Kisa Bib la Di Sou Pyete? — Fondasyon an · Ekriti KJV avèk Nimewo Strong yo
THE FOUNDATION · THE ORIGINAL STUDY, SET IN THE ANCIENT ORDER
Piete — Doktrin biblik fondamantal
PAWÒL DEBIT
Koute kounye a kote pyete kòmanse. Li pa kòmanse nan ou; li kòmanse nan don Bondye a. Pouvwa diven li te ban nou tout bagay ki gen rapò ak lavi ak pyete — mo grèk la se eusebeia (G2150, pyete), sentete, yon lavi ki fè Bondye plezi. Gwo pwomès presye yo ban nou, pou nou ka patisipe nan nati diven an; mo a se koinonos (G2844, patisipan) — yon moun ki pataje, yon patnè. Men remake mo ki vin apre don an: BAY TOUT DILIJANS, AJOUTE. Gen yon echèl isit la. Lafwa kanpe an premye; apre sa, vèti, konesans, tanperans, pasyans — epi ak pasyans, pyete; epi anwo pyete, bonte fratènèl ak charite. Chak etap se don Bondye, e pa gen okenn etap ki ajoute san dilijans. Fòk nou egzèse don an. Epi poukisa yo bay li? Pou Bondye ka jwenn glwa. Mo pou glwa a se doxa (G1391, glwa) — glwa ki byen aparan, glwa ki VIZIB: limyè k ap klere devan moun, bon zèv ki wè, anpil fwi ki pote, kò a ak lespri a ki pou li menm. Kounye a koute de rezilta yo. Si bagay sa yo nan ou e yo ap ogmante, ou pa ni esteril ni san fwi. Si ou manke yo, ou avèg, e ou bliye ke yo te pirifye ou. Se poutèt sa, fè apèl ou ak eleksyon ou sèten; fè bagay sa yo, e ou p ap janm tonbe. Men fè atansyon: gen moun san Bondye ki te antre san moun pa remake yo — pyebwa san fwi, mouri de fwa. Epi Wa a te di sa klè: anpil moun rele, men se de sa ki chwazi. Yon nonm te antre nan maryaj la san rad, e yo te jete l deyò; anpil moun ap chèche antre, e yo p ap kapab. Bondye te rele Abraram, e li te obeyi, li te soti, san l pa t konnen kote li t ap ale. Se konsa, fè l sèten — e fen moun ki rele yo se yon soupe, soupe maryaj Ti Mouton an. Chèche konprann sa.
TWA KESYON ETID SA A REPONN:
1. Kote pyete soti, e kijan yo ajoute l nan lafwa ou?
2. Kisa k ap rive moun ki gen bagay sa yo, ak moun ki manke yo?
3. Kijan yo fè apèl ou ak eleksyon ou vin asire, e ki bout kap tann moun ki fè l vin asire yo?
(Panse pèsonèl mwen — mete premye mo a bò kot dènye a: eusebeia (G2150, pyete) ak asebes (G765, enkwayan). Moun ki san pyete a se pa yon etranje pou mo pyete a; li se mo sa a nye. Se konsa Jid make yo pa jan yo nye a: K'AP NYE sèl Mèt Bondye a. Pyete ak enpyete se yon sèl mezi — youn plen, lòt la vid.)
(Panse pèsonèl mwen — etid sa a chita prèske antyèman nan Grèk Pyè a; Ebre a isit se yon sèl mo nan yon sèl apèl. Bondye te di Abram, yon peyi mwen pral MONTRE ou — raah (H7200, wè) — e li pa t ankò montre l anyen. Abraram te soti, san l pa t konnen kote li t ap prale. Premyèman se mache a, apre se wè a: nonm ki resevwa apèl la mache pa lafwa, pa pa wè.)
ANKRAJ DAVÈTI
II Pierre 1:3Bib modèn↗Pataje↗akoz nou wè ke pwisans diven Li an bannou tout bagay ki apatyen a lavi ak sentete, atravè vre konesans a Li, ki te rele nou pa pwòp glwa ak ekselans Li.
MO KLE GREK YO⚑ G2150 eusebeia — pyete
akoz nou wè ke pwisans diven Li an bannou tout bagay ki apatyen a lavi ak sentete.
II Pierre 1:4Bib modèn↗Pataje↗Paske pa sila yo, Li te bannou pwomès presye e manyifik Li, pouke nan yo, nou ta kapab vin patisipan nan nati sen an, e chape de koripsyon ki nan mond lan pa konvwatiz lachè a.
MO KLE GREK YO⚑ G2844 koinonos — patisipan
pouke nan yo, nou ta kapab vin patisipan nan nati sen an, e chape de koripsyon ki nan mond lan pa konvwatiz lachè a.
(Panse pèsonèl mwen — remake bay la: LI BAY deja. Sa a fèt deja. Pouvwa a se pou li, e mezi a se TOUT BAGAY — tout bagay ki gen rapò ak lavi ak pyete. Epi remake objektif pwomès yo: pou ou ka vin PATisipan — koinonos (G2844, patisipan), yon moun ki pataje, yon patnè — nan nati diven an. Bondye pa bay konsèy sèlman; li bay nan pwòp nati li. Koripsyon mond lan rete dèyè patisipan an, e nati diven an devan li. Se sou fondasyon sa a tout echèl la bati.)
1. LAPYETE AJOUTE LÈ NOU EGZÈSE GRAS YO — ECHÈL LA
1.II Pierre 1:5Bib modèn↗Pataje↗Alò, pou rezon sa a tou, avèk tout dilijans nan lafwa nou, mete ekselans moral, e nan ekselans moral nou, mete konesans.
AK METE TOUT DILIJANS NOU, AJOUTE BONTE SOU LAFWA NOU + AJOUTE KONESANS SOU BONTE.
2.II Pierre 1:6Bib modèn↗Pataje↗Sou konesans nou, mete bon kontwòl tèt nou, e nan bon kontwòl tèt nou, mete pèseverans, e nan pèseverans nou, mete sentete.
MO KLE GREK YO⚑ G2150 eusebeia — pyete
SOU KONESANS NOU, BON KONTWÒL TÈT NOU + NAN BON KONTWÒL TÈT NOU, PÈSEVERANS + NAN PÈSEVERANS NOU, SENTETE.
3.II Pierre 1:7Bib modèn↗Pataje↗Anplis nan sentete nou, mete bonte fratènèl, e nan bonte fratènèl nou, mete lanmou.
Anplis nan sentete nou, mete bonte fratènèl + e nan bonte fratènèl nou, mete lanmou.
(Panse pèsonèl mwen — pyete se pa premye etap la, ni se pa dènye etap la. Se yon bagay ki AJOUTE. Lafwa, vèti, konesans, tanperans, pasyans — epi ak pasyans lan pyete: li vini atravè gras ki pase devan l yo, epi chak gras pouse soti nan gras ki anvan l lan. Chak grasa se yon kado Bondye bay, paske pouvwa li te bay tout bagay; men gen yon sèl mo ki kanpe alatèt yo tout: FÈ TOUT DILIJANS, AJOUTE. Yon kado ki pa egzèse pa ajoute anyen. Epi remake byen, echèl la pa rete sou pyete: pi wo pase l gen bonte fratènèl ak charite.)
2. FÒM PYETE POU RIVE NAN GLWA — GLORIFYE BONDYE
1.Matthieu 5:16Bib modèn↗Pataje↗Kite limyè nou an klere devan tout moun pou yo kapab wè bon zèv nou, e bay glwa a Papa nou ki nan syèl la.
GLORIFYE BONDYE PAR BON ZÈV.
2.Women Yo 4:20Bib modèn↗Pataje↗Men, selon pwomès a Bondye a, li pa t varye menm nan konfyans li, men te vin fò nan lafwa e te toujou bay Bondye lwanj.
MO KLE GREK YO⚑ G1391 doxa — glwa
BAY BONDYE GLWA LÈ OU VIN FÒ NAN LAFWA.
3.Jean 15:8Bib modèn↗Pataje↗Konsa, Papa M ap resevwa glwa, lè nou pote anpil fwi. E konsa, nou fè prèv ke nou se disip Mwen yo.
GLORIFYE BONDYE LÈ NOU PORTE FWI.
4.1 Korentyen Yo 6:20Bib modèn↗Pataje↗Paske nou te achte a yon pri; Konsa, bay glwa a Bondye avèk kò nou.
GLORIFYE BONDYE NAN KÒ OU AK NAN LESPRI OU.
(Refleksyon pèsonèl mwen — poukisa Bondye bay lapyete? Pawòl la di nou: doxa (G1391, glwa) se glwa ki byen APARAN — yon glwa moun wè. Sa pouvwa li te bay anndan an dwe klere deyò. Se konsa kat temwen yo dakò: limyè ou klere, epi moun YO WÈ bon zèv ou yo, epi yo glorifye Papa ou; Abraram — nonm Bondye te rele nan etid sa a — te fò nan lafwa, li te BAY Bondye glwa; Papa a resevwa glwa nan anpil fwi; epi kò ou ak lespri ou se pou Bondye — glorifye l nan tou de. Bondye pa bay lapyete pou l rete kache: li bay li pou moun wè li, pou Bondye ka resevwa glwa.)
3. BAGAY SA YO NAN OU, OSNON KI MANKE
1.II Pierre 1:8Bib modèn↗Pataje↗Paske si kalite sa yo nan nou e ap ogmante, yo p ap rann nou ni initil, ni san fwi nan vre konesans Senyè nou an, Jésus Kri.
SI KALITE SA YO NAN NOU E AP OGMANTE, YO P AP RANN NOU NI INITIL, NI SAN FWI.
2.II Pierre 1:9Bib modèn↗Pataje↗Paske, sila ki manke kalite sa yo avèg oswa pa wè klè, akoz li bliye ke li te netwaye de ansyen peche li yo.
MOUN KI PA GEN BAGAY SA YO AVEG, LI BLIYE JAN YO TE PIRIFYE L NAN ANSYEN PECHE LI YO.
(Panse pèsonèl mwen — gen de moun ki kanpe la a. Nan yonn, bagay sa yo GENYEN, e yo DEBODE — e li fè fwi nan konesans Senyè nou an. Lòt la MANKE — e mank sa a fè l vin avèg: li pa ka wè byen lwen, e li bliye lave l te fè pou vye peche l yo. Remake kote tonbe a kòmanse: se pa nan renye, men nan bliye. Li te bliye lave l an premye; renye a vin apre.)
4. FÈ VOKASYON AK ELEKSYON OU RA SIRE
1.II Pierre 1:10Bib modèn↗Pataje↗Konsa, frè m yo, se pou nou vin pi dilijan pou fè sèten de chwa ak apèl Li de nou menm nan. Paske otan ke n ap pratike bagay sa yo, nou p ap janm glise tonbe.
se pou nou vin pi dilijan pou fè sèten de chwa ak apèl Li de nou menm nan → nou p ap janm glise tonbe.
2.II Pierre 1:11Bib modèn↗Pataje↗Paske lè nou aji nan fason sa a, antre nan wayòm etènèl Senyè ak Sovè nou an, Jésus Kri, va toujou disponib a nou menm an abondans.
Paske lè nou aji nan fason sa a, antre nan wayòm etènèl Senyè ak Sovè nou an, Jésus Kri.
3.Women Yo 8:29Bib modèn↗Pataje↗Paske sila ke Li te konnen oparavan yo, Li te chwazi yo depi avan pou vin konfòm a limaj a Fis Li a, pou Li ta kapab premye ne pami anpil frè.
KONFÒME AK IMAJ PITIT GASON LI A.
4.1 Pierre 2:9Bib modèn↗Pataje↗Men, nou se yon ras chwazi, yon lòd prèt wayal, yon nasyon sen, yon pèp pou pwòp posesyon Bondye, pou nou kapab pwoklame ekselans a Li menm ki te rele nou sòti nan tenèb la pou vini nan limyè glwa Li a.
MO KLE GREK YO⚑ G1588 eklektos — chwazi
RELE SÒTI NAN FÈNWA POU ANTRE NAN LIMYÈ MÈVÈYE LI A.
(Panse pèsonèl mwen — se Bondye ki fè apèl la: li te konnen davans, li te predestine, li te rele ou soti nan tenèb. Epoutan Pyè di, FÈ apèl ou ak eleksyon ou SÈTEN. Mo a se eklektos (G1588, chwazi) — seleksyone, chwazi, eli: ou se yon jenerasyon CHWAZI; fè dilijans pou sa sèten nan ou. Epi kijan? SI OU FÈ BAGAY sa yo — bagay yo ki nan echèl la. Lè sa a, fen an pa nan dout: ou p ap JANM tonbe, epi antre a bay ou an ABONDANS. Epi a ki bagay yon moun rele? Pou li fòme nan imaj Pitit li a, e pou li deklare lwanj a Sila a ki te rele li a.)
5. AVETISMAN AN — MOUN SAN LARELIJYON GLISE ANTRE
1.Jude 1:4Bib modèn↗Pataje↗Paske gen sèten moun yo ki te glise antre nan mitan nou san ke nou pa wè, sa yo ki te fin make pou kondanasyon sila depi avan lè; moun san Bondye ki ta vire lagras Bondye nou pou vini yon lisans pou fè sa ki mal, epi rejte sèl Mèt ak Senyè nou, Jésus Kri.
MO KLE GREK YO⚑ G765 asebes — Enpye
MOUN SAN BONDYE TE GLISE ANTRE, KI VIRE LAGRAS BONDYE POU VINI YON LISANS POU FÈ SA KI MAL, KI REJTE SENYÈ A.
2.Jude 1:12Bib modèn↗Pataje↗Moun sa yo se resif yo k ap kache nan fèt lanmou sen nou yo, lè yo vin fete avèk nou san fè lakrent, men konsène sèlman ak pwòp tèt pa yo. Yo se nwaj yo ki san dlo, pote pa van, bwa sezon fredi, san fwi, de fwa mò, dechouke menm;
PYEBWA KI PA GEN FWI, YO MOU DE FWA, RACH NAN RASIN.
3.Ebre Yo 6:11-12Bib modèn↗Pataje↗Nou dezire ke nou chak montre menm dilijans lan pou nou kapab gen yon espwa ranpli nan asirans konplè jiska lafen (12) pou nou pa vin mou, men rete imitatè a sila ki, atravè lafwa ak tenasite, te vin eritye pwomès yo.
MONTRE DILIJANS JIS NAN LAFEN + PA LAFWA AK PASYANS EritYE PWOMÈS YO.
(Panse pèsonèl mwen — asebes (G765, ki san Bondye) se opoze eusebeia (G2150, pyete): moun ki san respè, san pitye — pyete refize. Epi kote mesye sa yo ye? Se pa deyò, men ANDEDAN: yo antre an kachèt san moun pa remake yo, tach nan FÈT DAMOUR nou yo. Mete pye bwa Jid yo devan pawòl fwi a: Papa a jwenn glwa nan BYAN FWI, epi sa yo se pye bwa SAN FWI, fwi yo cheche — mouri de fwa, rache jouk nan rasin. Remake remèd kont yo: se pa laperèz sèlman, men MENM dilijans lan, jiska LAFEN — pa fenyan, men moun k ap swiv sila yo ki, pa lafwa ak pasyans, eritye pwomès yo.)
BOUCH DE TEMWEN — SÈLMAN RELE PA ASE; FÈ L SÈ
4.Matthieu 22:11-14Bib modèn↗Pataje↗“Men lè wa a te vini pou wè sila ki te vini yo, li twouve yon nonm ki pa abiye avèk vètman maryaj la. (12) Li te di li: ‘Zanmi m, kijan ou fè antre isit la san vètman maryaj la?’ Moun nan pa t kab menm pale. (13) “Konsa, wa a te di a sèvitè yo: Mare men li avèk pye li, e jete li deyò nan fon tenèb. Nan plas sa a, va genyen gwo kriye avèk manje dan. (14) Paske gen anpil moun k ap resevwa apèl la, men pa anpil moun kap chwazi.”
MO KLE GREK YO⚑ G1588 eklektos — chwazi
men pa anpil moun kap chwazi.
5.Luc 13:24Bib modèn↗Pataje↗“Fè efò pou antre pa pòt etwat la; paske anpil, Mwen di nou, va eseye antre, e yo p ap kapab.
FÈ EFÒ POU ANTRE NAN PÒT KI JISKE A; PAWÒL MWEN DI NOU, ANPIL MOUN VA CHÈCHE ANTRE, MEN YO P'AP KA FÈ SA.
(Panse pèsonèl mwen yo — mete de yo yonn bò kote lòt, e kite ti diferans lan montre nou yon leson. Nan Matye a, nonm nan te ANTRE — yo te rele l, e li te vin nan nòs la — men li pa t gen rad nòs sou li, e yo te jete l nan fènwa deyò a. Nan Lik, anpil moun pa janm antre menm: yo CHÈCHE antre, e yo p ap kapab. Se pa ase pou yo rele w, e se pa ase pou w chèche: fòk rad la sou ou, e fòk pòt la se yon batay ou goumen pou li. Sa a se pawòl Wa a menm ki dèyè pawòl Pyè a — fè dilijans pou fè rele nou an ak eleksyon nou an solid. E dènye liy lan se rezime tout bagay la: anpil moun se RELE yo rele, men se pa anpil ki CHWAZI — eklektos (G1588, chwazi), menm mo ki ekri sou jenerasyon chwazi a.)
6.Eklezyas 4:12Bib modèn↗Pataje↗Anplis, si youn ka venk sila ki sèl la, de ka reziste ak li; epi yon kòd fèt ak twa fil ap mal pou chire.
DE MOUN KA KANPE DEVAN LI + YON KÒD ANTRÈLASE AN TWA PA KASE FASIL.
L'OMB AK REYALIZASYON — VOKASYON ABRAHAM
7.Jenèz 12:1Bib modèn↗Pataje↗Alò, SENYÈ a te di a Abram: “Sòti nan peyi ou ak fanmi ou yo, ak lakay papa ou, pou ale vè yon peyi ke Mwen va montre nou.
BONDYE RELE ABRAM: SÒTI, POU ALE VÈ YON PEYI KE MWEN VA MONTRE NOU.
8.Ebre Yo 11:8Bib modèn↗Pataje↗Pa lafwa Abraham, lè l te rele, li te obeyi lè l te sòti pou ale yon kote ke li te dwe resevwa pou eritaj. Li te soti malgre li pa t menm konnen ki kote li t ap prale.
PA LAFWA ABRAHAM, LÈ L TE RELE, LI TE OBEYI, LI TE SOTI.
(Panse pèsonèl mwen — Moyiz ap rakonte apèl la; lèt la di sa nonm ki te rele a te fè avè l: li te OBEYI, e li te SOTI, san l pa t konnen kote l t ap prale. Bondye te di, yon peyi mwen pral MONTRE ou — raah (H7200, wè) — e li pa t montre l anyen ankò. Premye a se ale, apre a se wè. Men yon apèl ki fèt asire: nonm ki rele a mache. E menm Abraram sa a, ki te fò nan lafwa, te bay Bondye glwa. Nonm ki rele a e ki obeyi ap mache al jwenn yon soupe.)
FÈMTI
II Pierre 1:11Bib modèn↗Pataje↗Paske lè nou aji nan fason sa a, antre nan wayòm etènèl Senyè ak Sovè nou an, Jésus Kri, va toujou disponib a nou menm an abondans.
Paske lè nou aji nan fason sa a, antre nan wayòm etènèl Senyè ak Sovè nou an, Jésus Kri.
Revelasyon 19:9Bib modèn↗Pataje↗Answit, zanj lan te di mwen: “Ekri, ‘Beni se sila ki envite nan resepsyon maryaj a Jèn Mouton an.’” Epi li te di mwen: “Sa yo se vre pawòl a Bondye.”
BENI SE MOUN YO KI RELE NAN SOUPE MARYAJ AGNO A.
(Panse pèsonèl mwen — men tout etid la nan yon sèl liy: pyete, eusebeia (G2150, pyete), se yon bagay pisans divin li ban nou — tout sa ki fè pati li deja ban nou — e li ogmante lè nou fè tout diligans, yon gras sou yon lòt, jiskaske Bondye jwenn glwa nan zèv nou ak nan lafwa nou ak nan fwi nou ak nan kò nou ak nan lespri nou. Bagay sa yo nan ou fè ou bay fwi; manke yo fè ou tounen avèg. Gen moun ki pa gen pyete ki antre an kachèt, pyebwa san fwi, mouri de fwa — men ou menm, fè tout diligans pou fè rele ou ak eleksyon ou vin fèm, paske se pa ase pou yo rele ou: rad la fèt pou sou ou, pòt la fèt pou nou goumen pou li. Bondye te rele Abraram, li te obeyi, li te soti. Fè bagay sa yo, e ou p ap janm tonbe; y ap ba ou yon antre an abondans, e benediksyon pou moun ki rele nan fèt maryaj Ti Mouton an — y ap chita ansanm ak Abraram, nonm yo te rele a ki te obeyi. Sa yo se pawòl verite Bondye.)
MO KLE GREK YO
These are the keywords for this study. Tap any dotted word in the verses above to see its meaning here.
“pyete” — G2150 eusebeia — pyete, sentete
tout bagay ki gen rapò ak lavi ak pyete
“patisipan” — G2844 koinonos — yon moun ki pataje, patnè, konpayon, moun ki gen pa l ladan l
moun ki patisipe nan nati diven an
“glwa” — G1391 doxa — glwa kòm bagay ki byen aparan, diyite, onè, lwanj, adorasyon
fò nan lafwa, k'ap bay Bondye glwa
“chwazi” — G1588 eklektos — chwazi, elizyone, eli
yon jenerasyon ki chwazi; anpil moun rele, men se de twa ki chwazi
“Enpye” — G765 asebes — irévéran, san pyete, mechan
Gen mesye ki pa gen pyete ki antre an kachèt san moun pa konnen
MO KLE EBRE
“montre” — H7200 raah — wè, parèt, montre
yon peyi mwen pral moutre ou
KUIZ PRATIK
1. 2 Pyè 1:3 — Pwisans diven Li an bannou tout bagay ki apatyen a:
a) glwa ak vèti
b) lavi ak sentete
c) lafwa ak pasyans
2. 2 Peter 1:6 — E nan pèseverans nou, mete:
a) sentete
b) bonte fratènèl
c) modération
3. Jan 15:8 — Nan sa Papa M jwenn glwa, se lè nou:
a) gen lafwa solid
b) fè bon zèv
Pote anpil fwi
4. 2 Pyè 1:9 — Men, sila ki manke kalite sa yo:
a) avèg, e pa wè klè
b) esteril, e san fwi
c) pa kapab antre
5. 2 Pyè 1:10 — Paske otan ke n ap pratike bagay sa yo, nou p ap janm:
a) eritye pwomès yo
b) nou p ap janm glise tonbe
c) wè byen lwen
6. Jid 1:12 — Bwa sezon fredi, san fwi, de fwa mò:
a) yo pote pa van
b) jete nan fènwa deyò a
c) rache jiskaka rasin yo soti
7. Ebre 11:8 — Pa lafwa Abraham, lè l te rele, li te obeyi lè l te sòti pou ale; li te soti:
a) nan yon peyi li te wè
li pa t menm konnen ki kote li t ap prale
c) ak fanmi li, ak kay papa l
KLE REPONS: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-b, 6-c, 7-b
KIJAN ETID SA A BRANCHE
→ Kijan echèl la kòmanse: ajoute nan LAFWA ou (2 Pyè 1:5) — epi lafwa soti nan tande, epi tande soti nan pawòl Bondye a (Women 10:17).
→ Kijan rad la bay: te gen yon nonm ki pa t' gen yon rad nòs (Matye 22:11) — men se te bay lamarye a pouvwa pou l' abiye ak twal fen blan, pwòp e klere: paske twal fen an se jistis sen yo (Revelasyon 19:8) — rad la ak soupe a kanpe kòtakòt (Revelasyon 19:8-9).
→ Kijan moun yo rele yo vin chwazi: anpil moun rele, men se pa anpil ki chwazi (Matye 22:14) — e sa yo ki avè l yo se moun yo rele, ki chwazi, e ki fidèl (Revelasyon 17:14).
→ Ki jan vwayaj Abraram lan fini: li te soti san l pa t konnen kote l t ap prale (Ebre 11:8) — paske li t ap tann yon vil ki gen fondasyon, ki gen Bondye pou achitèk ak bilding li (Ebre 11:10).
→ Konbyen fwi yo pote: nan sa Papa m resevwa glwa, nan sa nou pote anpil fwi (Jan 15:8) — moun ki rete nan mwen an pote anpil fwi: paske san mwen nou pa kapab fè anyen (Jan 15:5).
→ Kijan wayòm nan bay: yon antre ki founi an abondans nan wayòm etènèl la (2 Pyè 1:11) — pa pè, ti bann mouton; paske se plezi Papa nou pou l ba nou wayòm nan (Lik 12:32).