOLO: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-c, 6-a, 7-c
BOYEBI EYA LOKETO YA BOYEKOLI OYO
Ndenge elili ekomisaka pole: nkombo oyo elobamaki na ngomba — mawa mpe ngolu (Ekzode 34:6) — ezalaki elili. Mawa yango moko oyo esalemaki tango Klisto ayaki (Luka 1:72) ezali pole. Nkombo oyo Nzambe asakolaki mbala moko na kati ya lipata, na suka alakisaki yango na elongi.
Ndenge boyokani ya sika emonisi yango polele: na se ya mobeko, boboto na ye ebombamaki mpo na bankoto mpe elakelamaki na ndayi epai ya Abrahama. Kati na Klisto, boboto wana oyo elakelamaki na ndayi ekokisami, mpe kiti ya bokonzi ya ngolu efungwami epai wapi moto nyonso akoki koya na mpiko (Ebre 4:16). Boboto ya boyokani ekomi ekuke efungwama.
→ Ndenge maloba ezali na ntina: "motema mawa" na kombo ezali rachum (H7349, motema mawa), liloba ya libumu, mpe etelemi LIBOSO. "Alimbisaka" ezali nasa (H5375, komema), kotombola mpe komema mosika. "Yokela ngai mawa" na minoko ya mokongoli ya mpako ezali hilaskomai (G2433, yokela mawa), liloba ya esika ya bolimbisi. Maloba yango moko ezali koteya nzela ya kokota.
→ Ndenge oyo etutaka Mojuda mpe Mopagano: ngolu oyo elapelamaki bandeko ya Yisalaele na ndayi mpe ngolu oyo mokongoli-mpako oyo babwakaki azalaki kobelela na yango, ezali ngolu moko boye (Luke 1:72; 18:13). Ngolu ekangamaki naino te na makila to na motuya ya moto — moto nyonso oyo atubelaka mpe atikaka masumu na ye, azwaka yango (Proverbs 28:13).
Ndenge oyo etali yo: yaká na lolenge ya mokóngoli-mpako — kobuta te, kosala makambo ya kolakisa bato te, kasi kotubela. Fungolá lisumu oyo olingaki kobomba, mpe ngolu ekozipa oyo ofungoli. Mpe soki ozwi yango, ekolanda yo tii na ndako.
Oyo elingi koloba mpo na bosekoli: boboto mpe bolamu bakolanda mikolo nyonso ya bomoi oyo, mpe nzela ekosuka na ndako ya NKOLO libela na libela (Nzembo 23:6). Boboto ezali longwa na bosekoli tii na bosekoli (Nzembo 103:17) — esukaka te to ekwaka te liboso ete ekotisa yo.
Nzela ya pembeni: kiti ya ngolu esika ngolu ezwamaka (Baebre 4:16) efungwaka na esika ya ngolu oyo ezali na kati ya rido — elandami lisusu na boyekoli ya Kotambwisa Yango na Bomoi (Kobima 25:17-22; Baebre 9:5).
Emoniseli oyo ekoki kozala: liloba "Nzambe, yokela ngai ngolu" oyo mokongoli mpako alobaki ezali te liloba ya momesano mpo na ngolu — ezali liloba ya esika ya ngolu, liloba ya bofuti masumu. Asengaki Nzambe akutana na ye na esika ya makila, mpe akitaki na ndako na ye na bosembo. Ngolu ezalaka ntango nyonso na esika ya kokutana. (Makanisi na ngai moko)