Ngaijun. Jou lah masapen kisei chu thingphung noija kiseija ahin, hiche jouthu chu hetna thudol ahi. Gul chun numeinu chu hetlouna a hilouvin – hetna a themkhat ahi: nangho Pathen tobang'in nahung hidiu, thilpha le thilse hetji nahiuvin. Chule hiche hetna chu dihtah ahi – Pathen amatah in nunung lamin aseijin, mihem hi eiho lah'a khat tobang'in ahung hitai, thilpha le thilse hetna dingin – ahinlah mihem chun amatah khutna alan, jouthu khat jal'in, athengsel Pathen changa chu apamlouvin, chule athoh man chu thina ahitai. Hiche nikho apat'a hi Adam chapate hin agih behseh hetna khat apoh un: thilse bolna a chihthei, ahinlah thilpha bolna a hetna aneiji pouve; lungthim jouse sanga jousejing khat, achaina lamin thilse chu thilpha, thilpha chu thilse tin akoiji. Ahinlah Pathen thumopna pumpi ngaijun. Damna thingphung lampi kikhaisah Pathen chun akam akhah pon. Aman mihem masanga thu khat akoiye – thilse chu nungsan in, thilpha chu deilhen in; thilse a kon in kikhinin, chule thilpha bol in – chule aman anneh hattah eiho masanga akoiye, mangchah jal'a chu eiho gel-hetna in ni-jaonaho hetdoh theina dingin kih
THIL THUM DOH HIN AGIVA:
1. Aphat le gitlouna hetna hi hoiya kon hung hitam, chule mihem in hiche akilah nikho a chun ipi ahin puilut ham?
2. Pathen in mihem chu thilphalou le thilpha toh kilhen a bolna dinga akou hi ipi hitam — chule mihem lungthim in achangin thupeh chu adonbut jou ding hitam?
3. Bangchan a hetgil ho chu apha le aphalou hetkhen thei dinga kihilsem ahia, chule achaina in apha lou chu iti kijou ahi?
1.2 Corinth 11:3Hom↗Hinlah gulin duha pan a Eve alheplhah tobang chun Christa lama lung thengsel le lungthim kehlou beh a napan nau chu suhboh in umkhante ti katijat peh nahiuve.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G1818 exapatao — jol
GUL'IN A LHEPNA JAL'A EVE ALHEPLHAH BANGIN → LUNGTHIM CHU CHRISTA A UMNA DIHTAH LAH A KONNA SUHSET A UM TAH.
(Kei tahsan ngaito — Paul in huan lah agkinung a, chuche gimna ma chu tuni gei jong na atong nalaijin amuh. Pathen thu diktah'a kon'a lungthim kiheikhah chu, avel'a lheplhah dinga kigontup lungthim ahi. Thingphung chun hetna atohsak; gul-a dinmun tak tak chu numei nu chu Pathen in aseitohsa dihtah simpleu a kon'a puimang a ahi.)
(Ka personal ngaito — thingphung ah kipe kihilhna chu Eden a a kichai mangthang gam tuh a hilou hi. Paul in dan mama chu a min a pumpi in aseikit — chonset kipaman chu thina ahi. Ahijeng vang, thupho khatpeh mama in kotkhah dang khu hong'in a kaap nalai — man louva kipeh thilpeh chu hinna ahi.)
3.1 John 2:16Hom↗Ajeh chu vannoiyin tahsalam lung ngaichat ho, mitmua deichat thei ho, chule ithilbol doh hou chule ineiho uva kiletsahpina apeh thei ahi. Hitiho hi Pa a kon ahipoi, ahin hiche vannoiya kon joh ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G1939 epithumia — cham ngaichatna
TAHSA LUNGAINA + MIT LUNGAINA + HINKHO KISONGSAHNA → PA A KON AHIPOI, AHINLAH VANNOI A KON JOH AHI.
(Keima tahsan lunggel — John pen thumkhat kisimna chu thingphung toh kibang tah: an dinga phatna chu tahsa ngaichatna ahi, mit dinga hoi chu mit ngaichatna ahi, chule mihem chingsah dinga deisah umtah chu hinkho kiletsahna ahi. Thingphung masapen a gul chun kotkhah thum ahonna chu, tuni chan geija patepna tinchenga a honjing nalaijin ahi.)
4.Semtilbu 3:22Hom↗Hichun Pathen'in aseiye, “Tu apat a hi Adam hi eiho lah a khat tobang ahung hitan, thilpha le thilse hetheijin aumtai, chule tunjong aman hinna thingphung ga khu kilo intin hin ne lhon leh tonsot a hing den ding ahitai ati.”
HEBREW THUCHENTE HOUHO⚑ H3045 yada — Hetna
Mihem chu keiho lah a khat tobang in ahung hitai, aphat le agilou hetna dinga → hinna thingphung a jong akipan a neh a, a tonsot'a hing louhel ding in.
(Keima kingaitona — "desperately wicked" chu anash (H605, wicked) ahi: damdoh ngailou natna. Chule hiche dohna hi vetsah in — koiham chuti chu hetthei ding? Aphat le agilou hetna a lakhompa chun ama lungthim jong ahetkhom thei hilou ahi.)
4.Malachi 2:17Hom↗Na kampaovin na Pakai chu suboi hihun; nang hon iti kasuhboi uvem? tiuvin nate: thilse bol hi Pakai mitmua thilpha ahin, ama lunglhaina ahi natiu hin Pakai chu nalung phatmosahu ahi, thu adihtah a tan Pathen chu um hinam natiu hin, nalung phatmosahu ahije.
MI THILSE BOL JOUSE CHU PAKAI MITMUA APHA AHI → THUTANNA PATHEN CHU KOIYA UM HITAM?
(Kei tahsan lunggel — lungthim doha om chu thilse bol a nga jengin aum poi. A donkhah in thilse chu thilpha ahi tia asei uh, chule Pakaiyin jong asantoh cheh in aphongdoh un. Themgao ni tohkhat, kihilna khatma).
3. AKOU NA — THIL PHALOU (H3988 MA'AS) DAVAL IN, THIL PHA (H977 BACHAR) LHENDOH IN
1.Isaiah 7:15Hom↗Hiche naosen chun ase le apha hetkhentheina neiya ahung khanlet teng tah chuleh bongnoi-ha le khoiju aneh ding ahi.
NAMITVET INA CHINGPI HIH IN → PAKAI GING IN + THILSE A KON IN KIKHENDOH IN.
(Kei tahsan — "namah mitmua-a chihna hi" tin thingphung mama a-thei chu: mit dinga nomsa, chule mi chihsah dinga lungdeisak umtah — hichu 1 John 2:16-a kisim, hinkho a kiletsahna mama chu ahi. Tua hi Pakai gihna chu chihna dihlou chu adin-na lai ah adin tai.)
4.La Bu 37:27Hom↗Thilse a kon'in kiheidoh in thilpha bol in, chutileh tonsot a gamsunga nachen ding ahi.
THILSE A KON'IN KIHEIDOH + THILPHA BOL → TONSOT A GAMSUNGA NACHEN DING.
(Kei tahsan lunggel — hiche hi Genesis 3:22 to toh gonpi in, hilai a chun mihem chu asuhboh nauva itih a hin nading a nekhah loua umsak ahi. Hiche muna hin thu chun, gitlouna dalha in, chule thilpha bol in, chule itih a hin cheng in, a ti. "Itih a hin" lam kailhung chu gitlouna dalhna a pat kipat ahi.)
4. THUPHA'IN THUCHEN A HETDOH — MANTHEI HOLIMSAK IN (G1128 GYMNAZO) MANCHAH ZANGSAN A KILAWM
1.Lengte Khatna 3:9Hom↗Hijeh chun hi tobang nam mite chung’a hi ka vaihom jouna ding leh thil adih leh adih lou ka hetkhen them theina dingin lungthim chihna neipen. Ajeh chu koiham ama changa hiche mipite hijat lah a hi vaihom jou ding ah!” ati.
(Keima tahsan lunggel hi — "prove" chu dokimazo (G1381, photna) ahi: photna, sum-eng chu meiya akipho bang in. Kihilkhah sa mitphet chun amasa in aphot uh, chujouvin atuh nga jing uve; chule ipi hijongleh gitlouna dinga photdoh chu, amel muhna jengjong chu, paidoh ji ahi.)
5.Rome 16:19Hom↗Hinlah amitin'in nangho Pakaiya seingai nahiu aheuve. Hiche hin eikipasah lheh e. Keiman nangho thilpha bolnaa nachih uva chule adihlou poupouva konna na kikangse dingu ka deipeh nahiuve.
1.Acts 10:38Hom↗Chule Pathen'in Nazareth Jesu chu Lhagao Theng le thahatna a thao anua chule Jesu avalea thilpha abol ho leh Pathen'in aumpi jal'a satan suhgima umho aboldam chu nang hon naheuve.
JESU AVALEA THILPHA ABOL → PATHEN'IN AUMPI JAL'A SATAN SUHGIMA UMHO ABOLDAM.
(Kei tahsan lunggel na — hiche mun'ah hin thilpha le thilse akikimu-in, kimu chan tinchanga thilpha jing agalje: agentheiho JAOUSE adamsah in ahi. Hiche jal a hin Pathen Chapa akilangdoh chu ahi — diabol natoh ho sumang dinga (1 John 3:8).)
2.3 John 1:11Hom↗Golngaitah, hiche pa vetton thei ahilou hin nangma nalung lutsah hih hen. Apha bou chu juiyin. Thilpha bol ho chun Pathen chate ahiu aphot chennau ahin, chule thilse bol ho chun Pathen ahetlou u ahi ti thutah in hettohsahna anei bouvin ahi.
Setna chun najou hih uhen → hinla setna chu thilpha in jou jouvin.
(Keima tah'a kingaito — nikao (G3528, overcome): gal jona ding, galjo dinga. Thilse chu domsah bou ahilou; JOUSAH ding ahi, chule manchah ding chu thilpha ahi. Hiche kammong mama kimang khah lai chu ven: koi hijongleh ajou'a — nikao — chu hinna thingphung a ga nekhom dinga thuneina apeh ding (Revelation 2:7). Aman thina chu jona sunga valjah ding ahi (Isaiah 25:8).)
KAM NI HOM — GITLOUNA A KIDALHA IN, THILPHA BOL IN, KAM NI LEH THUMNA A DING DING IN
Amos 5:14Hom↗Apha chu ipi ham, hol uvin lang, thilse chu jamsan’un, chutileh nang hon na sei jiu banga, Pakai van Pathen chun na umpi jing thei diu ahi.
(Kei personal ngaito – Tekoa gam kelngoi ching khat (Amos 7:14), Israel lengpa khat, chule namdang te lah'a solchah khat. Hettoh mi ni ahiloule thumho kamsunga chu thu jouse kicheh ding ahi (2 Corinthians 13:1), chule khaocha thum'a kikan chu gangtah'a kibottel joulou ding ahi (Thuhilkholna 4:12). Kam thum, kitepna ni, thupeh khatseh: thilse a kon in kihei mangin, thilpha chu tuhchah in – chule kiseiphatna louhel'a ngailutna chun hichu asuh bulhit ahi.)
LIMLIM LEH TAHLAWH DIMJAWNA
5.Semtilbu 3:13Hom↗Chuphat in Pakai Pathen'in numeinu jah a aseiye, “Nangin ipi dinga hitobang pihi nabol hitam!” atile numei nun adonbut in, “Hiche gul hin eijol jol phat a kaneh ahi bouve,” ati.
HEBREW THUCHENTE HOUHO⚑ H5377 nasha — jol
Hiche gul hin eijol jol phat a kaneh ahi bouve,” ati.
6.Rome 5:19Hom↗Ajeh chu mi khat in Pathen sei angailou jeh in, mi tampi chonsea ahung hitai. Hinlah, michom dang khat Pathen thua anun jeh a, mi tampi achonphaa kisem ding ahitai.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G5218 hypakoe · ⚑ G3876 parakoe
Ajeh chu mi khat in Pathen sei angailou jeh in, mi tampi chonsea ahung hitai → michom dang khat Pathen thua anun jeh a, mi tampi achonphaa kisem ding ahitai.
7.1 Peter 2:24Hom↗Ama tah in atahsa chunga ichonsetna hou thingpel chunga chun apoi, hichu eiho chonsetna lama ithiuva chule chonphatna lama ihin theina dingu ahi. Ama kijepna mahahoa chu nang hon damna namu u ahi.
AMA JOUPA CHU → PATHEN PARADAIS LAIA HINNA THINGPHUNG'A GA NE DING.
Revelation 22:2Hom↗Hichu lamlhong pipen a kon'in ahung long lhan ahi. Vadung alangto gel a chun hinthing akeh in, aga jatchom chom som le ni agan, alhaseh a ga jinga ahi. Athingdo ho jong namtin damna dinga lou le aiya pang ahi.
HINNA THINGPHUNG → AGA LHA CHIN'A HUNG GA + ANA HO NAMTIN TE DAMDOH DING'A KIMANG
(Keima gel dan thu — hiche lhut pumpi hi kahaikhat'a kaseiding: thingphung ni honlei lailunga ading. Mihem in jouthu khat ajahin, Pathen'a kon in thilpha le thilse hetna chu alan; chuleh hiche nikho'a chun thina achunga ahung lhung tai. Aguh hetna chun alung sunga alut in, chuleh alungthim asemdoh chu thil jouse sanga jou tah ahi, thilse bolna a ching, thilse chu thilpha, chuleh thilpha chu thilse tin akou geija. Ahinlah Pathen in mihem chu athingphung alhendoh a chun adalha pouve. Amapa thu chu amasang'a akoi — thilse chu nungsan in, thilpha chu lhen in; thilse a kon in kikhen in, chuleh thilpha bol in — chuleh gilpi neocha ahung pen
GREEK KEYWORDS HO PA
Hicheho hi hiche kihilhna a thumapao ho ahiuve. Achunga jangho'a dot kinunga thumapao dang khattou chu tep in, hikom'a aeitilna namu thei ding ahi.
“Pha” — G18 agathos — A hinna leh a natohna a pha, phatuo hi
7. Revelation 2:7 — Jona neichan chu keiman kapeh ding:
a) manna kiselguh
b) hinna thingphung
c) lengpi ga
DONNA CHETNA: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-b, 6-c, 7-b
KIHILNA HIN IBANGA AKIKHEN
Lim'in vah iti pua ahi: huan sunga thingphung ni ading lhon'e. Hetheihna thingphung jal'a thina hung lhung; thingpel thingphunga thina chu kipuimang ahitan, chule hinna thingphung chu kihong'in aum. Thingphung masa mu chun thingphung nunung phatna eimudinga eipanpi ahi (Genesis 2:9 → 1 Peter 2:24 → Revelation 2:7).
Kitepna thahing chun bangchan in thu khatma chu ahin poh jing hi: Peter in David sa lah ho chu mi kholmang ho komma agih kit: thilse a kondoh in, chule thilpha bol in (Psalm 34:14 → 1 Peter 3:11). Hiche thupeh chu itih hijongle akikhel khapoi. Ahinlah kitepna thahing chun thahatna athem cheh in, ijeh chu Pathen in Nazareth mi Jesus chu thao anun, amahin thilpha bol in avahle jing in (Acts 10:38).
Thucheng ho iti a thupi hidem: Romans 5:19 a "thungai lou hi" chu parakoe (G3876, thungai louhi) ahi, jahdanna khat ahi; "thungainaa" chu hypakoe (G5218, thungainaa) ahi, ngaija a jui ahi. Lhuhna hi bilkol ah ahung lut in, tahsanna jong chutima ahung lut ahi (Romans 10:17). Chule 1 Kings 3:9 a hetkhenna lungthim chu Hebrew paova ajahnaa lungthim ahi, shama (H8085, jahding) ahi.
Hiche hin Judah mite le chitin namdang mite chunga ipi atoh ham: Acts 10:38 chu Cornelius, chitin namdang mikhat in-a kiseiphong ahi. Chule hinna thingphung na ho chu NAM jouse damsahna dingin apang'e (Revelation 22:2). Nam jouse lah ah, Ama ging leh thildih bolho chu Aman asan ahi (Acts 10:35).
Hichehi nangma ah iti kimang em: thil jouse patep un; aphachu kitha tah in kaimang un (1 Thessalonians 5:21). Kingaito ho chu mangna jal'a kihilsah ahiuve (Hebrews 5:14). Thu bol'a pang hiuvin, aja bou hilou hen (James 1:22), chutileh hetdoh theina chu khangdoh ding ahi.
Hitihi tonsot dinga aphotchetna chu: an nea asuhmang chu an nekit jal'a kipeh kit ahi. Njona nei mi chu, hinna thingphung nea a ne dinga thuneina kipe ding ahi (Revelation 2:7). Thilse dalha in, thilpha bol in, chuleh tonsot'a lah in (Psalm 37:27).
Lampi dalna: Psalm 34in aseih, O tep unlang Pakai chu apha hi ve hi (Psalm 34:8), hichu aseih masang'in, gitlouna a kon in kikhen unlang, thilpha bol un (Psalm 34:14) kitiye. Kam chun thilpha atep sa chun gitlouna thutan dingin thumo thah anei tai. Bible pumpi sunga nehna thu hi jui'n: Genesis 3:12 → Psalm 34:8 → John 6:51 → Revelation 2:7.
Kilangdoh thei ding: Ama'n ichonsetnau ahin puhpen thingphung (1 Peter 2:24) leh hinna thingphung (Mangthahna 2:7; 22:2) chu Greek pao'a "xylon" (G3586, thingphung) kitipa khatseh mama ahi l