He Aha ka ʻŌlelo a ka Baibala e pili ana i ka Hoʻomalu Pono (Temperance)? — Ke Kumu · Nā Palapala Hemolele KJV me nā Helu Strong's
THE FOUNDATION · THE ORIGINAL STUDY, SET IN THE ANCIENT ORDER
Ho'omalu — Ke A'o Kumu Baiboa
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
E hoʻolohe mai i kēia ʻōlelo pono e pono nei. ʻO ka hua o ka ʻUhane, ʻo ia ka pakiko — ʻo ka huaʻōlelo Helene ʻo egkrateia (G1466, temperance), ka ikaika i loko, ka hoʻomalu ʻana i kona iho. ʻAʻole ia ke ikaika e hoʻopio ai i kekahi kūlanakauhale; ʻo ia ke ikaika e hoʻomalu ai i ka ʻuhane. Ke waiho nei kēia haʻawina i ʻelua ala i mua ou. E nānā i kekahi aliʻi ʻaʻole hiki ke hoʻomalu iā ia iho: no ka māla lāʻau, moe ihola ʻo ia ma kona wahi moe, huli aʻela kona maka, a ʻaʻole i ʻai i kekahi meaʻai — a i ka hopena, kūʻai lilo aku ʻo ia iā ia iho. ʻAʻole hoʻi ʻo ia wale nō. Makaʻu ʻo Saula i ka poʻe kānaka. Aloha ʻo Balaama i ka uku. Nānā ʻo ʻEva a lālau. Hoʻouna aku ʻo Dāvida a lālau. Ua hoʻokau kēlā mea kēia mea i kekahi mea ma luna aʻe o ka leo o ke Akua, a ua hāʻawi kēlā mea kēia mea iā ia iho e loaʻa ai. A laila, e nānā i ke Keiki. Pōloli ʻo ia, ʻaʻole naʻe ʻo ia i kauoha aku i nā pōhaku. ʻIke ʻo ia i nā aupuni a pau, ʻaʻole naʻe ʻo ia i kūlou iho. Ua ʻōlelo ʻino ʻia mai ʻo ia, ʻaʻole naʻe ʻo ia i ʻōlelo ʻino aku. ʻOiai he Keiki ʻo ia, aʻo ihola ʻo ia i ka hoʻolohe. A eia kou mea e hōʻoluʻolu ai: ʻo kēia hoʻomalu ʻana iā ʻoe iho, ʻaʻole ia kāu hana wale nō — ʻo ia ka hua o kona ʻUhane, a he mea hilinaʻi ke Akua e hoʻomākaukau i kahi ala e pakele ai. E ʻimi pono ʻoe ia mea.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. He aha ke ʻano o ke akahai, a mai hea mai ia?
2. Pehea e kūʻai aku ai kekahi kanaka iā ia iho, e like me ko Ahaba a me ko ʻEsau kūʻai ʻana iā lākou iho?
3. ʻO wai ke kumu hoʻohālike hemolele o ka hoʻomalu iā ia iho, a he aha kā ka ʻanoʻano ʻole e hoʻohua ai?
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ʻo makar (H4376, ke kūʻai aku) ka huaʻōlelo i ʻōlelo ʻia no Ahaba; ʻo apodidomi (G591, ke kūʻai aku) ka huaʻōlelo i kākau ʻia no ʻEsau. ʻElua ʻōlelo, hoʻokahi wale nō kūʻai like: hāʻawi ke kanaka iā ia iho no ka mea āna i makemake ai. ʻO ka pakele ʻana, ʻo ia ka mālama ʻana iā ʻoe iho, i ʻole ai ʻoe e kūʻai lilo ʻia.)
HELU MŌĀKĀKA MUA
Galatia 5:22-23Kaʻana Like↗Aka, o ka hua na ka Uhane, oia ke aloha, ka olioli, ke kuikahi, ke ahonui, ka lokomaikai, ka maikai, ka manaoio (23) Ke akahai, ka pakiko; aohe kanawai papa mai ia mau mea.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — e ʻike i kahi e kū nei ka pakiko: i waena o ka hua o ka ʻUhane. ʻAʻole ia he hana mua a ke kanaka; he hua ia. ʻO egkrateia (G1466, pakiko) ka ikaika ma loko — ʻo ke kanaka iho e alakaʻi ʻia ai. Ma kahi e noho ai ka ʻUhane, ulu aʻe kēia hua, a e kūʻē i nā mea like ʻole ʻaʻohe kānāwai.)
1. I KA NELE ANA O KA HOʻOMALU PONOʻĪ — AHABA
1.I. Na Lii 21:1-4Kaʻana Like↗EIA hoi kekahi mea mahope mai o ia mau mea, he malawaina ia Nabota no Iezereela, maloko ia o Iezereela, e pili ana i ka halealii o Ahaba ke alii o Samaria. (2) Olelo mai la o Ahaba ia Nabota, i mai la, E haawi mai oe i kou malawaina, i lilo ia ia'u i mala laauikiai, no ka mea, e kokoke mai ana no ia i ko'u hale; a e haawi aku au nau i ka malawaina e oi aku kona mai kai mamua o keia: a i pono ia oe, e haawi aku au ia oe i ke kala e like kona waiwai me ia. (3) I aku la o Nabota ia Ahaba, Na Iehova wau e hoole mai, i ole e haawi au i ka hooilina o ko'u mau makua ia oe. (4) Hele ae la hoi o Ahaba iloko o kona hale me ke kaumaha, a me ka huhu, no ka olelo a Nabota no Iezereela i olelo aku ai ia ia; no ka mea, ua olelo oia, Aole au e haawi aku i ka hooilina o ko'u mau makua ia oe. Moe iho la oia ma kona wahi moe, haliu e aku i kona maka, aole hoi i ai i ka berena.
AOLE HOOMANAWANUI — NA KONA HIKI OLE I KA LOAA ANA O KA MEA ANA I MAKEMAKE AI, UA KAUMAHA IA, UA HUHU, A HIKI OLE KE AI.
2.I. Na Lii 21:7Kaʻana Like↗I aku la hoi o Iezebela kana wahine ia ia, Ke hoomalu nei anei oe i ke aupuni o ka Iseraela? E ala'e a e ai i ka berena, e olioli kou naau, na'u no e haawi i ka malawaina o Nabota no Iezereela ia oe.
KA MANAO O IEZEBELA E HOʻOPAU I KE KĀNĀWAI O KE AKUA, OIA NO KA MEA A KA MAKEMAKE PALAHO O AHABA I KALI AI.
3.I. Na Lii 21:20Kaʻana Like↗A olelo ae la o Ahaba ia Elia, Ua loaa anei au ia oe, e kuu enemi? I aku la o Elia, Ua loaa no ia'u, no ka mea, ua kuai lilo aku oe ia oe iho e hana ma ka hewa imua o Iehova.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H4376 makar — kūʻai
UA KUAI LILO AKU O AHABA IA IA IHO E HANA MA KA HEWA IMUA O IEHOVA.
4.I. Na Lii 21:25Kaʻana Like↗Aohe mea like me Ahaba, ka mea i kuai lilo aku ia ia iho e hana ma ka hewa, ma ke alo o Iehova, ka mea a Iezebela kana wahine i hooikaika aku ai.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H4376 makar — kūʻai
AOHE MEA LIKE ME AHABA, KA MEA I KUAI LILO AKU IA IA IHO E HANA MA KA HEWA, I HOOIKAIKA AKU AI KANA WAHINE IHO.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — he aliʻi, a ʻaʻole hiki iā ia ke hoʻomalu iā ia iho. Nona ke aupuni holoʻokoʻa, akā ua hoʻokaumaha kekahi māla mea kanu iā ia a lawe aku i kona ʻono ʻai. ʻO ka huaʻōlelo he makar (H4376, e kūʻai aku), ua hoʻolilo ʻo ia iā ia iho i mea e loaʻa ai kona makemake. ʻO kēia ka nele o ke akahai — ʻaʻole na ke kāne e hoʻomalu i ka makemake, na ka makemake e hoʻomalu i ke kāne.)
2. KE ANO O KE KŪʻAI ANA IĀ ʻOE IHO — KEKAHI MEA I MANAʻOʻIʻO ʻIA MA MUA O KE HOʻOLOHE I KE AKUA
1.I. Samuela 15:24Kaʻana Like↗I mai la o Saula ia Samuela, Ua hewa au; no ka mea, ua malama ole au i ke kauoha a Iehova, a me kau mau olelo, no kuu makau ana i na kanaka, a ua hoolohe au i ko lakou leo.
UA MANAO NUI O SAULA I KA MAKAU A ME KA HOOMAIKAI O NA KANAKA MAMUA O KA HOOLOHE ANA I KA LEO O KE AKUA.
2.Petero II. 2:15Kaʻana Like↗Ua haalele lakou i ko ala o ka pono ua hele hewa me ka hahai aku ma ka aoao o Balaama a Bosora, ka mea i makemake i ka uku o ka hewa;
UA MAKEMAKE O BALAAMA I KA UKU O KA HEWA MA MUA O KA HOOLOHE I KE AKUA.
3.Kinohi 3:6Kaʻana Like↗A ike ae la ka wahine, he ono ko ia laau i mea ai, a he maikai hoi i na maka, a he laau makemakeia i mea hoonaauao, lalau aku la ia i kona hua, ai iho la, a haawi aku la hoi na kana kane me ia, a ai iho la no hoi oia.
UA MANAO KA WAHINE I KA MAIKAI I NA MAKA A ME KA MAKEMAKE I MEA HOONAAUAO, MA MUA O KA HOOLOHE I KA OLELO A KE AKUA.
4.II. Samuela 11:2-4Kaʻana Like↗A i ka manawa ahiahi, ala'e la o Davida mai kona wahi moe, a holoholo ae la maluna o ka hale o ke alii: nana aku la ia mai luna ae o ka hale i kekahi wahine e auau ana: a he maikai loa ua wahine la ke nanaia'ku. (3) Hoouna aku la o Davida e ninau aku no ka wahine. I mai la kekahi, Aole anei keia o Bateseba ke kaikamahine a Eliama, ka wahine hoi a Uria ka Heta? (4) Hoouna aku la o Davida i na mea kii aku, a lalau aku la ia ia: a hele mai la ia iloko io na la, a moe iho la kela me ia; no ka mea, ua huikalaia oia i kona haumia ana: a hoi hou aku la ia i kona hale.
UA MANAO O DAVIDA I KA OLUOLU O KONA HOALAUNA MAMUA O KA HOOLOHE ANA I KE KAUOHA A KE AKUA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — e nānā i ke ʻano hoʻokahi i loko o nā ola ʻehā: Ua makaʻu ʻo Saula, ua aloha ʻo Balaama, ua ʻike ʻo ʻEva, ua lawe ʻo Dāvida. ʻAʻohe o lākou i koi ʻia. Ua hoʻonui kēlā mea kēia mea i ka waiwai o kekahi mea ma mua o ka leo o ke Akua, a hāʻawi aku iā ia iho i mea e loaʻa ai ia mea. He ʻokoʻa ka mea, akā hoʻokahi nō ke kūʻai.)
3. KAKALAKALA — KE KUMU HOOHĀLIKE PONO O KE ANAINA IHO
1.Hebera 5:8Kaʻana Like↗He Keiki no ia, ua ao no nae ia i ka hoolohe, ma na mea ana i ehaeha ai;
OIAI HE KEIKI NO IA, UA AO NO NAE IA I KA HOOLOHE, MA NA MEA ANA I EHAEHA AI.
2.Pilipi 2:8Kaʻana Like↗A loaa iho la ke ano o ke kanaka, hoohaahaa iho la oia ia ia iho, me ka ae maoli aku i ka make, i ka make hoi ma ke kea.
hoohaahaa iho la oia ia ia iho, me ka ae maoli aku i ka make, i ka make hoi ma ke kea.
3.Petero I. 2:22-23Kaʻana Like↗Ka mea i hana hewa ole, aole hoi i ikeia ka apaapa ma kona waha. (23) Aia kuamuamuia mai oia, aole ia i kuamuamu hou aku; a i kona hoehaia, aole ia i olelo hooweliweli aku; aka, haawi aku oia ia ia iho i ka mea nana e hoopai mai ma ka pololei.
I KUAMUAMUIA MAI, AOLE IA I KUAMUAMU HOU AKU, AKA, HAAWI AKU OIA IA IA IHO I KA MEA NANA E HOOPAI MAI MA KA POLOLEI.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — He aupuni ko ʻAhaba a ʻaʻohe ona lanakila ma luna ona iho; he mana pau loa ko ke Keiki a he lanakila piha hoʻi. Hoʻohaʻahaʻa ʻo ia iā ia iho — tapeinoo (G5013, e hoʻohaʻahaʻa i lalo). Ua hōʻino ʻia ʻo ia — loidoreo (G3058, e hōʻino wale) — a ʻaʻole ʻo ia i pane hou aku. ʻAʻole ka lanakila pono i ka nāwaliwali; he ikaika ia i kūlou i ka makemake o ke Akua, a hiki i ka make.)
4. HEA MEA A KA ʻANAʻANA E HOOHUA MAI AI — KA HUA A ME KA LEI ALIʻI
1.Petero II. 1:5-6Kaʻana Like↗Eia hoi kekahi, e hooikaika loa oukou, me ko oukou manaoio e kui aku ai i ka hana pono; a me ka hana pono, i ka naauao; (6) A me ka naauao, i ka pakiko; a me ka pakiko, i ke ahonui; a me ke ahonui, i ka haipule;
E HOOKUIA KA PAKIKO I KA NAAUAO, A MAI KA PAKIKO MAI, KE AHONUI, A MAI KE AHONUI MAI, KA HAIPULE.
2.Korineto I. 9:24-25Kaʻana Like↗Aole anei oukou i ike i ka poe kukini, holo no lakou a pau, aka, hookahi wale no e loaa ka uku? Ma ka loaa oukou e kukini ai. (25) O ka poe a pau i hooikaika i ka uku, ua pakiko no lakou ma na mea a pau. Ma ka lei mae wale lakou; aka, ma ka lei mae ole kakou.
O KA POE A PAU I HOOIKAIKA I KA UKU, UA PAKIKO NO LAKOU MA NA MEA A PAU, NO KA LEI MAE OLE.
3.Tito 2:11-12Kaʻana Like↗No ka mea, ua ikea mai ko ke Akua aloha e ola'i e na kanaka a pau (12) E ao mai ana ia kakou e pale aku i ka haihaia, a me na kuko hewa o keia ao, a e noho kakou ma ka uhauha ole, a ma ka pono, a ma ka haipule iloko o ke ao nei:
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G4996 sophronos — pono ka noʻonoʻo
O KE ALOHA PONOI KA MEA E AO MAI ANA IA KAKOU E PALE AKU I NA KUKO HEWA O KEIA AO, A E NOHO KAKOU MA KA UHAUHA OLE ILOKO O KEIA AO NEI.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — e ʻike i ke kaʻina: ua hoʻohuiʻia ka ʻanoʻano i ka ʻike, a ua kūkulu ʻia ke ahonui ma luna o ka ʻanoʻano. A ke aʻo mai nei ke aloha: ʻo ua aloha hoʻokahi lā i lawe mai i ke ola, ke aʻo mai iā kākou e hōʻole i nā kuko o kēia ao a e noho me ka noʻonoʻo pono — sophronos (G4996, me ka noʻonoʻo pono), me ka naʻau paʻa. ʻO ka poʻe holo no ka lei pau wale, ua ʻanoʻano lākou — egkrateuomai (G1467, e ʻanoʻano) — i nā mea a pau; ʻo ka nui aku hoʻi o ko kākou pono e like ai, no ka lei pau ʻole.)
KA WAHA O NA MEA ʻELUA — KA HUAʻŌLELO KŪʻAI: MAKAR (H4376, E KŪʻAI AKU) A ME APODIDOMI (G591, E KŪʻAI AKU)
4.I. Na Lii 21:20Kaʻana Like↗A olelo ae la o Ahaba ia Elia, Ua loaa anei au ia oe, e kuu enemi? I aku la o Elia, Ua loaa no ia'u, no ka mea, ua kuai lilo aku oe ia oe iho e hana ma ka hewa imua o Iehova.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H4376 makar — kūʻai
UA KUAI LILO AKU KEKAHI ALII IA IA IHO NO KA PAWAINA O NA LAAU AI.
5.Hebera 12:16-17Kaʻana Like↗O lilo paha kekahi i moe kolohe, i haihaia paha e like me Esau, nana i hoolilo aku i ko ka hanau mua pomaikai ana, no ka mea ai hookahi. (17) No ka mea, ua ike oukou, i kona makemake ana mahope iho e loaa ia ia ka hoomaikaiia, ua hooleia oia; aole hoi i loaa ia ia kahi e lole hou mai ai, ua imi aku no nae oia ia mea me ka waimaka.
HE KEIKI KAIKUAANA I HOOLILO AKU I KONA POMAIKAI ANA NO KA MEA AI HOOKAHI, A UA HOOHUI MAI HEBREWS I KA MEA A NA ALII KAHIKO I HAI OLE MAI — NA WAIMAKA I HIKI OLE KE KUAI HOU MAI I KA PAPA KUAI.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — o nā kāne āpau i loko o kēia haʻawina, ua kākau ʻia ka huaʻōlelo kūʻai ʻia no nā mea ʻelua wale nō: ʻAhaba a me ʻEsau. Ua kūʻai aku kekahi aliʻi i ka pono no kekahi māla mea kanu; ua kūʻai aku kekahi hiapo i kona hoʻoilina no hoʻokahi wale nō ʻaina. Ua hoʻopau ka puke o nā Aliʻi iā ʻAhaba me ka hoʻoponopono ʻana, akā ʻo ka Hebera wale nō ke hahai hou aku iā ʻEsau — a hiki i ka lā āna i hoʻāʻo ai e loaʻa hou ka hoʻomaikaʻi me nā waimaka, a ʻaʻohe wahi o ka mihi i loaʻa iā ia. Mai kūʻai aku iā ʻoe iho; ʻaʻole hiki ke kūʻai hou ʻia kekahi mau kūʻai.)
6.Kekahuna 4:12Kaʻana Like↗Ina e hana eha ia mai kekahi, e hiki no i na mea elua ke lanakila maluna o ia mea, a o ke kaula kaakolu, aole ia e moku koke.
E KŪʻĒ AKU LUA I KONA IMUA + ʻAʻOLE MAʻALAHI KA NAHAʻI ʻANA I KE KAULA ʻEKOLU PILINA.
KA MALU A ME KA HOʻOKŌ — KE KUKO ʻEKOLU, A ME KA HOʻOLOHE O KA MEA HOʻOKAHI
7.Kinohi 3:6Kaʻana Like↗A ike ae la ka wahine, he ono ko ia laau i mea ai, a he maikai hoi i na maka, a he laau makemakeia i mea hoonaauao, lalau aku la ia i kona hua, ai iho la, a haawi aku la hoi na kana kane me ia, a ai iho la no hoi oia.
KA HĀʻULE MUA O KA HOʻOMĀLU PONOʻĪ: HE ʻONO I MEA ʻAI, HE MAIKAʻI I NĀ MAKA, A HE MAKEMAKEIA I MEA HOʻONAʻAUAO.
Ioane I. 2:16Kaʻana Like↗No ka mea, o na mea a pau ma ko keia ao, o ke kuko o ke kino, a me ke kuko o ka maka, a me ka hoohanohano o keia ola ana, aole ia no ka Makua mai, aka, no ke ao nei no ia.
UA KAPA HOU IA MAI NA MEA EKOLU HOOKAHI.
8.Mataio 4:3-4Kaʻana Like↗A hiki aku ka mea hoowalewale io na la, i aku la ia, Ina o ke Keiki oe a ke Akua, e i mai oe i keia mau pohaku i lilo i berena. (4) Aka, olelo mai la o Iesu, i mai la, Ua palapalaia, Aole e ola ke kanaka i ka berena wale no, aka, ma na mea a pau mai ka waha mai o ke Akua.
Mataio 4:8-10Kaʻana Like↗Lawe hou aku la ka diabolo ia ia i kahi mauna kiekie loa, a hoike aku la ia ia i na aupuni a pau o ka honua, a me ko lakou nani; (9) I aku la hoi ia ia, O keia mau mea a pau ka'u e haawi aka ai ia oe, ke kukuli iho oe, a hoomana mai ia'u. (10) Alaila, olelo mai la Iesu ia ia, E hele pela oe, e Satana; no ka mea, ua palapalaia, E hoomana aku oe i ka Haku i kou Akua, a e malama aku oe ia ia wale no.
HOʻOWALEWALEIA I KA ʻONO A ME KA MAKEMAKE O NA MAKA, PANE ʻO IA ME KA ʻŌLELO A HOʻOMANA WALE ʻO IA I KE AKUA.
Roma 5:19Kaʻana Like↗No ka mea, me ka lilo ana o na mea he nui loa i poe hewa no ka hoolohe ole o ke kanaka hookahi, pela hoi e lilo ai ana na mea he nui loa i poe pono no ka hoolohe ana o ka mea hookahi.
ME KA HOOLOHE OLE O KE KANAKA HOOKAHI I LILO AI NA MEA HE NUI LOA I POE HEWA; ME KA HOOLOHE ANA O KA MEA HOOKAHI, LILO AE NA MEA HE NUI LOA I POE PONO.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — nā ʻīpuka ʻekolu hoʻokahi nō: ke kino, nā maka, a me ka haʻaheo o ke ola. Ma ke kumulāʻau, ʻike akula ka wahine, makemake akula, lālau akula, a ʻai ihola. Ma ka wao nahele, ua hoʻāʻo ʻia ke Keiki ma ia mau ʻīpuka hoʻokahi nō, a ua pane ʻo ia i kēlā me kēia, Ua kākau ʻia. Ma kahi i hāʻule ai ke kanaka mua, ua hoʻopono ka hoʻolohe ʻana o hoʻokahi i nā mea he nui.)
PANI ANA
Korineto I. 10:13Kaʻana Like↗Aole a oukou hoowalewale e ae, o na mea maoli wale no; a he malama no ko ke Akua; aole ia e kuu mai ia oukou i ka hoowalewaleia ma kahi hiki ole ia oukou ko ku paa; aka, ke hoowalewaleia oukou, e hoomakaukau no kela i kahi o pakele ai, i hiki ia oukou ke ku paa.
HE MALAMA NO KO KE AKUA, A KE HOOWALEWALEIA, E HOOMAKAUKAU NO KELA I KAHI O PAKELE AI.
Petero II. 1:6Kaʻana Like↗A me ka naauao, i ka pakiko; a me ka pakiko, i ke ahonui; a me ke ahonui, i ka haipule;
A me ka pakiko, i ke ahonui; a me ke ahonui, i ka haipule.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — eia ka haʻawina holoʻokoʻa ma ka laina hoʻokahi: ʻo ka pakaha, egkrateia (G1466, temperance), he hua ia o ka ʻUhane — ʻo ʻoe iho e alakaʻiʻia e kona ikaika. Ua kūʻai aku ʻo ʻAhaba iā ia iho, makar (H4376, to sell); kūʻai aku ʻo ʻEsau i kona pono hānau mua; ʻo Saula, ʻo Balaama, ʻo ʻEva, a me Dāvida, ua manaʻo nui kēlā mea kēia mea ma mua o ka leo o ke Akua. Akā, ua hoʻomalu ke Keiki iā ia iho a hiki i ka make, a ma ka hoʻolohe ʻana o kekahi kanaka hoʻokahi, ua hoʻopono ʻia ka nui. A he mea kūpaʻa ke Akua: ʻaʻole ʻoe e hoʻowalewaleʻia ma mua o kou hiki ke hoʻomanawanui, a me ka hoʻowalewale, e hana mai nō ʻo ia i ala e pakele ai. E hoʻohui i ka pakaha i kou naʻauao, a e holo no ka lei mau loa ʻole e pau.)
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
ʻO kēia nā huaʻōlelo koʻikoʻi no kēia haʻawina. E kaomi i kekahi huaʻōlelo kikoʻī ma nā paukū ma luna e ʻike ai i kona manaʻo ma ʻaneʻi.
“ʻAnaʻanai” — G1467 egkrateuomai — e hoʻomalu iā ia iho, e kāohi, e hōʻoluʻolu
He mea kūʻokoʻa nā mea a pau ke kanaka e hoʻāʻo ana i ka lanakila.
“pono ka noʻonoʻo” — G4996 sophronos — me ka noʻonoʻo kūpono, me ke ʻano akahai, me ke akahele
he mea aʻo ka lokomaikaʻi iā kākou e noho anoiʻi ai i kēia ao e noho nei
“kūʻai” — G591 apodidomi — e hāʻawi, e hoʻolilo, e kūʻai aku
Ma kekahi mea ʻai hoʻokahi, kūʻai aku ʻo ʻEsau i kona pono hānau mua
“hoʻohaʻahaʻa ʻia” — G5013 tapeinoo — e hoʻohaʻahaʻa, e hoʻohaʻahaʻa i lalo, e hoʻohaʻahaʻa
ua hoʻohaʻahaʻa iā ia iho, a ua hoʻolohe a hiki i ka make
“hōʻino ʻia” — G3058 loidoreo — e hoʻohewa, e hōʻino ʻōlelo
i ka hōʻino ʻana mai iā ia, ʻaʻole ia i hōʻino aku i kekahi
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI
“kūʻai” — H4376 makar — e kūʻai aku, e hāʻawi lilo
ua kūʻai aku ʻoe iā ʻoe iho e hana i ka hewa i mua o nā maka o IEHOVA
HOʻĀʻO HOʻOKOLOHUA
1. Galatia 5:22-23 — Aka, o ka hua na ka Uhane, oia ke aloha, ka olioli, ke kuikahi, ke ahonui, ka lokomaikai, ka maikai, ka manaoio Ke akahai, a me:
a) naʻauao
b) ke pakiko
c) ka ike
2. 1 Nalii 21:20 — Ua kuai lilo aku oe ia oe iho e:
a) e hana ma ka hewa imua o Iehova
b) e hana i ka hewa i mua o ka maka o na kanaka
c) e hele ma ke ala o kou mau kūpuna
3. 1 Samuka 15:24 — I mai la o Saula, Ua hewa au; no ka mea, ua malama ole au i ke kauoha a Iehova, no ke aha:
a) Ua makaʻu au i ka HAKU, a hoolohe aku au i kona leo
b) lawe ke poʻe kānaka i kekahi o ka waiwai pio
I mai la o Saula ia Samuela, no kuu makau ana i na kanaka, a ua hoolohe au i ko lakou leo
4. 2 Petero 2:15 — Ua makemake o Balaama a Bosora i ka:
a) nā uku o ka wānana
b) ke ala pono
c) ka uku o ka hewa
5. 1 Peter 2:23 — I kona kuamuamuia ana mai, ua:
a) aole ia i kuamuamu hou aku
b) i pane hou ʻia
c) ʻaʻole ʻo ia i ʻae aku iā lākou
6. Hebera 12:16 — O Esau, no ka mea ai hookahi, nana i hoolilo aku:
a) kona hoʻopōmaikaʻi ʻana
he pōmaikai o ka hānau mua
c) kona hoʻoilina
7. 1 Korinetia 10:13 — He malama no ko ke Akua, aole ia e kuu mai ia oukou i ka hoowalewaleia ma kahi hiki ole ia oukou ko ku paa:
He ala e pakele ai
b) kahi o ka mihi
he hopena o ka hewa
KĪ HOʻOLAHA: 1-b, 2-a, 3-c, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
PEHEA KA LAULĀ O KĒIA HAʻAWINA
Pehea e kūʻai hou ʻia mai ka poʻe i kūʻai lilo ʻia: ua kūʻai lilo ʻo ʻAhaba a me ʻEsau iā lāua iho, akā ua kūʻai ʻia ʻoe me ke kumu kūʻai (1 Korinto 6:20) — ua kūʻai lilo ʻia i lalo o ka hewa (Roma 7:14), akā ua hoʻōla panaʻi ʻia mai loko o ka hōʻino (Galatia 3:13).
Pehea e malamaia ai ke kulanakauhale: o ka mea aole e hoomalu i kona uhane iho, ua like ia me ke kulanakauhale i wawahiia, aole hoi he pa (Solomona 25:28); a o ka mea e hoomalu ana i kona uhane, ua oi aku kona maikai mamua o ka mea e hoopio ana i ke kulanakauhale (Solomona 16:32).
Pehea e holo ‘ia ai ka heihei: ka ho‘omalu ‘ana i nā mea a pau e alaka‘i ana i ka holo ‘ana me ke ahonui i ka heihei i ho‘onoho ‘ia no kākou, me ka nānā aku iā Iesū (Hebera 12:1-2).
Pehea e piʻi ai ke alapiʻi: i ka ʻike ka pakiko, i ka pakiko ke ahonui, i ke ahonui ka haipule (2 Petero 1:5-7) — i ʻole ai
Pehea e kōkuaʻia ai ka poʻe i hoʻowalewaleʻia: no ka mea, ua hoʻowalewaleʻia ʻo ia iho a ua ʻeha, no laila ua hiki iā ia ke kōkua i ka poʻe i hoʻowalewaleʻia (Hebera 2:18) — ua hoʻowalewaleʻia ma nā ʻano a pau e like me kākou, ʻaʻole naʻe me ka hewa (Hebera 4:15).
Pehea ke aloha e aʻo mai ai: ka noho pono ʻana e alakaʻi aku ai i ke kali ʻana i kēlā manaʻolana pōmaikaʻi, a me ka ʻike ʻana mai me ka nani (Tito 2:13) — he poʻe i wae kūikawā ʻia, i hoʻoikaika nui i nā hana maikaʻi (Tito 2:14).
