Nkand'a Nzambi Wutuba Inki Mu Yina Kutakidila Yikulu (Temperance)? — Fondasio · KJV Sono ye Numelo ya Strong's
THE FOUNDATION · THE ORIGINAL STUDY, SET IN THE ANCIENT ORDER
Temperance — Malongi ma Nzambi ma Fundu
MVOVO WANTWALA
Wa tala diambu diambote mu ntangu yayi. Kiazi ki Mpeve i temperance — mvovo wa Kingerekia i egkrateia (G1466, temperance), zingu kia mu khati, luyala lua ntima wa nzo. Ka luyala lua sika mbanza ko; luyala lua yala mpeve.
Longokolo yayi ilekisa nzila zole va ntwala waku. Tala ntinu mosi wakalendi yala ntima wandi ko: mu diambu dia kilanga ki matheka, wabwaka va mbu, wavutula luse, ye kalendi dia kadia ko — na nsuka wasumbisa yandi mosi.
Ye kasi yandi kaka ko. Saulu wa tinina bantu. Balaamu wazola nlonguno. Eva wamona ye wabonga. Davidi watuma ye wabonga. Konso mosi watula kima kimosi va ntwala mbembo a Nzambi, ye konso mosi wapesa yandi mosi mu diambu dia bonga kima kina.
Kabu tala Mwana. Wamona nzala, kasi kavutudi ko matadi mu kudia. Wamona mimfumu miawonso mia nza, kasi kafukamini ko. Batombokela yandi, kasi katombokelaka ko bau. Ka diambu ko wakala Mwana, wa longukwa ku lemvokela.
Ye tala luvuvamu luaku: luyala lua ntima waku ka i kisalu kiaku kaka ko — i kiazi kia Mpeve andi, ye Nzambi widi kwikizi mu kubika nzila ya luvuluku. Sosa diau bumboti.
NGIUVU TATU ZI LONGOKO YAYI ZIVANA MVUTU:
1. Kikalulu i nki, ye kibasidi wapi?
2. Buevi muntu keti kudisumbisa niandi mosi, mu mpila Akabi ye Esau bakudisumbisila?
(Mabanza mama ya munu — makar (H4376, ku teka) i mvovo wayolukilu mu diambu dia Akabi; apodidomi (G591, ku teka) i mvovo wasonama mu diambu dia Esau. Ndinga zole, mfutu mosi kaka: muntu wukiyekulanga mu diambu dia kima kioyolele. Kukiyala i kukeba kiaku, kani wasumbwa ko.)
NSENGO A NTWALA
NGALATIYA 5:22-23Kabula↗Vayi mbutu wu Pheve wawu wawu: luzolo, khini, ndembama, mvibudulu, tsalasani, vanganga mamboti, kikhuikizi (23) banga batu balembama, kukiyala. Mambu ma phila yayi masi bumbeni ayi mina ko.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1466 egkrateia — Kukiyala
KUKIYALA — KUKIYALA — I MBUTU WU PHEVE.
(Mabanza mama ya kibeni — tala vo kiadi kikinene kizingu ku ntima wa Mpeve. Ki kisalu ki muntu ntete ko; kiawu kimbutu. egkrateia (G1466, kiadi kikinene) i ngolo ya munda — luyalu lua ntu andi mosi. Kuna kuzingu Mpeve, kimbutu yayi ikuna, ye mambu mama ma bonso mamona nsiku ko.)
DAVIDI WAZOLA KIESE KIA KUMBA YANDI VITA WULUNGA KU NSIKU WA NZAMBI.
(Mabanza mama ya munu — bala kimosi kya bantu ya kwa: Saulo wamonaka woma, Balami wazolaka, Eva wamonaka, Davidi wabakaka. Kansi ka mosi ko wafwilwa kimosi. Konso wau wasepesaka kima kimosi kuluta ndinga ya Nzambi, ye wafutaka luzingu luandi mu kubaka kio. Kima ki i nkaka, kansi kilonga ki i kimosi.)
3. KRISTU — KIFWANI KIA FWANANA KIA LULENDU LUA NTIMA
1.Ba Ebelewo 5:8Kabula↗Ka diambu ko wuba Muana, vayi wulonguka tumama mu ziphasi ziozi kamona.
KA DIAMBU KO WUBA MUANA, VAYI WULONGUKA TUMAMA MU ZIPHASI ZIOZI KAMONA.
2.FILIPI 2:8Kabula↗Wukikulula niandi veka bu katumamana nate ku lufua, lufua va dikulusi.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G5013 tapeinoo — kukulumuka
YANDI WUKIKULUMUNA, WUKITUKA WULEMVO NATE KU LUFWA, LUFWA LWA DIKULUSU.
3.1 PIELA 2:22-23Kabula↗Kasia vola masumu ko, kasia tuba luvunu ko. (23) Bu kafingu, niandi kasia vutula mu finga ko; bu kamonoso ziphasi, niandi kasia temina ko vayi wutumbu kiyekula kuidi zuzi di busonga.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3058 loidoreo — finga
BU KAFINGU, NIANDI KASIA VUTULA MU FINGA KO, VAYI WUTUMBU KIYEKULA KUIDI ZUZI DI BUSONGA.
(Mabanza mama ya munda — Akabi wutwadilaka kimfumu vayi kasi ko yeya luyalu va yandi mosi; Mwana wutwadilaka lulendo loso ye luyalu wumvimba. Yandi wukikulula — tapeinoo (G5013, kukulumuna). Bamfingaka — loidoreo (G3058, kufinga) — kasi kavutudi ko mvutu. Kukiyala kasi lukalu ko; kiawu ngolo yikinama va ntuala luzolo lwa Nzambi, nate ku lufwa.)
4. KIMA KIBUTA KI LUFUANA — MBUTU YA NLONGO YE MFUKA WA MPEMBA
1.2 Piela 1:5-6Kabula↗Mu diambu diodi bika lutula zingolo zieno mu buela vanganga mambote va mbata minu kieno; nzayilu va mbata vanganga mambote; (6) kukiyala va mbata nzayilu; thatumunu va mbata kukiyala; kukiyekula kuidi Nzambi va mbata thatumunu;
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1466 egkrateia — Kukiyala
KUKIYALA VA MBATA NZAYILU, AYI THATUMUNU VA MBATA KUKIYALA, AYI KUKIYEKULA KUIDI NZAMBI VA MBATA THATUMUNU.
2.1 KOLINTO 9:24-25Kabula↗Lusi zaba ko ti batu boso bobo banzawulanga thinu ku nganda bisavu, banzawulanga mu diambu banunga. Ayi wumosi kaka weti tambulangamfutu. Bika beno mamveno luzawula muingi lununga. (25) Batu bobo banzawulanga bakukivanganga minsiku miwombo-wombo. Beti vanganga bobo mu diambu babaka budu ki nkembo kioki kika kizingilanga ko. Vayi beto tueti vanganga bobo mu diambu di baka budu ki nkembo kioki kinzingilanga mu zithangu zioso.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1467 egkrateuomai — wukangama
KONSO MUNTU WOWO WUNZAWULANGA MU DIAMBU DI NUNGA, WUKUKIVANGANGA MINSIKU MIWOMBO-WOMBO MU MAMBU MAWONSO, MU DIAMBU DI BAKA BUDU KI NKEMBO KIOKI KINZINGILANGA.
3.TITE 2:11-12Kabula↗Bila nlemvo wu Nzambi wunnatanga phulusu wumonika kuidi batu boso. (12) Wukutulonganga muingi tubika lenzanga Nzambi, tubika zinzinunuzi ntoto. Vayi tuzingila mu tsungi yayi, mu kambu phulu yi dia ayi yi nua. Tuzingila mu busonga, mu khinzukulu yi Nzambi
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G4996 sophronos — mu lulembamu
NLEMVO WUNNATANGA WU LONGA MU KAMBU PHULU YI ZINZINUNUZI ZI NTOTO AYI MU ZINGILA MU BUSONGA MU TSUNGI YAYI.
(Mabanza mama ya kimwini — tala mbandu: kiyeka bakidilu va yina beki nzayilu, ye luvibudulu lutungulu va yina ya kiyeka. Ye nlemvo ulonganga: nlemvo yina yimosi ilenda nata luvuluku ulonganga beto mu vova ve na zitsatu za nza, ye mu zinga mu diela — sophronos (G4996, mu diela), ye ntima wa lulendo. Bantu bansaka mu ba mvutu ya kimpumbulu badi ya kiyeka — egkrateuomai (G1467, kuba wa kiyeka) — mu mambu mamo; buna beto tufwene kuma buawu mu diambu dya mvutu yina yikondwa mfwilu.)
MUNWA WA BOLE — MVOVO WA TEKA: MAKAR (H4376, MU TEKA) YE APODIDOMI (G591, MU TEKA)
5.Ba Ebelewo 12:16-17Kabula↗Lulubuka muingi muna luidi, mutu kabika sala kindumba voti sekinina mambu ma nlongo banga bubela Esawu; mutu wusumbisa kikulutu kiandi mu diambu di bidia. (17) Bila, luzebi kueno ti kunzimunina bu kedi ka buela tomba baka kiuka ki lusakumunu, kasia kikununu ko bila diluaku disia buela ba ko muingi kaviakisa mambu mavanga dise diandi; ka diambu ko boso kaba ntomba lusakumunu buna wulembo didi.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G591 apodidomi — teka
MUANA WA-THETE WUSUMBISA KIKULUTU KIANDI MU DIAMBU DI BIDIA, HEBELE WUBUEDISA DIAMBU DIODI BANGANA BAKADI KO — MATSIETI MASILENDI SUMB
(Mayindu mama ma munu — muna bantu bawombo ba longo lu longukulu, mvovo tekisa wu sonama mu bantu babuadi kaka: Akabi ye Esau. Ntinu wutekisa lunungu mu diadi kimbutu; muana wutheti wutekisa kimvwama kiandi mu bidia bimosi kaka. Nkanda Mintinu wusukisa Akabi mu nsambu, kansi Baebreo kaka i unlandakana Esau ku ntuala — nate mu lumbu kina kaseka mu vutula lusakumunu mu matsuela, wusia bakula ko fulu kia balula ntima. Kudikitekisa ko; zitekelo zinkaka ka zibuiswa diaka ko.)
6.Ecclesiastes 4:12Kabula↗↗ read this in your Bible
Bantu zole balenda kunuana yandi + Nsinga wa nsatu ke bukanwa nswalu ko.
KIFWANI YE LUFULUSU — NZINUNU YANDATU, YE LULEMVO LWA MOSI
1 Yowani 2:16Kabula↗bila bibio bidi va nza: zinzinunu zi nsuni, zinzinunu zi mesoayi luniemo lu luzingu bisi bi Tata ko vayi bi nza.
BITATU BIABIO BATUBIDI DIAKA.
8.MATAYI 4:3-4Kabula↗Mbadi mvukumuni wuyiza va kaba ayi wunkamba: —Enati widi Muana Nzambi buna kamba matadi mama makituka mapha. (4) Vayi Yesu wumvutudila: —Disonama ti: mutu kalendi zingilanga kaka mu dipha ko vayi mu mambu moso mantotukanga mu munu wu Nzambi.
MATAYI 4:8-10Kabula↗Satana wunnata diaka va mbata mongo wunda, kuna kammonisina bipfumu bioso bidi va nza ayi minkembo miawu. (9) Bosi wunkamba: —Tala, ngeyo kumfukimina kuandi ayi kumbuongimina; ndieka kuvana bima bioso biabi! (10) Yesu wunkamba: —Botuka, Satana! Bila disonama ti: “Pfumu Nzambi aku niandi fueti buongimina ayi niandi kaka fueti sadila!”
TOMBUKUSU MU DIA AYI MU MPHUNI WU MESO, WUVUTUDILA MU MAMBU AYI WUFUKAMINA NZAMBI KAKA.
LOMA 5:19Kabula↗Bobuawu mu diambu di kambu kutumama ku mutu wumosi; batu bawombo bakituka bankua masumu. Buawu bobo mu diambu di tumamana ku mutu wumosi batu bawombo bela kitulu batu basonga.
MU DIAMBU DI KAMBU KUTUMAMA KU MUTU WUMOSI, BATU BAWOMBO BAKITUKA BANKUA MASUMU; MU DIAMBU DI TUMAMANA KU MUTU WUMOSI, BATU BAWOMBO BELA KITULU BATU BASONGA.
(Ndiyindulu ziami zi mueni — mielo mitatu miamosi: nsuni, meso, ye lulendo lua luzingu. Va nti nkento wumona, wuzola, wubonga, ye wudia. Mu bulungi Muana wutombua va mielo miamosi, ye wuvutula konso diambu: Disonama. Vava mbakala thete kabuidi, lulemvo lua mutu wumosi luyekudi bawombo mu busonga.)
KUSUKINA
1 KOLINTO 10:13Kabula↗Ziphukumunu zioso zibuila batu ziba ziphukumunu ziozi batu boso balenda nunga. Vayi Nzambi widi wukuikama, kalendi tala ko ti phukumunu yiluviatukila ngolo. Vayi phukumunu bu yizidi, niandi kafueti kuluvana diluaku di lufueti totukila muingi lubaka bu vibidila yawu.
NZAMBI WIDI WUKUIKAMA, AYI VA KIMOSI YE PHUKUMUNU NIANDI WELA KULUVANA DILUAKU DI LUFUETI TOTUKILA.
2 Piela 1:6Kabula↗kukiyala va mbata nzayilu; thatumunu va mbata kukiyala; kukiyekula kuidi Nzambi va mbata thatumunu;
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1466 egkrateia — Kukiyala
TO TEMPERANCE thatumunu + TO THATUMUNU kukiyekula kuidi Nzambi.
(Mabanza mama ya vata — tala kizungu yonso mu mfunzulu mosi: kyeleka, egkrateia (G1466, kyeleka), i mbutu wa Mpeve — nge kimosi weyalwanga kwa lulendo lwandi. Akabi wapesa nkwandi, makar (H4376, kupesa nkwandi); Esawu wapesa lweka luandi lwa mbuta; Sawuli, Balaamu, Eva, ye Davidi, konso mosi mu bau, wasepesele diambu dimosi mbadi mu diambu dya ndinga ya Nzambi. Kansi Mwana wayalwanga yandi kimosi nate mu lufwa, ye mu lulemvo lwa mosi bawombo bakitulwanga basonga. Ye Nzambi i wakwikama: nge kalendi mekwa ko ku mfulu ya nzayilu yaku, ye kumosi ye mvuku, yandi ivangilanga nzila ya kutina. Yikisa kyeleka ku nzayilu yaku, ye zawula mu diambu dya mfutu wa kikanda kikondwa mbivisu.)
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI
Mawu mama i mvovo mia nzayilu mu longi yayi. Simba konso mvovo widi ye tudibindu mu mavesi kanda mu mona nsasa andi vava.
KISINA KIA MVUTU: 1-b, 2-a, 3-c, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
NKIYA LONGOKA YAYI YIKABWANANGA
Mbadulu wa bantu bo baba sumbua: Ahabi ye Esau bavana bawu bawu, vayi ngeyo wasumbua mu ntalu (1 Bakolinto 6:20) — wasumbua mu kimpumbulu (Baroma 7:14), vayi wavuluswa mu tsingu (Bagalatia 3:13).
Buevi banzikilanga nzila ya nsalu: kukiyala mu mambu mawonso kuntwadisanga mu kuzawula ye mvibudulu nsalu yina yisikamisu va ntwala eto, tala kwa Yesu (Baebreo 12:1-2).
Buevi lukwiya kwenda kuna zulu: mu nzayilu, lulendo; mu lulendo, mvibudulu; mu mvibudulu, kinzambi (2 Petelo 1:5-7) — mu diambu di lubika kadila bakambulu-mbutu voti bankambulu mbutu (2 Petelo 1:8).
Buevi bawu bansukamunu bansadisulu: mu kuandi wamona ntima wa nsukamunu, wulenda sadisa bawu bansukamunu (Baebele 2:18) — wasukamunu mu mawonso banga beto, vayi kambu disumu (Baebele 4:15).
Buevo nlongo weti longa: zinga mu masonga kunatanga muna tala diana diansambu, ye kumonika kua nkembo (Tito 2:13) — nkangu wa nswalu, wa bufula mu mavanga mamboti (Tito 2:14).
