Ali Ligani Yesu? — Kutenda Mmoyo · Malemba ga KJV ni Nambala sya Strong's

KUTENDEKA MU UMI · KUJENDA NI MULUNGU — KUKWAA, KUJENDA, KUUTUKA, KUMALISYA

SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com

Ali Ligani Yesu? — Kutenda Mmoyo · Malemba ga KJV ni Nambala sya Strong's

KUTENDEKA MU UMI · KUJENDA NI MULUNGU — KUKWAA, KUJENDA, KUUTUKA, KUMALISYA

Ana Jwelewu Yesu — Ulendo Wakupitila M'Baibulo, Kutandila ku Genesis mpaka ku Chiunukuko

LILOWE LYAUGUNDA

Chikagulu chandanda chawusisye lipesa limo. Lipesajo lyaliji, ana Yesu jwali jwani? Baibulo jajanjile lipesajo kutandila m'buku jandanda ja Baibulo mpaka m'buku jaumaliso ja Baibulo. Chikagulu chino chikuwusya lipesa lyakuya. Lipesa lyakuyalyo lili, ana mundu akutenda chichi ni janjilo lyo? Kumanyilila yankati Yesu ngaŵaga chindu chimo pamo ni kummanyilila Yesu. Mundu jwakumanyilila yindu yosope yakuwamba mundu jwine akombolaga kuŵichila. Mundu jojopejo akombolaga kulepela kwendajoni ni mundujo. Baibulo jikusala umi wa ni Mlungu mpela lugendo. Mwanache akusatendekwa chiwatijo. Akwaŵila chandanda. Kaneka baba akunkamula mwanache pa mikono. Baba akumfundisya mwanacheju kuwenda. Kaneka mwanachejo akuwenda. Kaneka akukula. Kaneka akutila. Mundu jwakutila chenene akuwutila mbio. Mbio jikwete pakwikila pakumalisya. Chikagulu chino chikuchikuya jamjile lya chikagulu chandanda kupitila m'malo ncheche gagago. Malo gandanda gakulosya mundu ni tuli akwiche kummanyilila Yesu chandanda. Malo gaŵili gakulosya kwenda kwa lisiku ni lisiku ni Yesu. Malo gatatu gakulosya mbio. M'mbiomo, mundu akulisya lina lya Yesu paujo pa ŵandu ŵane. Malo gancheche gakulosya pakwikila pakumalisya. Yesu akwika soni. Baibulo jikuchisya jwakutila jwalijose kulolechesya. Pakwikila pakumalisyapo, jwakutilajo takachiwone kumeso kwa Yesu.

MAULO GATATU AGAYANJILE LILI LISOMO

1. Mundu akumanyilila chichi jwaali Yesu pandanda?

2. Ana mundu akwenda uli ni Yesu lisiku ni lisiku?

3. Ana chikuchembecheya nnope pa mbesi ja mashindano kwa mundu jwakunnolechesya Yesu?

1. KUKWECHEKWECHA — MUNDU AKUMANYILILA CHICHI PANDANDA

(Ganichisyo syangu syakusyene: Kwenda kwosekwose kutandisya pasi, ligongo mwanache akwenda nkanaŵe kwenda paakolela kaje. Ngani sya Yesu sikutyochela pakuŵalanga ni kupikanila, nambo umanyilisi wenewo ukwisa mpela ntuka wa Atati. Ma vesi gaali pasi gagalosisye yindu yoŵili yosope.)

2. A. CHIWUSYO CHAKUTI MUNDU JWALIJOSE ASAKWANULA — MUKUTI UNE NDI JWANI?

Matayo 16:13 Che Yesu paŵaiche mmusi wa Kaisalia Filipi, ŵausisye ŵakulijiganya ŵao kuti, “Ŵandu akuti Mwana jwa Mundu ali nduni?” (14) Ŵajanjile, “Ŵane akuti che Yohana Ŵakubatisya ni ŵane akuti che Elia ni ŵane akuti che Yelemia, pane jumo jwao ŵakulondola ŵa Akunnungu.” (15) Che Yesu ŵaausisye sooni, “Nombe ŵanyamwe nkuti une ndili nduni?” (16) Che Simoni Petulo ŵajanjile, “Alakwe ni Kilisito Jwakuwombola, Mwana jwa Akunnungu ŵaali ŵajumi.”

MUKUTI UNE NDI JWANI? --> MMWEJESI NDI KRISTU, MWANA JWA MLUNGU JWAJUMI.

Matayo 16:17 Che Yesu ŵatite, “Nkwete upile mmwe che Simoni mwana ju che Yona, pakuŵa ngaŵa mundu jwammunukulile ngani jo, nambo Atati ŵangu ŵaali kwinani.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G601 apokalupto — unukulidwe

NYAMA NI MIYASI NGAŴAKUMMANYISYA YELEYI --> ATATI ŴANGU ŴALI KWINANI.

(Nganisyo syangu jwachinsyene: Chiwuzo chachiŵili cha Yesu chaŵaga chachinsyene chachinsyene, "mmwe nkuti une ndili jwaani?" Liloŵe lya Chigiliki lyalili munsana mwa liloŵe lyakuti "kuunukulidwa" lili apokalupto (G601, kutyosya chakuunichila), ni Akunnungu achinsyene ni ŵatyosisye chakuunichila kwa Petulo. Mundu akukombola kulijiganya masengo kutyochela kwa ŵandu ŵane, nambo kumanyilila kwachinsyene kukutyochela kwa Akunnungu.)

3. B. MUNDU JWALIJOSE NGAKUKOMBOLA KWICHA, IWEPE ATATI ŴAMKOKILE

YOHANA 6:44 Ngapagwa mundu juchakombole kwika kukwangu pangali Atati juŵandumile une jo kwautila kukwangu, ni une chinansyusye mundu jo pa lyuŵa lyambesi. (45) Ŵakulondola ŵa Akunnungu ŵalembile kuti, ‘Ŵandu wose chajiganyikwe ni Akunnungu.’ Mundu jwalijose jwakumpilikana Atati ni kulijiganya kutyochela kwa ŵelewo, chaiche kukwangu.

Ngapagwa mundu juchakombole kwika kukwangu pangali Atati juŵandumile une jo kwautila kukwangu --> Mundu jwalijose jwakumpilikana Atati ni kulijiganya kutyochela kwa ŵelewo, chaiche kukwangu.

Ŵaloma 10:17 Kwayele, chikulupi chikuika kwa kupilikana utenga, ni utenga wo ukwika kwa kulalichilwa Liloŵe lya Kilisito.

Kwayele, chikulupi chikuika kwa kupilikana utenga + ni utenga wo ukwika kwa kulalichilwa Liloŵe lya Kilisito.

(Nganisyo syangu: Kukwekwecha ni masengo ga Mlungu, ni kupikana sili liunjili lyakukombola kutenda mundu (Yohane 6:44-45). Chikulupi chikwika kupitila kupikana Liloŵe lya Mlungu (Warumi 10:17). Mlungu akukwekwecha ŵandu kupitila Baibulo, ni ligongo lyakwe ngasakupita Baibulo.)

4. NJOOGA NI KULOLA — TWAPIKENE TWACHIMISYENE

YOHANA 1:45 Nipele che Filipo ŵansosile che Nasanieli, ni paŵammweni ŵansalile, “Tummweni ajula juŵalembekwe mmalajisyo ga Akunnungu gaŵapele che Musa ni mu itabu ya ŵakulondola ŵa Akunnungu, Che Yesu kutyochela musi wa ku Nasaleti Mwana ju che Yusufu.” (46) Nombe che Nasanieli ŵambusisye che Filipo, “Ana chindu chambone chikukomboleka kutyochela ku Nasaleti?” Che Filipo ŵansalile, “Njise kunnole.”

TWAMBOŴILE MMWEJIWO, JUŔI JUŊUŊULIDWE NI MOSESI M'MALAJILO, NI ŴAKULOSYA ŴAJULEMBILE --> ISANI NI KULOLA.

YOHANA 4:41 Nipele ŵandu ŵajinji nnope ŵaakulupilile Che Yesu ligongo lya maloŵe gao. (42) Ŵansalile jwankongwe jo, “Sano tukukulupilila ngaŵa kwaligongo lya kuŵecheta kwenu pe, nambo pakuŵa tupilikene twachinsyene, ni tukumanyilila kuti isyene ajuju ni Nkulupusyo jwa ŵandu ŵapachilambo.”

TUMPIKENE MISOŴA JETUWE + TUKUMANYA KUTI JUJU NI KLISITU, JWAMKULUPUCHILA JWA CHILAMBO.

(Nganisyo syangu jwachinsyene: Filipo nganajangana ni Natanieli, ligongo kaŵilanjilo kose kaŵaga "njise nkalole." Ŵandu ŵa ku Samariya ŵakupikanile kaje ngani ja Yesu kutyochela kwa jwankongwe, nambo pakumasile ŵapikene Yesu jwachinsyene. Kupikana ngani ja Yesu kutyochela kwa mundu jwine jili kutandisya pe, ligongo mundu jwalijose akusachilwa kwika ni kupikana mwachinsyene.)

5. SAKASYANI M'MALEMBA — GAKUSHIMU UNE

YOHANA 5:39 Nkugasosasosa Malembelo ga Akunnungu nchiganisyaga kuti mu gelego chimpate umi wa moŵa gose pangali mbesi. Ni Malembelo ga Akunnungu go gakuŵalanga umboni nkati une!

SESANI M'MALEMBA GOSOPELA --> GAKO GALI GAGAKUNGAMUCHILA UNE.

YOHANA 20:30 Che Yesu ŵapanganyisye imanyisyo ine yejinji paŵaliji ni ŵakulijiganya ŵao yanganiilembekwe mchitabu chi. (31) Nambo ayiyi ilembekwe nkole kukulupilila kuti Che Yesu ali Kilisito Jwakuwombola, Mwana jwa Akunnungu ni kwa kunkulupilila nkole umi wausyene kwa machili ga liina lyao.

YELEYI ILEMBEKWE, KUTI NKULUPILILE KUTI YESU ALI KILISITO --> NI PAKUKULUPILILA KUTI NKOLE UMI KUPITILA MU LINA LYAKWE.

1 Petulo 2:2 Moŵa gose nlajile liloŵe lya uswela lya Akunnungu nti mwanache yakuti pakulajila maŵele, kuti kwa lyelelyo isyene nkombole kukula ni kukulupuswa.

MBUMBA JAJIKUPAGWA SONO + MSISIME MASI GHAKUSALIKA GHA LILOWE --> KUTI MKULE NACHO.

(Nganisyo syangu jwachinsyene: Yesu ŵasalile ŵandu kuti alolechesye jwalakwe m'malembelo. Yohane ŵalembile Ngani Jambone jakwe kuti jwakuŵalanga akulupilile, ni kuti akole umi kwa litawu lya Yesu. Mwanache jwakupagwa alakwe akumwa mkaka lisiku lililyose, ni jwakulupilila jwasambano akusachilwa kusaka liloŵe mwakulandana.)

6. E. AYI NDI UMI WA MASIKU GOSOPE — KUTI AMANYILILE MMWE

YOHANA 17:3 Ni umi wa moŵa gose pangali mbesi wo ni au, ŵandu ammanyilile mmwe ŵandi Akunnungu ŵamope ŵa usyene, ni kwamanya Che Yesu Kilisito umwatumile.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G1097 ginosko — ganisya

AŴA NI UMI WA NDAŴI JOSOPE --> KUTI AMANYE MMWEJI + YESU KLISITU, JUMBALILE.

Jeremiah 24:7

NGACHATA MITIMA JAKUTI ANDIMANYE --> CHACHIUJILA KWANGU NI MITIMA JAO JOSOPE.

Matayo 11:27 “Atati ŵangu ambele indu yose. Ngapagwa jwakummanyilila Mwana, akaŵe Atati, ni sooni ngapagwa jwakummanyilila Atati, akaŵe Mwana ni jwalijose jwakunsaka Mwana kuti ammunukulile.

PAKWE MUNDU JWAKUMMANYA MWANA, IKAŴEJE ATATI + NI JWELE JWACHASACHE MWANA KUNMANYISYA.

(Ganichisyo syangu syakusyene: Yesu akulosya umi wa piyaya mpela umanyilisi, ngaŵaga mpela mahali (Yohane 17:3). Liloŵe lya Chigiriki ndi ginosko (G1097, kumanyilila), umanyilisi wa mundu, ngaŵaga kukumbuchila olo. Mlungu ŵalanjile umanyilisi wowowo m'Malembo Gakale, "ntima wa kumanyilila ine," sano mum'ŵende ntima wo (Yeremiya 24:7).)

7. KUJENDA — KUJENDA NAYE LISIKU NI LISIKU

(Nganisyo syangu: Mwanache akwima pa sajo syakwe, sano sikwika kanandi wakwenda. Nnole liloŵe limo mwakupitilila mu iyendele yi, liloŵe "pamo." Kwenda nganiŵaga sitepu jimo jekulungwa nambo sitepu syejinji, syakutolechedwa lisiku ni lisiku pamo ni Yesu.)

8. A. MPELA INTI M'MPOCHELE, YENDELECHESYANI MWA JWALAKWE

ŴAKOLOSAI 2:6 Nipele pakuŵa mwapochele Kilisito Yesu kuŵa Ambuje ŵenu, iyoyo njendeje nkulumbikana ni ŵelewo.

Nipele pakuŵa mwapochele Kilisito Yesu kuŵa Ambuje ŵenu --> iyoyo njendeje nkulumbikana ni ŵelewo.

Amos 3:3

ŴAŴILI ŴAKUKOMBOLA KUJENDA PAMPEPE, IWEPE ŴAKUNDANE?

(Ganichisyo syangu syachinsyene: Paulo akukamulanya kupochela ni kwenda mu liloŵe limo. Amosi akuwusya lisosa lyakuwusyidwa kalakala mu Baibulo lyakwenda, naga ŵandu ŵaŵili akukombola kwenda pamo pangali kukundana. Kwenda pamo ni Yesu kukumanyisya kukundana najo lisiku ni lisiku, litapu ni litapu.)

9. B. KUTI ŴAŴE PAMO NAYE

MALIKO 3:14 Nipele ŵasagwile ŵandu likumi ni ŵaŵili ŵaŵaaŵilasile achinduna ni kwasalila, “Nansagwile nnonjele pamo none, sooni chinantume kukwalalichila ŵandu Ngani Jambone,

ŴASAGULE ŴANDU KUMI NI ŴAŴILI + KUTI AŴE PAMO NAWO --> KUTI AŴATUME KUKUŴALICHISYA.

MASENGO 4:13 Achakulu ŵa Nkungulu wo ŵaimanyilile kuti che Petulo ni che Yohana ŵaliji ŵanduŵandupe ni ŵandu ŵangasyoma, nipele ŵasimosile nnope kuwona iŵatite pakwanga pangali lipamba, ŵaimanyilile kuti ŵaliji pamo ni Che Yesu.

ŴANDU ŴAKASOMBA MASOMO NI ŴAKUSOWA UMANYIKO --> ŴAJIMANYIRISYE KUTI ŴAŴE NI YESU.

(Nganisyo syangu: Soma chilikati chachili mu m'lembo uwu, pakuti kuŵa pamo ni Yesu kukwikanjila kupanganya masengo ga Yesu (Marko 3:14). Yaka gampepe pambele, chindu chachasosile nlipu kwamlekanganya usilikali wa achalume ŵaŵili ŵangasome kalikose chaŵaliji kuti achalume ŵo ŵaŵe pamo ni Yesu (Masengo 4:13). Ndaŵi jajaŵe pamo ni Yesu jikusaga chimanyilo chachikombola kuwoneka kwa ŵandu ŵane.)

10. JIGALIKANI GOLI LYANGU, NI KULIJIGANYA KWA UNE

Matayo 11:28 Njisanje kukwangu ŵanyamwe wose unkusauka ni kutopelwa ni misigo jakutopa, none chinampumusye. (29) Mungunde, nkalijiganye kukwangu, pakuŵa une ndili jwakutulala ni jwakulitulusya, nomwe chinkapumule mmitima jenu. (30) Pakuŵa chingunsalila mpanganye chili chambone kukwenu ni chingumpa njigale ngachikutopa.”

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G3129 manthano — kulijiganya

ISYANI KWANGU + JIGALANI GOLI LYANGU, NI KULIJIGANYA KUKWANGU --> CHIMPATE LIPUMULILO M'MISIMU JENU.

Luka 10:38 Che Yesu ni ŵakulijiganya ŵao paŵaliji muulendo, ŵaiche kunsinda umo ni jwankongwe jumo liina lyao che Masa ŵampochele kumangwao. (39) Che Masa ŵaliji ni mpwakwe liina lyao che Maliamu, jweleju ŵatemi chiŵandi ni Ambuje Che Yesu achipikanilaga majiganyo gao.

MALIYA ŴATEMI PASI PA MAKONDA GA YESU + ŴAPIKENE LILOŴE LYAKWE.

Luka 10:41 Nambo Ambuje ŵajanjile kuti, “Che Masa, che Masa, nkuchenjeuka ni kulisausya ni yejinji. (42) Nambo chipali chindu chimo pe chachikusachikwa. Che Maliamu asagwile liunjili lyambone ni sooni ngapagwa mundu juchachityosye kukwakwe.”

MARITA, NKULILALASIKA NI KUTAABHIKA PA INDU YEJINJI --> CHINDU CHIMO PE CHIKUŴAJILWA + MALIA ASAGWILE LIUNJILI LYASWEJILE LILA.

(Ganichisyo syangu syakusyene: Kaandanda, likongwa lyaliwe nsyika wa mtela wakusonjaganya inyama iŵili pa singo kuti sikoke chindu chimo pamo, mbali ni mbali, kwa liwilo limo. Yesu akupeleka chindu chakukokwa pamo, ngaŵaga olo wa malamulo gakukoka jika. Marita ŵapanganyaga masengo ni kuchimwa, nambo Mariya ŵasagulile chindu chimo chakusachilwa, ŵatemi pamalundi ga Yesu.)

11. NGONDOLO SYANGU SIKUPIKANA LIWU LYANGU — NI SIKUYA UNE

YOHANA 10:27 Ngondolo syangu sikupilikana liloŵe lyangu. Uneji ngusimanyilila, nombesyo sikuunguya. (28) Uneji ngusipa umi wa moŵa gose pangali mbesi, nombesyo ngasiwa ng'o. Ngapagwa mundu jwalijose juchakombole kuumbokonya.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G190 akoloutheo — nkuye

Ngondolo syangu sikupilikana liloŵe lyangu + nombesyo sikuunguya --> Uneji ngusipa umi wa moŵa gose pangali mbesi.

YOHANA 14:21 Jwapochele malajisyo gangu ni kugatendekanya, jwelejo ni jwakuunonyela une. Nombe jwakuunonyela une chanonyelwe ni Atati ŵangu ni uneji chinjinnonyela ni kulimanyukusya kwa jwelejo.”

JWALAJWALI NI MALAMULO GANGU, NI KUGAGOSA, JWALAKWEJO NI JWAKUNONYELA UNE --> CHINGALILOSYE MWANDIYO KWA JWALAKWE.

(Nganisyo syangu syachinsyene: Kumanyilana kukwenda mumbali sipili, ligongo ngondolo sikupikana lilobe lya Yesu, ni Yesu akwimanya ngondolo (Yohane 10:27). Akulanga kuti “Chinelosye mwene kwa jwalakwe,” ni kulosya kukumanyisya mwakupikanika bwino (Yohane 14:21). Mpikanile yamkwete kumanyilila kala, ni Yesu chachinnosya yejinji.)

12. E. LILOŴE LYA KLISITU MU MWENU — NI KLISITU MU MWENU

ŴAKOLOSAI 3:16 Utenga wa Kilisito ugumbale nkati mwenu. Njiganyane ni kujamukana kwa lunda lose. Njiimbe sabuli ni nyimbo syakwalapa Akunnungu ni nyimbo sya kwapopela akuno nchajimbilaga Akunnungu kwa kutogolela mmitima jenu. (17) Chichintende chose pane kuŵecheta, mpanganye yose kwa liina lya Ambuje Che Yesu ni kwatogolela Akunnungu Atati kwa litala lyao Che Yesu.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G1774 enoikeo — kutama

LILOŴE LYA KLISITU LITAME MWA JIŃGWE MWANJUJU --> TENDANI YOSOPE M'LINA LYA AMBUJE ŴETU YESU.

ŴAKOLOSAI 1:27 Pakuŵa Akunnungu asachile kwamanyisya ŵandu chantemela cho yachitite pakuŵa chachikulungwa ni cha ukulu chichajenele kwa ŵandu ŵangaŵa Ŵayahudi wose. Chantemela cho chili achi, Kilisito ali nkati mwenu, ni ŵanyamwe wakwe chinkole liunjili lya ukulu wa Akunnungu.

CHINSISI ACHI = KLISITU MWA MMWE, CHILOLOLO CHA ULEMELO.

(Nganisyo syangu syachinsyene: Liloŵe “kutama” lili enoikeo (G1774, kutama m’nyumba), liloŵe lya nsyene nyumba, ngaŵa jwakwika kwakawijiwa. Liloŵe lya Klistu likusachilwa kutama mwa mmwe mpela nsyene nyumba, ligongo kwika kamope ngakukwana. Ŵakolosai 3:17 jikugalamuka lisiku lyosope, m’paka ngapagwe ndaŵi jajili paasa pa kwenda kwa Yesu.)

13. KUUTUKA MBUTUKO — KUKULIRA LIINA LYAKWE, KULINGANYA MBALA MPELE JWASILIKALI

(Nganisyo syangu syachinsyene: Sambano kwenda kukusanduka kuwutuka, ni jangonga jachinsyene jikusanduka jangonga jaukumu. Baibulo jikutumila yiwoni iwili ya ndemanga ji, jwakuwutuka jwakwendelechela kuwoloka kwa mbote, ni jwangondo jwakupeleka chiilu chakwe chosope kwa nchimbichimbi jwakwe. Yiwoni yosope iŵili yikusaka mbiya, ni yosope yikumala mu mbote.)

14. A. KUUNDA JWALAKWE PAUJO PA WANDU

Matayo 10:32 “Nipele, jwalijose jwakunyitichisya une paujo pa ŵandu kuti jwele ali jwangune, noneji chinankunde jwelejo paujo pa Atati ŵangu ŵaali kwinani. (33) Nambo jwalijose juchachingana paujo pa ŵandu, noneji chinamkane paujo pa Atati ŵangu ŵaali kwinani.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G3670 homologeo — kuungama

JWALIJOSE JUCHANGUKULUKA PAMBELE PA ŴANDU --> JULEJO NILICHAM'BULA NAMBOSO PAMBELE PA ATATI ŴANGU ŴALI KWINELA.

15. CHIWONELO CHINDANGANYICHE, LIKANGA LIMPEPE — chilanga chimo, chachiŵechetedwe m'Maevanjeli gaŵili

Luka 12:8 “Ngunsalila isyene, jwalijose jwakunyitichisya une pa ŵandu kuti jwele ali jwangune, iyoyo peyo Mwana jwa Mundu chachinjitichisya jwelejo mmbujo mwa achikatumetume ŵa kwinani ŵa Akunnungu.

jwalijose jwakunyitichisya une pa ŵandu kuti jwele ali jwangune --> iyoyo peyo Mwana jwa Mundu chachinjitichisya jwelejo mmbujo mwa achikatumetume ŵa kwinani ŵa Akunnungu.

(Nganisyo syangu jwaajika: Kwamanya Yesu, homologeo (G3670, kusala chindu chimpepe), akulosya kusala pakusaya yakwe yaikuti Baibulo pakwamba jwalakwe. Matayo akulosya kwamanya kuti kwajanjile "paujo pa Atati ŵangu ŵali kwinani," ni Luka akulosya kwamanya kwakwakwe kwajanjile "paujo pa achikatumetume ŵa Mlungu." Nsale lina lya Yesu paujo pa ŵandu pachilambo, nombejo takasale lina lyenu paujo pa kwinani.)

16. B. TUKUŴECHETA, PALIBE KUKOMBOLA KULEKA

MASENGO 4:19 Nambo che Petulo ni che Yohana ŵaajanjile ŵanyawo, “Iŵaga ili yambone paujo pa Akunnungu kunchimbichisyanga ŵanyamwe kupunda Akunnungu, nlamule mwachinsyene. (20) Pakuŵa ngatukombola kuleka kusala yeila itwiweni ni kuipilikana.”

Pakuŵa ngatukombola kuleka kusala yeila itwiweni ni kuipilikana.

MASENGO 5:41 Nipele achinduna ŵala ŵakopweche paasa Nkungulu ula ali nkusangalala nnope, pakuŵa Akunnungu ŵaiweni kuti aŵajilwe kujaluswa ligongo li Che Yesu. (42) Ni moŵa gose ŵapundile kwiganya ni kulalichila Ngani Jambone pa Nyuumba ja Akunnungu ni mmajumba ga ŵandu kuti Che Yesu ali Kilisito.

ACHISENGWAGA PAKUŴALANJIDWA KUŴAJILWA KULAGA SONI KWA LIGONGO LYA LINA LYAKWE --> NGANALEKA KWIGANYA NI KULALICHILA YESU KILISITO.

1 Petulo 4:16 Nambo iŵaga nkusauka ligongo ndi jwakunkuya Kilisito, ikantenda soni, nambo mwakusye Akunnungu pakuŵa mmwe ndi jwakwe Kilisito.

NAGA MUNDU JUNENE ALAGA MPELA MKILISITO, ANAKOLE SONI --> ALIKUSYE MLUNGU.

(Nganisyo syangu jwaajika: Achinduna nganawa nkukombola kuleka kuŵecheta pakwamba Yesu, ligongo mundu ngakukombola kutamiwa jii pa mundu jwaakuti akummanyisya. Kumanyilila kukutandisya kuŵecheta, mwanti chigaŵa chandanda chikutandisya chigaŵa chi. Liina lyakuti "Mklistu" likujigala liina lya Klistu, chilongola cha kunkusya Mlungu, ngaŵa chitopela chakusisa.)

17. KULITYOSYA MPELA MSIRIKALI — VALANI SILAHA SYA LUMULI

Ŵaloma 12:1 Kwayele, achalongo achinjangu, pakuŵa Akunnungu annosisye chanasa chao, ngunchondelela ntyosye iilu yenu mpela mbopesi jejumi ni jeswela ni jajikwanonyelesya Akunnungu. Lyele lili litala lya usyene lya kwapopelela Akunnungu.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G3936 paristemi — chipochipo

PELEKANI MIILI JENU MBOPESI JAJIJUMI + JAKUSWEJERA, JAKUKUNDIKA KWA MLUNGU.

Ŵaloma 13:12 Chilo chiŵandichile kumala ni muusi uŵandichile. Nipele tuleche ipanganyo ya muchipi ni kuwala yakumenyanilana ya lilanguka. (13) Tujende yambone nti ŵandu ŵatukutama muusi. Tuleche chindimba chachili ni ipanganyo yangalumbana, kukolelwa ni chigwagwa ni usakwa ni umenyani ni wiu. (14) Mwatende ŵandu ammone Ambuje Che Yesu Kilisito mu utame wenu, kasinganisya tama syangalumbana syampagwile nasyo ni kusikuya.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G3696 hoplon — chikwembekenya

TULEKANI MASENGO GA CHIPILIKUTO + TUWALE SILAHA SYA LULANGA --> MWAWALENI AMBUJE YESU KILISITO.

(Nganisyo syangu jwaajika: Liloŵe "kupeleka" ni paristemi (G3936, kuŵeka pambali, kupeleka), liloŵe lya jwangondo jwaakupeleka nsangwao wosope kwa mkulungwa jwakwe. Ndime 12 jikuti muwale nguo sya usilikali sya lulanga, ni ndime 14 jikuti muwale Ambuje Yesu Kilisito (Ŵaloma 13:12, Ŵaloma 13:14). Nguo sya usilikali nganijiŵa chindu nambo Mundu, mwanti jwangondo ngaakumenyanila kwa ligongo lya Yesu pe, nambo akuwala jwalakwejo.)

18. KULONDOLA PA CHILEMBO — WASHINDA KUPUNDA KWA LITALA LYAKWE

ŴAFILIPI 3:13 Achalongo achinjangu, nganguliganichisya kuti masile kupochela ntulilo, nambo nguchitenda chindu chimo pe, nguiliŵalila indu yepite ni nguchalila kuti ngole indu yaikwika. (14) Nguutuka kuti nyiche kumbesi luwilo, kuti mbochele ntulilo wa Akunnungu wa moŵa gose pangali mbesi, aula uŵilanje watuŵilasile Akunnungu kwa litala lya Kilisito Yesu.

KULIŴALILA INDU YAILI MUNYUMA --> NGUKANGANICHISYA KUIPIKA CHILANGA CHA KUŴILANJIDWA KWAPENANI KWA MLUNGU MWA KILISITO YESU.

Ŵaloma 8:35 Ana ŵaani ŵakukombola kutulekanganya ni unonyelo wa Kilisito? Ana kulaga pane kusauka pane ipwetesi pane sala pane usauchi pane kogoya pane chiwa? (36) Mpela Malembelo ga Akunnungu yagakuti pakusala, “Kwa ligongo lyenu tukutama mu chakogoya cha chiwa moŵa gose, tuŵalanjikwe nti ngondolo sya kusinga.” (37) Nambo mwa yele yose uweji tukupunda, elo kupunda mwakupunda mwa ŵele ŵakutunonyela.

Ana ŵaani ŵakukombola kutulekanganya ni unonyelo wa Kilisito? --> Nambo mwa yele yose uweji tukupunda, elo kupunda mwakupunda mwa ŵele ŵakutunonyela.

Chiunukuko 12:10 Nipele napilikene liloŵe lyalikulungwa kwinani lichitiji, “Sambano ukulupusyo wa Akunnungu uiche! Sambano ukulupusyo uiche ni machili ni umwenye wa Akunnungu ŵetu ni ulamusi wa Kilisito jwasagulikwe aŵe Jwakuwombola! Pakuŵa ajula jwakwaŵechetela achalongo achinjetu paujo pa Akunnungu aponyekwe paasi. Jwelejo akwaŵechetela muusi ni chilo. (11) Achalongo achinjetu wo ŵampundile Shetani kwa machili ga miasi ja Mwanangondolo ni kwa kwasalila ŵandu ŵane umboni nkati chikulupi chao ku Che Yesu. Nganaunonyela umi wao, ŵaliji chile kuutyosya mpaka kuwa.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G3141 marturia — umboni

ŴAMPUNDILE NI MYASI JA MWANANGONDOLO + NI LILOŴE LYA UMBONI WAO.

(Nganisyo syangu jwaajika: Paulo akutindiganya yosope yaili munyuma ni kutindiganya kwendelela kwa chilosyo chimo, "chiwilanjilo chekulungwa cha Mlungu mwa Kilisito Yesu" (Filipi 3:14). Mbio sya chikulunguko chi ni mbio syakwendelechela ku Mundu jwine, ngaŵa kupanganya papali pane. Ŵakupunda ŵapundile kwa ligasi lya Yesu, jwakuŵilanjidwa Mwanang'onda jwa Mlungu, ni kwa maloŵe ga umboni wao, mwanti kwamanya lina lyakwe ni mwanti mundu jwaakwenda achikupundila (Chiunukuko 12:11).)

19. MALIKO GA MBIO — KULOLERA KWAKWE, NI KULOLA CHISO CHAKWE

(Nganisyo syangu: Mbesi ja mbio ji ngaŵaga lusanga nambo ngope. Baibulo jikusala usyene wa kwika kwa Yesu sooni, nambo jikukana kupeleka ndaŵi jakuŵajilwa. Ngapagwa mundu jwakumanyilila lisiku, mwanti lilamusi lya kulolechesya lili masengo gosope.)

20. A. TICHIONEKA KACIŴILI

Ŵaebulania 9:27 Mundu jwalijose chawe kamo pe, ni kulamulikwa ni Akunnungu. (28) Iyoyo peyo Kilisito nombejo ŵalityosisye mbopesi kwa ŵawile kamo pe kwa ligongo lya kusityosya sambi sya ŵandu ŵajinji. Nombejo chauje sooni ngaŵa kwa ligongo lya kusichenjeuchila sambi, nambo kukwakulupusya aŵala ŵakunnindilila.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G553 apekdechomai — kulola

KLISTU ŴATUPEDWA KANANDI KUTI ANYAKULE SAMBI SYA ŴANDU ŴAKWANDA --> KWA ŴALA ŴAKWEMBECHEYA JWALAKWE CHIACHIŴONEKA KA-ŴILI.

1 Ŵasesalonike 5:1 Nambo achalongo achinjangu, ngapagwa ligongo lya kunnembela ngani jankati saa ni ndema pachiikopochele yeleyo. (2) Pakuŵa mwachinsyene nkumanyilila kuti lyuŵa lya kuuja Ambuje likwika chisisimuchile mpela jwawiyi yakuti pakwika chilo.

Pakuŵa mwachinsyene nkumanyilila kuti lyuŵa lya kuuja Ambuje likwika chisisimuchile mpela jwawiyi yakuti pakwika chilo.

(Nganisyo syangu: Liloŵe lya Chigiriki lyalili nsana mwa "kulolela" ndi apekdechomai (G553, kulolela mwakukwana), mundu jwakupendechela paujo lisiku lyose, ngaŵa kulola kamope pe. Paulo pakwe akusalila likanisa lyose kuti lisiku likwisa mpela jwakuiŵa muusiku, mwanti likanisa lisosekwa kalenda. Kwika kwakwiyona ngaŵa chilagilo cha woga nambo chilagilo cha kuchesya.)

21. B. JIWE MASO — LAMULO LIMO LYAPEGWILE WOSE

Matayo 24:42 Nipele, nlilolechesye, pakuŵa ngankumanyilila lyuŵa chi litaiche Ambuje wenu.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G1127 gregoreo — kulindilila

Nipele, nlilolechesye + pakuŵa ngankumanyilila lyuŵa chi litaiche Ambuje wenu.

22. CHIWONELO CHINDANGANYICHE, LIKANGA LIMPEPE — lilamusi limo, m'Maevanjeli gaŵili

MALIKO 13:33 Nlilolechesye ni kuliŵika chile, pakuŵa ngankukamanyilila katema ko chikaiche chakachi.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G69 agrupneo — kulindilila

Nlilolechesye ni kuliŵika chile + pakuŵa ngankukamanyilila katema ko chikaiche chakachi.

MALIKO 13:37 Ingunsalila ŵanyamwe ni ingwasalila wose, nliŵiche chile!”

Ingunsalila ŵanyamwe ni ingwasalila wose, nliŵiche chile.

(Nganisyo syangu syapasyene: Mateo akulemba lisosi lyakuti gregoreo (G1127, kutama meso pakusagajila), ni Maliko akulemba lisosi lyakuti agrupneo (G69, kutopela kugona), pamo ni maloŵe gakuwonjechesya gakuti "ni kupopela." Maloŵe gaŵilego pamo gakusimulila kapolo jumo jwakutama meso pakusagajila soni jwakukamulisya kuŵecheta ni Mbuje jwakwe. Yesu akuti lilamusi lyo likusachilwa kwa wose, mwanti kusagajila ni chiwilo chakwima cha jwakukulupilila jwalijose (Maliko 13:37).)

1 Ŵasesalonike 5:5 Ŵanyamwe wose ndi ŵandu ŵankutamanga mu lilanguka, ni ŵandu ŵa muusi. Uweji nganituŵa ŵandu ŵa chilo atamuno ŵa chipi. (6) Nipele tukagona mpela ŵane wo, nambo tuchesye ni kulilongosya twachinsyene.

MMWE NI WANA WA LILANGUCHO --> TUKAAGONA + TULOLECHESYE NI KUŴA ŴAKUCHENJERUKA.

23. ŴAALI ŴAKUSANGALALA ACHIKAPOLO ŴALA, ŴAŴASIMANIKWE ALI MCHESYO

Luka 12:35 “Nliŵiche chile kwakutumichila ni kuleka imulichilo yenu ininkukolela. (36) Mbe mpela achikapolo ŵakwalindilila ambuje ŵao kutyochela kuulombela kuti pakupoposya ŵaugulile nnango kwachitema. (37) Ŵana upile ŵele achikapolo ŵachachasimana ali meeso pachauje Ambuje ŵao! Isyene ngunsalila kuti ambuje wo chaaŵe chile kwatumichila, chiŵatamiche pakulila ni kwatumichila.

TAŴA MISANIKO JENU NI KUKOLA MITY LILA JIKUJAKA --> ŴAKUŴA ŴA MBOTELE ŴAKAPOKOSI ŴALA, ŴACHATANDA MBUJE PAJAJICHA NI KUŴASIMANA ŴALI ŴACHESYA.

Chiunukuko 3:11 Ngwika chitema, muukamulisye kwannope utenga wa chikulupi umpochele, kuti mundu jwalijose anakombole kunsumula mbote jenu.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G5035 tachu — chitema

NNOLE, NGWIKA CHITEMA --> KAMULISYANI CHIMWACHIKOLILE, KUTI JUNDU JWALIJOSE ANGANJIGALA NKUSA WENU.

(Nganisyo syangu: Kalakala, mundu ŵataŵaga mwenje wakwe wetali ni lamba pakuti akwanice masengo gamakalipa, mwanti mwenje wataŵikwe ni miyenje jajikwakika jaganisyaga nyumba jakolochesyedwa ni jajimesile. Sano Yesu akuwonjechesya mwambesi wangaŵasosaga mundu jwalijose kuutunga, pakuŵa bwana jwakuuja akutaŵa mwenje wakwe, akwalikaka achikapolo ŵakuchesya pameza, ni kwatumichila ni makono gakwe. Kapolo jwakuchesya akulinda chakulya cha ligulo, changaŵa mu woga.)

24. YESU KRISTU ALI JWELEJO — CHILO, NI LELO, NI KALAKALA

Ŵaebulania 13:8 Che Yesu Kilisito ali julajula, liiso ni lelojino ni moŵa gose pangali mbesi.

Che Yesu Kilisito ali julajula, liiso ni lelojino ni moŵa gose pangali mbesi.

Chiunukuko 1:8 Ambuje Akunnungu jwali ni ukombole wose, jwapali ni juŵapali ni juchaiche akuti, “Une ndili jwaandanda ni jwambesi.”

UNE NI ALIFA NI OMEGA + JWAALIPO, NI JWAŴAALIPO, NI JWACHAICHE, JWAMACHILA GOSOPE.

(Ganichisyo syangu syakusyene: Chilongo cha kumbesi nganichigalauka, ligongo Yesu Kilisito ali jwalakwe pa nyakati syosope sitatu (Ŵaebulai 13:8). Alfa ni Omega ndi chibaka chandanda ni chibaka chambesi cha achimalembo Chigiriki, mwanti Yesu akwima m'mbali syoŵili sya ngani josope. Kumeso pa chilongo cha kumbesi ngakuŵa kumeso kwa mundu jwangammanyilika.)

25. E. LIUSO KWA LIUSO — KUMANYIKA MPAKA MMWEJO NGUMANYA

Psalm 17:15

CHINGUIONE NGOPE JENU M'CHILUNGAMITSO --> CHINGUTOSYEKE, PATICHISYUKA, NI CHIWONECHERO CHENU.

1 YOHANA 3:2 Achambusanga ŵangu, sambano uweji tuli ŵanache ŵa Akunnungu, nambo nginiŵe kumanyika chituŵe ŵanti uli. Nambo tukwimanyilila yakuti pachachiika Kilisito, chitulandane nawo pakuŵa chitwawone uŵele waali nawo. (3) Nipele, jwalijose jwakulolela kwawona Kilisito aliswejesye, mpela ila Kilisito nsyene yatite kuswejela.

MASIKU GA CHIGILIKI ⚑ G3700 optanomai — kuona

PACHIWONEKA JWALAKWE, TUCHIŴA MPELA JWALAKWE + TUCHIMWONA MPELA IŴELEKO --> MUNDU JWALIJOSE JWALI NI CHIYEMBECHEYO CHI MWA JWALAKWE AKULISUKUMUSYA JIKAPE.

1 Ŵakolinto 13:12 Pakuŵa sambano tukulola mpela usyo wangaloleka yambone mlindala, nambo katema ko chitulolegane usyo kwa usyo. Sambano nguimanyilila panondi, nambo katema ko tinaimanye yose kwauchenene mpela Akunnungu yakuti pakumanyilila une kwauchenene.

SASA TUKUWONA MU LIKASI, MU CHIPI + PACHIŴELA TUCHIWONANA LIŴISO NI LIŴISO --> PACHIŴELA CHINGAMANYE MOMO NEJI NAMBOMANYIKA.

Chiunukuko 22:3 Ngapagwa chindu chachilichose chachilwesekwe ni Akunnungu chachichiwoneche pa musi wo. Chitengu cha umwenye wa Akunnungu ni cha Mwanangondolo chichiŵe mu wele musi, ni ŵakutumichila ŵakwe Akunnungu chiŵapopelele. (4) Nombewo chiŵawone ku meeso kwakwe ni liina lyao chililembekwe pa usyo pao.

ŴAKAPOLO ŴAKWE CHACHINTUMICHILA --> CHACHIONA NGOPE JAKWE + LIINA LYAKWE CHILICHIŴA PANJI PAO.

(Nganisyo syangu syachinsyene: Apa ni pele pakwendaga kwenda kwosope, ligongo tuchiŵa mpela Yesu patuchinlola mwaali (1 Yohane 3:2). Mundu jwakwete chilolelo chi akulisyapula sambano, ligongo akulolela kukumana ni Yesu. Kumanyilila kwakuti kwatandite mpela kukwaŵa kukumala mu kulolangana pa mmasu (1 Ŵakolinto 13:12).)

MULOMO WA WAŴILI

Job 19:25

NGUMANYA KUTI JWANGUWOMBOLA JWALI JWAMOYO --> M'NYAMA JANGU CHINGAMWONE MULUNGU + LIŴISO LYANGU CHILIMWONE, ŴALA NGA NDI JUMANJE.

Psalm 17:15

CHINGALOLE LISO LYENU + CHINGUTE UTOSHELEZI, PATICHIJIMUKA.

PAKUŴA KACHILONGOLA --> TUCHIMLOLA MOJE JWALI.

2 ŴAKOLINTO 13:1 Au uli ulendo wangu waatatu uchiiche kukwenu. Mpela Malembelo ga Akunnungu igakuti kusala, “Magambo gose chigakaluche kwa kang'wa sya ŵandu ŵaŵili pane kupunda”

Mpela Malembelo ga Akunnungu igakuti kusala, “Magambo gose chigakaluche kwa kang'wa sya ŵandu ŵaŵili pane kupunda.

(Nganisyo syangu: Mboni sitatu sikwima kumbesi kwa ulendo uwu, pakuŵa Yobu, Daudi, ni Yohane wosope akuti chiŵaione Mlungu. Ŵanduŵanduo ŵatatu ŵatemi mu magulugulu gatatu gakulekangana ga chilambo, nambo akupeleka umboni umpepe. Baibulo jikuti "M'kang'wa mwa mboni siŵili kapena sitatu lilamusi liliose lichitendekwa lyakukulupilika," mwanti ulendo pamo ni Mlungu ukumala mu kuŵona Mlungu (2 Akorinto 13:1).)

CHIWULI NI KUKWANISIKWA

Nganichisya mthunya wagona pasi. Nkukombola kulola sindanda sya mthunya. Sindanda pajika ngasikunsalila chindu chachikupanganya mthunya wo. Mthunya ukusigala chinsyisyo mpaka lilanguka lyausyene lyankulosya chindu chenecho. Sono nkulolasoni mthunya. Nkulola kuti mthunya wagajigalile sindanda sya chindu chenecho kutandila kandanda. Sanamu sya M'Malamulo Gakale sili mithunya mpela jeleji. Sili mithunya jajili yausyene, jajipangidwe mwausyene ni chiilu chachili chausyene. Baibulo jikuiwilanga sanamu syo kuti "mthunya wa indu yakwika" (Akolosai 2:17). Lilembo lyeleliyo likuti "chiilu ni cha Klistu." Mthunya "nganijiŵa sanamu jausyene" (Ahebulu 10:1). Ngapagwa mundu jwaakombwele kusoma usyene wosope kutyochela mu mthunya jika. Uwwe ngatukutaya nganisyo pa mthunya jika pakwe. Tukuŵilanga chindu kuti mthunya pele naga lilanguka lya M'Malamulo Gasambano lyatulosisye chiilu chachili chakuti mthunya wakwe ali chakwe. Mu ndema jino, lilanguka lya M'Malamulo Gasambano likusala chiilu mwaukumu.

1. Exodus 13:21

AMBUYE ŴAJENDAGA PAMBELE PA ŴANDU M'MASANA MU NDONDWA JA LIKUNDE --> NGAŴANYOSILE NDONDWA JILA PAMBELE PA ŴANDU.

2. YOHANA 8:12 Che Yesu ŵakungulwiche sooni ni ŵandu achitiji, “Uneji ndili lilanguka lya pachilambo pano. Mundu jwalijose jwakunguya uneji ngajenda mu chipi ng'o, nambo chakole ni lilanguka lya umi.”

Mundu jwalijose jwakunguya uneji ngajenda mu chipi ng'o --> Mundu jwalijose jwakunguya uneji ngajenda mu chipi ng'o, nambo chakole ni lilanguka lya umi.

3. 1 Ŵakolinto 10:1 Achinjangu ngusaka mmanyilile yakuti, achatati ŵetu ŵaliji wose paasi liunde, ni wose ŵajombweche salama Bahali ja Shamu. (2) Wose ŵabatiswe mu liunde ni mu bahali, kuti alumbikane ni che Musa. (3) Wose ŵalile chakulya chilachila cha mbumu. (4) Iyoyo wose ŵang'wele chakung'wa chilachila cha mbumu, pakuŵa ŵang'wele meesi gagatyochele mu lwala lwa mbumu luŵalukuiye, lwala lula lwaliji Kilisito nsyene.

ACHATATI WETU WOSOPE ŴALIJI PASI PA LIUNDE --> ŴAMWELECHE MWA LULWALA LWA MBUMU LWALWALIJI NKWAKUYA + LULWALALO LWALIJI KILISITO.

(Nganisyo syangu syapasyene: Israeli ŵajesile kwa yaka alobaini alongana ni chikungu cha liwunde ni mooto, soni ulendo wosope wo waliji mthunya pachilambo. Lilagano Lyasambano likukolasya lulanga, ligongo Yesu akuti "Une ndili lulanga lwa chilambo," ni Paulo akulemba kuti "Ni Litanga lyo lyaliji Kilisito" (Yohane 8:12, 1 Akolinto 10:4). Kuwendajenda ni Yesu lisiku ni lisiku ni ulendo wakalakala nnope m'Malembo.)

MALIWO

YOHANA 14:2 Ku nyuumba ja Atati kwana yuumba yejinji, ngaikaŵe yeleyo, ngansalile. Sambano ngwaula kukunkolochesya liuto. (3) Najaulaga ni kunkolochesya liuto, chingauje ni kunjigala, kuti pandili une, ni ŵanyamwe mbe pelepo.

NGWENDA KUKUŴICHILA MMALO --> TINJIUJA SONI, NI KUMPOCHELA KUKWANGU + KWATULI UNE, KWELEKO NOMWE TINCHIŴA NAWO.

Chiunukuko 22:20 Che Yesu jwakusala nkati ngani ji, akuti ili isyene, “Eloo, ngwika chitema.” Eloo! Njise Ambuje Che Yesu!

NDI UNDI, NGUKWICHA MWACHANGU --> EYA, MMWICHE, AMBUJE YESU.

(Nganisyo syangu: Sano tukusonganganya litala lyosope lya kuuja kumangwao, pakuŵa Atati akumkwekwelusya jwakukwesa, jwakwenda akutama pamo ni Yesu lisiku ni lisiku, jwakumbutuka akulapa liina lyakwe, ni jwakulindilila akusigalisya mwenje wakwe ukumesya. Yesu nganalonjesya pele pamalo, pakuŵa jwalonjesye jwatuma mwakwe pambali, jwatite, "Chinyuje sooni, ni kunkwaya kukwangu" (Yohane 14:3). Endelechesyani kwenda, pakuŵa nkwenda kunda kwa Yesu, ni jwalakwe akwisa sano kukwenu.)

DIDAKI JA MASOKA

Matayo 16:16 — Nombe Simoni Petulo ŵajanjile, ŵatite, Mmwe ni Kilisito:

a) Mwenye jwa Isilaeli

b) Mwana jwa Mlungu jwanjumi

c) Mwanagwao Daudi

Yohane 10:27 — Ngondolo syangu sikupikana liloŵe lyangu, none ngwamanyilila:

a) nombe niyawo akuundyuma

b) soni ngutaga umi wangu ligongo lya ngondolo

c) ni ngasakonasika sikwe

3. Matayo 11:29 — Jigalani goli lyangu pachanya penu, ni kulijiganya kukwangu; pakuŵa ndili jwakuchimya ni jwakulinandiya mu ntima:

a) none tinjimpa kupumulila

b) pakuŵa lisoso lyangu lili lyakupepesya, ni mzigo wangu uli wakupepesya

c) ni chinchimpata chipumuzichi cha mmisimu jenu

4. Chiwunukuko 12:11 — Ni ŵaŵapundile jwelejo kwa myasi ja Mwanangondolo:

a) ni liloŵe lya machili gakwe

b) soni ni ligongo lya lilobe lya umboni wao

c) kupitila mwasakami ja nsalaba wakwe

5. 1 Yohane 3:2 — nambo tukumanyilila kuti, pachaonece, tuchiŵa mpela ŵelewo:

a) ni liso lyosope lichalimwona

b) chiŵakumwona Mlungu

c) pakuwa tuchachiwona mpela mwaali

6. Ahebeli 13:8 — Yesu Kristu ali jwelejo chilo, ni lelo:

a) ni kwa yaka ni yaka

b) ni yaka yenu ngaikapela

c) chilambo pangali mbesi

7. Matayo 24:42 — Nkolo mmajimuchile: pakuŵa nkakumanyilila:

a) atamose lisiku atamose lisaa

b) saa jilijose Ambuje wenu tachiika

c) katema kachiika

YAULU WA MAJIBU: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-c, 6-a, 7-b

IWU LILIWO LYA LYELECHE LIKUGAWANYA CHUCHI

Yatuli mundu wakusisya wakwikanawo lilanguka: Ambuje ŵalongolele Isilaeli m'nsanga wa liwundo ni mooto, ni nsanga wo nganaŵa nkutyoka pakati pa ŵandu (Kutyoka 13:21-22). Yesu akuti "Une ndili lilanguka lya chilambo" (Yohane 8:12). Paulo akuti achatati ŵamwesye mu Lwala lwa mbumu, "ni Lwala lyo lyaŵaga Kilisito" (1 Akolinto 10:4).

--> Yatuli chilanga chasambano chikulisalichisya: Amosi akuwusya, "Ana ŵaŵili akukombola kwenda pamo, ngaŵa naga akundene?" (Amosi 3:3). Lilagano Lyasambano likwanga ni lilamusi kwisa soni chilanga. "Nyendajenumwe m'wele" (Ŵakolose 2:6). "Kilisito nkati mwenu, chilolelo cha ukulu" (Ŵakolose 1:27).

--> Mate ganatendekwe: liloŵe limo lya Chingelesi "watch" (kulola/kuchesya) likwima pachanya pa maloŵe gaŵili ga Chigiliki. Matayo 24:42 akutumila gregoreo (G1127, kutama meso pati kugona). Maliko 13:33 akutumila agrupneo (G69, kuŵa jwangagona), soni Maliko akujonjechesya "ni kuŵenda." Lilamusi limo likukamulisya meso ni kuŵenda pamo.

--> Chelakuŵajilwa kukwenu: nkungwilo waimanyi kuti Petulo ni Yohane "ŵaliji pamo ni Yesu" (Masengo 4:13). Ndaŵi jakutama pamo ni Yesu jikusigala chimanyisyo. Ŵandu ŵakuŵandika nomwe akukombola kulola chimanyisyo cho.

--> Ichindu chachikuŵecheta pa ndamo jangamala: "sambano ngumanyilila mbali basi; nambo pajakwika chindimanyilila mpaka mmwesyo yandimanyichisyidwe" (1 Ŵakolinto 13:12). Kumanyilila kwakutandisya mu umi wu ngakusochela pa chiwa. Chikwisa kumalisya paunsu wa Yesu (Chibolesyo 22:4).

--> Litala lyakwabusya: Luka 12:37 lyalosisye Ambuje pakuwuja pakwatamika achikapolo ŵaŵaliji kuchesya pameza, ni Ambuje mwakwe ni jwakwatumichila achikapolo. Yesu ŵatite "Une ndili pasikati penu mpela jwakutumichila" (Luka 22:27). Yesu akulanga kuti "Chindame ni jwelejo, nombe jwelejo ni une" (Chiunukuko 3:20). Ambuje jwakwatumichila achikapolo ŵakwe akusosekwa chiŵiganya chakwe chakukamilika.

--> Uwunukulo wakuwoneka: chiitikilo chandanda mu chikagulo chi chili "njise mundole" (Yohane 1:46). Chilanga chambesi mu chikagulo chi chili "chachiwona ku ngope jakwe" (Chiwunukuko 22:4). Ulendo ni Yesu ukutandubila ni kulola ni kumalila ni kulola. Chiwundo chilichose chapasi pa yaŵili yo chili chilolechesyo chakusalala nnope cha ngope jimojijo. Ndipo ngapagwa lilemba limo lyalikusimulila yeleyi jika. Bichile ma lilemba go pamo ni kuganisya pa yalakwe.

MASIKU GA CHIGILIKI

Aga ni maloŵe gakusachilwa ga somo ali. Kwaŵayani liloŵe lililyose lyalikwete tuchindondo m'mavesi gapachanya kuti nkaiwone mate gakwe kuno.

“ganisya” — G1097 ginosko — kumanyilila, kuchenjela, kuona, kusimichisya

Umi wa kalakala ukulosyedwa ni lilobe li. "Aji ni umi wa kalakala, kuti ŵammanyilile mmwe" (Yohane 17:3). Lilobe likugopolela kummanyilila mundu, ngaŵaga kukumbuchila ichindu.

“unukulidwe” — G601 apokalupto — kutulusya chiunichilo, kulosya, kuunukula

Nyama ni myasi nganijukumanyisya Petulo kuti Yesu ali ni jwapi. Atati ŵaajimwisye chakusiŵila (Mateyu 16:17).

“kulijiganya” — G3129 manthano — kulijiganya, kumanyilila

Yesu akuti "mumanyilile kutyochela kukwangu" (Matayo 11:29). Kumanyilila kukutendekwa pasi pa ndondwa jakwe, pakuŵandichila jwakwiganya.

“nkuye” — G190 akoloutheo — kulongosana, kwenda mwitala limo, kulondela

Ngondolo sikwenda mwitala limo ni jwakuchinga, lisiku limo pa lisiku (Yohane 10:27).

“kutama” — G1774 enoikeo — kutama, kukala mwanti

Liloŵe lya Klistu likusachilwa kutama munkati mwa mundu mpela jwakutama, ngaŵa mpela jwauyendo (Akolosai 3:16).

“kuungama” — G3670 homologeo — kwitika, kumanyilila, kuŵecheta chindu chimochimo, kulalichila

Kwakulupilila Yesu ni kusala pakuonechela chindu chichoŵeching'anti Baibulo jikuŵecheta ya Yesu (Mateyu 10:32).

“umboni” — G3141 marturia — umboni wapelechedwe, chikumbusyo, mboni, umboni

Ŵakupunda ŵapundile ni myasi ja Mwanangondolo ni liloŵe lya umboni wao (Chiunukuko 12:11).

“chipochipo” — G3936 paristemi — kujima pambali, kuonesya, kupeleka

Jwakukulupilila akupeleka nyama jakwe kwa Mulungu, jwosope ni jwamoyo, mpela msilikali pamaso pa jwankulungwa (Aroma 12:1).

“chikwembekenya” — G3696 hoplon — chida, ngao, chikutumichisya, silaha

Ndime 12 jikuti mwaale nkanju wa lulanga. Ndime 14 jikuti mwaale Ambuje Yesu Kilisito. Nkanju wo ni Mundu (Aroma 13:12-14).

“kulola” — G553 apekdechomai — kulolelela mwakusimichika, kulola ni kulindilila

Yesu akulanga kuwoneka kwaŵili kwa "aŵala ŵaakwembecheya jwalakwe" (Ahebulania 9:28). Lilobe likugopolela kupitilila mmbujo ni chiyembecheyo chosope.

“kulindilila” — G1127 gregoreo — kutama meso, kuŵa chetuchetu, kulolela

Aji ni liloŵe lya kuchesya m'Ngani Jambone ja Mateyu. Kapolo akusigalisya meso gakwe gakuchesya (Mateyu 24:42).

“kulindilila” — G69 agrupneo — kuŵa jangalala, kutama meso, kulolela

Ili ni lilobe lya kuchesa m'Buku lya Maliko. Maliko akukamulanya lilobe li ni kupopelela. Kapolo akutama pangalala. Kapolo akupitilisya kupopelela (Maliko 13:33).

“chitema” — G5035 tachu — mwitala, mwangakaŵila, mwakupupuwala, mwachitema

"Nnole, ngwika chitema" (Chiwunukuko 3:11). Liloŵe lyele likulosya kuwoneka kwachitema, ngaŵa ndaŵi jakuŵichidwa kala.

“kuona” — G3700 optanomai — kulola mwakukulungwa maso, kulola, kuoneka

"Tuchachiona mpela chili" (1 Yohane 3:2). Liloŵe lyele likulosya kulolechesya chindu chakusimonjeka.

MASYU GAKUKOLOSYA GA CHIHEBERI

“ganisya” — H3045 yada — kumanyilila, kukunda, kumanyana

Mulungu ŵalanjile kuti "mtima wakuti aumanyilile une" (Yelemiya 24:7). Kumanyilila kwa m'Malembo Gamakala ni kumanyilila mundu, mpela ginosko mu Malembo Gasambano.

“ntima” — H3820 leb — ntima, malango, chikundo, umanyilisi

Mulungu akupereka ntima wakwamanyilila jwalakwe. Kumanyilila kwakwe nganikuŵa kwa kutama m'mutu pe (Yeremiya 24:7).

“lyendo” — H3212 yalak — kwenda, kwaula, kwika, kuuka

Amosi akuwusya ngani jakuti ŵandu ŵaŵili akombola kwenda pamo pangakundana (Amosi 3:3). Chigaŵa chosope chachiŵili cha chiundu chi chikutama nkati mwa lilobe li.

“nsanamila” — H5982 ammud — chibonda, chegamiko, mtengo

Chindanda cha liunde ni moto chalongolele Israeli. Chindanda chindaŵaleche ŵandu (Kutyoka 13:21-22). Chindanda ni chisiŵiliŵili. Klisito ali chiilu (1 Akolinto 10:4).

“nkulupusyo” — H1350 gaal — kuombola, kutenda mpela nlongo, kusumusya

Kalakala, nlongo jwakuŵandichila nnope ndiwe jwaŵaga jwakuwombola mundu jwa lukosyo lwakwe kutyochela mu ngongole kapena uteŵa. Yobu akwaŵilanga Mlungu jwammi kuti "nkulupusyo jwangu." Yobu akulolela kummona Mlungu m'chiilu chakwe (Yobu 19:25-26).

“nnole” — H2372 chazah — kulola, kuimanya, kuwona

Daudi akulikamulisya liloŵe lyeli pa kandaŵi kaumaliko wa lyuŵa. "Chinguione ngope jenu m'chilungamitso" (Masalimo 17:15).

“chilandanyo” — H8544 temunah — chikope, chiwanicho, chilandano, chilandanyo

Daudi akuchulumuka ali jwakukuta ni chisawu cha Mlungu (Sabuli 17:15). Yohana akuti kulola kupanganya tuŵe mpela Yesu (1 Yohana 3:2).

Nchitite Chenene — Pundikizani.

Tandaŵani Mayeso ga Baibulo Gakupimidwa pa somo ali →Ana Jwali Yesu? — Kulambila ni Kupopela · Malembo ga KJV ni Nambala sya Strong's →

Mutu Wakwanda← Ngutenda Chichi Kuti Ngulupuche? — Liuto lya Ŵili · Malembe ga KJV ni Numbala sya Strong's

↓ Tulukanya chikagulo chi (PDF)

Chilikwanju chachikulungwa nnope chakuti mundu akombwele kuwusya: Ngajenda ndende chichi kuti nakulupuswe?

Soma jibu →

SOURCES & CREDITS

Scripture: Yao NT (CC BY 4.0) — a redistributable edition, looked up exactly and never machine-translated.

Alternate chapter/verse numbering reconciled with STEPBible TVTMS (CC BY 4.0).

Strong's numbering & original-language data: OpenScriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0); STEPBible.org — TAHOT/TAGNT/TBESH/TBESG (CC BY 4.0); Robinson-Pierpont Byzantine Majority Text (Public Domain); Strong's dictionary, 1890 (Public Domain).

Typography: Google Noto fonts (SIL Open Font License 1.1).

Wrong wording in a title, heading or button? Let us know — for a verse, use the ⚠ beside it