Bibilia Yugaga Atĩa Ũhoro wa Wĩyaũrũrũku? — Mũthingi · Maandĩko ma KJV marĩ na Nambari cia Strong
THE FOUNDATION · THE ORIGINAL STUDY, SET IN THE ANCIENT ORDER
Ũngai — Ũrutani wa Mũthingi wa Bibilia
KIAMBĪRĪRIA
Igua rĩu ũkoragwo wathiũrũrũkanĩirio-inĩ. Ndũthiũrũrũkanagĩrio thĩinĩ waku; wathiũrũrũkanagĩrio kĩheo-inĩ kĩa Ngai. Hinya wake wa ũngai nĩũtũheete indo ciothe iria irũmanĩrĩirwo na muoyo na ũthingu — kiugo gĩa Kĩngiriki nĩ eusebeia (G2150, ũthingu), ũthingu wa ngoro, muoyo ũrĩa ũkenagia Ngai. Mĩĩhĩtwa mĩnene na ya bata nĩ mĩheanĩte, nĩgeetha tũtuĩke a kũgayana mũhianĩre wa ũngai; kiugo nĩ koinonos (G2844, a kũgayana) — mũndũ ũkĩgayana, mũrata ũkĩgayana. No rora kiugo kĩrĩa kĩrũmagĩrĩra kĩheo kĩu: RUTIRAI KĨERO GĨANYU GIOTHE, MWĨKĨRE. Nĩ harĩ na ngathĩ haha. Wĩtĩkio nĩguo wambĩrĩria; ũcooke ũgĩe na ũgima wa ngoro, ũmenyi, ũhoreri, ũkirĩrĩria — nake ũkirĩrĩria wongererwo ũthingu; na igũrũ rĩa ũthingu, wendo wa ũrũrĩri na wendani. Ngathĩ o yothe nĩ kĩheo kĩa Ngai, na gũtirĩ ngathĩ yongagĩrĩrwo hatarĩ kĩero. Kĩheo no nginya kĩhũthĩrwo. Na nĩ kĩĩ gĩgĩtũma kĩheanwo? Nĩgeetha Ngai atĩĩo. Kiugo kĩa riri nĩ doxa (G1391, riri) — riri ta ũrĩa wonagwo wega, riri ũrĩa WONWAGA: ũtheri ũkĩara mbere ya andũ, ciĩko njega ciĩoneka, maciaro maingĩ macianwo, mwĩrĩ na roho ikĩrutwo wĩra na wa Ngai. Rĩu igua matigĩrĩro merĩ. Angĩkorwo maũndũ maya marĩ thĩinĩ waku na makaingĩha, ndũrĩ mũhũthũ kana ũtaciaraga maciaro. Angĩkorwo ũtarĩ namo, ũrĩ mũtumumu, na nĩũriganĩirwo atĩ nĩwatherio. Nĩ ũndũ ũcio geria wĩkĩre hinya wĩtĩrike o na thuura yaku ĩrũme; ĩka maũndũ macio, na ndũkona kũgũa o na rĩ. No wĩmenyerere: nĩ harĩ andũ matarĩ athingu maatoonyire hatarĩ kũmenyeka — mĩtĩ ĩtarĩ maciaro, ĩkuĩte kũrĩ kũĩrĩ. Na Mũthamaki nĩoigĩte na njĩra ĩtarĩ na ũhitho: aingĩ nĩmetĩtwo, no athuurĩtwo nĩ anini. Mũndũ nĩaatoonyire ndũĩro-inĩ ya ũhiki atarĩ na nguo ya ũhiki, agĩikio nja; aingĩ makaageria gũtoonya, no matikahota. Iburahĩmu nĩetĩtwo, na akĩathĩka, agĩthiĩ, atooĩ kũrĩa aathiĩ. Nĩ ũndũ ũcio ĩkĩra hinya ũhoro ũcio ũrũme — na mũico wa arĩa met
ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:
1. Wera nĩ uumaga kũ, na wongereragwo mũtĩrĩrie waku atĩa?
2. Nĩ atĩa ĩkaagĩrĩrwo mũndũ ũrĩa ũrĩ na maũndũ macio, na mũndũ ũrĩa ũtarĩ namo?
3. Gwĩtwo gwaku na gũthuurwo kwaku nĩ igwatwo na hinya atĩa, na marigĩrĩrio ma andũ arĩa mekaga kũrũma ũguo nĩ marĩkũ?
(Meciria makwa nyene — iga kiugo kĩa mbere hakuhĩ na kĩa mũico: eusebeia (G2150, wĩtĩkio wa gwĩtigĩra Ngai) na asebes (G765, ũrĩa ũtetigĩrĩte Ngai). Mũndũ ũrĩa ũtetigĩrĩte Ngai ti mũgeni harĩ kiugo kĩa wĩtigĩri wa Ngai; nĩwe kiugo kĩu kĩregetwo. Nĩ ũndũ ũcio Judas nĩamamenyithanĩtie na ũrĩa maregaga: MAREGA Mwathani ũrĩa wiki Ngai. Wĩtigĩri wa Ngai na ũrĩa ũtetigĩrĩte Ngai nĩ gĩthimi kĩmwe — kĩmwe kĩiyũrĩte, kĩrĩa kĩngĩ gĩtarĩ na kĩndũ.)
(Meciiria makwa niĩ mwene — wĩrutwo ũyũ ũrũgamĩte ihenya inene thĩinĩ wa Kĩngiriki gĩa Petero; Kĩhibirania gĩa haha nĩ kiugo kĩmwe thĩinĩ wa gwĩtwo kũmwe. Ngai oigire kũrĩ Aburamu, bũrũri ũrĩa ngũkuonia — raah (H7200, kuona) — na ndaramuonagia ũndũ o na ũmwe o na kwa ihinda rĩu. Aburahamu nĩathiire, atooĩ kũrĩa aathiiaga. Mbere nĩ gũthiĩ, thuutha ũcio nĩ kuona: mũndũ ũrĩa mwĩtwo athiiaga na wĩtĩkio, ti na kũona.)
MUHURI WA KWAMBĨRĨRIA
2 Petero 1:3Modern Bible↗Share↗Rĩu-rĩ, hinya wake wa ũngai nĩũtũheete kĩrĩa gĩothe gĩtũbataragia nĩguo tũhote gũtũũra muoyo na twĩamũrĩire Ngai, nĩ ũndũ wa kũmenyana nake ũcio watwĩtire tũgĩe na riiri wake mwene o na wagĩrĩru wake.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G2150 eusebeia — githima cia Ngai
Rĩu-rĩ, hinya wake wa ũngai nĩũtũheete kĩrĩa gĩothe gĩtũbataragia nĩguo tũhote gũtũũra muoyo na twĩamũrĩire Ngai.
2 Petero 1:4Modern Bible↗Share↗Nĩ ũndũ wa maũndũ macio-rĩ, nĩatũheete maũndũ manene mũno ma ciĩranĩro ciake cia goro, nĩgeetha nĩ ũndũ wacio mũgwatanagĩre nake mũtũũrĩre-inĩ wa ũngai wake na mwĩtheemage kuuma kũrĩ ũbuthu wa gũkũ thĩ ũrĩa ũrehagwo nĩ merirĩria mooru.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G2844 koinonos — Arĩa magayaine
nĩgeetha nĩ ũndũ wacio mũgwatanagĩre nake mũtũũrĩre-inĩ wa ũngai wake na mwĩtheemage kuuma kũrĩ ũbuthu wa gũkũ thĩ ũrĩa ũrehagwo nĩ merirĩria mooru.
(Meciiria makwa mwene — ririkana kũheana kũu: NĨAHEANĨTE. Nĩ ũndũ ũrĩkĩtie gwĩkwo. Hinya nĩ wake, na ũthimi nĩ INDO CIOTHE — indo ciothe iria irĩ cia muoyo na wĩtigĩri Ngai. Na ririkana muoroto wa ciĩranĩro icio: nĩgeetha ũtuĩke MŨGWATANĨRI — koinonos (G2844, mũgwatanĩri), mũnyitani wa igai, mũrata ũkĩgwatanĩra — wa ũndũire wa ũngai. Ngai ndaheanaga ũtaari wiki; aheanaga o wa ũndũire wake mwene. Ũbutu wa thĩ ũrĩ thutha wa mũgwatanĩri, naguo ũndũire wa ũngai ũrĩ mbere yake. Nĩ igũrũ rĩa mũthingi ũyũ ngathĩ yothe yakĩtwo.)
1. WĨAGA NGATHO NĨ ŨNDŨ WA KWĨRUTA NA MĨĨKĨRĨRE ĨYU MĨTHEEMBA — NGAARA
1.2 Petero 1:5Modern Bible↗Share↗Na nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩu kĩũmbe, kĩĩrutanĩriei mũno nĩguo muonganĩrĩrie wĩtĩkio wanyu na wagĩrĩru; naguo wagĩrĩru mũwonganĩrĩrie na ũmenyo;
GERIA NA KĨYERU GĨOTHE, ONGERERAI WĨTĨKIO WANYU WĨRA MWEGA + NA WĨRA MWEGA ŨMENYO.
2.2 Petero 1:6Modern Bible↗Share↗naguo ũmenyo mũwonganĩrĩrie na kwĩgirĩrĩria merirĩria ma mwĩrĩ; nakuo kwĩgirĩrĩria merirĩria macio-rĩ, mũkuonganĩrĩrie na gũkirĩrĩria; nakuo gũkirĩrĩria mũkuonganĩrĩrie na kwĩyamũrĩra Ngai;
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G2150 eusebeia — githima cia Ngai
NA ŨMENYO KWĨGIRĨRĨRIA MERIRĨRIA MA MWĨRĨ + NA KWĨGIRĨRĨRIA MERIRĨRIA MA MWĨRĨ GŨKIRĨRĨRIA + NA GŨKIRĨRĨRIA KWĨYAMŨRĨRA NGAI.
3.2 Petero 1:7Modern Bible↗Share↗nakuo kwĩyamũrĩra Ngai mũkuonganĩrĩrie na gũtuga ariũ na aarĩ a Ithe witũ; nakuo gũtuga ariũ na aarĩ a Ithe witũ mũkuonganĩrĩrie na wendani.
nakuo kwĩyamũrĩra Ngai mũkuonganĩrĩrie na gũtuga ariũ na aarĩ a Ithe witũ + nakuo gũtuga ariũ na aarĩ a Ithe witũ mũkuonganĩrĩrie na wendani.
(Meciiria makwa mwene — wĩyathi wa Ngai ti kĩrũgamo kĩa mbere, na ti kĩrũgamo kĩa kũrigĩrĩria. NĨKĨONGERWO. Wĩtĩkio, ũthingu, ũmenyo, wĩgirĩrĩria, gũkirĩrĩria — na gũkirĩrĩria gũthiĩ na wĩyathi wa Ngai: gũũka nĩ ũndũ wa maũndũ ma wega marĩa mokĩte mbere yakuo, na o rũteithio rũkũraga kuuma rũteithio-inĩ rũrĩa rwatariĩ mbere yaruo. O kĩndũ nĩ kĩheo kĩa Ngai, nĩgũkorwo hinya wake nĩũheanĩte indo ciothe; no ndeto ĩmwe ĩrũgamĩte mũtwe wa cierĩa ciothe: HANANIA KĨĨRA GĨAKĨRA, ONGERERA. Kĩheo kĩrĩa gĩtahũthĩrĩtwo gĩtiongagĩrĩra ũndũ. Na ta ta wone atĩ ngathĩ ĩyo ndĩrũgamaga na wĩyathi wa Ngai: igũrũ rĩayo harũgamĩte ũrata wa ũrũrĩ na wendo.)
2. WĨYATHI-INĨ WA NGAI NGINYA RIRIA WĨRIGĨRĨRIA — GOOCA NGAI
1.2 Petero 1:8Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo mũngĩgĩa na mawega macio na mamũingĩhĩre mũno-rĩ, nĩmarĩgiragia mũgũtare kana mwage maciaro harĩ ũhoro wa kũmenya Mwathani witũ Jesũ Kristũ.
ANGĨKORWO NĨ ŨRĨ NA MAWEGA MACIO NA MAMŨINGĨHĨRE MŨNO-RĨ, ŨTIRĨGIRAGIA ŨGŨTARE KANA ŨGĨE MACIARO.
2.2 Petero 1:9Modern Bible↗Share↗No mũndũ angĩaga maũndũ macio-rĩ, mũndũ ũcio ndarona wega na nĩ mũtumumu, na nĩariganĩirwo atĩ aatheririo nĩguo atigane na mehia make ma tene.
ŨRIA ŨKŨAGA MAAGA MACI ARI MŨTUMUMU, NA NĨARIGANĬRWĮ ATĬ NĨATHERETIO MEHIA MAKE MA TENE.
(Mĩbango yakwa mwene — andũ eerĩ marũgamĩte gũkũ. Ũmwe-rĩ, maũndũ maya-rĩ, MARĨ, na ATĨA MAINGĨHĨTE — na nĩ mũciarithia thiritũ-inĩ ya ũmenyo wa Mwathani witũ. Ũrĩa ũngĩ-rĩ, NĨAGĨTE — na wagi ũcio nĩũratũma atuĩke mũtumumu: ndangĩona kũraya, na nĩariganĩirwo atĩ nĩathambĩtio mehia make ma tene. Ta rora kũrĩa kũgũa kwambĩrĩria: ti kwa kũrega, no kwa kũriganĩrwo. Aariganĩirwo nĩ gũthambio gwake mbere; kũrega gũkoragwo thutha.)
4. TŪMA WĪTANIO NA GŪTHUURWO GWAKU GŨKORWO NA HAKĪRA
2.2 Petero 1:11Modern Bible↗Share↗na nĩmũgetĩkĩrio na ũtugi mũtoonye thĩinĩ wa ũthamaki wa tene na tene wa Mwathani na Mũhonokia witũ Jesũ Kristũ.
MŨTOORO WA GŨTONYIRA NA ŨTHERU MŨINGĨ ŨTHAMAKĨ-INĨ WA TENE NA TENE.
3.Aroma 8:29Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo acio Ngai aamenyete o tene-rĩ, nĩo aathĩrĩirie matuĩke a kũhaananio na mũhianĩre wa Mũrũwe, nĩguo atuĩke irigithathi harĩ andũ aingĩ a Ithe ũmwe.
GŪTŪRANIRIRIA MŨHIANO WA MŨRIŨ WAKE.
4.1 Petero 2:9Modern Bible↗Share↗No inyuĩ-rĩ, mũrĩ rũruka rũthuurĩtwo, na thiritũ ya athĩnjĩri-Ngai ya nyũmba ya ũthamaki, ningĩ mũrĩ rũrĩrĩ rwamũre, o na andũ a Ngai kĩũmbe, nĩguo mwanagĩrĩre ũgooci wa ũcio wamwĩtire muume nduma-inĩ mũtoonye ũtheri-inĩ wake wa magegania.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G1588 eklektos — gũthuurwo
nĩguo mwanagĩrĩre ũgooci wa ũcio wamwĩtire muume nduma-inĩ mũtoonye ũtheri-inĩ wake wa magegania.
(Meciiria makwa mwene — wĩtani nĩ wa Ngai: nĩamenyete o mbere, nĩaathuurĩte o mbere, akĩmwĩta kuuma nduma-inĩ. No rĩrĩ, Petero oigaga, ĨKĨRA wĩtani na gũthuurwo kwaku ũndũ ũrĩ MŨRŪTHIRE. Kiugo nĩ eklektos (G1588, mũthuurwo) — mũthuurĩtwo, ũrĩa mwega, mũthuurwo: wee ũrĩ RŨRERA RWATHUURWO; kĩagĩrĩrwo nĩ kwĩnyiihia na kĩyo nĩguo ũndũ ũyũ ũhote gũtũũra ũrĩ mũrũthire thĩinĩ waku. Na atĩa? ANGĨKORWO WĨKĨTE MAŨNDŪ MAYA — maũndũ ma ngathĩti. Hĩndĩ ĩyo mũico ndũrĩ na nganja: NDŨRĨ NA HĨNDĪ ŨKŪGWA, na ũrĩ mũingĩrĩri nĩũrĩheanĩirwo na ũingĩ mũno. Na mũndũ eetagwo nĩ kĩ? Nĩguo ombwo o rĩngĩ arĩ na mũhianĩre wa Mũriũ, na nĩguo aanĩrĩre ũgooci wa ũrĩa wamwĩtire.)
5. MŪCEMANIO — ANDŪ ATAETĪKĨTIE NGAI NĪMONEKANĮTE NA MAGŨRŨ MENYENYE
1.Judasi 1:4Modern Bible↗Share↗Nĩgũkorwo andũ amwe arĩa ũhoro wao wagũtuĩrwo ciira waandĩkĩtwo o tene nĩmetoonyereirie na hitho thĩinĩ wanyu. Acio nĩ andũ matetigagĩra Ngai, na nĩmagarũraga Wega wa Ngai witũ ũtuĩke wa kũmetĩkĩria kũhũũra ũmaraya, na magakaanaga Jesũ Kristũ, o we wiki Mũnene na Mwathani witũ.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G765 asebes — Atarĩ na wĩtigĩrĩri wa Ngai
ANDŪ ATETIGĬRAGĮA NGAI NĮMETOONYEREIRIE, MAGAGARŪRA WEGA WA NGAI ŨTUĮKE WA ŨMARAYA, MAGAKAANA MŬNENE.
2.Judasi 1:12Modern Bible↗Share↗Andũ acio nĩ imeni rĩrĩa megũũka maruga-inĩ manyu ma wendani, makarĩanĩra na inyuĩ mategwĩtigĩra o na atĩa. Nĩ arĩithi arĩa merĩithagia o ene. Mahaana ta matu matarĩ na mbura, makĩhurutwo nĩ rũhuho; o na ningĩ mahaana ta mĩtĩ ĩtarĩ na matunda hĩndĩ ya kĩmera, ĩmunyĩĩtwo na mĩri ĩkooma biũ.
o na ningĩ mahaana ta mĩtĩ ĩtarĩ na matunda hĩndĩ ya kĩmera, ĩmunyĩĩtwo na mĩri ĩkooma biũ.
3.Ahibirania 6:11-12Modern Bible↗Share↗Tũngĩenda mũndũ o mũndũ wanyu onanie kĩyo o ta kĩu o nginya mũthia, nĩguo mũkaahingĩrio maũndũ marĩa mũtũire mwĩrĩgĩrĩire. (12) Tũtikwenda mũtuĩke igũũta, no tũkwenda mwĩgerekanagie na andũ, arĩa nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia na gũkirĩrĩria kwao nĩkuo gũtũmaga magaĩrwo maũndũ marĩa meranĩirwo.
ONYONIA KĨĨRO NGINYA MŨTHIA + THĨINĨ WA WĨTĨKIO NA GŨKIRIRĨRIA WĨGAGĨRE MOIGWO.
(Meciiria makwa niĩ mwene — asebes (G765, ũtarĩ na wĩtigĩri Ngai) nĩ kĩ kĩngʼethanĩrie na eusebeia (G2150, wĩtigĩri Ngai): kwaga gĩtĩo, kwaga ũngoci — wĩtigĩri Ngai wa kũregwo. Na andũ aya-rĩ, marĩ kũ? Ti na kũu nja, no NĨA THĨĨNĨ: nĩmatoonyete o rũhithi, marĩ imenyithia ta imeni CIATHIŨRŨRŨKĨRE-INĨ CIANYU cia wendo. Ikĩrai mĩtĩ ya Judũ ĩrũgamĩrĩre kiugo kĩa maciaro: Ithe witũ nĩagoocagwo nĩ ũndũ wa MACIARO MAINGĨ, na mĩtĩ ĩyo nĩ ĩtarĩ na maciaro, ĩrĩa maciaro mayo mahoohaga — nĩ ĩkuĩte maita meerĩ, ĩmunywo na mĩri. Ririkanai ũrĩa ũhonokio wa kũmeherera warĩ: ti guoya wiki, no nĩ kĩyo o ro kĩu kĩo GATIGA, nginya MŨTHIA — ti gũkoa, no gũkorwo mũrũmagĩrĩra arĩa magaĩte igai rĩa mĩĩhĩtwa nĩ ũndũ wa wĩtĩkio na gũkirĩrĩria.)
KANUA GA AIRĪ — GWĪTWA TIGŨKĨRE; TŪMA GŨĨTĪKĬKE
4.Mathayo 22:11-14Modern Bible↗Share↗“No rĩrĩa mũthamaki aatoonyire nĩguo one ageni-rĩ, akĩona kuo mũndũ ũmwe ũtehumbĩte nguo cia ũhiki. (12) Akĩmũũria atĩrĩ, ‘Mũrata wakwa, ũtoonyire atĩa gũkũ ũtarĩ na nguo cia kĩhikanio?’ Mũndũ ũcio agĩkira ki. (13) “Hĩndĩ ĩyo mũthamaki ũcio akĩĩra ndungata ciake atĩrĩ, ‘Muohei moko na magũrũ, mũmũikie nja kũu nduma-inĩ, kũu nĩkuo gũgaakorwo kĩrĩro na kũhagarania magego.’ (14) “Nĩgũkorwo aingĩ nĩmetĩtwo, no arĩa athuure nĩ anini.”
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G1588 eklektos — gũthuurwo
no arĩa athuure nĩ anini.
5.Luka 13:24Modern Bible↗Share↗“Geragiai na hinya gũtoonyera mũrango ũrĩa mũceke; tondũ ngũmwĩra atĩrĩ, andũ aingĩ nĩ makaageria gũtoonya, no matikahota.
(Meciiria makwa mwene — iga icio igĩrĩ hamwe, na wehereru ũrĩa mũnini ũtuonie ũndũ. Thĩinĩ wa Mathayo, mũndũ ũcio ETIKĨRE gũtoonya — eetĩtwo, na aakinya ũcũhĩ-inĩ, no ndaarĩ na nguo ya ũcũhi, na agĩikio nduma-inĩ ya na thĩinĩ. Thĩinĩ wa Luka andũ aingĩ matirĩ gũtoonya o na hanini: nĩmageragia gũtoonya, na matikahota. Gwĩtwo ti kũiganu, na kũgeria gũtoonya ti kũiganu: nguo no nginya wĩhumbe, na kĩhingo no nginya kĩrũagĩrĩrwo. Ũyũ nĩ kiugo kĩa Mũthamaki we mwene karĩ thutha-inĩ wa kiugo kĩa Petero — geriai na kĩyo gũtũma gwĩtwo kwanyu na gũthuurwo kwanyu kũrũme. Naguo mũhari wa mũthia nĩguo ũhoro wa maũndũ mothe: aingĩ nĩo metagwo, no anini nĩo athuurĩtwo — eklektos (G1588, mũthuurwo), kiugo o kĩu kĩandĩkĩtwo igũrũ rĩa rũciaro rũrĩa rũthuurĩtwo.)
6.Kohelethu 4:12Modern Bible↗Share↗Mũndũ ũmwe no akĩrio hinya, no andũ eerĩ no mahote kwĩgitĩra. Mũhĩndo mũrame na ndigi ithatũ ndũngĩtuĩka narua.
no andũ eerĩ no mahote kwĩgitĩra + Mũhĩndo mũrame na ndigi ithatũ ndũngĩtuĩka narua.
KĨĨRUURI NA ŨHOTORO — GWĨTWO KWA ABURAHAMU
7.Kĩambĩrĩria 12:1Modern Bible↗Share↗Nake Jehova nĩeerĩte Aburamu atĩrĩ, “Thaama uume bũrũri wanyu na ũtige andũ anyu, na nyũmba ya thoguo, ũthiĩ bũrũri ũrĩa ngaakuonia.