Bibiya Kina Vova Mu Kiedika Kia Nkenda? — Zingila Mu Kuvanga · Nsonokono a KJV Y'Bing'a Numbers a Strong
KUZINGA KIAWU · LUDIATA YA NZAMBI — KWENDA MU MAZA, DIATA, ZAWULA, MANISA
Mercy — Malongi ma Nzambi ma Fondasio
MVOVO WANTWALA
Nlemvo widi lweka ntete tuamona bumbaka wau. Mwana kalendi longuka diata mu kilumbu kimosi ko: theti wadiatilanga mu mioko ye mabvu; bosi tata andi wanlenda mu mioko, wanlonga diata, ndinga mu ndinga; bosi wadiata niandi veka; bosi wayunduka, wazawuka. Ye watambulanga bumboti weti tambula muna nzila, ye nzila yina yina nsuka, ye kuna nsuka kimfumu. Wau wo tuwidi mu nlemvo mu nzila yina yeti diatila ye Nzambi. Mvovo wa Chiheberu widi chesed (H2617, nlemvo) — mamboti ma nguvu ma luyalu yina yesikilanga minu; ye nkweno andi widi racham (H7356, nlemvo miwombo) — luzolo lunneni lunkulukanga tona kuna kunneni tii kuna kufioti, lunneni banga luzolo lwa ngudi mu mwana wa vumu diandi, ye lulendi vonda ko. Mvovo wa Chigeleki widi eleos (G1656, nlemvo) — nlemvo weti sala, weti nikuna koko mu sadisa; ye hilasterion (G2435, kisadulu kia nlemvo) — kisika kiokio Nzambi kimbanana ye muntu. Longokolo yayi yenatanga nlemvo mu nzila yawonso ya muntu: buevi kena wumbaka mu thangu kalenda kaka diata mu mioko; buevi kediatilanga muna wau kena; buevi keti tambula muna wau ye keti wutulanga bwaka banga soldadi; ye buevi kevokolo nsuka mfinda, kuna kuzingilanga nlemvo veka mu mvu ye mvu. Sosa diadi.
NGIUVU TATU ZI LONGOKO YAYI ZIVANA MVUTU:
1. Kiadi kimonikanga kuevi, ye buevi muntu keti tuala thete mu kuiza kua kiawu?
2. Nki muntu kafwete vanga ye kyadi kimana kabaka kio, ye buevi keendanga muawu lumbu ka lumbu?
3. Buani mawa kesalanga muntu kuna nsuka a nzietolo, ye buani mawa yau kibeni kesalanga mvimba mu mvu ya mvu?
1. KUKWENYA — UNKUKI WA KUKUBAKULA
(Mà mabanza mama — luyendo lonso lwalembwanga ku nsi. Mwana ke kwenda ku mioko ye ku mabolo tuka kwenda ku malu mandi, ye kena mutu ko wa mubutukanga yina kekele nkenda ye yizwidi nkenda yina wabakanga. Nkenda fweti bakwa ntete; ye bambangi baba ke basonga kuna kuke bakwilu yawu. Ke bakwa ko na kumanana kwenda ku zulu kwa Nzambi — Nzambi yandi wintanga, yandi ke vingilanga na luvunu luandi mvimba mu vana yawu, ye yandi ke swakanga ntangu muntu kekele ntama. Yantika ku nsi, yantika fioti, ye bokila.)
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1653 eleeo — kumona kiadi
MUKENTO MU KANANA WABOKELA → WUMBWELA KIADI, A MFUMU, NWANA A DAVIDI.
(Mabanza mama — bakulu bafwa disu balendi mona yandi ko, ye nkento kandi vwandanga ko muisi Isaele; kansi bau babuedi bamona mwelo mosi wazibuka. Kyadi kimonwanga mu kudila kio, ka mu vwanga kio lukanu ko.)
MENA KUSALA NKALALU AMI YONSO VIOKA VA MESO MAKU → MENA MONIKA NLEMVO KWA MUNTU UNA NGIENDI MONIKA NLEMVO, YE MENA MONIKA KIYEKOLA KWA MUNTU UNA NGIENDI MONIKA KIYEKOLA.
(Mabanza mama — luvilu lwa Yave ka lu vuandu ko lwa Yave sikama. Yandi vuandanga mu luve, muna kadi kanwananga nlemvo. Disukanga ye babuadi bantu buadi bavuandanga: Nzambi wuvuandanga mu vana nlemvo, ye muntu wuvuandanga mu tambula wo. Enati wusi bakidi ko, ka wuvioka ko — wu vuandulu.)
NKENTO KALENDA VILA MWANA ANDI WA KUYEMA? → BALENDA VILA = VAYI MONO KILENDI KUVILA NGE KO.
(Mabanza mama biphila — "kumona kyadi" vava i racham (H7355, kumona kyadi), i mbundu ya rechem, i vumu. Nzambi wa tula kyadi kyandi vana lweka lwa luzolo lu nda kwiza lwa bantu — mama ye mwana wa mu vumu diandi — ye i tuba vo kyadi kyandi kyi nda diaka. Muntu ka nwaninga ko vo kyadi ke ye kunsosa, fweti banza kaka diambu diadi dimosi: luzolo lu ke lubaka ko luvilakana.)
(Mabanza mama ya kimuntu — vovo kilombo kia kunatakana kifwidi ye kimuna wamonanga vondo. Mwana kakidi ye kilombo kiawombo — kakidi kwenda, kakidi ve suku, kakidi ye mansuki ma nsi ya nda — ye tata wamona yandi wa ntete ye wakenda tunga kwa yandi. Ke fweti kwenda kuna nzo kiadidi ko mu monanga. Nlemvo unatakananga ye kubaka ngeye vovo ngeye kakidi mu nzila.)
2. KUDIATA — DISWEKAMU DIA VANGA YAU KUBAKALA NADIO
(Ngindu ye kiyeka: mwana wufwene kala ku malu mandi, kyadi kyamweniwa, ye bufwana kukikinga ye kukiadila mu kyandi, lumbu ku lumbu. Tala vo kyadi kina Nzambi ukukinga mu diambu dyeto kiadi kya kikutu — kya kudia, kya kwikama, ye kikondwa kubaka diaka — ye kyadi kina yandi wutulombanga twadiatila mu kiawu, kya mutindu mosi: ka kadi mansampu tudiadidingi kimosi ko, vayi mambote tueti kwenda vananga.)
KUISI KO NZAMBI WANDI FWANANA NGEYE → NGEYE WUNSIMBANGA NKUNDU YE KIENZI KUA BANSADI BAKU.
3.MINKUNGA 89:28Kabula↗Ndiela simbidila luzolo luama va niandi mu zithangu ziozo ayi Nguizani ama va niandi yilendi ba babeba ko.
MAMBU MA MFUNU MA KIHEBELE⚑ H2617 chesed — Nlemvo
Mawa mame ndiena kunsunga mu mvu ya mvimba → luwakanu luame luela kikama.
4.MINKUNGA 89:33Kabula↗vayi ndilendi ba botula ko luzolo luama mu niandi ayi ndilendi tunuka kikhuikizi kiama ko. (34) Ndilendi ba bundula Nguizani ama ko voti ndilendi balula ko mambu momo bididi biama matotula.
MINTOMBA MIENA KUKATUKA → LUAKA KUAKU LUZOLO LUAMI LUKALENDA KATUKA KO, KATUBA MFUMU UNA VWANDA NA KIADI KIAKU.
(Bangi bame biame — muntu wutambulanga kyadi kikwafu keni bandwa kwenda va nsi ya ntoto ke inikanga ko. Bangongo bansiala; kyadi kyandi ke kisialanga ko. Yina i nsi ya ntoto ya muntu utambwanga va yandi kalonganga kwenda mu kyadi kila kya kila.)
7.MINKUNGA 25:10Kabula↗Zinzila zioso zi Yave zidi zi luzolo ayi zikuikama, kuidi bawu beti keba zindombolo zi nguizani andi.
MAMBU MA MFUNU MA KIHEBELE⚑ H2617 chesed — Nlemvo
NZILA YAWONSO YA MFUMU I NLEMVO YE KIELEKA KWA BANTU BASIMBANGA KUWAKANA KWANDI.
8.MINKUNGA 103:13Kabula↗Banga dise bu kamoninga bana bandi kiadi, buawu bobo Yave kamoninga kiadi bobo beti kunkinzika.
Banga dise bu kamoninga bana bandi kiadi → buawu bobo Yave kamoninga kiadi bobo beti kunkinzika.
9.LUKA 6:36Kabula↗Bika luba batu bambote banga dise dieno widi wumbote.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3629 oiktirmon
BENO LUBA BANTU BA NKENDA → BANGA TATA DIENO MPE KADIDI WA NKENDA.
(Mabanza mama ma mono - mama i mawonso ma dienda mu nlemvo, matelamene mu mvovo mosi. Ngeye ke wisidi ko luntu luaku lu nlemvo; ngeye wendanga mu mbandu yina bakusonga yo. Bonso Se diaku diena wa nlemvo, buawu bobo ngeye fwete kuma.)
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3628 oiktirmos — nkenda · ⚑ G4698 splagchnon — mala
Bu didi ti Nzambi wulusobula → bunabika luvuata kiadi, mambote, kukikulula, lembama ayi mvibudulu.
11.FILIPI 2:1Kabula↗Enati vadi mbombolo mu Klisto, enati vadi khuludulu yi ntima mu luzolo, enati vadi kithuadi mu Pheve, enati vadi luzolo ayi mbonokono yi kiadi
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3628 oiktirmos — nkenda · ⚑ G4698 splagchnon — mala
KYNDULWINU MU KRISTU → MBOMBOLO A LUZOLO → KITHUADI KYA MPEVE → MAYINDU NE KYADI.
12.1 Yowani 3:17Kabula↗Vayi woso beki bima bi nza yayi ayi mueni khombꞌandi widi nzala vayi kengi ntimꞌandi; buna buevi luzolo lu Nzambi luididi mu niandi e?
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G4698 splagchnon — mala
KENGI NTIMꞌANDI KUA KHOMBꞌANDI → BUEVI LUZOLO LU NZAMBI LUIDIDI MU NIANDI E?
(Ndambu ya bangi ba yame — kudiata mu nlemvo ku kadi kaka lukanu lu kebwanga muini; kadi mwelo wa nzo wu kebwanga wa zibuka mu diambu dia mpangi wena mu nsatu. Kuzibika mwelo wawu, i kuyuvula vo luzolo lua Nzambi luidi kwe. Kudiata i kufielwanga kaka vava, mu bilumbu bia bulu, kuidi muntu wena kuna ku ntwala aku.)
3. KUZAWULA MU MBIDU — YAKALA KIBAKALA KI MU MASWA MA NZAMBI
(Mabanza mama — buabu, kwenda kwakala nzietolo ke kituka mvunzu, ye kyadi kekusadila mu kimpasi. Soladi ke nwaninanga ko mu yandi mosi kaka; ke nwaninanga mu bantu bakele yandi ye, ye lubunzu lolo yandi ke nwananga lwau ke lwa ngolo ya yandi mosi ko mu kunungisa yawu — lwa Mfumu. Diawu mpe kyadi keyekolwanga mu kimpasi: kayekolwanga ko mu ngolo yeto beto mosi, ye kayekolwanga ko mu kimosi.)
1.LOMA 12:1Kabula↗A bakhomba ziama, mu diambu di mamboti ma Nzambi, ndikululeba mu kukitambika kuidi Nzambi banga makaba ma moyo, manlongo, mammonisanga Nzambi khini. Buawu bobo lulenda sambidila Nzambi mu mintima mieno.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3628 oiktirmos — nkenda
MU KIADI KIA NZAMBI → TAMBIKA NITU YAKU BUANGA DIA KIMOYO.
2.LOMA 6:13Kabula↗Lubika tambika binama bieno ku tsi luyalu lu masumu banga bisadulu bi mambu mambimbi. Vayi bika lukitambika beno veka kuidi Nzambi banga batu bafuluka mu bafua mu diambu di luzingu ayi lutambika binama bieno kuidi Nzambi banga bisadulu bi mambu masonga.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3936 paristemi
YEKULANU BENO KWA NZAMBI → BINAMA BIENO BIKALA BISADULU BIA LUNUNGU KWA NZAMBI.
(Mayindu mama mena — soyi we kayaba mvimba andi ku minsiku miandi; muntu wutambudi kiadi wumvana nitu andi banga kima kisadilanga kiadi. Kioki wusadilanga khesa yayi bosi, buabu wumvana, mu diambu di kiadi ki Nzambi, mu diambu di sadila Nzambi.)
YINDULA MFUMU, WUNA NENE YE WONSO → NUANA MU DIAMBU DIA BAKHOMBA ZAKU.
(Mabanza mama ma munu veka — nwana wa masodi mu Nehemiya wuba mu diambu di bakhomba, bana babakala, bana bankento, bakento, ye zinzo — mu diambu di bantu, ka mu diambu di ntoto ko. Nlemvo wuvana banga masodi wulenda mpe nuana mu diambu di bantu: khomba yifwene mfunu, mbeni wunkunga, ye nzenza yikondwa kibuku mu ngeye kibeni.)
5.MATAYI 14:14Kabula↗Yesu bu kakuluka mu nlungu, wumona nkangu wu batu bawombo. Wuba mona kiadi kiwombo ayi wubelusa bimbevo biawu.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G4697 splagchnizomai — kumona kiadi
(Mabanza mama ma kimutu — nkutu ko muna malulu matatu momo ma mbelo masi lunga Yesu kima kikondolo mfunu. Wasimba mutu wowo ko muntu wunkaka wuzola simba, ye wavanga nzila ya lufwa telama mu vo yandi tuba kwa nkento wa mfwidi wowo ko muntu wunkaka wuntwadisanga lusadusu. Vana nlemvo bonso soladi disongimina mu kwenda kwa batu bobo diambu diafwana kubaviokisa mu nzila yampasi.)
8.ZAKI 5:11Kabula↗Bila tulembo tubi ti khini kuidi batu bobo bazebi vibidila. Keti luwaphila yoyi Yobi kavibidila ziphasi ziozi kamona ayi luzebi tsukulu mbi Pfumu kamvangila; bila Pfumu widi nkua mamboti ayi weti mona batu kiadi.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3629 oiktirmon · ⚑ G4184 polusplagchnos
LUMUENI NSUKA YA MFUMU → MFUMU KELE NA KIADI KINGI, YE NKENDA YA NLEMVO.
NGALATIYA 6:2Kabula↗Lunatasananga bizitu bieno beno na beno bila mu nzila yoyi lundukisila Mina mi Klisto.
LUNATA MFUNU MIA BAKIENO BENO NA BENO → YAU YINA LULUNGISA NSIKU YA KRISTU.
ZAKI 5:16Kabula↗Lukikininanga masumu meno kuidi badieno; bosi lusambidilanga badieno muingi lubeluka. Bila lusambulu, lu mutu wusonga, lubeki zingolo ziwombo zivangila mambu mawombo.
LUYAMBULWILA MASUMU MENO, MOSI KUA NKWANDI, YE LUSAMBILA MOSI SAMBU KUA NKWANDI, MU DIAMBU LUVUKA.
1 TESALONIKA 5:11Kabula↗Diawu lulubasana ayi lutungasana beno na beno boso bu lueti vangila.
LUKESAKESANA NO, YE LUTUNGASANA NO.
(Mabanza mama va munda — soldá kena sadilanga kaka mosi ko, ye kyadi mpe kena mfwana kunatwa kaka mosi ko. Kunata mfunda ya nkaka DI mosi mu mansongi ma monika kyadi — i kyadi ina ye dibundu ku nsi ya lukoko. [MASONO MASWATUKUSU KUMOSI — KA DISONO DIMOSI KO DILEKA MAMA] — Masono ka masonganga ko mvovo "kyadi" mu konso disono muna, kansi mfuunu wau umonikanga wakwenda: babuadi balutidi mosi, mfunda ifwana kunatwanga kumosi, ye sambulu mu diambu dya nkaka ilukanga.)
4. NSUKA A NZILA — KIYADI KIKELA MU MPILA KAKA
(Ndiyindulanga kwame — konso lubidu luvwidi nsuka, ye nsuka a lubidu wawu, sia vwa luvu ko; kadi wawu vwidi kiadi kingolo, kikwendanga kunkulu ki lubidu lumaninina. Nkunga ya bumbanga kiadi mvutuka nkumi-nsambwadi ya nkumi-nsambwadi ke ka mvutukanga kiadi kina kikala kimanina lumbu kimosi ko — kiadi kiawu kikala diambu dyakala kikangwa, mu tandu-tandu ya mbandu.)
1.MINKUNGA 100:5Kabula↗Bila Yave widi wumboti ayi luzolo luandi lunzingila mu zithangu zioso. Ayi kikhuikizi kiandi kidi mu zitsungi zioso.
MAMBU MA MFUNU MA KIHEBELE⚑ H2617 chesed — Nlemvo
MFUMU I WAMBOTI → MAWA MANDI MA MVU KA MVU + KIKUIKIZI KIANDI KIZINGILANGA MU TSUNGI YA TSUNGI.
2.MINKUNGA 89:1Kabula↗Ndiela yimbidila mamboti manneni ma Yave mu zithangu zioso. Mu munu ama ndiela zabikisila kikuikizi kiaku muidi zitsungi zioso.
MAMBU MA MFUNU MA KIHEBELE⚑ H2617 chesed — Nlemvo
Ndiela yimbidila mamboti manneni ma Yave mu zithangu zioso.
3.LUKA 1:50Kabula↗Ayi mamboti mandi mela zingilanga mu tsungi ka tsungi, kuidi bobo ba kunkizikanga.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1656 eleos — Nlemvo
Ayi mamboti mandi mela zingilanga mu tsungi ka tsungi → kuidi bobo ba kunkizikanga.
4.LUKA 1:54Kabula↗Wusadisidi kisadi kiandi Iseli mu thebukulu yi moyo mu mambote mandi. (55) Banga buididi tsila yi kavana bakulu beto kuidi Abalahami ayi kuidi nkunꞌandi mu zithangu zioso.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1656 eleos — Nlemvo
Wusadisidi kisadi kiandi Iseli mu thebukulu yi moyo mu mambote mandi → Banga buididi tsila yi kavana bakulu beto kuidi Abalahami ayi kuidi nkunꞌandi mu zithangu zioso.
(Mabanza mama ma munu — sika nkunga wa Psalimi vovamosi ye Luka, ye wa ndinga mosi mu kutakana kwa mukanda wamvimba. Nlemvo wandi wina kwa mvu ya mvu (Psalimi 100:5); nlemvo wandi wina kwa bantu bobo bemwokila yandi tuka nkulu-nkulu tii ku bana ba bana (Luka 1:50). Nsuka yasukanga ko nlemvo — yo yasonganga kaka ndenda muntu kanatwa kala kwa nlemvo, ye ndenda kanatwa diaka ku ntwala.)
5.Ba Ebelewo 4:16Kabula↗Diawu tufikamanu mu diana dioso ku kundu ki nlemvo wu Nzambi muingi katumona kiadi ayi tutambula nlemvo wunsadisanga mu thangu yifuana.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1656 eleos — Nlemvo
IZA KUA KIBAKALA KUA KIKESI KIA NLEMVO → BAKA KIADI, YE MONA NLEMVO MU SADISA MU NTANGU A MFUNU.
6.1 Yowani 2:2Kabula↗Niandi wukiyekula banga dikaba mu diambu di masumu meto ayi bika sia ti mu diambu di masumu meto kaka vayi ayi mu diambu di momo ma nza yimvimba.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G2434 hilasmos — Propisiasio
Yandi i mfutulu ya masumu meto → ye diaka ya masumu ma nza yamvimba.
7.1 Yowani 4:10Kabula↗Mu diambu diadi mu monikini luzolo: bika sia ti beto tuzola Nzambi vayi niandi wutuzola. Diawu kafidisila muanꞌandi mu diambu di kutufuila, banga dikaba, mu masumu meto.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G2434 hilasmos — Propisiasio
Mu diambu diadi mu monikini luzolo → Diawu kafidisila muanꞌandi mu diambu di kutufuila, banga dikaba, mu masumu meto.
8.LUKA 1:78Kabula↗Bila Nzambi eto fulukidi mu diadi ayi mu mambote Diawu mbuetete yi nsuka yela totukila ku yilu mu diambu dieto (79) mu diambu di kienzula bobo badi mu tombi ayi bobo badi mu kini ki lufua, ayi mu diambu di diaisa zithambi zieto mu nzila yi ndembama.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1656 eleos — Nlemvo · ⚑ G4698 splagchnon — mala
Mu kiadi kiawombo kia Nzambi eto → Ntangu ya nsuka yiwelele kuna zulu yizidi mu kutuenda.
10.FILIPI 2:5Kabula↗Bika luba mayindu mamosi, momo maba mu Klisto Yesu. (6) Niandi bu kaba lunitu lu kinzambi vayi kasia tomba kukidekisa ayi Nzambi ko. (7) Vayi wukikulula niandi veka, wukikinina kituka mvika. Wukituka phila yimosi ayi batu; ayi khadulu andi yimonika banga yi batu. (8) Wukikulula niandi veka bu katumamana nate ku lufua, lufua va dikulusi.
KADIA KAKA KABA MU NGE, KABA KUAKA MU KRISTU YESU → YIKULUMUKA YANDI VEKA, YIKALA WULUNDUKA NATE KU LUFUA.
(Mabanza mama — kiadi kisonganga muntu wankaka ki'ka ma phutu ko kuidi diambu kikuwosanga. Kiafuta Tata Mwan'andi, ye kiafuta Mwana luzingu lu'andi kibeni, luvaikisulu va dikulusu. Sukisina kia mvavu wawu wubakala kaka mu kuma kia zunga kwandi wubasisa wau; ye kiadi katulomba beto katuvavuka, kifwananga ye dikulusu diandi tuamina kifwanana ye mpu a kimfumu.)
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ H2616 chasad · ⚑ H2623 chasid
KWA NKWA-MAWA, NGEYE WELA KUMMONESA MAWA — YIMBILA DIAKA, KUNKUNZI YA MFUMU WA MINKUNGA (Nkunga 18, ntu-diambu).
2 KOLINTO 13:1Kabula↗Khumbu yayi yintatu ndieka kuizila kuidi beno. Mambu moso mela baka nzengolo mu kimbangi ki batu buadi voti batatu.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G3144 martus
KUNWA KUA BAMBANGI ZOLE TO ZITATU → DIAMBU IOSO DIELA KWIKAMISWA.
(Mabanza mama mene—nkunga mosi wina yimbudulwa mvimba zole, khumbu yina mu lumbu kia luvuluku ye khumbu yankaka kwidi ntu a bimbimbi: kwa muntu a nkenda, Nzambi keti yisonga yandi mosi nkenda. Muntu wina wisala movo yayi wilonguka vo Nzambi keti vutula nkenda ye nkenda—ka mu kuma kia nkenda yifuluka ko, vayi mu kuma kia mfilu wina muntu a nkenda kalendo kotila mu wawu.)
KINSIKI YE LUZITUSU
Yindula kitini kya kiwuka kina va ntoto. Ngeye lenda mona kifwani kiandi, kansi kifwani kiawu kikika, kikutulaka ko diambu diadi divaikisa kio — kilenda vwa kima kimosi, kilenda vwa diaka kima kinkaka kifwene mu bunneni buawu, ye bosi ngeye tadidi kaka kitini kiawu, ngeye lenda kaka yindula. Kitini kina kikala kisueki nate kia kieleka kikumonisa kima kiawu kiawu. Buna wutadidi diaka kitini, wumona vo kiawu kiawu kifwani kia kima kina tona thonono.
Yau i mfwanunu ya Kalulu ya Kala. I kinsitu kiakieleka, kiavangama mu mbindu ya kieleka — "kinsitu kia mambu mekwiza; vayi mbindu i ya Klisto" (Kolosai 2:17). Vayi kinsitu "ki mfwanunu ya kieleka ko" (Baebreo 10:1), yoyo ka mosi ko wulendi tanga kieleka yawonso mu kinsitu kiokio kaka. Vava Klisto kayiza, kiazi kiasongele mbindu — ye buabu tuvutukidi kutala kinsitu ye kumona kani mfwanunu wa nani kakinatanga tuka thama.
WELA VANGA KITI KIA KIADI MU WOLO WAVELELA → KUNA MEKUKUTAKANA YAKU, YE MEKUVOVILA YAKU.
12.Leviticus 16:14Kabula↗↗ read this in your Bible
MENGA MAMWANGUNU KUNTUALA KIA KIBUKA KIA KIYADI, YE KUNTUALA KIA KIBUKA KIA KIYADI, MIA NZOLA NZAMBI.
13.Leviticus 16:22Kabula↗↗ read this in your Bible
NKOMBO YAWU KENATA VA NDIANDI MAMBU MAMBI MAWU MAWONSO MA KIMVUKA KIAWU → NATE KU NSI YIKENA KUZINGA KO.
14.Ba Ebelewo 9:5Kabula↗Vana mbata kesi vawu vaba zimbasi ziozi beti tedila: “Baselibe ba nkembo”; zifuka mu kitsuisula ki mavavi mawu buanguki nlemvo. Vayi buabu tulendi baka bu yolukila mambu mama mu dimosi-dimosi ko.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G2435 hilasterion — kiti kia nlemvo
BAKERUBI BA NKEMBO BAFUKIDI KITI KYA NKENDA.
15.LOMA 3:24Kabula↗Mu kambu futa kadi kima, bawu bakitulu basonga mu nlemvo andi mu nzila yi khudulu yidi mu Klisto Yesu. (25) Bila niandi Nzambi kakubika muba dikaba di ndemvokolo yi masumu mu nzila yi minu yidi mu menga mandi. Wuvanga buawu mu monisa busonga buandi, mu mvibudulu andi, bila kasia vana ko thumbudulu mu masumu mavolo thama.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G2435 hilasterion — kiti kia nlemvo
NZAMBI KATUDIDI KLISTO YESU KUA KIFU KIA NLEMVO, MU LUKWIKILU MU MENGA MANDI.
16.Ba Ebelewo 9:11Kabula↗Klisto bu kayiza banga Pfumu yi banganga Nzambi mu diambu di kutuvana bima biobi bimboti katubakila tona thama, buna wusabuka buangu kinlongo kilutidi tola ayi kilutidi fuana. Kiawu kisia tungulu mu mioko mi batu ko; kiawu kisi ki ntoto wawu ko. (12) Khumbu yimosi kaka kakotila muna buangu kilutidi nlongo ayi nlongo; wutambika, bika sia ti menga ma zikhombo voti ma zingombi vayi wutambika menga mandi veka. Buawu bobo katubakila khudulu yi kayimani.
MU MENGA MANDI YISADI WAKOTAKA KIMOSI KAKA → BUALA KEBAKIDI KUETU LUVUKUSU LUA MVU NA MVU.
KA NKANGU KO → BUNA NKANGU A NZAMBI; KA MUMUENI KIADI KO → BUNA MUMUENI KIADI.
(Ndinuñeeneeno miminu miayi — kimwanya kya kiyeno kya nkenda kiba fulu; ludeti-kiaki luba Muntu. Nkombo yayibaka masumu kuna nganda; Kristu wayibaka mo va kulusu, kuna mbazi mu mbanza. Roma 3:25 yisimbisidi mvovo mu Kingerekia wa kiyeno kya nkenda va yandi veka Yesu. Kinini kiba kya kieleka mu mambu momo kyayenda muawu — kansi kia mwini kimonisidi nkul’a nitu, ye kiba kifwana kyandi tuka kala.)
KUSUKINA
YUDA 1:21Kabula↗Lukikeba mu luzolo lu Nzambi mu vingilanga mamboti ma Pfumu eto Yesu Klisto mu diambu di luzingu lu kalumani.
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI⚑ G1656 eleos — Nlemvo
Tulembo tala mawa ma Mfumu eto Yesu Kristu → mu luzingu lu mvu ya mvu.
TUKASUMUKA KO, SUMBU MAWA MANDI KESUKA KO → MAMPA MU NSUKA YAWONSO + LUKWIKILU LUAKU LUNNENE.
(Mabanza mama ma kimwini — kuta lweka mvimba mu mwa mongo mosi. Kyadi kimonwanga ku nsi, mu vovila ngolo ntangu wukidi thama, kadi Nzambi wufwaninga mu luzolo luandi mu songa nlemvo. Kyadi kidiatilwanga lumbu ka lumbu, kikeba banga nguizani yina miongo milendi ko kubula. Kyadi kiyekamanga banga ngolo za soladi, kinuananga mu diambu dia mpangi wena mu nsatu, ayi kifwutisanga mutu wowo wukikubulanga kyawu, mana kaka kifwutisa Tata Nkembo kifwiswa Mwan'andi. Ayi kyadi kisukanga ko va mfinda ya nsuka — kyawu kyakwikama, kimona kimpa lumbu ka lumbu, kitalwanga diaka nate ku moyo wa mvu ka mvu. Wandonga vovila ngolo; wandwenga mu zawula va nzila; ndwenga wuta kusadisa nate ku nsuka, ayi kyadi kiandi ki'nkenda kilendi kubulukina ko kana fioti mu nzila mu zawula.)
MAVOVO MAMFUNU MA KIGILEKI
Mawu mama i mvovo mia nzayilu mu longi yayi. Simba konso mvovo widi ye tudibindu mu mavesi kanda mu mona nsasa andi vava.
“Nlemvo” — G1656 eleos — kiadi, nlemvo wa kisalu kwa bantu bamonanga mpasi
Mawa ma kinwaninu ya kala mekwenda mu ndinga ya mpa — mawa masilwa kwa bakulu, mavangama mu Kristu.
Baebreo 9:5 dibinga kio vo kiti kia kiadi; Roma 3:25 disadila DIBAKA DIODIO mu diambu dia Yesu — wasongwa mu kadila kiti kia kiadi
“Propisiasio” — G2434 hilasmos — Lukûlusu veka — ntalu a nlemvo yifutwa mvimba
Mvovo wa Yoane: Yandi i vedi i mfutu wa masumu meto — ye ka mu meto kaka ko
MAMBU MA MFUNU MA KIHEBELE
“Nlemvo” — H2617 chesed — Luzolo lu Kikalu, Mawa ma Lulendo
Mvovo wa nkunga wa fondasio — mvutu makumole-nsambwadi, nkenda yandi ikalanga mvu ka mvu.
“mawa ma nkenda” — H7356 racham — Kiadi; mvovo wau mosi i VUMU kuna zindambu zinkaka.
mercy tuka ku bwimi bwa nlandu bwa nda kwenda — luzolo lu ndinga lu mama tuka kwa munneni tii kwa mfioti
“Kuwa na kiadi” — H7355 racham — the verb — kuzola mu mvevo, kufuemesa, kumona kiadi
Kima kina ngudi wa vana lele kalendi lembakana ko vanga, Nzambi wutuba vo yandi wela vanga diaka mu kiwombo.
“Mónika nlemvo” — H2603 chanan — kuinama, kufukama mu buboti kwa mutu wu kele na nsi ya nge
Mvovo wa lusakumunu lua bimfumu — ye Mfumu wa vingilanga, muna kaba nlemvo.
“kiti kia nlemvo” — H3727 kapporeth — dyambu dya wolo dyafwikaka mbata za bwातu; toma mu kaphar, disongidila kufwika, kuvanga ntangudulu a masumu
Nkenda ka disongidila ko — i kisika Nzambi katunga, kuna kakutakana ye muntu vitila menga.
“Kulekela” — H5375 nasa — kutomba, kunata, kunata kuenda
forgiveness bulembika mu nsi ya muntu; nkombo yanata bumbimbi bwawu bwoso
MFIAULU WA NLONGO
1. Luka 15:20 — Buna wukidi thamasiandi wummona ayi:
a) wafidisa mwana wa nkulu
b) wumonaꞌo kiadi kingolo, wuyenda dengana
c) wakumika ntima andi
2. Isaiah 30:18 — Ye kadi diambu beni, i kuma Yave kela vingila, mu diambu kavanga:
a) kuvua nkenda kwa ngeye
b) kuyayusibua va khatsi dya bikanda bya bantu
c) vilikala tsimbi eyi
3. Nkânda wa Nfinda 7:9 — Nzâmbi wa kwikama, wina ovanganga kizuzîdulu ye ke mâmboti ye bâna beti zola yandi ye keba minsiku miândi:
a) makanda ma zunkama kimosi
b) bana ba bana bawu
c) bawonso bansambila yandi
4. Luka 6.36 — Bika luba batu bambote banga:
a) bawu badi mafuka bela kubaka mafuka
b) dise dieno mpe widi wumbote
c) diasonama mu nsiku
5. Kuna Baroma 12:1 — A bakhomba ziama, mu diambu di mamboti ma Nzambi, ndikululeba mu kukitambika kuidi Nzambi banga makaba ma moyo:
a) kitàmbìkù kya nzitusu kifwene
b) kaba ka moyo, kanlongo, kammonisanga Nzambi khini
c) dilambu dituvuka nzimu (dinatuka mbawu)
6. Baroma 3:25 — Bila niandi Nzambi kakubika muba dikaba di ndemvokolo yi masumu mu nzila yi minu yidi mu:
a) lulunga
b) nlemvo
c) menga
7. Psalm 100:5 — Bila Yave widi wumboti; luzolo luandi lunzingila mu zithangu zioso; ayi kikhuikizi kiandi kidi:
a) mu zitsungi zioso
b) tona kina-kina yakwenda tona kina-kina
c) mu mvu ya mvu mu Siona
MAJIBU MALONGA: 1-b, 2-a, 3-a, 4-b, 5-b, 6-c, 7-a
NKIYA LONGOKA YAYI YIKABWANANGA
Buevi kinzenzo kinatanga kiese: kisika ki nlemvo kioyo bavaikisa menga mu mvu mosi (Levi 16:14) kiakala kisika kiawu bobo; Roma 3:25 wentula mvovo wumosi wowo mu Muntu. Kisika kioyo Nzambi kavondanga ye nganga mosi, lumbu kimosi mu mvu, buabu kiawu kiti kioyo konso nkwikizi kalenda kwiza kuna mu kikesa (Baebreo 4:16).
Wawu buna Kuwakana kuamona diaka mu mpila yinkaka: mambu ma nlemvo wa nguizani wowo wasilwa bakulu (Nsiku 7:9; Nkunga 89:28) i mambu mamosi ma nlemvo wena mu mvu ka mvu ye wela tula mu tsungi zioso (Nkunga 100:5; Luka 1:50) — mambu momo masilwa kuidi Iseli malungisukidi ye matudulu ku nzo yazibuka mu diambu dia nza yamvimba.
Buadi mambu mena mfunu: mvovo wa Kiyibeli racham (H7355/H7356, mona kiadi, luzolo lua ntima) wufwene ye mvovo wa vumu, ye mvovo wa Kingeleki splagchnizomai (G4697, kusimuka mu kiadi) wu mfikula yina mosi yinatunu mu mvovo wa mpa: nlemvo wumonwa mu vata kia ntima ku ntwala kuandi kuenda mu koko.
Buawu bobo diambu diadi dilenda kutadila: kwiza mu nzila ya bafwa-meso ye nkento wa Kanana — bokila mu diambu diandi (Matai 9:27; 15:22); diatila mu nzila yina kuidi mpangi aku, kadi kanga ko kiadi kiaku va meso mandi (1 Yowani 3:17); ye vava kiadi kikulombokisa kima, sungamena vo diandi wutuama kulombokisa kiwombo (Filipi 2:7-8).
Mambu mama masonga mu diambu dia mvu ya mvu: kiadi kia Mfumu eto Yesu Klisto kieti vingilua, mu kutuadisa mu luzingu lua mvu ya mvu (Yuda 21), ye kikondwa kubulumuka — luadi luandi luakubwanga lwaka lumbu kioso mu nsuka (Kunda 3:22-23), yenda tii kuna nsuka.
Nzila ya lusadusu: menga makubuluwu va yilu ye va ntuala kiti kia luvuluku mvutu tsambwadi (Levi 16:14) kizibikini mu lumbu kioso ki Kutulwa kwa Masumu — mbizi zole za mbuzi, mbuzi wa kinzenza wunatanga masumu mu lubaka, ye ntinu ya nganga yinene wukotanga mvu mosi mu mvu vata mu tsi kizibu (Levi 16; Ba-Ebreo 9).
Lusengo lulenda monika: bitini bia nsiku biakala vana kati ya nkutu, ye kiti kia nlemvo kiakala vana zulu diaudi, ye Nzambi wayoluka tona vana zulu kia kiti kia nlemvo, ke tona muna nsiku kibeni ko. Kasi kabotula ko nsiku andi mu solula ye muntu — wafuka wawu mu menga, ye wasolula yandi vana. Nlemvo wakituka fulu kia solula tona kuna yenda, ye buabu wusidi fulu beni. (Mabanza mama)
