He Aha ka ʻŌlelo a ka Baibala e pili ana i ka Maikaʻi a me ka Hewa? — ʻĀpana 2 · Nā Palapala Hemolele KJV me nā Helu Strong's
HĀPANA 2 · HE HAʻAWINA HOU I KŪKULU ʻIA MA LUNA O KE AʻO PALAPALA HEMOLELE KUMU
Ka Maikaʻi a me ka Hewa — Ke Aʻo Kumu Baibala
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
E hoʻolohe. Ua ʻōleloʻia ka wahaheʻe kahiko loa ma lalo o kekahi lāʻau, a ʻo ia hoʻi kahi wahaheʻe e pili ana i ka ʻike. ʻAʻole ka nahesa i hoʻowalewale i ka wahine me ka ʻike ʻole — ua hoʻowalewale ʻo ia iā ia me ka ʻike: e like auaneʻi ʻoukou me nā akua, e ʻike ana i ka maikaʻi a me ka hewa. A he ʻoiaʻiʻo nō ka ʻike — na ke Akua iho i ʻōlelo mai ma hope, ua like ke kanaka me kekahi o kākou, i kona ʻike ʻana i ka maikaʻi a me ka hewa — akā, ua lawe ke kanaka ia mea me kona lima iho, ma ka ʻōlelo wahaheʻe, ma waho aku o ke Akua wale nō ka mea maikaʻi, a ʻo ka uku no ia mea, ʻo ia ka make. Mai kēlā lā mai, ke halihali nei nā keiki a ʻĀdamu i kahi ʻike he kaumaha loa iā lākou: ua akamai lākou i ka hana hewa, akā i ka hana maikaʻi, ʻaʻohe o lākou ʻike; he naʻau hoʻopunipuni ma mua o nā mea a pau, kahi e kapa ai i ka hope loa i ka hewa he maikaʻi a i ka maikaʻi he hewa. Akā, e hoʻolohe i ka ʻōlelo aʻo āpau a ke Akua. ʻO ke Akua i pani i ke ala e hiki aku i ka lāʻau o ke ola, ʻaʻole ʻo ia i pani i kona waha. Ua kau ʻo ia i kahi ʻōlelo i mua o ke kanaka — e hōʻole i ka hewa, e koho i ka maikaʻi; e haʻalele i ka hewa, a e hana i ka maikaʻi — a ua kau mai ʻo ia i ka ʻai paʻa i mua o kākou, i mea e hoʻomaʻamaʻa ʻia ai ko kākou mau manaʻo ma ka hoʻohana pinepine ʻana e hoʻomaopopo i kēia mau mea ʻelua. A ua hoʻouna mai ʻo ia i kāna Keiki, ʻo ke Keiki nāna i hōʻole i ka hewa a koho i ka maikaʻi, ʻaʻole hoʻi i hāʻule i kekahi manawa, ka mea i hele ʻana e hana i ka maikaʻi, a hali i ka hewa i kona kino ponoʻī ma ka lāʻau, a hiki i ka wā e kū hou ai ke ala i pani ʻia: i ka mea lanakila e hāʻawi aku au e ʻai i ka lāʻau o ke ola. Mai ka lāʻau mua a hiki i ka lāʻau hope, eia nō ka mea i kau ʻia i mua ou. E ʻimi pono ʻoe ia mea.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. No hea mai ka ʻike o ka pono a me ka hewa, a he aha kāna i lawe mai ai ma luna o ke kanaka i ka lā āna i lawe ai ia mea?
2. He aha ka mea a ke Akua e kāhea nei i ke kanaka e hana ai me ka hewa a me ka pono — a hiki anei i ka naʻau kanaka ke ʻae wale i kēlā kāhea me ka ʻole o ke kōkua?
3. Pehea lā i hoʻomaʻamaʻa ʻia ai nā manaʻo (senses) e ʻike i ka pono a me ka hewa, a pehea lā e lanakila ʻia ai ka hewa i ka hopena?
KA KUMU I HOʻOKUMU MUA ʻIA — KA MAIKAʻI A ME KA HEWA
ʻELUA ʻANO LĀʻAU MA KA MĀLA --> KA LĀʻAU O KE OLA + KA LĀʻAU O KA ʻIKE I KA MAIKAʻI A ME KA ʻINO (Genesis 2:9).
MA LOKO O KA LĀʻAU A PAU E ʻAI LILO ʻOE + AKĀ, ʻAʻOLE ʻOE E ʻAI I KA LĀʻAU O KA IKE I KA MAIKAʻI A ME KA HEWA (Genesis 2:16-17).
› WAHI A KA NAHESA, ʻAʻOLE ʻOE E MAKE ʻIʻO --> LAWE KE KANAKA I KA ʻIKE MAI KE AKUA AKU + KOMO MAI KA MAKE (Genesis 3:4-7; Roma 5:12).
› ʻAʻOLE LĀKOU I ʻIKE IAʻU --> AKAMAI E HANA I KA HEWA + E HANA I KA POMAIKAʻI ʻAʻOLE IKE (Ieremia 4:22).
› AULORY IA LAKOU KA POE I KAPA I KA HEWA HE MAIKAI, A I KA MAIKAI HE HEWA (Isaia 5:20).
O KA MEA E HOʻOLOHE ANA E NOHO MALUHIA IA + E OLUOLU IA MAI KA MAKAʻU O KA HEWA (Solomona 1:33).
› NĀ MANAʻO HOʻĀʻO ʻIA MA MULI O KA HOʻOHANA ʻANA --> HOʻOMAOPOPO I KA MEA MAIKAʻI A ME KA MEA ʻINO (Hebrews 5:12-14).
Ke hōʻoiaʻiʻo nei kēia Māhele 2 i ka ʻoiaʻiʻo hoʻokahi mai kekahi pūʻulu mea hōʻike hou mai.
HELU MŌĀKĀKA MUA
Hebera 5:14Kaʻana Like↗Aka, o ka ai paa, na ka poe oo no ia, ka poe makaukau no ka mea e ike ai i ka pono a me ka hewa.
AI PAA → NA MEA E MAKAUKAU AI KA NAAU MA KA HOOMAOPOPO PINEPINE → IKE I KA POE A ME KA HEWA.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — "hoʻomāʻamaʻa ʻia" ʻo ia hoʻi ka gymnazo (G1128, hoʻomāʻamaʻa), i hoʻomaʻamaʻa ʻia e like me ke ʻano o ka mea i hoʻomaʻamaʻa ʻia ma ka hoʻomau lōʻihi, a ʻo "nā manaʻo" ʻo ia hoʻi ka aistheterion (G145, nā manaʻo), nā ʻāpana i ʻike ai. ʻAʻole hāʻawi ʻia ka ʻike ʻoiaʻiʻo i ka mea palaualelo; ulu nō ia ma ka hoʻohana. ʻIke nō ke keiki uʻi i ka mea ʻono mai ka mea ʻawaʻawa; a ʻike nō ka mea i oʻo loa i ka maikaʻi mai ka hewa — a ʻo ke kumu aʻo, ʻo ia ka ʻōlelo o ka pono (Heberu 5:13).)
1. KA LĀʻAU — KA ʻIKE I KA MAIKAʻI (H2896 TOWB) A ME KA ʻINO (H7451 RA) I LAWEʻIA MAI KE AKUA AKU
1.Korineto II. 11:3Kaʻana Like↗Aka, ke makau nei au, o hoohuliia'e ko oukou naau mai ka pono io aku o Kristo, e like me ka nahesa i hoowalewale aku ai ia Eva i kona maalea.
HOʻOWALEWALE KA NAHESA IĀ ʻEVE MA KONA MAʻALEA → UA HOʻOHAUMIAʻIA NĀ NAʻAU MAI KA MAʻALAHI I LOKO O KRISTO.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — Ke nānā hope aku nei ʻo Paulo i ka māla a ʻike i ka pōʻino like e hana mau nei. ʻO ka noʻonoʻo i alakaʻi ʻia mai ka ʻōlelo maʻalahi a ke Akua, he noʻonoʻo ia i mākaukau e hoʻowalewale hou ʻia. Ua hāʻawi ka lāʻau i ka ʻike, akā ʻo ke kumu maoli o ka nahesa, ʻo ia ka hoʻoneʻe ʻana i ka wahine mai ka maʻalahi o ka mea i ʻōlelo maoli ʻia e ke Akua.)
2.Roma 6:23Kaʻana Like↗No ka mea, o ka uku no ka hewa he make ia; aka, o ka haawina o ke Akua, o ke ola mau loa ia, ma o Iesu Kristo la o ko kakou Haku.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3800 opsonion — uku
No ka mea, o ka uku no ka hewa he make ia → o ka haawina o ke Akua, o ke ola mau loa ia, ma o Iesu Kristo la o ko kakou Haku.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ke aʻo ʻana i hāʻawi ʻia ma ka lāʻau, ʻaʻole ia he hoʻoweliweli i hala pū me ʻEdena. Ua kapa ʻo Paulo i kēlā kānāwai hoʻokahi ma kona inoa piha: ʻo ka uku o ka hewa, ʻo ia ka make. Akā, ua waiho pū kēlā paukū hoʻokahi i kekahi puka hou e hāmama ana — ʻo ka makana manuahi, ʻo ia ke ola.)
3.Ioane I. 2:16Kaʻana Like↗No ka mea, o na mea a pau ma ko keia ao, o ke kuko o ke kino, a me ke kuko o ka maka, a me ka hoohanohano o keia ola ana, aole ia no ka Makua mai, aka, no ke ao nei no ia.
KA MAKEMAKE O KA KINO + KA MAKEMAKE O NĀ MAKA + KA HAʻANOU O KE OLA → ʻAʻOLE NO KA MAKUAKĀNE, AKĀ NO KO KE AO NEI.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ua kūlike pono ka papa inoa ʻekolu ʻāpana a Ioane me ka lāʻau: ʻo ka mea maikaʻi i ka ʻai ʻana, ʻo ia ke kuko o ke kino, ʻo ka mea ʻoluʻolu i nā maka, ʻo ia ke kuko o nā maka, a ʻo ka mea i makemakeʻia e naʻauao ai, ʻo ia ka haʻaheo o ke ola. ʻO ia mau puka ʻekolu i wehe ʻia e ka nahesa i ka lāʻau mua, ke wehe mau nei ʻo ia ia mau puka i kēlā me kēia hoʻowalewale mai ia manawa mai.)
4.Kinohi 3:22Kaʻana Like↗I iho la o Iehova ke Akua, Aia hoi, ua like ke kanaka me kekahi o kakou, ka ike i ka pono a me ka hewa: ano hoi, o lalau aku kona lima, a lawe hoi i ko ka laau ola, ai iho a ola mau loa aku:
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI⚑ H3045 yada — ʻike
UA LIKE KE KANAKA I KEKAHI O KĀKOU, I KE IKE I KA MAIKAI A ME KA INO → O LALAU AKU AUANEI KONA LIMA I KA LAAU O KE OLA, A AI IHO, A OLA MAU LOA AKU.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ka pani ʻana o ke ala he lokomaikaʻi ia. ʻO ke kanaka i hāʻule i loko o ka hewa, ke ʻai a ola mau loa i loko o kēlā kūlana haki, e lilo ana ia i mea hewa mau loa, ʻaʻohe hopena. Ua pani ke Akua i ke ala i mea e hiki ai iā ia ke wehe hou aʻe ma kāna Keiki — ʻo ka Hōʻike 2:7 ke wehe i ka mea i pani ʻia e ka Kinohi 3:22.)
2. KA NAAU O KE KANAKA — HE HEWA WALE NO (H7451 RA) I NA MANAWA A PAU
1.Mareko 7:21Kaʻana Like↗No ka mea, noloko mai o ka naau o kanaka i puka mai ai ka manao ino, ka moe i ka hai, ka moe ipoipo, ka pepehi kanaka (22) Ka aihue, ka makee waiwai, ka opu inoino, ka wahahee, ka makaleho, ka huahua, ka niania, ka hookano, ka lalau wale; (23) Noloko mai keia mau mea ino a pau i puka mai ai, oia no na mea e haumia'i ke kanaka.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G2556 kakos — ʻino
No ka mea, noloko mai o ka naau o kanaka i puka mai ai ka manao ino, ka moe i ka hai → Noloko mai keia mau mea ino a pau i puka mai ai, oia no na mea e haumia'i ke kanaka.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — Hōʻike pololei ʻo Iesū i ke kumu: ʻaʻole ʻo ka mea e komo ana i loko o ke kanaka, akā ʻo ka mea e puka mai ana mai ka naʻau mai. Ua kau ʻoiaʻiʻo ka ʻike o ka lāʻau ma laila, ma ka naʻau, a ke hoʻohuli mau nei ka naʻau i ia mea i ka hewa mai ia manawa mai.)
2.Ieremia 4:22Kaʻana Like↗No ka mea, ua lapuwale ko'u poe kanaka, aole lakou i ike mai ia'u; he poe kamalii lapuwale, aohe o lakou naauao. He akamai lakou i ka hana hewa; aka, aole o lakou ike i ka hana maikai.
AKAMAI I KA HANA HEWA + KA HANA MAIKAʻI, ʻAʻOHE IKE.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — e hoʻonoho pū ana i nā ʻike ʻelua: ʻaʻole lākou i ʻIKE iaʻu, a i ka hana pono ʻaʻohe o lākou ʻIKE — yada (H3045, e ʻike) ma nā wahi ʻelua, ʻo ia hoʻi ka huaʻōlelo ponoʻī o Kinohi 3:22. Ua mālama ke kanaka i ka ʻike o ka hewa a ua nalowale kona ʻike i ke Akua; ʻo ia ka hua holoʻokoʻa o ka lāʻau.)
3.Ieremia 17:9Kaʻana Like↗He hoopunipuni ka naau mamua o na mea a pau, a ua hewa loa hoi ia; owai ka mea hiki ke hoomaopopo?
KA NAAU = HOOPUNIPUNI MAMUA O NA MEA A PAU + INO LOA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo "ua ʻino loa" ʻo ia ʻo anash (H605, wicked): he maʻi hiki ʻole ke hoʻōla ʻia. A e nānā i ka nīnau — ʻo wai ka mea hiki ke ʻIKE aku ia mea? ʻO ka mea nāna i lawe i ka ʻike o ka maikaʻi a me ka hewa, ʻaʻole loa e hiki iā ia ke ʻike i kona naʻau ponoʻī.)
4.Malaki 2:17Kaʻana Like↗Ua hooluhi oukou ia Iehova i ka oukou olelo ana. Aka, ke ninau mai nei oukou, Ma ke aha la ka makou i hooluhi ai? I ka mea a oukou i olelo ai, O ka mea hana hewa, he pono ia imua o Iehova, a he lealea kona ia lakou; A o keia hoi, Auhea la ke Akua nana e hoohewa mai?
O KA MEA E HANA ANA I KA HEWA, HE MAIKAʻI IA I NĀ MAKA O IEHOVA → AIHEA KE AKUA O KA HOʻOPONOPONO?
(Kaʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻaʻole i pau ka puʻuwai hoʻopunipuni i ka hana ʻino. I ka hopena, kapa ʻo ia i ka hewa he pono, a ʻōlelo pū ʻo ia ua ʻae mai ka Haku ia mea. ʻElua kāula ʻokoʻa, hoʻokahi wale nō ʻōlelo aʻo.)
3. KA KĀHEA — HŌʻOLE (H3988 MA'AS) I KA HEWA, KOHO (H977 BACHAR) I KA MAIKAʻI
1.Isaia 7:15Kaʻana Like↗O ka waiu paa a me ka mele kana e ai ai, A ike oia i ka hoole i ka hewa, a e koho hoi i ka pono.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ua ʻōlelo ʻia kēia ʻōlelo no ke keiki i haʻi mua ʻia: E nānā, e hāpai auaneʻi kekahi wahine puʻupaʻa, a e hānau mai i keiki kāne, a e kapa aku i kona inoa ʻo ʻImanuʻela (ʻIsaia 7:14). Hele mai kekahi ka mea i ʻike i ke ʻano e hōʻole ai i ka hewa a koho i ka pono, ʻaʻole naʻe ia i hāʻule i kekahi manawa.)
2.Halelu 97:10Kaʻana Like↗E ka poe aloha ia Iehova, e inaina aku oukou i ka hewa; E malama no oia i ka uhane o kona poe haipule, Hoopakele no oia ia lakou i ka lima o ka poe hewa.
MAI NAAUAO OE MA KOU MANAO IHO → E MAKAU AKU IA IEHOVA + E HAALELE I KA HEWA.
(Koʻu manaʻo pono — "naʻauao i kou maka iho" e kuhikuhi hou ana i ka mea hoʻowalewale o ka lāʻau ponoʻī: he mea ʻoluʻolu i nā maka, a he mea e ake ʻia e hoʻonaʻauao mai — ka haʻaheo hoʻokahi o ke ola i kapa ʻia ma 1 Ioane 2:16. Ke kū nei ka makaʻu iā Iēhova i kahi i kū ai ka naʻauao wahaheʻe ma mua.)
4.Halelu 37:27Kaʻana Like↗E haalele i ka hewa, a e hana i ka pono; A e noho mau loa aku.
E HAALELE I KA HEWA + E HANA I KA PONO → E NOHO MAU LOA AKU.
(Kuʻu mau manaʻo ponoʻī — e hoʻonoho pū i kēia me ka Genesis 3:22, kahi i pale ʻia ai ke kanaka mai ka ʻai ʻana a ola mau loa ma ke ʻano haki. Ma ʻaneʻi ke ʻōlelo mai nei ka ʻōlelo, e haʻalele i ka hewa, a e hana i ka pono, a e noho mau loa aku. ʻO ke ala e hoʻi ai i ka "mau loa" ka hoʻomaka ʻana me ka haʻalele ʻana i ka hewa.)
4. E HOʻOMAOPOPO MA KA ʻŌLELO — NĀ MANAʻONA I HOʻOMAʻAMAʻA ʻIA (G1128 GYMNAZO) MA KE ANO O KA HOʻOHANA ʻANA
1.I. Na Lii 3:9Kaʻana Like↗Nolaila, e haawi mai oe i naauao i kau kauwa nei e hoomalu i kou poe kanaka, i hiki ia'u ke hookaawale mawaena o ka pono a me ka hewa; no ka mea, owai la ka mea e hiki ia ia ke hooponopono i kou lahuikanaka he nui loa me neia.
HE NAAU IKE → E HOOKAAWALE I WAENA O KA MAIKAI A ME KA HEWA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — ʻo ka "hoʻomaopopo" ma ʻaneʻi ʻo ia ʻo shama (H8085, ʻo ke lohe): he naʻau hoʻolohe. Ma ka pepeiao i komo mai ai ka hāʻule, i ka wā i hoʻolohe ai ka wahine i ka leo o ka nahesa; ma ia puka hoʻokahi nō e komo mai ai ka naʻauao, i ka wā e hoʻolohe ai ka naʻau i ke Akua. A ʻo "ʻino" ʻo ia ʻo ra (H7451, hewa) — ʻo ia hoʻokahi nō ʻōlelo o ka hewa o ka lāʻau.)
2.Hebera 5:13Kaʻana Like↗No ka mea, o na mea i ai wain, aole ia i akamai i ka olelo o ka pono; he keiki hou no ia.
(Koʻu manaʻo ponoʻī — ʻo ka hoʻomaopopo ʻana i ka maikaʻi a me ka hewa, he akamai ia i ka ʻŌLELO. ʻAʻole ʻo nā makahiki ke ala, ʻaʻole hoʻi ka manaʻo naʻau, akā ʻo ka ʻōlelo o ka pono i hoʻohana ʻia.)
3.Tesalonike I. 5:21Kaʻana Like↗E hooiaio i na mea a pau; a e hoopaa i ka mea pono.
(Koʻu mau manaʻo pilikino — ʻo "hōʻoia" ʻo ia ʻo dokimazo (G1381, e hōʻoia), ʻo ia hoʻi ke hoʻāʻo, e like me ka hoʻāʻo ʻana i ke metala i loko o ke ahi. Hoʻāʻo mua ka manaʻo i hoʻomaʻamaʻa ʻia a hoʻopaʻa mai ma hope; a ʻo nā mea a pau i hōʻoia ʻia he ʻino, ʻoiai wale nō ke ʻano ʻē mai o ia mea, ua hoʻoneʻe ʻia aku.)
5.Roma 16:19Kaʻana Like↗Ua ikeia ko oukou hoolohe ana e na mea a pau: no ia mea, ke hauoli nei au no oukou; a ke makemake nei au e akamai oukou i ka maikai, a e hemahema hoi i ka ino.
(Koʻu manaʻo pilikino — ʻo ka "maʻalahi" ʻo ia ka akeraios (G185, maʻalahi): hoʻohuina ʻole ʻia. Ua hoʻohiki ka nahesa i ke akamai ma o ka ʻike ʻana i ka hewa; hāʻawi ke Akua i kekahi akamai ʻoi aku ka maikaʻi — akamai i ka mea maikaʻi, a maʻalahi i ka hewa. Akā, ma ka ʻino, e like ʻoukou me nā keiki; ma ka noʻonoʻo naʻe, e like ʻoukou me nā mea oʻo (1 Kor. 14:20).)
5. LANAKILA (G3528 NIKAO) — LEʻA KA MAIKAʻI I KA ʻINO MA LOKO O KRISTO
1.Oihana 10:38Kaʻana Like↗↗ read this in your Bible
O IESU NO... NANA NO I KAAHELE E HANA MAIKAI ANA → A ME KA HOOLA ANA I NA MEA A PAU I HOOLUHIIA E KA DIABOLO.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — hui pū ke maikaʻi a me ka ʻino ma kēia wahi hoʻokahi, a lanakila ka maikaʻi i kēlā me kēia hālāwai: hoʻōla ʻo ia i nā mea ALOHA i hoʻokaumahaʻia. No kēia kumu i hōʻikeʻia mai ai ke Keiki a ke Akua — e luku i nā hana a ka diabolo (1 Ioane 3:8).)
2.Ioane III 1:11Kaʻana Like↗E ka punahele, mai hoomahui oe i ka hewa, aka, i ka maikai no. O ka mea hana maikai, no ke Akua no ia; o ka mea e hana ino, aole oia i ike i ke Akua.
E ao o lanakila ka hewa maluna on → e hoolanakila i ka pono maluna o ka hewa.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — nikao (G3528, overcome): ke lanakila, ke loaʻa ʻana o ka lanakila. ʻAʻole wale nō e hōʻole ʻia ka hewa; pono e LANAKILA ʻIA ia, a ʻo ka mea kaua, ʻo ia ka maikaʻi. E ʻike i kahi e hoʻohana hou ʻia ai kēia huaʻōlelo like ma hope: i ka mea e lanakila ana — nikao — e hāʻawi ʻo ia iā ia i ke kuleana e ʻai ai i ka lāʻau o ke ola (Hōʻike 2:7). E ale ʻo ia i ka make i ka lanakila (ʻIsaia 25:8).)
NĀ WAHA ʻELUA — HAʻALELE I KA HEWA, E HANA I KA POMAIKAʻI, HOʻOKŪPAʻA ʻIA MA KA WAHA O NA MEA ʻELUA A ME KE KOLU
Amosa 5:14Kaʻana Like↗E imi oukou i ka maikai, aole i ka hewa, i ola oukou; A pela e mau ai o Iehova, ke Akua o na kaua me oukou, e like me ka oukou i olelo ai.
E ʻIMI I KA MAIKAʻI, ʻAʻOLE I KA HEWA → I OLA ʻOUKOU + E NOHO PŪ AUANEI KA HAKU ME ʻOUKOU.
Amosa 5:15Kaʻana Like↗E inaina i ka hewa, a e aloha i ka maikai, A e hookupaa oukou i ka hoopono ma ka pukapa: Malia paha e aloha mai o Iehova, ke Akua o na kaua, i ke koena o ka Iosepa.
E HŌʻINO I KA MEA HEWA + E PILI PAʻA I KA MEA MAIKAʻI.
(Kaʻu mau manaʻo pilikino — he kahu hipa no Tekoa (ʻAmosa 7:14), he aliʻi no ʻIseraʻela, a me kekahi lunaʻōlelo i ko nā ʻāina ʻē. Ma ka waha o nā mea hōʻike ʻelua a ʻekolu paha e hoʻokūpaʻa ʻia ai kēlā me kēia ʻōlelo (2 Korineto 13:1), a ʻo ke kaula ʻekolu ʻaha ʻaʻole ia e moku koke (Kekahiolelo 4:12). ʻEkolu waha, ʻelua berita, hoʻokahi kauoha: e huli ʻoe mai ka hewa aku, a e hoʻopili aku i ka mea maikaʻi — a ʻo ke aloha me ka hoʻokamani ʻole ka mea nāna e hoʻokō.)
KA AKA A ME KA HOʻOKŌ ʻANA
5.Kinohi 3:13Kaʻana Like↗I mai la o Iehova ke Akua i ka wahine, Heaha keia mea au i hana'i! I aku la ka wahine, Na ka nahesa wau i hoowalewale mai, a ai iho la au.
Na ka nahesa wau i hoowalewale mai, a ai iho la au.
6.Roma 5:19Kaʻana Like↗No ka mea, me ka lilo ana o na mea he nui loa i poe hewa no ka hoolohe ole o ke kanaka hookahi, pela hoi e lilo ai ana na mea he nui loa i poe pono no ka hoolohe ana o ka mea hookahi.
No ka mea, me ka lilo ana o na mea he nui loa i poe hewa no ka hoolohe ole o ke kanaka hookahi → pela hoi e lilo ai ana na mea he nui loa i poe pono no ka hoolohe ana o ka mea hookahi.
7.Petero I. 2:24Kaʻana Like↗Nana iho no i hali i ko kakon hewa ma kona kino iho maluna o ka laau, i make ai kakou i ka hewa, e ola ai i ka pono; ua hoolaia hoi oukou e kona mau palapu.
NANA IHO NO I HALI I KO KAKON HEWA MA KONA KINO IHO MALUNA O KA LAAU → E OLA AI I KA PONO.
(Ko'u mau mana'o pono'ī — ke aka: ua 'ōlelo pololei mai ka wahine, na ka nahesa au i ho'owalewale mai, a 'ai ihola au. Ka ho'oko'ia: ma ka ho'olohe 'ole 'ana o kekahi kanaka, ua ho'olilo 'ia ka nui he po'e hewa, akā ma ka ho'olohe 'ana o kekahi, ua ho'olilo 'ia ka nui he po'e pono — a ua amo ua mea ho'olohe lā i ko kākou hewa i kona kino ponoī ma ka lā'au, i mea e make ai kākou i ka hewa, a e ola ai i ka pono. Ua ho'opau 'ia ka ho'owalewale 'ana i ka māla e ka ho'olohe 'ana ma ke kea.)
PANI ANA
Hoikeana 2:7Kaʻana Like↗O ka mea pepeiao la, e hoolohe ia i ka mea a ka Uhane e olelo nei i na ekalesia; O ka mea lanakila, e haawi no wau ia ia, e ai i ko ka laau o ke ola, ka mea maloko o ka paradaiso o ko'u Akua.
I KA MEA E LANAKILA ANA → E'AI I KA HUA O KA LĀ'AU O KE OLA I WAENAKONU O KA PARADISO O KE AKUA.
Hoikeana 22:2Kaʻana Like↗A mawaena o kona alanui a ma kela kapa keia kapa o ka muliwai, o ka laau o ke ola, e hua ana i ka hua he umikumamalua ke ano, akahi malama, akahi hua ana. A o na lau o ka laau, oia ka mea e ola'i na lahuikanaka.
KA LAAU O KE OLA → KONA HUA I KELA MAHINA KEIA MAHINA + NA LAU NO KA HOOLA ANA I NA LAHUIKANAKA.
(Koʻu mau manaʻo ponoʻī — eia ke aʻo holoʻokoʻa i loko o ka hanu hoʻokahi: ua kū nā kumulāʻau ʻelua i waena o ka māla. Ua lohe ke kanaka i ka leo wahaheʻe, a lawe aʻela i ka ʻike o ka maikaʻi a me ka hewa me ka ʻole o ke Akua; a i kēlā lā, hala ka make iā ia. Ua poho ka ʻike ʻaihue i loko o kona naʻau, a ua hoʻohewahewa ʻia ka naʻau i hana ʻia, ma mua o nā mea a pau, akamai i ka hana hewa, a hiki i ka manawa i kapa ʻia ai ka hewa he maikaʻi, a me ka maikaʻi he hewa. Akā, ʻaʻole i haʻalele ke Akua i ke kanaka i ke kumulāʻau āna i koho ai. Ua hoʻonoho ʻo ia i kāna ʻōlelo i mua ona — hōʻole i ka hewa, koho i ka maikaʻi; haʻalele i ka hewa, a hana i ka maikaʻi — a hāʻawi mai ʻo ia i ka ʻai paʻakikī, i mea e aʻo ʻia ai nā manaʻo ma o ka hoʻohana pinepine e ʻike ai i kēlā mea kēia mea o nā ʻelua. A laila, hiki mai ke keiki a ka wahine puʻupaʻa. Ua hōʻole ʻo ia i ka hewa a koho i ka maikaʻi, ʻaʻole naʻe i hāʻule i kekahi manawa. Hele ʻo ia e hana ana i ka maikaʻi, a ua amo ʻo ia i ko kākou hewa i loko o kona kino ponoʻī ma luna o ke kumulāʻau. A ma o kēlā kumulāʻau, ua hoʻokuʻu ʻia ke ala i ke kumulāʻau o ke ola, ka mea i pani ʻia mai ʻo ʻEdena mai. Ka mea a ke kanaka i lilo ai ma ka ʻai ʻana, ua hāʻawi hou mai ke Akua ma ka ʻai ʻana: i ka mea lanakila, e hāʻawi mai ʻo ia i ke kuleana e ʻai ai i ka hua o ke kumulāʻau o ke ola. I ka hoʻomaka ʻana o ka buke, kū kiaʻi ʻia kekahi kumulāʻau; a i ka hopena o ka buke, kū manuahi kekahi kumulāʻau na kēlā mea kēia mea e lanakila ana, a he lāʻau lapaʻau kona lau no nā lāhui kanaka. ʻAʻole i pakele wale ka maikaʻi i ka hewa — ua lanakila ka maikaʻi ma luna ona. E hoʻomaka ma ka pepeiao, e paʻa i ka ʻōlelo, a e ʻai hope loa i kēlā kumulāʻau.)
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
ʻO kēia nā huaʻōlelo koʻikoʻi no kēia haʻawina. E kaomi i kekahi huaʻōlelo kikoʻī ma nā paukū ma luna e ʻike ai i kona manaʻo ma ʻaneʻi.
“maikaʻi” — G18 agathos — maikaʻi i kona ʻano a me kāna hana, waiwai
ka maikaʻi e lanakila ai i ka hewa, ʻo ia ka maikaʻi e HANA maikaʻi ai (Romans 12:21; Acts 10:38)
Pehea ka malu e lawe mai ai i ka mālamalama: kū nā lāʻau ʻelua i loko o ka māla. Ma o ka lāʻau ʻike ʻana i hiki mai ai ka make; ma luna o ka lāʻau kea, ua lawe ʻia aku ka make, a ke kū hāmama nei ka lāʻau ola. ʻO ka ʻike ʻana i ka lāʻau mua ke kōkua nei iā kākou e ʻike i ka maikaʻi o ka lāʻau hope (Kinohi 2:9 → I Petero 2:24 → Hōʻikeʻike 2:7).
Pehea ke kauoha hou e lawe nei i ka ʻōlelo hoʻokahi: Kākau ʻo Petero i ka poʻe malihini i nā ʻōlelo pono a Dawida i hīmeni ai — e haʻalele i ka hewa, a e hana i ka pono (Halelu 34:14 → 1 Petero 3:11). ʻAʻole loa i loli ke kauoha. Akā, hoʻohui ke kauoha hou i ka mana, no ka mea, ua poni ke Akua iā Iesū no Nazareta, ka mea i hele aʻe e hana ana i ka pono (ʻOihana 10:38).
→ Pehea e koʻikoʻi ai nā huaʻōlelo: ʻo "hoʻolohe ʻole" ma Roma 5:19 ʻo ia ka parakoe (G3876, hoʻolohe ʻole), he lohe hewa; ʻo "hoʻolohe" ʻo ia ka hypakoe (G5218, hoʻolohe), he hoʻolohe e hōʻoia ai. Ma ka pepeiao i komo mai ai ka hāʻule, a pēlā nō ka manaʻoʻiʻo (Roma 10:17). A ʻo ka naʻau ʻike ma 1 Nā Aliʻi 3:9, ma ka ʻōlelo Hebera he naʻau hoʻolohe ia, ʻo shama (H8085, e lohe).
Pehea kēia e pili ai i ka Iudaio a me ka Genetile: Ua haʻi ʻia ʻo ʻOihana 10:38 ma ka hale o Korenelio, he Genetile. A ʻo nā lau o ka lāʻau o ke ola, no ka hoʻōla ʻana i nā LĀHUI (Hōʻike 22:2). Ma nā lāhui a pau, ʻo ka mea makaʻu iā ia a hana pono, ua ʻae ʻia ʻo ia e ia (ʻOihana 10:35).
→ Pehea kēia e pili ai iā ʻoe: e hoʻāʻo i nā mea a pau; e paʻa i ka mea maikaʻi (1 Tesalonike 5:21). Ua hoʻomaʻamaʻa ʻia nā manaʻo e ka hoʻohana ʻana (Hebera 5:14). E lilo i mea hana i ka ʻōlelo, ʻaʻole he mea hoʻolohe wale nō (Iakobo 1:22), a ulu aʻe ka ʻike hoʻomaopopo.
ʻO ke ʻano o kēia mea no ka mau loa: ʻo ka mea i nalowale ma ka ʻai ʻana, ua hāʻawi hou ʻia mai ma ka ʻai ʻana. I ka mea e lanakila ana e hāʻawi aku ʻo ia i ke kuleana e ʻai ai i ka lāʻau o ke ola (Hōʻike 2:7). E haʻalele i ka hewa, a e hana i ka pono, a e noho mau loa aku (Halelū 37:27).
Ke ala lapaki: Ua ʻōlelo ʻo Halelu 34, E hoʻāʻo aku, a e ʻike, i ka maikaʻi o Iehova (Halelu 34:8), ma mua o kāna ʻōlelo ʻana, E haʻalele i ka hewa, a e hana i ka pono (Halelu 34:14). Ua loaʻa i ka waha i hoʻāʻo i ka maikaʻi kekahi luna hou no ka hewa. E hahai i ke kumuhana ʻai ma ka puke holoʻokoʻa: Kinohi
He wehe ʻike paha: ʻo ka lāʻau āna i hali ai i ko kākou mau hewa (1 Petero 2:24) a ʻo ka lāʻau o ke ola (Hōʻikeʻike 2:7; 22:2), hoʻokahi nō ia huaʻōlelo Helene, xylon (G3586, lāʻau). [UA HUI ʻIA NĀ PAUKŪ — ʻAʻOLE HOʻOKAHI PAUKŪ E ʻŌLELO WALE AI I KEIA] (Koʻu mau manaʻo pono'ī — ma kekahi lāʻau, ua hoʻopau ka hewa iā ia iho ma luna o ka Pono, a ua lilo i mea nele. Mai ia lāʻau mai, ua hāmama ke ala i kēlā lāʻau ʻē aʻe. Ua lawe kekahi lāʻau i ka make no kākou, i hiki ai i kēlā lāʻau ʻē aʻe ke hāʻawi i ke ola no kākou.)