Rong. Likamw me mahsie sang mahs koaros wiawi pahn tuhke, oh iei likamw duwen dehdehkihla. Serpent sohte kasongosong lih pwoat ki en sohte dehdehkihla — e kasongosong ih ki en dehdehkihla: kumwail pahn duwehla koht kan, oh dehdehla mwahu oh suwed. Oh dehdehkihla wet mehlel — pein Koht mahsanih mwuhr, aramas menet wialahr duwehte emen kitail, en dehdehki mwahu oh suwed — ahpw aramas ale sang ni pein peh, sang ni lokaia likamw, doarosang Koht me ih kelehpw me mwahu, oh pweinen met iei mehla. Sang rahn ohte, kadaudok en Adam kin wa dehdehkihla ehu me toutou en irail sohte kak wa: irail loalokong ong wiahn suwed, ahpw ren wiahn mwahu re sohte dehdehla; mohngiong me likamw sang soahng koaros me ni imwilah kin ese suwed nin duwen mwahu oh mwahu nin duwen suwed. Ahpw rong koasoandi unsek en Koht. Koht me ritingdi ahl kohla ni tuhkehn mour sohte ritingdi kilenge. E kihda mwohn silangin aramas lepin lokaia ehu — sohpeisang suwed, pilada mwahu; sohpeisang suwed, oh wia mwahu — oh e kihda mwenge kehlail mwohtail, pwe irail me kin doadoahngki en aramas en kak kalapak pwe ren dehdehki weiwen ira. Oh e kadarodo sapwellime Iehros, Seri me sohpeisang suwed oh pilada mwahu oh sohte mwansang, me kin kohkohseli wia mwahu, oh wahda sapwellimen suwed pohn paliwere pohn tuhke, lel ahlo me ritingdier pahn sansal pwehr sapahl: ong ih me pahn powehdi, I pahn kihong en tungoale sang tuhkehn mour. Sang tuhke keieu oh lel tuhke keimwseklahn, iei ih soahng me kasansalehiong komwi. Rapahki met ni kanahieng.
EISEK KAPWUKOU PWUKAT KAK SANGE SIMBOLONG:
1. Ia wasa me erpit en mwahu oh suwed tepisang ie, oh dahme e wahdo pohn aramas ni rahn me e ale ie?
2. Dahme Koht kin ketin peki rehn aramas kan pwe re en wiahiong me suwed oh me mwahu — a mendahki mohngiongin aramas kak pein pwungala peneu pwungala peki wet ni pein e?
3. Iaduwen kadipwapwil kan kin kaiania pwehn wehwehki mwahu oh suwed, oh iaduwen suwed pahn kalowehdi ni imwilah?
KIJIN MANA → KAN ME IRAIL LAMALAM PWEKI AR LAUDELAR → AJA DUEN ME MAU O ME JUED.
(Ei lamalam pein ie — "kaукадehda" iei gymnazo (G1128, exercise), kaукadeu duwehte aramas emen kin kaукadeuiong ni doudoulahn ah kin wia. Oh "pesenge kan" iei aistheterion (G145, senses), kisin akan me kin dehdehki mehkoaros. Kupwurokong sohte kohieng me sohte kin doadoahk; e kin keirda sang doadoahk. Seri men kin dehdehki me tongtong sang me suwed; me malaulau kan ar mahlahr kin dehdehki me mwahu sang me suwed — oh sounpadahk iei mahsen en pwungla (Ipru 5:13).)
THE SERPENT BEGUILED EVE THROUGH HIS SUBTILTY → MINDS CORRUPTED FROM THE SIMPLICITY THAT IS IN CHRIST.
(Ei madamadau me pein ei — Pohl kin sohpeiongehr nan mwetin tuhke oh kilangada keper riau me kin doadoahk. Madamadau ehu me sapwelieil sang mahsen mengei en Koht iei madamadau ehu me onopadahr en pwurehng kamwahusala. Tuhkehn kadek pwe wia me pahn kihda erpit; ahpw kahrepe mehlelpen serpent en pwurehng kihda wehin lih pwoud sang ni mengeioahn dahme Koht ketin mahsanihong.)
2.Men Rom 6:23Nda ong meteikan↗Pwe pwain en dip mela, a pai en mak en Kot maur joutuk ren Krijtuj Iejuj atail Kaun.
Pwe pwain en dip mela → a pai en mak en Kot maur joutuk ren Krijtuj Iejuj atail Kaun.
(Ei madamadau kan — kaweid me kohwong ni tuhkehn diar solahr wia kalokolok me imwisekla ni Eden. Pohl kin katemwehda kosonned me ohte ni adaneki unsek: mwerein dihp iei mehla. Ahpw iet doak sohte kapwungala pehnpel teio — kisakis mahn iei mour.)
3.Ioanej I 2:16Nda ong meteikan↗Pwe meakaroj mi jappa, inon en ni uduk, o inon en ni maj oko, o linan mal en maur, a jota lapida jan ren Jam, a jan ni jappa.
INEREN INSAUN UDUK + INEREN MESE + SUAIKI EN MOUR → KAIDEHN SANG REN SEMEN, AHPI SANG NANSAPWELLIMEN SAMPAH.
(Ei madamadau kan — inen sili en Sohn me pahrekiong tuhkeo ni unsek: mwahu ong kanahieu iei inengieng en uduk, kaselel ong pwoaren mese iei inengieng en pwoaren mese, oh me konehng en kasalehda loalokong iei aklapalap en mour. Wenihmw silimen pwoatehte me sineipwo ritingada ni tuhkeo tapio, e kin ritingada rahk pwoatehte ni songosong koaros sang ni tepio kohdo.)
ARAMAS WIALAHR RASEHNG EMEN KITAIL, PWE EN ESE MWAHU OH SUWED → PWEHKI MEND E DE PIL ALE SANG TUHKEN MOUR, OH TUNGOALE, OH MOUR KOHKOHLAHTA.
(Ei madamadau kan — ritindien ahlo iei limpoak. Aramas emen me pwupwudiong suwed, mahs sang tuhkehn mour oh mour kohkohlahte nan mepwal wet, pahn wia me suwed sohte imwi. Koht ritingasang ahlo pwe en pahn kak ritingada pwehki Sapwellime Ohl — Revelation 2:7 kin ritingada dahme Genesis 3:22 ritingasang.)
2. MOHNGIONGIONG EN AROMWAS — SUWED (H7451 RA) TAPIOK
1.Markuj 7:21Nda ong meteikan↗Pwe jan lol en aramaj, jan nan monion, lamelam jued kin tapida jan ia: Kamal, nenek, kamela aramaj. (22) Pirap, norok, jarjued, widin, poojued, lalaue, lemai, joukoti. (23) Mejued pukat karoj tapida jan lole, ap kajaminela aramaj.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G2556 kakos — suwed
Pwe jan lol en aramaj, jan nan monion → Mejued pukat karoj tapida jan lole, ap kajaminela aramaj.
(Ei madamadau kan — Sises kin ketin kasalehda mwomwohdiso ni sansal: kaidehn dahme kin pedolong nan aramas, ahpw dahme kin kohieisang nan mohngiong iei me kin kasaminehda. Erpit en tuhkehn erpit pwilikidiong wasah wet, nan mohngiong, oh mohngiong me kin wekidohng ni suwed sang ni ahnsowohte kohdo.)
(Ei madamadau kan — kupwure duwen dehdehki riau pwukat ni ar mihmi nanpwungen: irail sohte KAREKICHE ie, oh pwe re en wia me mwahu re SOHTE marain ong — yada (H3045, en ese) me kin dierek wasa riau pwukat, iei lepin lokaia me kin dierek nan Senesis 3:22. Aramas nekinekid ese duwen suwed ahpw salongala ese duwen Koht; iei uwen unsek en dolung en tuhkeo.)
MOHNGIONG = SUWED SANG MEPWUKAT KOAROS + SUWED LAHLAHWO SANGEN AR KAK KAKAILONGIA.
(Ei madamadau kan — "suwed lapalap" iei anash (H605, suwed): soumwahu me solahr kak kamwahwihla. Oh tehk peidek wet — ihs me kak ese? Me ale erpeit en mwahu oh suwed sohte kak ese pil mohngiong en pein ih.)
MEMEN OHTE ME WIWIA SUED, KIN MWAHU NI MESEN KAUN-O → IA KOTLONGE ME KIN WIA KADEIK?
(Ei madamadau kan — mohngiong lidip sohte kin tokedihsang wiewia dihp. Ni imwilah e kin adaneki dihp mwahu, oh pil koasoia me Kaun-o kin ketin kupwurki. Soukohp riemen tohrohrasang, ahpw kaweid ehute.)
(Ei madamadau kan — lepin lokaia wet kosoiada seri me nda mwohn met: Kilang, peinen emen pahn liseikihdi, oh e pahn kaneki pwutak emen, oh e pahn kihong mware Emmanuel (Isaiah 7:14). Emen ketido me e wehwehki duwen soikala me suwed oh pilada me mwahu, oh e sohte pwurehng pwupwudi.)
2.Pjalm 97:10Nda ong meteikan↗Komail me kin pok o n Ieowa en tataki me jued. A kin kotin apwali nen en japwilim a lelapok kan. A pan kotin dore ir ala ja n nan pa en me doo ja n Kot akan.
LEPIN LOKAIA KAN NI LOKAIAN HEBREW⚑ H8104 shamar · ⚑ H7451 ra — suwed · ⚑ H8130 sane · ⚑ H157 ahab
DE KE LOALOKONGKIN PEIN KOMWI → LEMMWIKI KAUN-O + WASANGEIWEI SANG SUPWUD.
(Ei madamadau kan — "loalokong ni pein mesomwail" kin kasalehda pil me kolokol tuhkehn kahrepen songosong: kaselel ong mesahn, oh mwahu ong en kasongosong pwehn wia loalokong — iei pwuepwoud en aramas duwehte me ntingdier nan 1 Sohn 2:16. Masak KAUN-O ahnsou wet me uh wasahn me erpit likamw pwoat mih mahs.)
4.Pjalm 37:27Nda ong meteikan↗Muei ja n me jued ap wia me mau, koe ap pan mimieta nan jap o.
LEPIN LOKAIA KAN NI LOKAIAN HEBREW⚑ H7931 shakan · ⚑ H2896 towb — Mwahu · ⚑ H7451 ra — suwed · ⚑ H5493 sur — Sohpeisang
MUEI JA N ME JUED + WIA ME MAU → MIMIETA KOHKOHLAHK.
(Ei madamadau kan — kilikilang met iangahki Senesis 3:22, wasa me aramas sohte pwurehng mweidohng en tungoale oh mour kohkohlahte nan mour me ohlahr. Met mahsen kohwehwehte, keseila me suwed, oh wia me mwahu, oh koukousoan kohkohlahte. Ahlen pwuralahng ni "kohkohlahte" tepida ni keseila me suwed.)
4. KILANG NIN SAPWELLIME MASAN — SENS KAN KALEISEKINDA (G1128 GYMNAZO) PWEHKI DOADOAHK WEWEHIONG IRE KAN
MOHNGIONG SELEPEK → ONG WEHWEHDIKI KAHREPAN MWAHU OH SUED.
(Ei madamadau kan — "wehwehki" wasaht iei shama (H8085, en rong): mongiong ehu me kin rong. Pwupwidi wiawihda ni salengeo, ni ansou me lih o rongorong ngilen serpenteo; kupwurokong kin pil pedolong sang wasaht, ni ansou me mongiong kin rong Koht. Oh "suwed" iei ra (H7451, suwed) — lepin lokaia teieu me kin doadoahk ong suwedomwahu en tuhkeo.)
2.Men Ipru 5:13Nda ong meteikan↗Pwe amen amen me kin tunole didi, me man jalon ni majan en pun, pwe a rajon jeri pwelel.
(Ei madamadau kan — "kamehlele" iei dokimazo (G1381, kamehlele): en song, duwehte mete kan ar kin sosongala nan kisiniei. Pepehm me kaiahnehr kin song mahs oh kolokol mwuhr; oh mehkoaros me kamehlelehda me suwed, mendahki ele duwehte, kin lekdekla.)
5.Men Rom 16:19Nda ong meteikan↗Pwe omail peik me indand jili lel penan aramaj karoj. I me I peren kida komail. A i men, komail en koiokki on me mau kan, ap jokoiokki on me jued akan.
LOALOKONG NANPWUNGEN MEE MWAHU + SEIKOAKOA NANPWUNGEN MEE SUEMPWEL.
(Ei madamadau kan — "mengoal" iei akeraios (G185, mengoal): sohte doadoahk kapatapat. Serpenn wia inou en erpit sang ni ese suwed; Koht kin ketikihong erpit me mwahusang – erpit ong me mwahu, ap mengoal ong me suwed. Ahpw ni suwed, komail en rasehng seri kan; ni erpit, komail en aramas laud (1 Korint 14:20).)
5. POWEHDI (G3528 NIKAO) — MWAHU KIN KADUPWALASANG SUEED NI KRAIST
1.Waiwa 10:38Nda ong meteikan↗Duen en Kot a kotin keiekier Iejuj en Najaret Nen jaraui o manaman, me kotin kakan jili wiawia mau o kakeladar me tanwar en tewil, pwe Kot kotin ieian i.
IEJUJ KOTIN KAKAN JILI WIAWIA MAU → KAKELADAR ME TANWAR EN TEWIL.
(Ei madamadau kan — mwahu oh suwed kin tuhpene wasa wet, oh mwahu kin powehdi ni ehuehu tuhpene wet: e ketin kamwahwihala IRAIRA koaros me kelohl. Iei kahrepe wet me Sapwellimen Koht Iehros ketin sansalkihda — pwehn ketin kauwehla wiawian tewil (1 Sohn 3:8).)
2.Ioanej III 1:11Nda ong meteikan↗Kompoke pa i, der idauen me jued a me mau. Me kin wia me mau, me jan ren Kot, a me kin wia me jued, jota kilaner Kot.
Koe der lodi on me jued → a poekidi me jued me mau.
(Ei madamadau kan — nikao (G3528, powehdi): en kalowehdi, en ale powehr. Suwed sohte iet mepwehn en soikala ihte; e uhdahn anahne en POWEHDI, oh dipwisou en mahwen iei mwahu. Tehk ia wasa me kahdek pwoat wet pil kin doadoahk ie: ong ih me kin powehdi — nikao — e pahn ketikihong manaman en tungoale tuhkehn mour (Revelation 2:7). E pahn kadalahpehla mehla ni powehr (Isaiah 25:8).)
AUWE EN AROMWAHU RIAU — WELIKALA SANG SUEED, WIA MWAHU, PWUNGAKIHLA AUWE EN AROMWAHU RIAU DE SILIMEN
(Ei madamadau kan pein ie — ohl silepen sihpw men sang Tekoa (Amos 7:14), nanmwarki men en Israel, oh wahnpoaron men ong mehn liki kan. Ni ilokiaramas riemen de silimen mahsen koaros kin pahn kelehla (2 Korint 13:1), oh sahl silipwoat sohte kak mwadang tehrpeseng (Eklesiasdes 4:12). Ewen mwadao silimen, inou riau, kosonned ehu: sohpeisang mehkan suwed, kolokol mehkan mwahu — oh limpoak sohte kin mwomwehda me kin kapwaiada mepwukat.)
Pwe duen jopeik en aramaj ta men me toto wia kilar dipan → iduen peik en meta men me toto pun kilar.
7.Petruj I 2:24Nda ong meteikan↗Pein I tomki dip atail nan war a nin tuka o, pwe kitail en mela jan dip atail akan, ap pan maur ion me pun, me moun lip a komail kelail kidar.
Pein I tomki dip atail nan war a nin tuka o → pwe kitail en maur ion me pun.
(Ei madamadau kan — mwotomwot: liho koasoiahda ni sansal, mahs en sitohn ololo ie, oh I tungoale. Kapwaidahn met: pweki sapwungala en ohl emen aramas toto wialahr me dipan, a pweki peikiong en emen, aramas toto wialahr me lelepek — oh Ih me peikiong wa dipatail kan nan pein war ahnsou pou nan tuhke, pwe kitail, mehla ong dihp, en momour ong pwung. Ololo nan mwetuwelo pweida sang peikiong ni lohpwutuh.)
KAIMWSEKLA
Kaudial 2:7Nda ong meteikan↗Me jalon a mia, i en ron, me Nen o majani on momodijou kan! Me dadaurata, I pan ki on i, en tunole jan tuka en kamaur, me mi nan paradij en Kot.
OHNG IH, MEHMEN ME POWEHDI → E PAHN TUNGOAL SANG TUHKEHN MOUR, NAN MWETIN PARADAIS EN KOHT.
Kaudial 22:2Nda ong meteikan↗Ni kailan pilap pali karoj tukan kamaur mia, me kin wa jon en wa eijokriau, me wa jaunipon kaukaule; o tan tuka kan men kamaur toun jappa.
TUHKEN MOUR → WEIN E KAN NI SOUNPWONG KOAROS + TEHN E KAN ONG KAMWAHWIHIALA WEHI KAN.
(Ei madamadau kan — iet unsek en padahk wet ni ngihs ehu: tuhke riau me uh nan wehin mwetuwel. Aramas rongada ngihl likamw ehu, oh e ale erpit en mwahu oh suwed sohte iang Koht; oh ni rahn ohte mehla lelohng ih. Erpit me pirapala pwilipwildilong nan mohngiongi, oh mohngiong me wiawihda kohkohlet, likamw sang mehkoaros, loalokong ong wiewia suwed, lel ni ah wia suwed mwahu, oh mwahu suwed. Ahpw Koht sohte pweisang aramas ong tuhke me e pilada. E kihong mwohn silangi sapwellime mahsen — pohnpwungala suwed, pilada mwahu; keiwei sang suwed, oh wia mwahu — oh e kihda kisin mwenge kehlail, pwe sang doadoahk pwe pahmwahk kan en aleier duwen ara katamanki ira karou. Mwuhr, kisin seri en peinemen liohdi ehu pwarada. E pohnpwungala suwed oh pilada mwahu, oh sohte mahn en luwet. E kohkohseli wia mwahu, oh wa atail suwed nan pein paliwere pohn tuhke. Oh sang ni tuhke wet, ahlo lel ni tuhken mour, me ritidi sang Ihdenpali, uhdahn ritidahr. Dahme aramas kesempwalehla ni ah tungoal, Koht pahn pil kihong sapahl ni tungoal: ong mehmen me pahn powehdi, e pahn ketikihong manaman en tungoal sang ni tuhken mour. Ni tapin pwuhken pwuhk, tuhke ehu uh oh sinsile; ni imwin pwuhk, tuhke ehu uh saledek ong mehmen me pahn powehdi, oh mahn en tuhke wet iei ong kamwahupenehla wehi kan. Mwahu sohte kawelahte pitasang suwed — mwahu powehdier suwed. Tapihada ni salengeh, kolokol mahsen kehlail, oh ni imwilah tungoal sang ni tuhke ie.)
LEPIN LEPIN KAREPE GREK
Iet lepin lokaia kesempwal kan ong onop wet. Doahke mahsen kis me mie kisin tuhke pah nan iren kan pohnangi pwe komw en kilang wehwehpe met.
Iaduwen mwetehn eh kin wahdo marain: tuhke riau me uh nan mwetuwelo. Sang ni tuhken loalokong mehla pwarada; pohn tuhken lohpwuwo, mehla mahsanlahsangehr, oh tuhken mour uhdahn ritidahr. Kilangki tuhk keieuo kin sewese kitail en kilang duwen tuhk kaimwiseko eh mwahu (Senesis 2:9 → 1 Piter 2:24 → Kaudiahl 2:7).
Iaduwen inou kapw wet kin wa lepin mahsen ohsohte: Piter ntingihong mehn liki kan mahsen ko me Depit koulki — kesehla suwed, oh wia mwahu (Melkahka 34:14 → 1 Piter 3:11). Padahk wet sohte wekila. Ahpw inou kapw kin kupwurehda manaman, pwe Koht ketin keiehdi Sises mehn Nasaret, me kin kotolahsang wasa koaros wia mwahu (Wiewia 10:38).
Duwen kesempwal en lepin lokaia kan: "sapeik" nan Rom 5:19 iei parakoe (G3876, sapeik), me wehwehki rongorong sapwung; "peik" iei hypakoe (G5218, peik), rongorong me kin kapwaiada. Pweipeidi pa pwarada sang ni salengeo, oh iei pil duwen pwoson (Rom 10:17). A mongiong en dehdehki nan 1 Nanmwarki 3:9, nan lokaiahn Ipru iei mongiong me kin rong, shama (H8085, en rong).
Ia duwen met eh pid mehn Suhs oh mehn liki kan: Wiewia 10:38 wiawi kapahrek nan imwen Kornelius, me mehn liki men. Oh tehn tuhke en mour kan wia kepwehpwehn kamwahwih ong WEHI KAN (Kaudiahl 22:2). Nan wehi koaros, aramas me lemmwikihda oh kin wia me pwung, e kin konoita mwohn silangi (Wiewia 10:35).
Ia duwen met eh pahn wia significant ong kowe: song mepwukat koaros; kolokol dahme mwahu (1 Tesalonika 5:21). Pehm kan kin sukuhliki doadoahk ar. (Ipru 5:14). Wia sounwia en mahsen, kaidehn sounrong ihte (Seims 1:22), oh koahiek en kasawihada mwahu oh suwed pahn kekeirda.
Dahme met kin wehwehki ong soutuk kohkohlahte: dahme sohrala sang ni tungoal, pahn pwurehng kohieng sang ni tungoal. Ong ih me pahn powehdi I pahn ketikihong manaman en tungoal sang tuhkehn mour (Kaudiahl 2:7). Keseila me suwed, oh wia me mwahu, oh koukousoan kohkohlahte (Melkahka 37:27).
Al keipwan: Melkahka 34 mahsanih, Kumwail song oh kilang me KAUN-O me kupwur mwahu (Melkahka 34:8), mwohn eh mahsanih, katiasang me suwed, oh wia me mwahu (Melkahka 34:14). Ewen aramas me song me mwahu ahnekier sounkopwung kapw ong me suwed. Idawehn tungoal wasa koaros nan pwuhken Paipel pwon: Senesis 3:12 → Melkahka 34:8 → Sohn 6:51 → Kaudiahl 2:7.
Kadiarok ehu me pahn wiawi: tuhke me E ketin wahda dipatail powe (1 Petrus 2:24) oh tuhke en mour (Kaudiahl 2:7; 22:2) iei lepin lokaia