Ko e Hā Kuo Pau ke u Fai ke Fakamoʻui Au? — Ko ha Ako Tohitapu KJV mo e Ngaahi Fika ʻo Strong
KO E HĀ KUOU TOTONU KE FAI KE MOʻUI AI? · KO E TALI ʻA E KAU ʻAPOSITOLO PĒ (Ngāue 2:38)
Tokāteline Fakatui'a Fakatohitapu — Kosipeli 'o Sīsū Kalaisi
ʻI HE NGAAHI LEA FAKAFAINGOFUA
Na'e fakatupu koe 'e he 'Otua, pea 'oku 'ofa 'a e 'Otua kiate koe. Kuo fai hala 'a e tangata kotoa pē, pea 'oku motu'a ai 'a kitautolu mei he 'Otua 'i he angahala. Na'e fekau mai 'e he 'Otua hono 'Alo, ko Sisu Kalaisi. Na'e 'ikai ke fai hala 'a Sisu, ka na'a ne pekia ke totongi ki he'etau ngaahi hala. Pea na'e toe fokotu'u hake ia 'e he 'Otua mei he pekia, pea 'oku mo'ui ni ia. Ko eni 'a e me'a 'oku totonu ke ke fai. Tui ki he ongoongolelei ko eni 'aki ho loto kotoa. Tafoki mei ho ngaahi anga hala — 'oku ui 'e he Tohi Tapu 'a e me'a ko eni ko e fakatomala. Ke ke papitaiso — 'alu hifo 'i he loto vai 'i he huafa 'o Sisu Kalaisi — pea 'e fakamolemole'i 'e he 'Otua ho'o ngaahi angahala. 'E 'oange 'e he 'Otua kiate koe hono Laumālie Mā'oni'oni ke nofo 'iate koe. Pea toki hoko atu ho'o muimui kia Sisu 'i he 'aho kotoa pē, fakataha mo e ni'ihi kehe 'oku tui, 'o a'u ki he ngata'anga 'o ho'o mo'ui. Te ne tauhi koe, pea te ne 'oange kiate koe 'a e mo'ui ta'engata.
LEA FAKAHU‘OFA
Kaume'a, ko e fehu'i mahu'inga taha 'oku lava ke 'eke 'e ha taha na'e 'eke 'i he 'aho na'e fā'ele'i ai 'a e Siasi. Ko e kakai na'e fanongo ki he mo'oni na'e mafasi honau loto, pea na'a nau kalanga, ko e hā 'e mau fai? Na'e 'ikai tuku pe kinautolu ke nau ongo'i pe ha me'a, pe lea'aki ha lotu pea toki hokohoko atu 'enau mo'ui 'o hangē ko ia ki mu'a. Na'e 'oange kiate kinautolu ha tali 'oku 'i ai ha matapā, pea 'oku 'i he matapā ha sitepu ke laka atu ai. Tui — 'aki ho loto kotoa — na'e pekia 'a Sisu Kalaisi koe'uhi ko ho'o angahala pea toe tu'u mei he mate, koe'uhi ko e tui 'oku hoko mai ia mei he fanongo ki he folofola 'a e 'Otua. Fakatomala — tafoki mei ho'o angahala 'aki ho loto kotoa. Papitaiso 'i he huafa 'o Sisu Kalaisi koe'uhi ke fakamolemole'i ho'o angahala — tanu fakataha mo Ia, pea fokotu'u hake ke mo'ui 'i ha mo'ui fo'ou. Ma'u 'a e me'a'ofa 'o e Laumālie Mā'oni'oni — koe'uhi ko ha taha 'oku 'ikai ma'u ai 'a e Laumālie 'o Kalaisi 'oku 'ikai 'a'ana ia. Pea 'oua 'e tu'u pe 'i he matapā: fai atu pe 'i he akonaki 'a e kau 'apositolo, mo e fesifesi mā, mo e ngaahi lotu; nofo hoko atu mo Ia hangē ko ha va'a 'oku nofo hoko ki he fu'u vaine; pea kātaki 'o a'u ki he ngata'anga — koe'uhi ko e fakamo'ui 'oku kamata 'i he mo'oni, hokohoko atu 'i he mo'oni, pea ngata 'i he mo'oni. Ko ha lotu ko ha kamata'anga lelei, pea 'e lava ke ke lotu 'aki 'i he houa ko eni; ka fanongo ki he me'a kotoa na'e tali 'aki 'e he kau 'apositolo, pea fai ia, pea 'e fakamo'ui koe. Ko e hala 'eni ki loto. Ako ia ma'au pe, pea 'alu 'i ai.
'ENI TOLU 'E FIU 'A 'ENI AKO 'O TALI:
1. ʻI he taimi naʻe loto-mamahi ai ʻae kakai ʻo tangi mai, ‘ko e hā ke mau fai?’ naʻe fēfē ʻae tali ʻae kau ʻaposetolo?
2. Ko e hā hono 'uhinga 'o e tui 'i he loto pea fakahā 'aki 'a e ngutu, pea ko e hā 'oku fai 'e he papitaiso ki he huafa 'o Sisu Kalaisi?
3. ʻOku hoko ʻa e fakamoʻui ko ha kamataʻanga pē, pe ʻoku fiemaʻu ke toe hokohoko atu ha taha, nofo maʻu pē ki Kalaisi, mo kātaki ʻo aʻu ki he ngataʻanga?
1. KO E FEHU'I — 'A E KAINGA MO E KĀINGA, KO E HĀ TE MAU FAI?
Kau ʻAposetolo 2:36Modern Bible↗Share↗“Ko ia ke ʻilo pau ʻe he fale kotoa pē ʻo ʻIsileli, kuo fakanofo ʻe he ʻOtua ʻae Sisu ko ia, ʻaia naʻa mou tutuki ki he ʻakau, ko e ʻEiki mo e Kalaisi.” (37) ¶ Pea ʻi heʻenau fanongo eni, naʻe mahuhuhuhu honau loto, pea naʻa nau pehē kia Pita mo hono toe ʻoe kau ʻaposetolo, ʻae kau tangata mo e kāinga, “Ko e hā te mau fai?”
NAʻE MAHAMAHAFI HONAU LOTO → ʻE KĀINGA, KO E HĀ TE MAU FAI?
2. KO E TEFITO'I — NA'E PEKIA 'A KALAISI, PEA 'OKU FUFULU HONO TOTO 'I HE ANGAHALA
1.Loma 5:8Modern Bible↗Share↗Ka ʻoku fakahā ʻe he ʻOtua ʻene ʻofa kiate kitautolu ʻi he meʻa ni, lolotonga ko e kau angahala ʻakitautolu, ne pekia ʻa Kalaisi maʻatautolu.
2.Fakahā 1:5Modern Bible↗Share↗Pea meia Sisu Kalaisi, ko e Fakamoʻoni angatonu, mo e ʻuluaki fakatupu mei he mate, mo e ʻEiki ʻoe ngaahi tuʻi ʻo māmani; ke ʻiate ia naʻa ne ʻofeina ʻakitautolu, pea ne fufulu ʻakitautolu mei heʻetau ngaahi angahala ʻaki hono taʻataʻa ʻoʻona
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3068 louo — fufulu
KO E FAKAMOʻONI ANGATONU + KO E ʻULUAKI FANAUʻI MEI HE PEKIA → KIATE IA NAʻA NE ʻOFA KIATE KITAUTOLU → NAʻA NE FUFULU KIATE KITAUTOLU MEI HEʻETAU NGAAHI ANGAHALA ʻI HONO TOTO ʻOʻONA.
3.ʻEfesō 1:7Modern Bible↗Share↗ʻAia ʻoku tau maʻu ai ʻae huhuʻi hono taʻataʻa, ko e fakamolemole ʻoe ngaahi angahala, ʻo fakatatau mo hono lahi ʻaupito ʻo ʻene ʻofa;
ʻAia ʻoku tau maʻu ai ʻae huhuʻi hono taʻataʻa = ko e fakamolemole ʻoe ngaahi angahala.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e huhuʻi mo e fakamolemole ʻo e ngaahi angahalá ʻoku ʻIA IA. Ko e ʻuhinga eni ʻoku tau papitaiso ai KIA IA: ko e taʻataʻa ʻoku fakamaʻa ai kitautolú, mo e fakamolemole ʻoku ne fakatauʻi mai, ʻoku maʻu ia ʻiate IA tokotaha pē ʻoku tau papitaiso ki aí.)
4.ʻIsaia 52:14Modern Bible↗Share↗ʻO hangē naʻe ofo ʻae tokolahi kiate ia, he liliu ʻo kovi hono fofonga ʻo lahi hake ʻi he tangata kotoa pē, mo hono sino ʻo lahi hake ʻi he ngaahi foha ʻoe tangata.
he liliu ʻo kovi hono fofonga ʻo lahi hake ʻi he tangata kotoa pē → mo hono sino ʻo lahi hake ʻi he ngaahi foha ʻoe tangata.
5.ʻIsaia 50:6Modern Bible↗Share↗Ne u ʻatu hoku tuʻa ki he kau taaʻi, pea mo hoku kouʻahe kiate kinautolu naʻe fusi ʻae kava: naʻe ʻikai te u fufū hoku mata mei he mā mo e ʻaʻanu.
Ne u ʻatu hoku tuʻa ki he kau taaʻi + pea mo hoku kouʻahe kiate kinautolu naʻe fusi ʻae kava → naʻe ʻikai te u fufū hoku mata mei he mā mo e ʻaʻanu.
6.Saame 22:14Modern Bible↗Share↗Kuo lilingi au ʻo hangē ko e vai, pea kuo homo hoku ngaahi hui kotoa pē: kuo tatau hoku loto mo e pulu: kuo fakamolū ia ʻi hoku loto fatu. (15) Kuo mōmoa ʻo ʻosi hoku mālohi ʻo hangē ko e ipu kuo maumau; pea ʻoku piki maʻu hoku ʻelelo ki hoku ʻaoʻi ngutu; pea kuo ke ʻohifo au ki he efu ʻoe mate. (16) He kuo kāpui au ʻe he fanga kulī: kuo ʻāʻi au ʻe he fakataha ʻoe ngaahi angakovi: naʻa nau hokaʻi hoku nima mo hoku vaʻe. (17) ʻOku ou faʻa lau hoku hui kotoa pē: ʻoku nau mamata mo siosio pau kiate au. (18) ʻOku nau tufa hoku ngaahi kofu ʻiate kinautolu, mo fai ʻae talotalo ki hoku pulupulu.
KUO MOVETE HONO NGAAHI HUI KOTOA PĒ → NAU TUI HONO NIMA MO HONO VAʻE → NAU VAHEVAHE HONO NGAAHI KOFU + LILI FEHIʻA KI HONO KOFU TUʻA.
7.ʻIsaia 53:4Modern Bible↗Share↗Ko e moʻoni kuo ne toʻo kiate ia ʻa ʻetau ngaahi vaivai, ʻo ne fua ʻetau ngaahi mamahi: ka naʻa tau mahalo kuo tautea mo taaʻi ia mei he ʻOtua, pea mamahiʻia. (5) Ka naʻe lavea ia koeʻuhi ko ʻetau ngaahi angahala, naʻe fakavolu ia koeʻuhi ko ʻetau ngaahi hia: naʻe ʻiate ia ʻae tautea koeʻuhi ke tau fiemālie; pea ʻi hono ngaahi tā ʻoku tau moʻui ai.
NAKA LAVEA IA KOE'UHI KO ‘EMAUTOLU NGAAHI ANGAHALA + NAAKU MOMOKO IA KOE'UHI KO ‘EMAUTOLU NGAAHI HIA → ‘I HONO NGAAHI KILI TAUTEA KUO FAKAMOUI AI KIMAUTOLU.
8.Mātiu 27:28Modern Bible↗Share↗Pea nau toʻo hono kofu, ʻo ʻai kiate ia ʻae pulupulu kulaʻahoʻaho. (29) ¶ Pea hili ʻenau lalanga ʻae tatā ʻaki ʻae ʻakau talatala, naʻa nau ʻai ia ki hono fofonga, mo e vaʻa kaho ʻi hono nima toʻomataʻu: pea nau tūʻulutui ʻi hono ʻao, ʻo manukiʻi ia, ʻo pehē, “Siʻotoʻofa, Tuʻi ʻoe kakai, Siu!” (30) Pea nau ʻaʻanu kiate ia, ʻo toʻo ʻae vaʻa kaho, ʻo taaʻi ʻaki hono fofonga.
KO HA KALAUNI TALATALA ʻI HONO ʻULU → NAU ʻANU KIATE IA + TAAʻI IA ʻI HONO ʻULU.
9.Luke 22:44Modern Bible↗Share↗Pea moʻua ia ʻi he mamahi lahi, pea ʻāsili ai ʻene lotu fakamātoato: pea ko ʻene tautaʻa ko e taʻataʻa naʻe tō ʻi he tulutā lalahi ki he kelekele.
pea ko ʻene tautaʻa ko e taʻataʻa naʻe tō ʻi he tulutā lalahi ki he kelekele.
10.Sione 19:34Modern Bible↗Share↗Ka ko e tokotaha ʻoe kau tau, naʻa ne hokaʻi hono vakavaka ʻaki ʻae tao, pea naʻe tafe leva mei ai ʻae toto mo e vai.
KO HA TAO NA'E TUI'I AI HONO VAKAVAKA → PEA NA'E 'ALU LEVA MEI AI 'A E TOTO MO E VAI.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — lau vakavakai, pea ʻilo naʻe fai ia maʻau. Ko e fofonga naʻe ngaohi ʻaki ʻae ngaahi fetuʻu naʻe fakakoviʻi ʻo ʻikai toe ʻiloʻi. Ko e tuʻa ʻoku poupou ʻaki ʻae ngaahi meʻa kotoa pē naʻe mafahi ʻi he meʻa tā. Ko e nima naʻe fakamoʻui ʻae kilia naʻe velenga ʻaki ʻae ukamea. Naʻe hā mai hono ngaahi hui ke lau. Naʻe tō e ʻaʻau ʻo hangē ha toto ʻi he teʻeki ai ke fakaʻai ha faʻo ʻe taha. Naʻe ʻikai fakamālohiʻi ia: Naʻa Ne foaki mai fiemālie ʻa hono tuʻa; naʻe ʻikai ke Ne fakafufū hono fofonga. Ko e taʻofi taki taha ko hoʻo angahala kuo hilifaki kiate Ia, ko e lavea taki taha ko hoʻo hia, ko e tulutā taki taha ko hoʻo kau totongi. Pea ʻi hono fakaʻosi, naʻe tafe atu e toto mo e vai mei hono vakavaka — ko e toto ke fufulu koe, mo e vai ke fakatanu koe kiate Ia. Ko ia, ʻi hoʻo tala ke fakatomala pea papitaiso, ʻoku ʻikai ʻeke ke ke fai ha meʻa faingataʻa. ʻOku ʻeke koe ke ke maʻu, ʻi hoʻo tuʻulutui, ʻae meʻa naʻe totongi ʻaki ʻa e ngaahi meʻa kotoa ko ia.)
3. TUI KI HE ʻEIKI KO SĪSŪ KALAISI — PEA FAKAHĀ IA ʻAKI HO NGUTU
1.Senesi 15:6Modern Bible↗Share↗Pea naʻe tui ia kia Sihova; pea naʻe lau ia kiate ia, ko e māʻoniʻoni.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ⚑ H539 aman — tui
Pea naʻe tui ia kia Sihova → pea naʻe lau ia kiate ia, ko e māʻoniʻoni.
2.Loma 4:3Modern Bible↗Share↗He ʻoku pehē ʻe he tohi ko e hā? “Naʻe tui ʻa ʻEpalahame ki he ʻOtua, pea naʻe lau ia kiate ia ko e māʻoniʻoni.”
NAʻE TUI ʻA ʻEPALAHAME KI HE ʻOTUA → NAʻE LAU IA KIATE IA KO E MĀʻONIʻONI.
3.Nomipā 21:8Modern Bible↗Share↗Pea naʻe folofola ʻa Sihova kia Mōsese, ʻo pehē, Ke ke ngaohi maʻau ha ngata fakavela, ʻo ʻai ia ki ha ʻakau: pea ʻe pehē, ko ia kuo ʻūsia, ʻoka sio ia ki ai, ʻe moʻui ai ia. (9) Pea naʻe ngaohi ʻe Mōsese ʻae ngata palasa ʻo ne ʻai ia ki he ʻakau, pea naʻe hoko ʻo pehē, kapau kuo ʻūsia ha tangata ʻe ha ngata, pea sio ia ki he ngata palasa, naʻe moʻui ia.
pea ʻe pehē, ko ia kuo ʻūsia → ʻoka sio ia ki ai.
4.Sione 3:14Modern Bible↗Share↗¶ Pea hangē naʻe hiki hake ʻe Mōsese ʻae ngata ʻi he toafa, ʻe pehē hono hiki ʻae Foha ʻoe tangata ki ʻolunga: (15) Koeʻuhi ko ia kotoa pē ʻoku tui kiate ia ke ʻoua naʻa ʻauha ia, kae maʻu ʻae moʻui taʻengata. (16) ¶ He naʻe ʻofa pehē ʻae ʻOtua ki māmani, naʻa ne foaki hono ʻAlo pe taha naʻe fakatupu, koeʻuhi ko ia kotoa pē ʻe tui kiate ia ke ʻoua naʻa ʻauha, kae maʻu ʻae moʻui taʻengata.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G4100 pisteuo — tui
¶ Pea hangē naʻe hiki hake ʻe Mōsese ʻae ngata ʻi he toafa → ʻe pehē hono hiki ʻae Foha ʻoe tangata ki ʻolunga → koeʻuhi ko ia kotoa pē ʻe tui kiate ia ke ʻoua naʻa ʻauha, kae maʻu ʻae moʻui taʻengata.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakatāutaha — fakatuʻu fakataha ʻa e ongo meʻa ni pea tuku ke na akoʻi. ʻI he toafa, naʻe ʻikai tala ki he kakai naʻe mate ke nau ngāueʻi ha founga ke maʻu ai ha faitoʻo. Naʻe tala kiate kinautolu ke nau sio, ʻi he tui, ki he meʻa naʻe hiki hake ʻe he ʻOtua ʻi ha ʻakau — pea naʻa nau moʻui. ʻOku pehē ʻe Sīsū ko e ʻakau ko ia ko e fakatātā ia ʻo hono kolosi ʻoʻona. Ko e tui ko e sio ia. Kimuʻa pea ke fakatomala ha tokotaha mei ha meʻa, pe talangofua ki ha meʻa, kuo pau ke sio muʻa ia ʻaki hono loto kotoa ki he Tokotaha naʻe hiki hake, pea falala kiate ia. Pea fakatokangaʻi ʻa ʻEpalahame: naʻa ne tui, pea naʻe lau ia ʻe he ʻOtua kiate ia ko e māʻoniʻoni — kimuʻa ʻi he lao, kimuʻa ʻi ha founga fakalotu. Ko e tui ʻa e fuʻu kamataʻanga ʻo e meʻa kotoa. Ka vakai ki he vave ʻo e hiki ʻa e tui ki he talangofua ʻi he ngaahi veesi hoko mai — ʻi he pō tatau, ʻi he houa tatau.)
5.Loma 10:8Modern Bible↗Share↗Ka ʻoku pehē ia ko e hā? “ʻOku ofi ʻae lea kiate koe, ʻi ho ngutu, pea ʻi ho loto:” ʻaia ko e lea ʻoe tui, ʻoku mau malangaʻaki; (9) Koeʻuhi kapau te ke fakahā ʻaki ho ngutu ʻae ʻEiki ko Sisu, pea ke tui ʻi ho loto kuo fokotuʻu ia ʻe he ʻOtua mei he mate, ʻe fakamoʻui koe. (10) He ʻoku tui ʻae tangata ʻaki ʻae loto ki he fakatonuhia; pea ʻoku fakahā ʻaki ʻae ngutu ʻae fakamoʻui.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3670 homologeo — fakahā
FAKAHĀ 'AKI HO NGUTU 'A E 'EIKI KO SISU + TUI 'I HO LOTO NA'E FOKOTU'U HAKE IA 'E HE 'OTUA MEI HE PEKIA → TE KE MO'UI AI.
6.Loma 10:13Modern Bible↗Share↗“He ko ia ia ʻe ui ki he huafa ʻoe ʻEiki, ʻe fakamoʻui ia.”
He ko ia ia ʻe ui ki he huafa ʻoe ʻEiki → ʻe fakamoʻui ia.
7.Loma 10:17Modern Bible↗Share↗Ko ia, ʻoku mei he fanongo ʻae tui, mo e fanongo mei he folofola ʻae ʻOtua.
Ko ia, ʻoku mei he fanongo ʻae tui → mo e fanongo mei he folofola ʻae ʻOtua.
8.Kau ʻAposetolo 16:29Modern Bible↗Share↗Pea naʻe toki ui ʻe ia ke ʻomi ha maama, pea ʻoho ia ki loto, pea haʻu tetetete, ʻo fakatōmapeʻe ʻi he ʻao ʻo Paula mo Sailosi (30) ʻO ne ʻomi ʻakinaua kituʻa, mo ne pehē, “Ongo ʻeiki, ko e hā te u fai ke u moʻui ai?” (31) Pea naʻa na pehē, “Tui ki he ʻEiki ko Sisu Kalaisi, pea te ke moʻui, mo ho fale.” (32) Pea ne na leaʻaki ʻae folofola ʻae ʻEiki kiate ia, mo kinautolu kotoa pē ʻi hono fale. (33) Pea naʻa ne ʻave ʻakinaua, ʻo fufulu hona lavea ʻi he feituʻupō pe ko ia; pea naʻe papitaiso ia, pea mo hono fale kotoa pē.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G4100 pisteuo — tui
ʻEIKI, KO E HĀ KUO PAU KE U FAI KE FAKAMOʻUI AU? → TUI KI HE ʻEIKI KO SĪSŪ KALAISI → PEA NAʻE PAPITAISO LEVA IA, ʻIA MO HONO KAINGA KOTOA.
(Ko 'eku ngaahi fakakaukau fakafo'ituitui — 'oku ngata pe 'i he liunga ua 'i he Tohitapu kotoa 'a e 'eke leva 'a e fehu'i tatau ni: 'i he pilisone 'i Filipai, pea 'i Penitekosi 'i he Ngāue 2. Fokotu'u fakataha 'a e ongo tali. Ko e kakai 'i Penitekosi kuo nau fanongo ki mu'a pea nau tui ki mu'a — ko ia na'a nau mamahi 'i honau loto — ko ia na'e kamata ai 'a Pita 'i he sitepu hoko: fakatomala, pea papitaiso. Ko e leki 'oku 'ikai te ne 'ilo ha me'a, ko ia na'e kamata ai 'a Paula 'i he sitepu 'uluaki: tui — pea toki lea'aki kiate ia 'a e folofola 'a e 'Eiki, pea 'i he houa tatau pe 'o e po na'e papitaiso ai 'a e tangata. Ko e kamata'anga 'e ua, ka ko e hala pe 'e taha. Ko e tui 'oku 'ikai ko ha fakafepaki ki he papitaiso, pea ko e papitaiso 'oku 'ikai ko ha fakafepaki ki he tui; ko e tui ko e loto ia 'oku talangofua, pea ko e houa tatau pe 'oku lava ai.)
9.Hepelū 11:6Modern Bible↗Share↗Ka ʻi he taʻemaʻu ʻae tui ʻoku ʻikai mafai hono fakafiemālieʻi: he ko ia ʻoku haʻu ki he ʻOtua, ʻoku totonu ke ne tui ʻoku ai ia, pea ʻoku ne totongi kiate kinautolu ʻoku kumi lahi kiate ia.
ʻOKA ʻIKAI HA TUI ʻOKU ʻIKAI LAVA KE FAKAHOIFUA KIATE IA → KO IA ʻOKU HAʻU KI HE ʻOTUA KUO PAU KE NE TUI ʻOKU ʻIAI IA.
4. KO E TALI — FAKATOMALA, PAPITAISO, MAʻU ʻA E LAUMĀLIE MĀʻONIʻONI
Kau ʻAposetolo 2:38Modern Bible↗Share↗Pea toki pehē ʻe Pita kiate kinautolu, “Fakatomala, pea mou taki taha papitaiso ʻi he huafa ʻo Sisu Kalaisi, ke fakamolemole ai ʻae angahala, pea te mou maʻu mo e foaki ʻoe Laumālie Māʻoniʻoni. (39) He ko e talaʻofa eni kiate kimoutolu, mo hoʻomou fānau, pea mo kinautolu kotoa pē ʻoku mamaʻo, ʻaia kotoa pē ʻe ui ʻe he ʻEiki ko hotau ʻOtua.”
FAKATOMALA + PEPITAISO ʻI HE HUAFA ʻO SISU KALAISI KE FAKAMOLEMOLEʻI ʻAE ANGAHALA → TE MOU MAʻU ʻAE MEʻAʻOFA ʻOE LAUMĀLIE MĀʻONIʻONI.
5. FAKATOMALA
1.Kau ʻAposetolo 3:19Modern Bible↗Share↗¶ Ko ia ke mou fakatomala, pea liliu, ke fakamolemole ai hoʻomou angahala, koeʻuhi ke hoko mai ʻae ngaahi ʻaho ʻoe fakamoʻui mei he ʻao ʻoe ʻEiki;
FAKATOMALA + LIU TAFOKI → KOEʻUHI KE TAMATEʻI HOʻO NGAAHI ANGAHALA.
2.Luke 13:3Modern Bible↗Share↗ʻOku ou tala kiate kimoutolu, ʻOku ʻikai: pea kapau ʻe ʻikai te mou fakatomala, te mou malaʻia kotoa pē foki.
KAPAU TE MOU 'IKAI FAKATOMALA → TE MOU 'AUHA KOTOA PE 'I HE TU'UNGA TATAU.
3.2 Kolinitō 7:10Modern Bible↗Share↗He ko e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtua ʻoku ne langaki ʻae fakatomala ki he fakamoʻui, ʻe ʻikai toe fakatomala ai: ka ko e mamahi fakamaama, ʻoku ne langaki ʻae mate.
He ko e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtua ʻoku ne langaki ʻae fakatomala ki he fakamoʻui → ka ko e mamahi fakamaama, ʻoku ne langaki ʻae mate.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoua naʻa mahalo ko ha lea siʻi eni, naʻe lea ʻaki ʻo taha pē pea ʻosi. Fakatomala, mo e ngaahi lea hangē ko ia, ʻoku ongoongo atu ʻi he Tohitapu kotoa ʻo aʻu ki he liunga teau taha uofulu ma ua — fāngofulu mā ono ʻi he Fuakava Motuʻa, pea onongofulu mā ono ʻi he Fuakava Foʻou. Mei he kau palōfita naʻe kalanga tafoki, tafoki, ki he tangi ʻa Sione fakatomala, ki he ʻEiki tonu ʻIhoia, ki he kau ʻaposetolo, ki he Kalaisi kuo toetuʻu ʻi heʻene tohi ki he ngaahi siasi — ʻoku fefeka atu ha ui pē taha mei Senesi ʻo aʻu ki he Fakahā: TAFOKI. Naʻe ʻikai ke tuku ʻe he ʻOtua ke ne ui ʻae kakai ki ai. Pea ʻoku ʻikai lava ha taha ʻo tuku ʻa hono fai.)
6. PAPITAISO KI HE KALAISI KE FAKAMOLEMOLEʻI AI ʻAE NGAAHI ANGAHALA
1.Kau ʻAposetolo 22:16Modern Bible↗Share↗Pea ko e hā ʻoku ke fakatuai ai? Tuʻu, pea ke papitaiso, ʻo fakamaʻa koe mei hoʻo angahala, pea ui ki he huafa ʻoe ʻEiki.’
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G907 baptizo — Papitaiso
TU'U HAKE, PEA PAPITAISO, PEA FUFULU HO NGAAHI ANGAHALA → 'I HO'O UI KI HE HUAFA 'O E 'EIKI.
2.Loma 6:4Modern Bible↗Share↗Pea ko ia, kuo tau tanu fakataha mo ia ʻi he papitaiso ki he mate: koeʻuhi ke hangē hono fokotuʻu ʻa Kalaisi mei he mate ʻe he mālohi ʻoe tamai, ke pehē foki ʻetau felakaʻi ʻi he moʻui foʻou.
KUO TANU FAKATAHA MO IA ʻI HE PAPITAISO KI HE MATE → KE TAU ʻAʻEVA FOKI ʻI HA FOʻOU ʻO E MOʻUI.
3.Kolose 2:12Modern Bible↗Share↗ʻO tanu mo ia ʻi he papitaiso, ʻaia kuo mou toetuʻu ai mo ia ʻi he tui ʻoku mei he ngāue ʻae ʻOtua, ʻaia kuo ne fokotuʻu hake ia mei he pekia.
NA'E TANU FAKATAHA MO IA 'I HE PAPITAISO → NA'E TOETU'U FAKATAHA MO IA 'I HE TUI KI HE NGAUE 'A E 'OTUA.
4.1 Pita 3:21Modern Bible↗Share↗Pea ko hono tatau moʻoni, ʻaia ko e papitaiso, ʻoku ne fakamoʻui eni ʻakitautolu, (ʻikai ko e siʻaki ʻoe ʻuli ʻoe kakano, ka ko e fakamoʻoni ʻoe ʻatamai lelei ki he ʻOtua,) ʻi he toetuʻu ʻa Sisu Kalaisi:
KO E PAPITAISO ʻOKU NE FAKAMOʻUI EKITAUTOLU = KO E FAKAMOʻONI ʻOE ʻATAMAI LELEI KI HE ʻOTUA.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoku ʻikai ko e vai ʻoku fakamoʻui. Ko e talia ʻo e konisēnisi lelei ki he ʻOtua: ko e toto kuo ʻai ki he konisēnisi ʻi he talangofua ʻo e papitaiso, pea mo e tokotaha kuo fokotuʻu hake ki he moʻui foʻou.)
2 Tuʻi 5:10Modern Bible↗Share↗Pea naʻe fekau atu ʻe ʻIlaisa ha tangata fekau kiate ia, ʻo pehē, “ʻAlu ʻo kaukau ʻi Sioatani ke liunga fitu, pea ʻe toe hoko mai ho kakano kiate koe, pea te ke maʻa ai.”
OU KAI FUFULU KOE ‘I SIOATane TU‘O FITU → ‘E TOE FO‘I HO KAKANO, PEA TE KE MA‘A.
2 Tuʻi 5:13Modern Bible↗Share↗Pea naʻe fakaofi atu ʻa ʻene kau tamaioʻeiki kiate ia, mo nau lea kiate ia, ʻo pehē, “ʻEku tamai, ka ne tala ʻe he palōfita ke ke fai ha meʻa lahi, ʻikai kuo ke fai ia? Kae muʻa hake eni, ʻa ʻene pehē mai kiate koe, ‘Kaukau, pea te ke maʻa ai?’”
KAPAU NAʻE FEKAU KOE ʻE HE PALŌFITA KE KE FAI HA MEʻA LAHI, ʻIKAI TE KE FAI IA? → ʻE FEʻUNGA HONO LAHI ANGE, ʻI HONO PEHĒ MAI, FUFULU, PEA KE MAʻA?
2 Tuʻi 5:14Modern Bible↗Share↗Pea naʻa ne toki ʻalu hifo, mo ne kaukau ia ʻo liunga fitu ʻi Sioatani, ʻo hangē ko e lea ʻae tangata ʻoe ʻOtua: pea naʻe toe hoko mai kiate ia ʻa hono kakano, ʻo hangē ko e kakano ʻo ha tamasiʻi siʻi, pea naʻa ne maʻa ai.
Pea naʻa ne toki ʻalu hifo, mo ne kaukau ia ʻo liunga fitu ʻi Sioatani → pea naʻe toe hoko mai kiate ia ʻa hono kakano, ʻo hangē ko e kakano ʻo ha tamasiʻi siʻi, pea naʻa ne maʻa ai.
(Ko e ngaahi fakakaukau totonu ʻoʻoku — ko eni ʻa e moʻoni tatau ʻa ia naʻe fakatātaaʻi ʻi muʻa. Ko Nāamani ko e tangata lahi, pea ko e kilia, pea naʻe fekau kiate ia ke ne fai ha meʻa iiki: ke ʻalu ʻo kaukau ʻi Sioatane ʻo liunga fitu, pea ke ne maʻa. Naʻe ʻita ia, pea naʻe ʻamanaki ki ha fai lahi ʻo e founga, pea naʻa ne pehē ʻoku lelei ange ʻae ngaahi vaitafe ʻo hono fonua ʻoʻona ʻi he ngaahi vai ʻo ʻIsileli — hangē pē ko e kei tūkia ʻae kakai ʻi he fekau faingofua pehē. Ka naʻe ʻikai ko e vai ʻo Sioatane naʻe fakamoʻui ia; ko hono talangofua ʻae folofola ʻae ʻOtua ʻi he vai naʻe fakahingoa ʻe he ʻOtua. Naʻa ne ʻalu hifo ʻo unu ʻo liunga fitu, pea naʻe toe foki mai hono kili ʻo hangē ko e kili ʻo ha TAMASIʻI IIKI. Ko e founga ia ʻoku toe fanauʻi ai ha taha: ʻoku ʻikai ʻi ha feinga lahi ʻaʻana, kae ʻi heʻene ʻalu hifo ʻi he talangofua, pea toe hopo hake ko ha tamasiʻi foʻou, pea maʻa.)
5.Maʻake 16:16Modern Bible↗Share↗Ko ia ia ʻe tui mo papitaiso, ʻe moʻui; ka ko ia ia ʻe ʻikai tui, ʻe malaʻia.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G907 baptizo — Papitaiso
KO IA 'OKU TUI PEA PAPITAISO → 'E FAKAMO'UI.
6.Sione 3:5Modern Bible↗Share↗Pea pehē ʻe Sisu, “Ko e moʻoni, ko e moʻoni, ʻoku ou tala kiate koe, Kapau ʻe ʻikai fanauʻi ʻae tangata ʻi he vai pea mo e Laumālie, ʻe ʻikai ʻaupito faʻa hū ia ki he puleʻanga ʻoe ʻOtua.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G1080 gennao — fanauʻi
Kapau ʻe ʻikai fanauʻi ʻae tangata ʻi he vai pea mo e Laumālie → ʻe ʻikai ʻaupito faʻa hū ia ki he puleʻanga ʻoe ʻOtua.
7.Kaletia 3:27Modern Bible↗Share↗He ko kimoutolu kotoa pē kuo papitaiso kia Kalaisi, kuo mou ʻai ʻa Kalaisi.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G907 baptizo — Papitaiso
He ko kimoutolu kotoa pē kuo papitaiso kia Kalaisi → kuo mou ʻai ʻa Kalaisi.
8.Taitusi 3:4Modern Bible↗Share↗Kae hili hono fakahā mai ʻae angalelei mo e ʻaloʻofa ʻae ʻOtua, ko hotau Fakamoʻui, ki he tangata (5) Naʻe ʻikai ʻi he ngaahi ngaue ʻoe māʻoniʻoni naʻa tau fai, kae fakatatau mo ʻene ʻofa mataʻataʻatā pe, kuo ne fakamoʻui ʻakitautolu, ʻi he fufulu ʻoe fakatupu foʻou, mo e fakafoʻou ʻe he Laumālie Māʻoniʻoni;
NA'E HĀ MAI 'A E 'ANGA'OFA MO E 'OFA 'A E 'OTUA KO HOTAU FAKAMO'UI → 'IKAI 'I HE NGAUE MĀ'ONI'ONI → 'O FAKATATAU KI HE'ENE 'ALOFA NA'A NE FAKAMO'UI KITAUTOLU, 'I HE FUFULU 'O E FAKAFO'OU.
9.ʻEfesō 2:8Modern Bible↗Share↗He ʻoku mou moʻui ʻi he ʻofa pe ʻi he tui; pea ʻoku ʻikai meiate kimoutolu ia: ka ko e foaki ʻae ʻOtua: (9) ʻOku ʻikai ʻi he ngaahi ngāue, telia naʻa polepole ai ha tangata. (10) He ko ʻene ngāue ʻakitautolu, kuo fakatupu ʻia Kalaisi Sisu ki he ngaahi ngāue lelei, ʻaia kuo tomuʻa tuʻutuʻuni ʻe he ʻOtua ke ʻaʻeva ai ʻakitautolu.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G5485 charis — ʻaloʻofa
'I HE 'OFA KUO FAKAMO'UI AI KIMOUTOLU 'I HE TUI = KO E ME'A'OFA 'A E 'OTUA → KA 'IKAI MEI HE NGAUE, TELIA NA'A POLEPOLE HA TAHA → KO KITAUTOLU KO 'ENE NGAOHI, KUO FAKATUPU 'IA KALAISI SISU KI HE NGAUE LELEI.
(Ko ‘eku ngaahi fakakaukau fakafo‘ituitui — puke fakataha ‘a e mo‘oni ni ‘e ua, pea ‘oku ‘ikai ha fekuki ‘i honau vaha‘a. Ko e ‘aloofa ‘a e me‘a‘ofa; ko e tui ‘oku ne ma‘u ia; pea ko e papitaiso ‘oku ‘ikai ko ha ngaue ‘oku ma‘u ai ha me‘a, ‘o hangē pē na‘e ‘ikai ke ma‘u ‘e Naamani hono fakamo‘ui ‘aki ‘ene ‘alu hifo ‘i he vaitafe, pe ko kinautolu na‘e mate na‘e ‘ikai ke ma‘u ‘enau mo‘ui ‘aki ‘enau sio ki he gata palasa. Na‘e tokonaki ‘e he ‘Otua ‘a e me‘a kotoa; ko e tangata pē ‘oku talangofua mo ma‘u. Ko e tangata ‘oku hoko hake mei he vai ‘oku ‘ikai ha me‘a ke ne polepole ai — na‘e tanu ia, pea na‘e fokotu‘u hake ia ‘e he ‘Otua. Na‘e lea‘aki ‘i ‘olunga ‘o kau ki he 1 Pita 3:21, pea ‘oku mo‘oni foki mo ‘i heni: ‘oku ‘ikai ko e vai, pea ‘oku ‘ikai ko e ngaahi ngaue ‘a hotau nima tonu. Ko e ‘aloofa ia, ‘oku ma‘u ‘i he talangofua ‘o e tui. Pea ‘oku fakahā ‘e he veesi hoko atu pē ‘a e ‘uhinga ‘o e ngaahi ngaue: ‘oku ‘ikai ko e tefito‘i tu‘unga ‘o e fakamo‘ui, ka ko hono fua — ko kitautolu ko e ngaue fakaefo‘ituitui ‘a e ‘Otua, kuo ngaohi fo‘ou ‘ia Kalaisi Sisu koe‘uhi ke tau ‘a‘eva ‘i he ngaahi ngaue lelei kuo ne teuteu ki mu‘a ma‘atautolu. ‘Oku ‘ikai ha taha ‘oku talangofua ki he fekau kuo ne ma‘u ‘aki ‘a e me‘a‘ofa, pea ‘oku ‘ikai ha taha ‘oku ne ui ia ko ha ma‘u ‘aki kuo ne mahino‘i ‘a e fekau.)
10.1 Timote 1:13Modern Bible↗Share↗A au naʻaku lauʻikoviʻi ia ʻi muʻa, mo fakatangaʻi, mo fai kovi: ka naʻaku maʻu ʻae ʻaloʻofa, he naʻaku taʻetui ko e fai ʻi he taʻeʻilo.
KO HA TANGATA KAPE + KO HA TOKOTAHA FAKATANGA + FAKAMAMAHI → KA NAʻE MAʻU ʻE AU ʻA E ʻALOʻOFA.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafo'ituitui — fakatokanga'i ai KO HAI na'e fakamolemole'i honau ngaahi angahala 'i he talangofua ko 'eni. Na'e fakatanga'i 'e Saula 'o Tasusi 'a e hala 'o Kalaisi 'o a'u ki he mate. Na'a ne puke 'a e kau tangata mo e kau fefine 'o toho kinautolu ki he pilisone, ko ha tokotaha lea kovi mo ha fakatanga'i kakai 'o e 'Otua. Na'e fetaulaki 'a e 'Eiki tonu mo ia 'i he hala, ne ne taa'i ia ke tō ki lalo, pea lea kiate ia mei he langi. Ka NEONGO ia, 'i he 'aho tolu ki mui, na'e fekau'i 'a 'Ananaiasi ke ne pehē: tu'u hake, pea papitaiso, pea fufulu 'o mole ho ngaahi angahala, 'i ho'o ui ki he huafa 'o e 'Eiki. Kapau na'e 'ikai fufulu 'o mole 'a e ngaahi angahala 'a Saula 'e he maama 'i he hala ki Tamasiko, ka na'e fufulu 'o mole ia 'e he vai 'o e talangofua, 'oku 'ikai ke totonu ke fakakaukau ha taha 'e taha 'oku 'i ai ha founga faingofua ange ke to'o ai 'a hono ngaahi angahala 'iate ia 'i he founga na'e foaki 'e he 'Otua ki he tokotaha angahala lahi taha.)
7. MAʻU ʻAE MEʻAʻOFA ʻOE LAUMĀLIE MĀʻONIʻONI
1.Kau ʻAposetolo 19:5Modern Bible↗Share↗Pea ʻi he nau fanongo eni naʻa nau papitaiso ʻi he huafa ʻoe ʻEiki ko Sisu. (6) Pea kuo hilifaki ʻae nima ʻo Paula kiate kinautolu, pea hoko kiate kinautolu ʻae Laumālie Māʻoniʻoni; pea naʻa nau leaʻaki ʻae lea kehekehe, mo nau kikite.
PAPITAISO ʻI HE HUAFA ʻO E ʻEIKI KO SĪSŪ → NAʻE HAʻU HIFO ʻA E LAUMĀLIE MĀʻONIʻONI KIATE KINAUTOLU.
2.Loma 8:9Modern Bible↗Share↗Ka ʻoku ʻikai ʻi he kakano ʻakimoutolu, ka ʻi he Laumālie, ʻo kapau ʻoku nofoʻia ʻakimoutolu ʻe he Laumālie ʻoe ʻOtua. Pea ko eni, kapau ʻoku ʻikai maʻu ʻe ha tangata ʻae Laumālie ʻo Kalaisi, ʻoku ʻikai ʻaʻana ia.
3.Kau ʻAposetolo 2:39Modern Bible↗Share↗He ko e talaʻofa eni kiate kimoutolu, mo hoʻomou fānau, pea mo kinautolu kotoa pē ʻoku mamaʻo, ʻaia kotoa pē ʻe ui ʻe he ʻEiki ko hotau ʻOtua.”
KO E TALAʻOFA KIATE KIMOUTOLU + KI HOʻOMOU FĀNAU + KI AKINAUTOLU KOTOA PĒ ʻOKU TUʻA MAMAʻO.
4.ʻEfesō 1:13Modern Bible↗Share↗Mo kimoutolu foki, ʻi he hili hoʻomou fanongo ki he folofola ʻoe moʻoni, ko e ongoongolelei ʻo homou fakamoʻui: ʻaia foki ʻi hoʻomou tui, naʻe fakaʻilonga ʻaki ʻakimoutolu ʻae Laumālie Māʻoniʻoni ʻoe talaʻofa (14) ʻAia ko e fakamoʻoni ia ʻo hotau tofiʻa, kaeʻoua ke huhuʻi ʻae tofiʻa kuo fakatau, ke fakaongolelei ai ʻene angalelei.
NAA'IA MOU FAKAMAA'I 'AKI 'A E LAUMĀLIE MĀ'ONI'ONI KO IA 'O E TALA'OFA → 'AIA KO E ME'A NGOFUA 'O HOTAU TOFI'A.
5.2 Kolinitō 1:22Modern Bible↗Share↗ʻAia kuo ne fakaʻilonga foki ʻakitautolu, ʻo ne foaki mai ʻae fakamoʻoni, ko e Laumālie ʻi hotau loto.
ʻAia kuo ne fakaʻilonga foki ʻakitautolu + ʻo ne foaki mai ʻae fakamoʻoni, ko e Laumālie ʻi hotau loto.
6.ʻEfesō 4:30Modern Bible↗Share↗Pea ʻoua naʻa fakamamahi ki he Laumālie Māʻoniʻoni ʻoe ʻOtua, ʻaia kuo silaʻi ʻaki ʻakimoutolu ki he ʻaho ʻoe huhuʻi.
Pea ʻoua naʻa fakamamahi ki he Laumālie Māʻoniʻoni ʻoe ʻOtua → ʻaia kuo silaʻi ʻaki ʻakimoutolu ki he ʻaho ʻoe huhuʻi.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoku ʻikai ko e Laumālie Māʻoniʻoni ha totongi ki he niʻihi siʻi kuo fili. Ko ia ko e FAKAMAAʻI ʻo e Tuʻi kiate kinautolu ʻoku ʻoʻona, pea ko e TOTONGI MUʻA — ko e konga ʻuluaki ʻo e tofiʻa kuo totongi ʻo fakaʻosi ki muʻa — koeʻuhi ke fakamoʻoni ʻoku ke ʻoʻona kiate ia ʻo aʻu ki he ʻaho ʻo e huhuʻi. Ko ia ʻoku tuʻu mahino pē ʻa e fehuʻi, pea kuo pau ke fai: kuo ke maʻu ʻa e Laumālie Māʻoniʻoni? He ʻoku pehē mahino ʻe he folofola: ʻilonga ha taha ʻoku ʻikai ʻiate ia ʻa e Laumālie ʻo Kalaisi, ʻoku ʻikai ʻoʻona ia kiate ia. Ko e tohi taʻe maʻu hano fakamaaʻi ʻoku ʻikai ko e tohi ʻo e Tuʻi. Ko e tokotaha taʻe maʻu ʻa e Laumālie ʻoku teʻeki ai ke ʻoʻona ia kia Kalaisi. Kumi kiate ia kae ʻoua ke ke maʻu ia.)
8. HOKOHOKO ATU MAʻU PĒ — AKONAKI ʻA E KAU ʻAPOSITOLO, FEFAKATAHAʻI, FEHAʻI MĀ, MO E LOTU
1.Kau ʻAposetolo 2:41Modern Bible↗Share↗¶ Pea ko kinautolu naʻe maʻu fiefia ʻene lea, naʻa nau papitaiso: pea ʻi he ʻaho pe ko ia naʻe ului ʻae kakai ʻe toko tolu afe nai. (42) Pea naʻa nau tuʻumaʻu ʻi he akonaki ʻae kau ʻaposetolo, mo e feʻofoʻofani, mo e tofi ʻoe mā, mo e fehūfekina.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G4342 proskartereo — Fai ma‘u‘ata‘atā
KO KINAUTOLU NAE TALI FIEFIA E'ENE FOLOFOLA NAE PAPITAISO → NAU KEI TUTU'U MA'U PE 'I HE AKONAKI 'A E KAU 'APOSITOLO + FEFAKATAHA'ANGA + FESIFIA'I MA + LOTU.
2.Kau ʻAposetolo 2:46Modern Bible↗Share↗Pea naʻa nau ʻalu loto taha ki he falelotu lahi ʻi he ʻaho kotoa pē, mo nau tofitofi mā ʻi he ngaahi fale, pea kai ʻenau meʻakai ʻi he fiefia mo e loto taʻekākā (47) ʻO fakamālō ki he ʻOtua, pea ʻofeina ʻe he kakai kotoa pē. Pea naʻe fakaului ʻe he ʻEiki kiate kinautolu ʻi he ʻaho kotoa pē ʻakinautolu kuo fakamoʻui.
HOKO ATU ‘I HE ‘AHO KOTOA PĒ ‘I HE LOTO-TAHA → NA‘E FAKALAHI ‘E HE ‘EIKI KI HE SIASI ‘I HE ‘AHO KOTOA PĒ ‘AKINAUTOLU ‘A IA NA‘E FAKAMO‘UI.
3.1 Kolinitō 11:23Modern Bible↗Share↗He kuo u maʻu mei he ʻEiki ʻaia naʻaku ʻatu foki kiate kimoutolu, koeʻuhi naʻe toʻo ʻae mā ʻe he ʻEiki ko Sisu ʻi he pō ko ia naʻe lavakiʻi ai ia: (24) Pea hili ʻene ʻatu ʻae fakafetaʻi, ne ne pakipakiʻi ia, ʻo ne pehē, “Toʻo, ʻo kai: ko hoku sino eni, ʻaia kuo momo koeʻuhi ko kimoutolu: fai eni ko e fakamanatu kiate au.” (25) Pea pehē foki ʻene toʻo ʻae ipu, hili ʻene kai ʻae ʻohomohe, ʻo ne pehē, “Ko e ipu eni ʻoe fuakava foʻou ʻi hoku toto: mou fai eni, ko e fakamanatu kiate au, ʻi hoʻomou faʻa inu ia.” (26) He ʻoka mou ka kai ʻae mā ni, mo inu ʻi he ipu ni, ʻoku mou fakahā ai ʻae pekia ʻae ʻEiki kaeʻoua ke haʻu ia.
KUO U MAʻU MEIA HE ʻEIKI + KO HOKU SINO ENI, ʻOKU MAUMAUʻI KOEʻUHI KO KIMOUTOLU → MOU FAI ENI KO E FAKAMANATU KIATE AU → ʻOKU MOU FAKAHĀ ʻAE PEKIA ʻAE ʻEIKI KAEʻOUA KE NE HAʻU.
4.Sione 6:54Modern Bible↗Share↗Ko ia ʻoku ne kai hoku sino, mo inu hoku toto, ʻoku ʻiate ia ʻae moʻui taʻengata; pea te u fokotuʻu ia ʻi he ʻaho fakamui.
Ko ia ʻoku ne kai hoku sino, mo inu hoku toto, ʻoku ʻiate ia ʻae moʻui taʻengata → pea te u fokotuʻu ia ʻi he ʻaho fakamui.
5.1 Sione 1:9Modern Bible↗Share↗Kapau te tau vete ʻetau ngaahi angahala, ʻoku moʻoni mo angatonu ia ke fakamolemolea ʻetau ngaahi angahala, mo fakamaʻa ʻakitautolu mei he taʻemāʻoniʻoni kotoa pē.
Kapau te tau vete ʻetau ngaahi angahala → ʻoku moʻoni mo angatonu ia ke fakamolemolea ʻetau ngaahi angahala, mo fakamaʻa ʻakitautolu mei he taʻemāʻoniʻoni kotoa pē.
6.Hepelū 3:13Modern Bible↗Share↗Ka ke feakonakiʻaki ʻakimoutolu ʻi he ʻaho kotoa pē, ʻoku lolotonga hono ui, “Ko e ʻaho ni;” telia naʻa mataila hamou tokotaha ʻi he fakakākaaʻi ʻe he angahala.
FAKATOKANGA'I 'A E TAHA KI HE TAHA 'I HE 'AHO KOTOA PĒ → NE'INE'I FAKAFEFEKA 'A HA TAHA 'IATE KIMOUTOLU 'I HE KAKANO KĀKĀ 'O E ANGAHALA.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoituitui — vakai ki hono liliu tuʻo lahi ʻa e lea ʻa e ʻAHO. Naʻa nau hoko atu ʻi he ʻaho kotoa. Naʻa nau maumau mā mei he fale ki he fale. Naʻa nau fakalototoʻaʻi kinautolu ki mui ʻi he ʻaho kotoa. Ko e founga lotu ʻeni ʻoku ʻikai ko ha houa ʻe taha ʻi he Sāpate, mo ha houa ʻe taha ʻi he loto uike — ko ha nofoʻanga ʻoku fakamafanaʻi tuʻo ua, kae toe ʻo e moʻui ʻa e tangata pē ia ʻoʻona. Naʻe moʻui ʻaki ʻe he siasi ʻuluaki eni ʻi he ʻaho kotoa, fakataha, pea naʻe fakahoko ai ʻe he ʻEiki ki honau ʻapiako ʻi he ʻaho kotoa ʻa kinautolu naʻe fakamoʻuiʻi. Ko ha tui ʻoku tuku kae toki fai ki he fakataha hoko ko e tui ia ʻoku fefeka hake ʻi he kākā ʻo e angahala. ʻOku ʻikai ko ha ʻaʻahi ʻoku ne kole. Ko e moʻui ʻoku ne kole.)
9. NOFO MAʻU ʻIA KALAISI — HOKOHOKO ATU ʻI HE TUI
1.Sione 15:4Modern Bible↗Share↗Nofo ʻiate au, mo au ʻiate kimoutolu. Hangē ʻoku ʻikai faʻa fua ʻae vaʻa ʻiate ia pē, ʻo kapau ʻe ʻikai nofo ʻi he vaine; pea ʻe pehē foki ʻakimoutolu, ʻo kapau ʻe ʻikai te mou nofo ʻiate au. (5) “Ko au ko e vaine, ko e ngaahi vaʻa ʻakimoutolu: ko ia ʻoku nofo ʻiate au, mo au ʻiate ia, ko ia ia ʻe fua lahi: ka māvae mo au, ʻe ʻikai te mou faʻa fai ha meʻa.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3306 meno — nofo
KAPAU TE MOU 'IKAI NOFO 'IATE AU → 'O KA 'IKAI KIATE AU 'E 'IKAI TE MOU LAVA HA ME'A.
2.Kolose 1:23Modern Bible↗Share↗ʻO kapau te mou tuʻumaʻu ʻi he tui ʻo aka mo tuʻu fakamakatuʻu, pea ʻikai hiki mei he ʻamanaki lelei ʻoe ongoongolelei, ʻaia naʻa mou fanongo, pea naʻe malangaʻaki ki he kakai kotoa pē ʻi lalo langi; ʻaia kuo fakanofo au ko Paula ko e faifekau ʻo ia;
ʻO kapau te mou tuʻumaʻu ʻi he tui ʻo aka mo tuʻu fakamakatuʻu → pea ʻikai hiki mei he ʻamanaki lelei ʻoe ongoongolelei.
3.2 Sione 1:9Modern Bible↗Share↗Ko ia ia ʻoku fai hala, pea ʻikai nofomaʻu ʻi he akonaki ʻa Kalaisi, ʻoku ʻikai maʻu ʻe ia ʻae ʻOtua. Ko ia ia ʻoku nofo ʻi he akonaki ʻa Kalaisi, ʻoku maʻu ʻe ia fakatouʻosi ʻae Tamai pea mo e ʻAlo.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G3306 meno — nofo
Ko ia ia ʻoku nofo ʻi he akonaki ʻa Kalaisi → ʻoku maʻu ʻe ia fakatouʻosi ʻae Tamai pea mo e ʻAlo.
4.Loma 11:22Modern Bible↗Share↗Ko ia vakai ki he angalelei mo e houhau ʻoe ʻOtua: ko e houhau kiate kinautolu naʻe hinga; ka ko e angalelei kiate koe, ʻo kapau te ke tuʻumaʻu ʻi he angalelei: ka ʻikai, pea ʻe motuhi ai foki mo koe.
VAKAI KI HE ANGALELEI MO E FAKAMAMAFA ʻO E ʻOTUA → KAPAU TE KE HOKO ATU ʻI HEʻENE ANGALELEI → KAE ʻIKAI KO KOE FOKI TE KE TUʻUSI.
5.Fakahā 3:15Modern Bible↗Share↗“ʻOku ou ʻiloʻi hoʻo ngaahi ngāue, ʻoku ʻikai te ke momoko pe vela: ʻamusiaange ʻeau ʻoku ke momoko pe vela. (16) Ko ia koeʻuhi ʻoku ke māmāfana pe, ʻo ʻikai momoko pe vela, teu puʻaki koe mei hoku ngutu.
TA'E MOMOKO PEA TA'E VELA → KOE'UHI KO HO'O MAHAFU → TE U LUAKI KOE MEI HOKU FOFONGA.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — fakatokangaʻi ʻa e meʻa ʻoku fai ʻe he ʻEiki ki he mafana konā. ʻIkai ko e momoko pē, ka ko e mafana konā foki — ko ia ʻoku ne maʻu pē ʻa e lotu lahi ke fiemālie ai, ka ʻikai lahi ke moʻui ai — ko ia ia te ne feaʻanaki mei hono fofonga. Ko hono nofo maʻu kiate Ia ʻoku ʻikai ko hono puke ʻaki ha filo, mafana ʻi he Sāpate ka momoko ʻi he uike kotoa. Ko hono ʻulo ia. ʻOku lelei ange ke vevela, ʻoku ne pehē, pe ʻoku lelei ange ke momoko, ʻi he meʻa vaeua ko ia ʻoku fakalielia ai ia. Ke ke nofo pē ʻiate Ia, pea tuku ke ne fakatolonga hoʻo ulo ʻo aʻu ki he ngataʻanga.)
10. KĀTAKI ʻO AʻU KI HE NGATAʻANGA
1.Mātiu 24:13Modern Bible↗Share↗Ka ko ia ʻe faʻa kātaki ʻo aʻu ki he ngataʻanga, ko ia ia ʻe moʻui.
LEA MĀHINO FAKAKALESI⚑ G5278 hupomeno — Kātaki
Ka ko ia ʻe faʻa kātaki ʻo aʻu ki he ngataʻanga → ko ia ia ʻe moʻui.
2.Fakahā 2:10Modern Bible↗Share↗ʻOua naʻa ke manavahē ki ha meʻa ʻi he ngaahi meʻa ko ia te ke mamahi ai: vakai, ʻe lī ʻe he tēvolo ʻa homou niʻihi ki he fale fakapōpula, ko homou ʻahiʻahiʻi, pea te mou moʻua ʻi he mamahi ʻi he ʻaho ʻe hongofulu―ka ke fai angatonu pe ʻo aʻu ki he mate, pea te u foaki kiate koe ʻae pale ʻoe moʻui.
ʻOUA ʻE MANAVAHĒ KI HA MEʻA TE KE MAMAHI AI → KE KE FALALA MOʻONI ʻO AʻU KI HE MATE → TE U FOAKI KIATE KOE HA KALAUNI ʻO E MOʻUI.
3.1 Kolinitō 11:28Modern Bible↗Share↗Ka ʻoku lelei ke ʻahiʻahi ia ʻe he tangata, pea ke pehē pe ʻene kai ʻi he mā, mo inu ʻi he ipu.
Ka ʻoku lelei ke ʻahiʻahi ia ʻe he tangata → pea ke pehē pe ʻene kai ʻi he mā, mo inu ʻi he ipu.
4.Lea Fakatātā 24:16Modern Bible↗Share↗He ka hinga ʻae tangata angatonu ke liunga fitu, ʻoku ne toetuʻu hake: ka ʻe tō ʻae angahala ki he kovi.
KO E TANGATA MĂ'ONI'ONI, 'OKU TŌ IA 'O LIU FITU, KA 'OKU TOE TU'U HAKE PE.
5.1 Sione 2:1Modern Bible↗Share↗ʻA ʻeku fānau ʻofeina, ʻoku ou tohi ʻae ngaahi meʻa ni kiate kimoutolu, ke ʻoua naʻa mou angahala. Pea kapau ʻe angahala ha taha, ʻoku ai hotau fakalelei ki he Tamai, ko Sisu Kalaisi ko e māʻoniʻoni
Pea kapau ʻe angahala ha taha → ʻoku ai hotau fakalelei ki he Tamai, ko Sisu Kalaisi ko e māʻoniʻoni.
6.Hepelū 7:25Modern Bible↗Share↗Ko ia foki ʻoku ne faʻa fai ai ke fakamoʻui haohaoa ʻakinautolu ʻoku haʻu ki he ʻOtua ʻiate ia, ko e meʻa ʻi heʻene moʻui maʻuaipē ke hūfakiʻi ʻakinautolu.
KUO NE MĀLOHIA KE FAKAMOʻUI ʻAUPITO ʻAKINAUTOLU → HE ʻOKU NE MOʻUI MAʻU AI PE KE FAI HALAIA MAʻANAUTOLU.
7.Saame 103:12Modern Bible↗Share↗ʻOku hangē ko hono vā mamaʻo ʻoe potu hahake mei he potu lulunga, ʻoku pehē hono mamaʻo ʻo ʻene ʻave ʻetau ngaahi angahala ʻiate kitautolu.
ʻOku hangē ko hono vā mamaʻo ʻoe potu hahake mei he potu lulunga → ʻoku pehē hono mamaʻo ʻo ʻene ʻave ʻetau ngaahi angahala ʻiate kitautolu.
8.Hepelū 8:12Modern Bible↗Share↗He te u ʻaloʻofa ki heʻenau taʻemāʻoniʻoni, pea ko ʻenau ngaahi angahala mo ʻenau hia, ʻe ʻikai te u kei manatuʻi.”
pea ko ʻenau ngaahi angahala mo ʻenau hia, ʻe ʻikai te u kei manatuʻi.
9.Sione 10:27Modern Bible↗Share↗ʻOku fanongo ʻeku fanga sipi ki hoku leʻo, ʻo hangē ko ʻeku tala kiate kimoutolu: pea ʻoku ou ʻiloa ʻakinautolu, pea ʻoku nau muimui ʻiate au: (28) Pea ʻoku ou foaki kiate kinautolu ʻae moʻui taʻengata; pea ʻe ʻikai ʻaupito te nau ʻauha, pe ʻe ʻikai ha taha te ne hamusi ʻakinautolu mei hoku nima. (29) Ko ʻeku Tamai, ʻaia naʻa ne foaki mai kiate au, ʻoku lahi taha pe ia; pea ʻoku ʻikai ha tokotaha ʻoku faʻa hamusi mei he nima ʻo ʻeku Tamai.
ʻOKU FANONGO ʻEKU FANGA SIPI KI HOKU LEʻO + ʻOKU NAU MULI ʻIATE AU → PEA ʻE ʻIKAI FAʻA TOʻO KINAUTOLU ʻE HA TAHA MEI HOKU NIMA.
10.ʻIsikieli 18:24Modern Bible↗Share↗Ka ʻi he liliu ʻae māʻoniʻoni mei heʻene māʻoniʻoni mo ne fai angahala, pea ne fai ʻo tatau mo e fakalielia kotoa pē ʻaia ʻoku fai ʻe he tangata angahala, ʻe moʻui ia? Ko ʻene māʻoniʻoni kotoa pē ʻaia kuo ne fai, ʻe ʻikai ha lau ki ai: ʻi he fai kovi kuo ne fai, mo e angahala, kuo ne angahala ai, ʻe mate pe ia ʻi ai.
Ka ʻi he liliu ʻae māʻoniʻoni mei heʻene māʻoniʻoni mo ne fai angahala → mo e angahala, kuo ne angahala ai, ʻe mate pe ia ʻi ai.
11.Lea Fakatātā 26:11Modern Bible↗Share↗Hangē ko e tafoki mai ʻae kulī ki heʻene lua, ʻoku pehē ʻae toe fai ʻe he vale ʻa ʻene vale.
Hangē ko e tafoki mai ʻae kulī ki heʻene lua → ʻoku pehē ʻae toe fai ʻe he vale ʻa ʻene vale.
12.2 Pita 2:20Modern Bible↗Share↗He kapau ko eni, kuo hili ʻenau hao mei he ngaahi ʻuli ʻo māmani ʻi he ʻiloʻi ʻae ʻEiki mo e Fakamoʻui ko Sisu Kalaisi, ʻe toe fihituʻu ai, mo ikuna ʻakinautolu, pea ʻe kovi lahi ʻae ngataʻanga kiate kinautolu ʻi he kamataʻanga. (21) He ko e meʻa ʻe lelei kiate kinautolu ʻoka ne ʻikai te nau ʻilo ʻae hala ʻoe māʻoniʻoni, ka ʻi heʻenau ʻilo ia, pea toe tafoki mei he fekau māʻoniʻoni naʻe tuku kiate kinautolu. (22) Ka kuo hoko kiate kinautolu ʻo hangē ko e fakatātā moʻoni, “Kuo toe foki ʻae kulī ki heʻene lua ʻaʻana;” mo e “Sinamanu naʻe kaukau ki heʻene fetafokifokiaki ʻi he pelepela.”
TOE FIHIA AI, PEA IKUNA‘I → KO HONO NGATA‘ANGA ‘OKU KOVI AGE KIATE KINAUTOLU ‘I HONO KAMATA‘ANGA → KUO LIU MAI ‘A E KULI KI HE‘ENE LUA + KO E PUAKA FEFINE NA‘E FUFULU KUO TOE FOKI KI HE‘ENE PELEPELE ‘I HE PELA.
13.Mātiu 7:22Modern Bible↗Share↗ʻE pehē kiate au ʻe he tokolahi ʻi he ʻaho ko ia, ‘ʻEiki, ʻEiki, ʻikai naʻa mau akonaki ʻi ho huafa? Pea ʻi ho huafa naʻa mau kapusi kituʻa ʻae kau tēvolo? Pea ʻi ho huafa naʻa mau fai ʻae ngaahi meʻa mana lahi?’ (23) Pea te u toki fakahā kiate kinautolu, ‘Naʻe ʻikai ʻaupito te u ʻiloa ʻakimoutolu: ʻalu ʻiate au ʻakimoutolu ʻoku fai kovi.’
ʻEiki, ʻEiki, ʻikai naʻa mau akonaki ʻi ho huafa? → Naʻe ʻikai ʻaupito te u ʻiloa ʻakimoutolu: ʻalu ʻiate au ʻakimoutolu ʻoku fai kovi.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻe faʻa ala ha tama iiki ʻia Kalaisi ki he afi tuʻo taha ʻo kapau kuo ʻosi lea ʻa e Tamai ʻo faka'ikai'i ia. Ko e humu ia ʻo e tamasiʻi ʻoku kei ako, pea ʻoku ʻilo ʻe he Tamai ia. Ko ha foha pe ʻofefine kuo tupu hake kuo pau ke ne ʻilo lelei ange. Ka ko eni ʻa e ʻaloʻofa ʻo ia: neongo ʻetau angahala, ʻoku ʻikai liʻaki kitautolu. ʻOku tau maʻu ha Fakafofonga — ko Sisu Kalaisi ko e Māʻoniʻoni — ʻa ia ʻoku moʻui maʻu pe pea ʻoku lea maʻu pe ki he Tamai koeʻuhi ko kitautolu. Ko ia ʻoku tau toe tuʻu hake. ʻOku tō ʻa e tangata māʻoniʻoni ʻo tuʻo fitu pea ne toe tuʻu hake. ʻOku tau siviʻi kitautolu, fakahā ʻa e meʻa kuo tau fai, tafoki mei ai, pea toe hū ki he ngāue ʻa ʻetau Tamai, ʻo tuku ki mui ʻa e kuohili — koeʻuhi kuo ʻosi hiki ʻe he ʻOtua ʻetau ngaahi angahala ʻo hangē ko e mamaʻo ʻo e hahake mei he hihifo, pea ʻe ʻikai te ne toe manatuʻi ia. Ka ʻoua naʻa ke fakaʻaongaʻi ʻa e ʻaloʻofa ni ko ha meʻa ke fakatatau ʻaki. ʻOku fakahā ʻe Isikeli ʻa e potu ʻe taha: ko e tangata māʻoniʻoni ʻo ne tafoki mei heʻene māʻoniʻoni pea ne pekia ʻi heʻene angahala, ʻe ʻikai fakamoʻui ia ʻi he māʻoniʻoni naʻa ne maʻu ʻi muʻa. ʻOku fakahā ʻe Pita ʻa e meʻa tatau ʻi he Fuakava Foʻou, pea ʻoku ne fakaʻaongaʻi ʻa e lea fakatātā motuʻa ke fakahā ia: ko e kulī ʻoku toe ʻalu ki heʻene puke, mo e puaka kuo fufulu ʻoku toe ʻalu ki he pelepela — ko ha taha naʻa ne hao mei he ʻuli ʻo māmani ʻi heʻene ʻilo ki he ʻEiki, pea toki toe tafoki ki ai, pea kuo kovi ange ʻene tuʻunga fakaʻosi ʻi hono kamataʻanga. Pea ʻoku pehē ʻe Sisu ki he kau ngaue kovi ʻi hono huafa, "Naʻe ʻikai ʻaupito te u ʻiloʻi kimoutolu." Ko eni, taʻofi ʻa e ongo mata ʻo e heletā ni, pea ʻoua naʻa fakaboʻo ha taha ʻo ia. ʻOku pehē ʻe he ʻEiki ʻe ʻikai lava ʻe ha taha ke toʻo hono fanga sipi mei hono nima — ʻikai ha filí, ʻikai ha mafai, ʻikai ha tangata. ʻOku moʻoni ʻa e malu ko ia, pea ko hono puke ʻoʻona ia ʻoku puke ki ai, ʻikai ko ʻetautolu. Ka vakai ki he founga ʻoku ne fakamatalaʻi ʻaki ʻa e fanga sipi ko ia: ʻoku nau fanongo ki hono leʻo, pea nau muimui kiate ia. ʻOku ʻikai fakahā ʻe he lea ha sipi ʻoku toʻo mei hono nima; ʻoku fakahā ʻene toe fetongi ʻo hoko ko e fufulu ʻo tafoki mo ʻalu ki he pelepela, ʻi hono loto ʻoʻona. ʻOku puke ʻe he Tohitapu ʻa e ongo meʻa ni fakatouʻosi — ko e nima ʻe ʻikai lava ʻo fakaava, mo e fakatokanga ke ʻoua naʻa tafoki mei ai — pea ʻoku ʻikai ne fakafefeka ia ke hoko ko e fōmula faingofua ʻe taha, ko ia ʻe ʻikai te tau fai ia. ʻOua naʻa loto-mafasia ʻi hoʻo tō: ʻoku moʻoni ʻa e Fakafofonga, pea ʻoku ava ʻa e hala ki ʻapi. ʻOua naʻa fakakaukau ʻe lava ke ke toe tafoki taʻekavakava: ʻoku moʻoni foki ʻa e fakatokanga. Tō, kae tuʻu hake. Tuʻu hake, pea kātaki ʻo aʻu ki he ngataʻanga.)
11. TOKANGA — FANONGO KI HE KAU TALAFEKAU, PEA VAKAI HE EVANELIO KEHE
1.1 Sione 4:6Modern Bible↗Share↗ʻOku ʻoe ʻOtua ʻakimautolu: ko ia ʻoku ne ʻiloʻi ʻae ʻOtua, ʻe fanongo ia kiate kimautolu; pea ko ia ʻoku ʻikai ʻoe ʻOtua, ʻoku ʻikai fanongo ia kiate kimautolu. Ko e meʻa eni ʻoku tau ʻilo ai ʻae laumālie ʻoe moʻoni, mo e laumālie ʻoe hē.
KO IA ʻOKU NE ʻILOʻI ʻAE ʻOTUA ʻOKU NE FANONGO KIATE KIMAUTOLU → KO E MEʻA NI ʻOKU TAU ʻILO AI ʻAE LAUMĀLIE ʻOE MOʻONI + ʻAE LAUMĀLIE ʻOE HALAIA.
2.Kaletia 1:8Modern Bible↗Share↗Kapau ʻe malangaʻaki ʻekimautolu, pe ha ʻāngelo mei he langi, ha ongoongolelei kehe kiate kimoutolu, ka ʻoku ʻikai ko ia naʻa mau malangaʻaki kiate kimoutolu, ke malaʻia pe ia. (9) ʻO hangē ko ia naʻa mau tomuʻa lea ʻaki, peau toe lea ʻaki eni, Kapau ʻe malangaʻaki ʻe ha taha ha ongoongolelei kehe kiate kimoutolu, kae ʻikai ko ia kuo mou maʻu, ke malaʻia pe ia.
NEONGO KO KITAUTOLU, PE KO HA ĀNGELO MEI HEVANI, TE NE MALANGA'I HA NGAAHI ONGOONGOLELEI KEHE → TUKU KE MALA'IA IA.
(Ko e ngaahi fakakaukau totonu 'oku ou hū ki ai — fakatokanga'i lelei: kapau 'oku 'ikai fefengaaki 'a e me'a 'oku tau tui ki ai mo e me'a na'e malanga'i 'e he kau talafekau, pea ko KIMAUTOLU 'oku hala, 'ikai ko kinautolu. Na'a nau mamata kiate Ia, mo fanongo kiate Ia, pea na'e fekau'i kinautolu 'e Ia. Ko ia 'oku fanongo ki he 'Otua, 'oku ne fanongo kiate kinautolu. Ko hono fokotu'u 'o ha faiako ke ma'olunga ange 'i he kau 'apositolo, ko e fanongo ia ki he laumālie ko e fehālaaki.)
3.Siute 1:3Modern Bible↗Share↗ʻE kāinga ʻofeina, ʻi heʻeku fai fakatoʻotoʻo ʻaupito ke tohi atu kiate kimoutolu ki he fakamoʻui lahi, naʻe totonu ke u tohi kiate kimoutolu, mo enginaki ke mou fekuki fakamātoato koeʻuhi ko e tui naʻe ʻatu ʻi muʻa ki he kāinga māʻoniʻoni. (4) He ʻoku ai ʻae kau tangata kuo nau fetolofi fakapōloto, ʻakinautolu naʻe tohi ʻi muʻa ki he malaʻia ni, ko e kau tangata taʻelotu, ʻonau liliu ʻae ʻofa ʻa hotau ʻOtua ko e faianga angahala, ʻo fakafisinga ʻi he ʻEiki pe taha ko e ʻOtua ko hotau ʻEiki ko Sisu Kalaisi.
TAU'I MA'AE TUI NA'E TUKU 'O TU'O TAHA PE → NA'E HŪ FUFŪ MAI 'A HA KAKAI 'E NI'IHI 'O TA'E'ILOA.
4.2 Pita 2:1Modern Bible↗Share↗Ka naʻe ai foki ʻae kau palōfita loi ʻi he kakai, ʻo hangē ʻe ʻiate kimoutolu ʻae kau akonaki loi, ʻakinautolu ʻe ʻomi fakafufū ʻae ngaahi hē fakamalaʻia, ʻo fakafisiʻi ʻae ʻEiki naʻa ne fakatauʻakinautolu, ʻo ʻomi ai kiate kinautolu ʻae fakaʻauha fakatoʻotoʻo.
KO E KAU AKONAKI LOI TE NAU ʻOMI FAKAFUFŪ ʻAE NGAAHI HĒ FAKAMALAʻIA → ʻO FAKAFISIʻI ʻAE ʻEIKI NAʻA NE FAKATAUʻAKINAUTOLU.
5.2 Kolinitō 11:13Modern Bible↗Share↗Ka ko e kau ʻaposetolo loi ʻakinautolu, ko e kau ngāue fakakākā, ʻoku nau fakakehe ʻakinautolu ke hangē ko e kau ʻaposetolo ʻa Kalaisi. (14) Pea ʻoku ʻikai ko e meʻa fakaofo ia he naʻa mo Sētane ʻoku fakakehe foki ia ko e ʻāngelo ʻoe maama.
KAU AKOSITOLO LOI, KAU NGAAHI KAKAI KAKAA → KO SETANA TA'EFIO 'OKU NE LILIU 'IA IA KI HA 'AISETI MAAMA.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻi he kuonga ʻo e kau ʻaposetolo tonu, naʻe fakalilifu ange ai ha kau tangata ʻo natula fakapikopiko ʻo fakapikoi ai ʻa e akonaki. Kae vakai ʻe fēfē hono lahi ange ʻi hotau kuonga ni, ʻi he lahi ʻo e me'a ʻoku akoʻi ʻoku foʻou, ʻoku ʻikai hano aka mei he folofola motuʻa, pea ʻoku ʻikai ngaohi totonu. ʻOku ʻikai hoko ha meʻa ko e moʻoni koeʻuhi ko hono tui ʻe he kakai tokolahi, pea ʻikai foki koeʻuhi ko hono taʻu motuʻa ʻi he ngutu ʻo e kau tangata. ʻOku moʻoni pē kapau ʻoku fehoanaki mo e meʻa naʻe fakahoko mai ʻe he kau talafekau.)
2 Timote 4:3Modern Bible↗Share↗Koeʻuhi ʻe hoko ʻae kuonga ʻe ʻikai te nau faʻa kātaki ai ʻae akonaki totonu; ka ʻi he ʻiate kinautolu ʻae telinga veli, te nau fakatokolahi maʻanautolu ʻae kau akonaki ʻo tatau mo ʻenau holi. (4) Pea te nau fakatafoki honau telinga mei he moʻoni, pea tuli tāupau ki he meʻa loi.
KO E TE'EKI TE NAU KĀTAKI 'A E AKONAKI MO'ONI → 'E FAKATAHATAHA'I 'E KINAUTOLU KIATE KINAUTOLU 'A E KAU FAIAKO 'O FAKATATAU KI HONAU NGAAHI HOLI PĒ, HE 'OKU MISI HONAU TELINGA.
1 Timote 4:1Modern Bible↗Share↗Ka ʻoku lea fakapatonu mai ʻae Laumālie, ʻe hē ʻae niʻihi mei he tui ʻi he ngaahi kuonga fakamui, ʻo tokanga ki he ngaahi laumālie fakahala, mo e ngaahi akonaki ʻoe kau tēvolo;
ʻe hē ʻae niʻihi mei he tui ʻi he ngaahi kuonga fakamui → ʻo tokanga ki he ngaahi laumālie fakahala, mo e ngaahi akonaki ʻoe kau tēvolo.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — pea ko e houa tofu pē eni: ko e kakai ʻoku ʻikai te nau kātakiʻi ʻae akonaki moʻoni, kae fokotuʻu maʻanautolu ʻae kau faiakonga ʻi he tokolahi — ʻio, ʻo fakatatau ki he lahi ʻoku nau fiemaʻu ke fakafiemālieʻi honau telinga ʻoku ngaongao, ʻo tala kiate kinautolu ʻae meʻa ʻoku nau loto ki ai ke fanongo. ʻE lava ʻe ha tokotaha ke langa hono fale kotoa ʻaki ʻae kau faiakonga, ʻoku loto tatau kotoa mo ia, ka ʻoku hala kotoa. ʻOku ʻikai ke fakamoʻoniʻi ʻe he tokolahi ʻae moʻoni, ʻoku ʻikai ke ngaohi ia ke hoko ko e moʻoni ʻi he lahi ʻo kinautolu ʻoku tui ki ai, pea ʻoku ʻikai fakapikoʻi ia ke fakafiemālieʻi ʻae telinga. Ko ho tafoki mei he moʻoni, ʻoku ke tafoki — ʻoku pehē ʻe he folofola — ki he ngaahi talatupuʻa.)
6.2 Timote 2:15Modern Bible↗Share↗Ke ke feinga ke fakahā koe ʻoku ke lelei ki he ʻOtua, ko e tangata ngaue ʻoku ʻikai ke mā, kae vahevahe totonu atu ʻae folofola ʻoe moʻoni.
Ke ke feinga ke fakahā koe ʻoku ke lelei ki he ʻOtua → kae vahevahe totonu atu ʻae folofola ʻoe moʻoni.
7.Mātiu 4:4Modern Bible↗Share↗Ka naʻe lea ia, ʻo pehēange, “Kuo tohi, ‘ʻE ʻikai moʻui ʻae tangata ʻi he mā pe, ka ʻi he folofola kotoa pē ʻoku haʻu mei he ʻOtua.’”
'E 'IKAI KE MO'UI 'A HE TANGATA 'I HE MĀ TOKOTAHA → KA 'I HE LEA KOTOA PE 'OKU HA'U MEI HE FOFONGA 'O E 'OTUA.
8.Lea Fakatātā 30:5Modern Bible↗Share↗“ʻOku maʻa ʻae folofola kotoa pē ʻae ʻOtua: pea ko e ungaʻanga ia kiate kinautolu kotoa pē ʻoku falala kiate ia. (6) ʻOua naʻa ke fakalahi ki heʻene folofola telia naʻa ne valokiʻi koe, pea ʻe ʻilo ai koe ko e loi.”
KO E LEA KOTOA PĒ ʻA E ʻOTUA ʻOKU MAʻA -- ʻOUA NAʻA KE FAKALAHI KI HONO NGAAHI LEA.
(Ko e ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui pē ʻa'aku — ʻoku ʻikai ke tau tauʻatāina ke fili mo filifilimanako mei he ngaahi folofola ʻae ʻOtua, ʻo taʻofi pē ʻae ngaahi folofola faingofua kae liʻaki ʻae ngaahi folofola faingataʻa. ʻOku moʻui ʻae tangata ʻi he folofola KOTOA PĒ. Ko hono tānaki ki ai, pe toʻo mei ai, ko e ilifia ke ʻiloʻi ia ko e loi ʻi he ʻao ʻoe ʻOtua naʻa ne folofolaʻaki ia.)
12. KO E FAʻIFAʻITAKI ʻA E KAIHAʻA ʻI HE KOLOSI
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko eni ʻa e maka ʻe taha ʻoku falala ki ai ʻa e tokolahi ʻo honau fakamatala kotoa: naʻe fakamoʻui ʻa e kaihaʻa naʻe mate, ʻoku nau pehē, pea naʻe ʻikai ʻaupito ne papitaiso; ko ia ʻoku ʻikai fiemaʻu ʻa e papitaiso. Tau fakamamafa muʻa ia he taimi ni ʻi he maama ʻo e folofola, pea vakai pe ko e hā ʻa e meʻa ʻoku ne tuʻu tonu ai.)
1.Luke 23:40Modern Bible↗Share↗Ka naʻe leaange ʻa hono toko ua, ʻo ne valoki ia, ʻo pehē, “ʻIkai te ke manavahē koe ki he ʻOtua, he ʻoku ke malaʻia foki? (41) Pea ʻoku totonu kiate kitaua, he ko e totongi totonu ʻo ʻeta ngāue: ka naʻe ʻikai ha kovi ʻe fai ʻe he tangata ni.” (42) Pea pehē ʻe ia kia Sisu, “ʻEiki ke ke manatuʻi au, ʻoka ke ka hoko ki ho puleʻanga.” (43) Pea pehēange ʻe Sisu kiate ia, “ʻOku ou tala moʻoni kiate koe, Te ta ʻi Palataisi mo au he ʻaho ni.”
KOE TAU MAʻU HOTAU TOTONGI TOTONU ʻO ʻETAU NGAAHI NGAUE → ʻEIKI, KE KE MANATUʻI AU → KO ʻAHO NI TE KE ʻI HEʻAKU ʻI PALATAISE.
2.Mātiu 3:5Modern Bible↗Share↗Pea naʻe toki ʻalu kiate ia ʻa Selūsalema, mo Siutea kotoa pē, mo e potu fonua kotoa pē naʻe tuʻu ofi ki Sioatani (6) Ke papitaiso ʻiate ia ʻi Sioatani, ʻo vete ʻenau ngaahi angahala.
SELUSALEMA + KOTOA 'O SIUTEA + KOTOA 'O E FEITU'U TAKATAKAI 'I SIOATANE → NA'E PAPITAISO 'IATE IA, 'O NAU FAKAHA 'ENAU NGAAHI ANGAHALA.
3.Maʻake 1:4Modern Bible↗Share↗Naʻe papitaiso ʻe Sione ʻi he toafa, mo ne malangaʻaki ʻae papitaiso ʻoe fakatomala ki he fakamolemole ʻoe angahala. (5) Pea naʻe ʻalu atu kiate ia ʻae fonua kotoa pē ko Siutea, pea mo kinautolu ʻo Selūsalema, ʻonau papitaiso kotoa pē ʻiate ia ʻi he vaitafe ko Sioatani, ʻo vete ʻenau ngaahi angahala.
KOTOA E FONUA KO SIUTEA + KINAUTOLU MEI SEUSALEMA → NAA'NAU PAPITAISO KOTOA 'IATE IA 'I SIOATani.
4.Luke 7:29Modern Bible↗Share↗Pea ko e kakai kotoa pē naʻe fanongo kiate ia, mo e kau tānaki tukuhau, naʻa nau fakahā ʻae angatonu ʻae ʻOtua, ʻi heʻenau papitaiso ʻi he papitaiso ʻa Sione. (30) Ka ko e kau Fālesi, mo e kau akonaki ʻi he fono, naʻa nau fakataʻeʻaonga ʻae finangalo ʻoe ʻOtua kiate kinautolu, he naʻe ʻikai te nau papitaiso ʻiate ia.
KO E KAKAI KOTOA PĒ MO E KAU TĀNAKI TUKUHAU NAʻE PAPITAISO → KA NAʻE LIʻAKI ʻE HE KAU FĀLESI MO E KAU AKONAKI FONO ʻAE FAKAKAUKAU ʻAE ʻOTUA, KOEʻUHI NAʻE
5.Mātiu 21:32Modern Bible↗Share↗He naʻe haʻu ʻa Sione kiate kimoutolu ʻi he hala ʻoe māʻoniʻoni, pea naʻe ʻikai te mou tui kiate ia: ka naʻe tui kiate ia ʻae kau tānaki tukuhau mo e kau faʻa feʻauaki: pea hili hoʻomou mamata ki ai, naʻe ʻikai te mou fakatomala ai, ke mou tui kiate ia.”
ka naʻe tui kiate ia ʻae kau tānaki tukuhau mo e kau faʻa feʻauaki.
6.Sione 4:1Modern Bible↗Share↗Pea ko ia, ʻi he ʻilo ʻe he ʻEiki kuo fanongo ʻae kau Fālesi, ʻoku ului pea papitaiso ʻe Sisu ʻae kau ākonga tokolahi ʻia Sione (2) (Ka naʻe ʻikai fai papitaiso ʻe Sisu, ka ko ʻene kau ākonga,)
NA'E NGAOFIA MO PAPITAISO 'E SISU HA KAU AKONGA LAHI 'IA SIONE.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoituitui — pea ko eni ke fakafuofua ʻa e kaihaʻa ʻi he maama ko ʻeni. ʻOku ʻikai ke lea ʻa e folofola ʻi ha taimi ʻe taha ʻo pehē naʻe ʻikai papitaiso ia. Ko ha meʻa ia ʻoku fakakaukau taʻetotonu pē ʻe he kakai, pea nau langa ai ha akonaki kātoa ki honau fakakaukau pē ʻanautolu. Ka fanongo ki he meʻa ʻoku LEA ʻaki moʻoni ʻe he folofola: naʻe ʻalu atu ʻa Selusalema, mo Siutea KOTOA, mo e feituʻu kotoa ʻoku takatakai ʻi Sioatani, ʻo nau papitaiso, ʻonau fakahā ʻenau ngaahi angahala. Naʻe papitaiso ʻa e kakai anga maheni mo e kau tānaki tukuhau. Naʻe tui ʻa e kau feʻauaki. Ko e kau Fālesi mo e kau tangata poto fakalao pē naʻe fakafisi, pea naʻe ʻikai te nau papitaiso. Naʻe ʻikai ko ha Fālesi ʻa e kaihaʻa — ko e taha ia ʻo e kakai, ko ha tangata fai kovi, ko e faʻahinga tofu pē naʻa nau fakatokolahi atu ki he papitaiso fakatomala ʻa Sione. Pea ʻi he kolosi naʻa ne fai tofu pē ʻa e meʻa naʻe fakataumuʻa ki ai ʻa e papitaiso: naʻa ne fakahā ʻene angahala — ʻoku tau maʻu ʻa e meʻa ʻoku taau mo ʻetau ngaahi ngāue. Fakalahi ki ai ʻa e moʻoni ko ia naʻe papitaisoʻi ʻe he kau ākonga ʻoʻona ʻa e ʻeiki ʻa e kakai tokolahi ange ʻia Sione, ʻi he fonua kotoa ko ia, ʻi he taʻu ʻe laka hake ʻi he tolu. Ko ia ʻoku fehangahangai ʻa e moʻoni mo e taumuʻa fakatonuhia: ʻoku ʻikai ke tataki ʻe he folofola ʻa kitautolu ki ha kaihaʻa naʻe ʻikai ʻaupito papitaiso, ka ki he tokotaha naʻe meimei papitaiso moʻoni fakataha mo e toenga. Ko kinautolu kuo nau falala kiate ia kuo nau falala ki ha tangata kuo ʻosi fakamaʻa.)
7.Hepelū 9:16Modern Bible↗Share↗He ka ʻi ai ha fuakava, ʻoku totonu ke ʻi ai foki mo e mate ʻo ia ʻoku ne fakamoʻoni ʻae fuakava. (17) He ʻoku mālohi ʻae fuakava ko e hili ʻae mate: ka ʻi he kei moʻui ʻae fakamoʻoni, ʻoku ʻikai ʻaupito hano mālohi.
KO E FUAKAVA 'OKU MA'U MANA HILI 'A E PEKIA 'A E KAKAI → 'OKU 'IKAI HA MALOHI 'AUPITO LOLOTONGA 'OKU KEI MO'UI 'A E TOKOTAHA NA'E NGAOHI 'A E FUAKAVA.
(Ko e ngaahi fakakaukau ʻo hoku loto — pea fakakaukau ange, ʻo kapau na'e ʻikai ʻaupito ke papitaiso ia: kapau pē pehē, ʻoku ʻikai ko ha tuʻunga fakatatau ia moʻau. Naʻe pekia ia ki muʻa ke hoko ʻo aʻu mai ʻa e fuakava foʻou. ʻOku ʻikai ha mafai ʻo ha fakamatala tukufakaholo lolotonga ʻoku kei moʻui ʻae tokotaha naʻa ne fai ia, pea naʻe teʻeki ke pekia ʻa e ʻEIKI. Ko ia naʻe maʻu ʻae kaihaʻa ʻo hangē ko hono maʻu ʻo e kakai ʻi he kuonga muʻa, ʻi he teʻeki ai ke ava ʻa e matapā ʻo e fuakava foʻou ni. Pea naʻe fakau ia ki he kolosi, ʻi hono nima mo hono vaʻe, pea naʻe ʻikai lava ke ne hifo ke papitaiso. ʻOku fiema'u ʻe he ʻOtua ʻa e talangofua mei ha tokotaha ʻi he meʻa ʻoku ne malava ke fai. Ko e meʻa naʻe ʻIKAI LAVA ke fai ʻe ha tangata ʻoku pekia ʻoku ʻikai ko ha ngaahi tukuʻanga ia ki ha tangata mo'ui ʻoku LAVA. ʻOku ʻikai ke ke fakau koe ki ha kolosi; ʻoku ke lava ke talangofua.)
8.Mātiu 7:26Modern Bible↗Share↗“Ka ko ia ia ʻoku fanongo ki heʻeku ngaahi tala ni, pea ʻikai fai ki ai, ʻe fakatatau ia ki he tangata vale, ʻaia naʻe langa hono fale ʻi he ʻoneʻone: (27) Pea tō ʻae ʻuha, pea ʻoho mai ʻae vai, pea hoko mo e havili, ʻo tō ki he fale ko ia; pea holo ia: pea ko e meʻa lahi ʻa hono holoki.”
FANONGO PEA TA'EFAI → LANGA HONO FALE 'I 'OLUNGA 'I HE 'ONE'ONE → PEA NA'E LAHI HONO HOLOKI HIFO.
(Ko e ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui pē — ko ia ko e kātoa ʻo e fakamatala ʻoku fakatuʻunga ia ʻi ha ngaahi mahino ʻoku ʻikai ke fakahā ʻe he folofola ʻi ha taimi. ʻOku tuʻu fakafepaki ia ki he fakamoʻoni mahino ʻoku ʻomi ʻe he folofola. Ko e fale ia kuo langa ʻi he ʻoneʻone, pea ʻe lahi ʻaupito ʻa hono holomui. Ka ʻoku tuʻu ʻa e fekau ʻi he maka, pea ʻoku teʻeki ai ke ueʻi: fakatomala, pea papitaiso, ʻa kimoutolu kotoa pē.)
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakatāutaha — ka ke fanongo pe ki he meʻa ni ʻi he faʻa fakaʻapaʻapa, kae ʻikai ʻi ha fehuʻia noa pē ʻoku ke ʻosi ʻilo ʻo ia kotoa. Kuo fehuʻia ʻe he tokolahi, pea nau hē. Pea ko kimautolu ʻoku ʻomi kiate koe ʻae ngaahi lea ni, ʻoku ʻikai mau taukaveʻi ʻoku mau ʻilo kotoa. ʻOku mau kei ako, pea mau loto-lelei ke fakatonutonu ʻe he folofola pea mo kinautolu naʻe fekauʻi mai. Ka ʻoku ʻikai te mau loto-fiefia ke liliu ʻae meʻa naʻe lea mahino ai ʻae kau talafekau. Ko ia ke ke sivi ia ʻe koe tonu: kapau kuo mau hē, tuku ke fakatonutonu ʻakimautolu ʻe he folofola. Ka ke fakatokanga telia naʻa ke tākiekina ʻi hoʻo fanongo ki he ngaahi leʻo ʻoe kakai tangata ʻo lahi ange ʻi he leʻo ʻoe kau ʻaposetolo ʻoe Lami. ʻOku mau sio ki he fehuʻi pau ko ʻeni ʻi ha fakaikiiki pehē ko e fakatātā ʻe taha ʻo e founga ʻoku ke kei lava ai ke tui ki ha meʻa, neongo ʻoku hā mai ʻi he Tohi Tapu, ʻi hono fukahi, ʻoku ne teke mālohi ki he tafaʻaki kehe. Kuo pau ke mau vahevahe totonu ʻae folofola: ʻoku ʻikai lava ke mau tānaki atu ki ai, pea ʻoku ʻikai lava ke mau toʻo mei ai.)
KOLE KE MAʻU IA
ʻE ʻOtua, ke ke ʻaloʻofa mai kiate au, ko e tokotaha angahala. Kuo u fanongo ki he moʻoni, pea kuo tuʻusi hoku loto, pea ʻoku ou kole kiate koe: ko e hā te u fai? ʻOku ou tui ʻaki hoku loto kotoa ʻoku pekia ʻa Sisu Kalaisi koeʻuhi ko au pea toe tuʻu, pea ʻoku ou fakahā ʻaki hoku ngutu ko Sisu Kalaisi ko e ʻEiki. ʻOku ou fakatomala — ʻoku ou tafoki mei heʻeku angahala kiate koe ʻaki hoku loto kotoa. Te u papitaiso ki hono huafa ke fakamolemole ai ʻeku ngaahi angahala, pea tanu mo ia, ke moʻui ʻi ha moʻui foʻou. Fakafonu au ʻaki ho Laumālie Māʻoniʻoni, he ʻoku ʻikai te u kau kiate koe kapau ʻoku ʻikai ʻiate au ʻa e Laumālie ʻo Kalaisi. Tauhi au: tokoniʻi au ke u hokohoko atu ʻi he akonaki ʻae kau ʻaposetolo, ʻi he fesifesi mā, mo e ngaahi lotu; tokoniʻi au ke u fakapipiki maʻu pē ki he Kalaisi ʻo hangē ko e vaʻa ki he vaine; tokoniʻi au ke u kātaki ʻo aʻu ki he ngataʻanga. Fakamoʻui au, ʻEiki, pea taki au ʻi he hala kotoa. ʻEmeni.
SIVI AKO
1. Pea ʻi heʻenau fanongo ki ai, naʻe langa honau loto, ʻo nau pehē —
a) Ko e hā ʻoku ke tatali ai?
b) ʻE kau tangata mo e kāinga, ko e hā te mau fai?
c) Te ne moʻui?
2. Fakatomala, pea papitaiso ʻa kimoutolu taki taha ʻi he huafa ʻo Sisu Kalaisi koeʻuhi ke —
a) ko e fakamolemole 'o e ngaahi angahala
b) ko e tali ʻo ha konisēnisi lelei
c) ko e totongi totonu 'o 'emau ngaahi ngāue
3. Na'a ne ha'u 'o tetetete, 'o ne pehē, 'Eiki, ko e hā te u fai ke u mo'ui ai? Pea nau pehē, Tui ki he 'Eiki ko Sisu Kalaisi. Pea 'i he houa tatau pe 'o e po' ko ia na'a ne —
a) naʻe fakamaʻu ki he ʻaho ʻoe huhuʻi
b) nau fai tu'uma'u 'i he temipale 'i he 'aho kotoa pe
c) naʻe papitaiso, ʻaia mo hono kakai kotoa, ʻi he taimi pē ko ia
4. Naʻe fakaū ʻe Neamani ia ʻo tuʻo fitu ʻi Sioatani, pea foki mai ʻa hono kakano —
a) hinehina hangē ko e sinou
b) hangē ko e kakano ʻo ha valevale iiki, pea naʻe maʻa ia
c) hili ʻene kaukau ʻi he ngaahi vaitafe ʻo Tamasikusi
5. Ko ia 'oku fai hala, 'o 'ikai nofo ma'u 'i he akonaki 'a Kalaisi —
a) lolotonga 'oku mo'ui ai 'a e tokotaha fai fuakava
b) hili ʻae pekia ʻae kakai
c) ʻoku ofi ʻae folofola kiate koe, ʻio, ʻi ho ngutu
TALI TOTONU: 1-b · 2-a · 3-c · 4-b · 5-a · 6-c · 7-b
HALA KEHE — Kalātia 3:27 ("papitaiso ki Kalaisi") ʻoku fakaava ai ki he hako ʻo ʻEpalahame: "Pea kapau ʻoku mou ʻo Kalaisi, ʻoku mou hoko ai ko e hako ʻo ʻEpalahame, mo e ngaahi hoko ʻo fakatatau ki he talaʻofa" (Kalātia 3:29).
HALA KEHE — ʻEfeso 1:14 ("ko e fakamoʻoni ʻo e Laumālie") ʻoku fakaava ai ki he huhuʻi ʻo e koloa naʻe fakatauʻi — ʻa e tofiʻa tonu, mo e ʻaho ʻe totongi kakato ai ʻa e paʻanga muʻomuʻa.
Ko e talia ko ʻeni ʻoku ʻikai falala ki he leʻo ʻoe tokotaha tohi pē taha. ʻOku tuʻu ai ʻa Mōsese, Tēvita, Solomone, ʻAisea, mo ʻIsikieli ʻo ofi kia Mātiu, Ma'ake, Luke, Sione, Paula, Pita, mo Siute, pea mo Hepelū ʻo nau nonofo mo kinautolu — ko e kau fakamoʻoni ʻe toko hongofulu mā ua ʻi he Fuakava Motuʻa mo e Fuakava Foʻou, ʻoku nau lea tatau kotoa pē.
PĀ FAKAʻOSI
Fakahā 2:10Modern Bible↗Share↗ʻOua naʻa ke manavahē ki ha meʻa ʻi he ngaahi meʻa ko ia te ke mamahi ai: vakai, ʻe lī ʻe he tēvolo ʻa homou niʻihi ki he fale fakapōpula, ko homou ʻahiʻahiʻi, pea te mou moʻua ʻi he mamahi ʻi he ʻaho ʻe hongofulu―ka ke fai angatonu pe ʻo aʻu ki he mate, pea te u foaki kiate koe ʻae pale ʻoe moʻui.
KE KE FAKAMĀONI‘I ‘O A‘U KI HE MATE → TE U ‘OATU KIATE KOE HA KALAUNI ‘O E MO‘UI.
LEA MĀHINO FAKAKALESI
These are the keywords for this study. Tap any dotted word in the verses above to see its meaning here.
“tui” — G4100 pisteuo — ke maʻu ʻae tui; ke falala; ke tuku atu ki ai
Tui ki he ʻEiki ko Sisu Kalaisi, pea te ke moʻui ai — ko e tui ʻi he loto, ʻi he teʻeki ai ke fai ha founga.
“fakahā” — G3670 homologeo — ke lea tatau; ke fakahā fakahangatonu
ʻOku fai ʻae fakahā ʻaki ʻae ngutu ki he fakamoʻui.
“Fakatomala” — G3340 metanoeo — ke liliu ʻa e loto; ke fakatomala
Ko e liliu 'oku kamata'aki ia — 'oku 'ikai ko e mamahi pē, ka ko e loto kuo fakafo'ou ki he 'Otua.
“Papitaiso” — G907 baptizo — ke fanofano; ke fu'u toka ki lalo he vai pea toe fokotu'u hake
Ko e ʻuluaki ngāue ʻoe talangofua: nau tanu fakataha mo ia, pea fokotuʻu hake ke ʻeveʻeva ʻi he moʻui foʻou.
“fufulu” — G3068 louo — ke kaukau; ke fufulu 'a e sino kotoa
Naʻa ne fufulu ʻakitautolu mei heʻetau ngaahi angahala ʻi hono toto ʻoʻona.
“Fakamolemole” — G859 aphesis — ko ha fekau atu; ko ha tukuange; fakamolemole
Papitaiso ʻi he huafa ʻo Sisu Kalaisi KOEʻUHI KE fakamolemole ai ʻae ngaahi angahala — ʻae ngaahi angahala kuo hili kuo fekau ke mavahe.
“fanauʻi” — G1080 gennao — ke fakatupu; ke fanauʻi
Kapau ʻe ʻikai fanauʻi ha tangata ʻi he vai mo e Laumālie, ʻe ʻikai lava ke ne hū ki he puleʻanga ʻo e ʻOtua.
“ʻaloʻofa” — G5485 charis — ʻofa; ko e meʻaʻofa taʻetotongi
Ko e meʻa ʻi he ʻaloʻofa kuo mou moʻui ai ʻi he tui — ko e foaki ia ʻa e ʻOtua.
“Fai ma‘u‘ata‘atā” — G4342 proskartereo — ke haʻu ai; ke tatali ai; ke fai maʻuaipē mo ia
ʻA e meʻa ʻe fā naʻe hokohoko ai ʻa e siasi ʻuluaki: ko e akonaki ʻa e kau ʻaposetolo, mo e feohi, mo e maumauʻi ʻo e mā, mo e ngaahi lotu.
“nofo” — G3306 meno — ke nofo; ke tolonga; ke ʻāunofo; ke fai atu
'Oku fua 'e va'a ha fua kae 'i ai pe ia 'oku kei nofo ma'u 'i he vaine.
“Kātaki” — G5278 hupomeno — ke kātaki; ke fua; ke faʻa kātaki
Ko ia ʻe kātaki mo tuʻu maau ʻo aʻu ki he ngataʻanga ʻe fakamoʻui ia.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ
“tui” — H539 aman — ke falala; ke tuʻu maʻu; ke faitōnunga — ko e aka ia ʻo e lea ko e "ʻāmeni"
Naʻe tui ʻa ʻEpalahame ki he ʻEiki; pea naʻe lau ia kiate ia ko e māʻoniʻoni.
“maʻa” — H2891 taher — ke ma'a; ke haohaoa
Kaukau, pea ke maʻa — naʻe foki mai ʻa e kakano ʻo Neamani ʻo hangē ko e kakano ʻo ha kiʻi tama iiki.
“fakamoʻui” — H7495 rapha — ke fakamo'ui; ke fakakakato