See More Jesus
🌐 Language
'Olelo Hawai'iAfaan Oromoobahasa IndonesiaBelarusianBrezhonegCebuanoChamorroChichewachiShonaChongthuCiyawoDanskDeutschEestiEnglishEspañolEsperantoeʋegbeFrançaisHausaHrvatskiIgboIlocanoItalianoKikuyuKiswahiliKiyombiKreyòl AyisyenLatinaLatviešulietuviųLingálaLugandaMagyarMahasuiMāoriNederlandsNorskPohnpeianPolskiPortuguêsQach’abelRomaniRomânăSanskritSetswanaShqipsrpski jezikSuomiSvenskaTagalogTiếng ViệtTonganTwiTürkçeUyghur tiliYorùbáÍslenskaČeštinaБългарскиРусскийУкраїнськаעבריתاردوالعربيةفارسیكوردی سۆرانیअहिराणी‎नेपालीभद्रवाही‎मराठीमानक हिन्दी‎हरियाणवी‎অসমীয়াবাংলাਪੰਜਾਬੀગુજરાતીଓଡ଼ିଆ‎தமிழ்తెలుగుಕನ್ನಡമലയാളംไทยဗမာἙλληνική中文日本語한국어+ Ronojel ri ch'ab'al
SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com

¿Jachin ri Jesús? — Uk' isb'al 2 · Tzij pa KJV rachi'l ri Ajilanem Strong's

JACHIN RI JESÚS · UKAB' TANAJ — RI SACERDOTE PA RI WACHALIB'AL, RI TZUJUNIK RACHALAXIK, XUQUJE' RI TATAXEL, RI K'AJOLAXEL, XUQUJE' RI LOQ'ALAJ UXLAB'IXEL
Jachin ri Jesús — Jun bꞌinem chupam ri Loqꞌalaj Wuj, chirij ri Génesis kꞌa pa ri Apocalipsis

TZIJ RI KAJALATAJ

Ri nab'e etamanik xuta jun k'utunik. Ri k'utunik are: ¿Jachin ri Jesús? Ri nab'e etamanik xub'in chi rij ronojel ri Loq'alaj Wuj rech kuriq ri tzij, chik rij ri nab'e wuj rech ri Loq'alaj Wuj kuk'am b'ik kuriq pa ri kamik wuj. Ri etamanik la' xuk'is rukik' jun qas tzij tz'ib'am kanoq. Ri tz'ib'am kanoq xub'i'aj ri b'e ri xkilo ri etamanik xa ta ne' xb'in chi rij. Wa ukab' etamanik kub'in chi rij oxib' chike ri b'e la'. Ri nab'e b'e are jun ojer ajawinel ri xub'anataj sacerdote xuquje'. Ri ukab' b'e are jun tzujunik chirij jun ijaj. Ri Dios xutik ri tzujunik la' pa jun kicholaj. Xub'ij chi junmul ri tzujunik la' che jun alaxik, qajinaq che qajinaq. Xuq'alajisaj rukik' jurament ri tzujunik la' che jun ajawinel. Ri urox b'e are ri kib'antajik ri Loq'alaj Wuj kub'i'aj ri Tat, ri K'ajol, xuquje' ri Loq'alaj Uxlab'ixel, junam kuk'ut, are k'u ri Loq'alaj Wuj tajin kub'ij chi ri Dios xa jun. Ronojel uxekeb'al pa ri jujun b'e kuk'ux ib' chirij jun tzij rech ri Loq'alaj Wuj tz'ib'am chi utz. Man k'o ta jun kuk'ux ib' xaq xitz'ib' chirij utzij jun winaq. Sik'ij ronojel tzij rech ri Loq'alaj Wuj chi mo'or. Chach'ob'o ronojel tzij at pa awi'.

OXIB' KUCHOLIJ KE'K'UT WI RI JUN CHOMANIK RI'

1. ¿Jachin ri Melquisedec, xuquje' jas che ri Loq'alaj Wuj kub'ij chi ri Jesús are' jun sacerdote ronojel q'ij rumal ri unimal re Melquisedec?
2. ¿Jas kub'ano ri tzuj rech ri ijaxel chi kok'ow pa ri kotz'i'j, kok'ow rukʼ ri Abraham, kok'ow rukʼ ri David, kʼa te k'ut ri Kak'ulmatajik kub'ij chi ri ijaxel are jun achi xaq jun?
3. ¿Jawije' kuk'am wi ub'i' ri Loq'alaj Wuj ri Tataxel, ri K'ajolaxel, xuquje' ri Loq'alaj Uxlab'ixel junam, are' k'ut ri Loq'alaj Wuj kub'ij chi xa jun ri Dios?

RI XUKUT RI BʼANTAJINAQ CHI KANOQ — JACHIN RI JESÚS

RI XUKUJEB'AL → JUN AK'AL KALAX → JUN K'AJOL YATAJIK → UB'I' KAB'IX NA CHIRE RI NIMALAJ AJAWXEL DIOS (Isaías 9:6).
RI XAQ → XUB'IIJ RI RUB'I' RI AJAWXEL RI XCH'AW RUK', LAL DIOS (Génesis 16:13).
RI TAQʼAJ → RI TZIJ ARE RI DIOS + RI TZIJ XUXIK TIʼJ (Juan 1:1, Juan 1:14).
RI TAQʼAJ → ARE RI AJAWXEL XUBʼIJ CHE RI WAJAW: CHATTZʼUYUL PA RI WIQIʼQʼABʼ (Salmo 110:1).
RI UXE'AL → LAL AT JUN SACERDOTE CHI AMAQ'EL, ACH'IEL RI TAQANIK RE RI MELQUISEDEC (Salmo 110:4).

ANIKʼOJ TIKAJIL

Zechariah 6:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
CHAWILAʼ RI ACHI RI UBʼIʼAJ ARE UQʼABʼ CHEʼ → KUX NA SACERDOTE PA UTEM.
(Ri nuchomanik pa wanimaaʼ: Pa ojer taq qʼij pa Israel, ri taqanik xujachʼ ri kʼamawaʼabʼ rech ajawinel xuqujeʼ ri sacerdote. Ri Zacarías 6:13 kuya jun achi pa e kaʼibʼ taq kʼamawaʼabʼ pa junam qʼij. We tijonik riʼ kutzukuj ri achi riʼ pa ronojel ri Loqʼalaj Wuj.)

1. A. RI REY RE SALEM — JUN SACERDOTE RE RI NIMALAJ DIOS, ARETAK MAJA' XYA' KAN RI LEY

Genesis 14:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
MELQUISEDEC AJAWAB' RE SALEM + RI SACERDOTE RE RI DIOS SIB'ALAJ NIM → XUTEWECHIJ + XUYA' CHE RI ULAJUJ TAQ RONOJEL.
(Ri nuchomanik pa wi': Ri Melquisedec k'o pa ri wuj re Génesis man k'o ta jun etamanik chirij, man k'o ta utat, man k'o ta unan, man k'o ta retal rachalaxik, jun ajawinel xuquje' jun sacerdote pa jun achi nabe' chiwach ri utzij ri Moisés kya'omab'al. Ri Abram uk'am ri utzujunik ri Dios, xa k'u xuk'ul jun tewechinik che' waral ri achi. Pa ri Loq'alaj Wuj, ri nim uq'ij katewechinik che ri ch'utin uq'ij (Hebreos 7:7).)
Psalm 76:2K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
PA SALEM XUQUJE' KꞌO WI RACHOCH + UKꞌOLIBꞌAL PA SION.
(Ri nuchomanik pa wanimaaʼ: Ri Salmo 76:2 kuya ri bʼiʼaj Salem chuxukut ri bʼiʼaj Sion, are Jerusalén. Ri Melquisedec are ajawinel rech ri tinamit riʼ jawjeʼ ri kanoq David kʼo na kataqan wi. Ri soldados kanoq xkirip ri Jesús chuwach ri tzʼaq rech ri tinamit riʼ.)
Psalm 110:4K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RI AJAWXEL XUB'AN JURAMENTO, MAN KUK'EX TA UK'U'X → LA' AT SACERDOTE AMAQ'EL PA UB'E' MELQUISEDEC.
(Ri nuchomanik pa wachiʼl: Ri Melquisedec kʼo jun mul pa ri wuj re Génesis, chi rij jun mil junab nabʼe cho ri David kutzʼibʼaj we jun tzij riʼ chirij jun sacerdote ri kꞌo pa ronojel qʼij. Ri tzij pa Hebreo chirij "xubꞌan jurament" are shaba (H7650, ubꞌanik jurament). Ri Dios xubꞌan we jurament riʼ rukꞌ ri tzij "man kinkꞌex ta nuchomanik," rumal riʼ ri jurament man kꞌo ta jun kꞌutbꞌal kchꞌekow che (Salmos 110:4).)

2. B. RI WUJ HEBREOS KUJAQ RI BꞌIꞌAJ — AJAWAREM RECH SUKꞌAL, AJAWAREM RECH JAꞌMARIL

HEBREOS 7:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri Melquisedec are jun nim taqanel rech ri tinimit Salem xuqujeꞌ chꞌawenel pa kiwiꞌ ri winaq rech ri nimalaj Dios, xpe chukꞌulaxik xuqujeꞌ chutewechiꞌj ri Abraham are xechꞌektaj kanoq ri e taqanelabꞌ rumal (2) ri Abraham xuya ri lajujil rech ronojel ri xuꞌchꞌeka loq pa ri chꞌoꞌj che ri Melquisedec. Ri ubꞌiꞌ ri Melquisedec kel kubꞌij taqanel rech sukꞌal xuqujeꞌ taqanel rech ri tinimit Salem, ri kel kubꞌij taqanel rech jaꞌmaril.
AJAW RE SALEM + SACERDOTE RE RI NIMALAJ DIOS → AJAW RE UTZALAJ WACHIL + AJAW RE JAMARIL.
(Ri nuchomanik pa wi nu: Ri wuj Hebreos kukesaj ronojel ri keb' b'i'aj pa ch'ab'al rech ri sik'inelab'. Ri b'i'aj Melquisedec kraj kubij Ajawinel rech sukalem (utz uk'aslemal rech ri Dios). Ri b'i'aj Ajawinel rech Salem kraj kubij Ajawinel rech utzil.)
HEBREOS 7:4K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Qas chiwilampeꞌ chi ri Melquisedec sibꞌalaj nim uqꞌij, rumal riꞌ ri Abraham xuya ri lajuj re ronojel ri xuꞌchꞌeka loq pa ri chꞌoꞌj che.
Qas chiwilampeꞌ chi ri Melquisedec sibꞌalaj nim uqꞌij → rumal riꞌ ri Abraham xuya ri lajuj re ronojel ri xuꞌchꞌeka loq pa ri chꞌoꞌj che.
HEBREOS 7:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Are ri Dios xyoꞌwik ri taqanik chike ri tinimit Israel. We taqanik riꞌ xbꞌanik rumal cher xchomax rij chi ri e rijaꞌl ri Leví keꞌkitoꞌ ri winaq rech kuꞌx sukꞌ. Xa kꞌu rumal cher man xekwin taj ri chꞌawenelabꞌ cho ri Dios xkibꞌan waꞌ we riꞌ, tzi choqꞌaqꞌ wi chi xpe jun kꞌakꞌ chꞌawenel cho ri Dios: jun chꞌawenel cho ri Dios ri man rijaꞌl taj ri Aarón xane rijaꞌl ri Melquisedec. (12) Rumal cher we kakꞌexetaj ri chꞌawenel cho ri Dios, kakꞌexetaj xuqujeꞌ ri taqanik.
JUN CHIK SACERDOTE KAWALIJ PA UNIMAL RI MELQUISEDEC → KAJALATAJ RI PATANIJIK RE SACERDOTE + KAJALATAJ NUJ RI TAQANIK.
(Ri nuchomanik: Ri qʼatbʼal tzij rech sacerdote rech ri Aarón xpe rukʼ ri utaqanik ri Moisés. Ri Salmo 110:4 xutzuj jun chik sacerdote, rumal riꞌ ri wuj Hebreos kubʼij pa saqil chi jun kʼakʼ qʼatbʼal tzij rech sacerdote kukʼam bʼik jun kʼakʼ taqanik. Ri ubʼeyal Melquisedec kꞌo choch ri utaqanik Moisés xuqujeꞌ chirij re.)
HEBREOS 7:20K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri Dios xubꞌan jun chꞌekom tzij kukꞌ chi kuya wi na jun kichꞌawenel cho ri Dios man jetaq ta ri e kꞌo kanoq nabꞌe. Ri nikꞌaj e chꞌawenelabꞌ ri e kꞌo kanoq nabꞌe are xoꞌkik man xbꞌan ta chꞌekom tzij kukꞌ. (21) Are xok ri Cristo che chꞌawenel pa kiwiꞌ ri winaq, ri Dios xubꞌan jun chꞌekom tzij rukꞌ Areꞌ, rumal cher pa ri Tzꞌibꞌatalik kubꞌij: Ri Ajawxel xubꞌan jun chꞌekom tzij man kakꞌexen ta wi ri uchomanik: “At at chꞌawenel wi chibꞌe qꞌij saq, jetaq ri Melquisedec.” (22) Rumal riꞌ are ri Jesús yoꞌwinaq kuꞌlibꞌal qakꞌuꞌx chi kꞌo jun jeꞌl chꞌekom tzij ri uyoꞌm ri Dios chaqe.
⚑ G1242 diatheke · ⚑ G1450 egguos
E RI SACERDOTES RIʼ XEBʼAN CHI MAN KʼO TA JUN JURAMENTO + WAʼ KʼUT KʼO RUKʼ JUN JURAMENTO → RI JESÚS XUYAʼO JUN FIADOR RECH JUN TESTAMENTO RI SIBʼALAJ UTZ.
(Ri nuchomanik pa wi': Ri sacerdotes pa ri rachalaxik ri Aarón xkik'am ri kib'anik rumal alaxik, man k'o ta jun juramento re ri Dios chi rij taq. Waral ri wuj re Hebreos pa ri kikäjum kub'ij ub'i' ri jun sacerdote banom rukʼ jun juramento, ri Jesús. Jun tob'anel are jun winaq kuya' ub'ixik chi rech ronojel ri chak, rumal la' ri Jesús pa uwi' are ri qas etamatal chi we' ri jun trato riʼ kakow chi rij.)
HEBREOS 7:26K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Rumal cher ri Jesús are kinimal chꞌawenelabꞌ ri kajawataj chaqe. Rumal cher ri Jesús man kꞌo taj umak, man kꞌo ta chꞌulujil che Areꞌ, xuqujeꞌ man kachiꞌl ta aꞌjmakibꞌ xane yaꞌtal nim uqꞌij cho ri kaj. (27) Man kajunumataj ta kukꞌ ri nikꞌaj e kinimaꞌqil taq chꞌawenelabꞌ chik. Ri Jesús man kutzuj ta sipanik qꞌij chi qꞌij rumal ri umak, kꞌa te riꞌ rumal kimak ri tinimit, xane Areꞌ xutzuj jun sipanik xa junmul chibꞌe qꞌij saq, are ri ukꞌaslemal.
LOQ'OLAJ + MAWI K'AX + MAWI TZ'IL + JACH'ILIK CHKIWACH AJMAK → XUYA' RIB' PA SAKRIFISYO XA JUN MUL.
(Ri nuchomanik pa wanimaaʼ: Konojel ri nimaq taq sacerdotes pa Israel xkiya bʼik jun sipanik nabʼe rumal ri kimak. Are kʼu ri sacerdote riʼ maj umak. Xuya bʼik ribʼ, jun sipanik, jumul, ri sacerdote xuqujeʼ ri sipanik pa jun winaq.)

3. JUN CHIK KʼUTUNEM, JUNAM RETALIL — kaxlanwa xuquje vino pa Salem, xuquje kaxlanwa xuquje ri vaso pa Jerusalén

Genesis 14:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RI MELKISEDEK XUK'AM LOQ KAXLAN WA XUQUJE' VINO + ARE' SACERDOTE RE RI NIMALAJ DIOS.
MATEO 26:26K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Are tajin kewaꞌik, ri Jesús xukꞌam ri kaxlan wa, xutewechiꞌj kꞌa te riꞌ xupaꞌij, xuya chike ri utijoxelabꞌ xubꞌij: Chikꞌamawaꞌj, chitijaꞌ, are waꞌ ri nutyoꞌjal. (27) Kꞌa te riꞌ xukꞌam ri qumubꞌal, xutyoxij che ri Dios kꞌa te riꞌ xutzuj chike xubꞌij: Chixqumunoq iwonojel. (28) Are waꞌ ri nukikꞌel rech ri kꞌakꞌ chꞌekom tzij, ri katixtobꞌ na che kikuyik kimak sibꞌalaj e kꞌi winaq.
RI JESUS XUKAM RI KAXLAN WA + XUKAM RI VASO → WA' RI NUKIQ'EL RI KAK TAQANIK.
[TZ'IBAJ TZIJ KUMULJ CH'AWEM — MAJ JUN TZ'IBAJ TZIJ KUB'IJ WA' UTUKEL]
(Ri nuchomanik pa wanimaaʼ: Maj jun tzij karilo chi ri waʼim pa Salem xukʼut loq ri wajil rech ri Ajaw. Rumal riʼ ri etal kʼo chikaj. Chaya bʼe che ri kʼamowanel wuj kuchʼobʼ ri kaʼibʼ kʼutbʼal chi kʼuti kʼamawaʼibʼ.)

4. RI IJAꞌ RE RI IXOQ — RI TZUJ TIKOM PA RI TIKAL

Genesis 3:15K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
Chikixoꞌl ri awijaꞌl xuqujeꞌ ri rijaꞌl areꞌ → Kupitzꞌaj ri ajolom, at kapitzꞌaj ri raqan.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ: Ri tzij pa Hebreo zera (H2233, rijaꞌl) kel kubꞌij jun alkꞌwaꞌl, o e taq ralkꞌwaꞌl ri kepe chirij jun achi. Ri Dios xubꞌij we tzujunik riꞌ pa ri kꞌolibꞌal awajil, pa ri qꞌij ri makaj xok bꞌik cho ruwachꞌulew. Chichajij ri jun rijaꞌl tzujtal riꞌ ri kel jun achi che jun chik achi pa taq tzij ri e kꞌo chuxeꞌ.)
Genesis 26:3K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
KINB'AN NA RI TZIJ RI XINB'IJ CHIRIJ CH'AB'ENIK CHI RE ABRAHAM ATATA' → PA AWACH'ALAXIK KETEWCHIX NA RONOJEL RI TINAMIT CHUWACH ULEW.
(Nuchomanik: Chiriʼ ri Dios kubʼij chi junam ri utzij ri xubʼij che ri Abraham puwiʼ ri juyubʼ, kubʼij chi re ri Isaac. Ri utzij man xkam taj rukʼ ri Abraham. Xkʼis bʼik pa jun qʼatoj winaq chik.)
Genesis 28:13K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
IN RIN RI AJAWXEL RI UDIOS RI ABRAHAM ATAT, XUQUJE' RI UDIOS RI ISAAC → PA ATIJAXEL KATEWECHINIK RONOJEL RI RACHALAXIK RI ULEW.
(Ri nuchomanik: Kamik ri tzij bʼan chi jumul kaqaj, cha rech ri Jacob. Ri Ajaw Dios xubʼij chi jun tzij bʼan chike oxibʼ achijabʼ pa jun rachalaxik, pa oxibʼ qʼij taq alaxik. Ri tzij bʼan kʼo kanoq pa ri jun bʼe riʼ.)
Genesis 49:10K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RI CETRO MAN KEL TA CHIRIJ RI JUDÁ → CHE RIJAʼ KAMOL WI KIBʼ RI TINAMIT.
(Nuꞌpixabꞌ: Jun cheꞌ ri kajolow jun ajawinel rech kꞌutunik chi kꞌo uchuqꞌabꞌ che taqanik. Ri tzujunik kamik kkichꞌutinirisaj chuwach ronojel rachalaxik ri Jacob chirij jun amaqꞌ, ri amaqꞌ Judá. Naꞌtaj chawe we amaqꞌ riꞌ, rumal ri biꞌaj Judá kutzalij loq chupam ri kꞌisbꞌal re we etamanik riꞌ.)

5. RI IJAꞌ TZUJUM CHE RI DAVID — JUN TEM AMAQꞌEL, TZIJOM RUKꞌ JUN TZIJ

2 Samuel 7:12K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
KINYAʼO RI AWIJAʼ CHAWIJ → KINKʼUXUBʼAJ RI UTEM RI RAJAWAREM CHIBʼE QʼIJ SAQ.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ: Ri Salomón, ri ralkꞌwaꞌl David, xuyak ri templo. Kꞌate kꞌut, ri qꞌatbꞌal tzij re Salomón man xkꞌojiꞌ ta chi rech ronojel qꞌij, rumal ri ajawarem xjach kaꞌibꞌ chꞌaꞌk chirij ri kamik rech. Rumal riꞌ, ri tzujunik re jun qꞌatbꞌal tzij rech ronojel qꞌij kopan na chirij Salomón, kꞌa che jun alkꞌwaꞌl David ri nim na uwach.)
Psalm 132:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RI AJAWXEL XUYA' UTZIJ PA QAS TZIJ CHE DAVID → RI UWACH AWANIMA' KINYA' PA AWATEM.
(Nuchomanik pa wanik: Ri chaqʼabʼatal che David xux jun jurament kamik, jetaq ri chaqʼabʼatal che Abraham xux jun jurament. Ri Dios xukꞌul ribʼ rukʼ we tzij "man kel ta kꞌu chupam" (Salmo 132:11). Ri ajawinel ri kape na kepe pa uchʼakulal ri David, man pa jun juleʼ tinimit ta chik.)

6. JALAN KꞌUTBꞌAL, JUNAM RI KꞌUTBꞌAL — kebꞌ tzij pa ri wuj Salmos, xuquje' jun achi

Psalm 132:11K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RI AJAWXEL XUYA' UTZIJ PA QAS TZIJ CHE DAVID → RI UWACH AWANIMA' KINYA' PA AWATEM.
Psalm 110:4K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RI AJAW XUBꞌIJ RUKꞌ TZIJ, XUQUJE' MAN KUKꞌEX TA UCHOMANIK → LAL AT JUN SACERDOTE AMAQꞌEL.
[TZ'IBAJ TZIJ KUMULJ CH'AWEM — MAJ JUN TZ'IBAJ TZIJ KUB'IJ WA' UTUKEL]
(Ri nuchomanik pa wa': E kaib' Salmos kekitzijoj kaib' tzij ri xub'ij ri Dios rukum, jun tzij pa rij jun ajawinel rech ri utza'm David, xuquje jun tzij pa rij jun sacerdote pa taq q'ij. Man k'o ta jun texto pa uwuj Salmos kub'ij chi ri kaib' tzij kekaj pa jun achi xaq jun, rumal ri' ri etal' k'o chi na. Ri Kak'ulmatajik k'ut kub'ij chi ri Jesús are ri sacerdote ub'anom tzij chirij, xuquje are ri ajawinel tzujtal loq rech ri ijaxel re David (Hebreos 7:21-22, Hechos 13:23).)
Jeremiah 23:5K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
KINYAK NA JUN UK'AB' UTZALAJ RI DAVID → ARE' UB'I' RI KAB'IX NA CHIRE, RI AJAWXEL KA-UTZALAJ WACHIL.
(Ri nuchomanik pa uwach jun: Ri tzij pa hebreo rech "Q'ab' Che'" are "tsemach" (H6780, jun q'ab' che', jun ral che'), are ri' ri junam tzij ri xukoj ri Zacarías chirij ri achi ri sacerdote pa ratz'yaqib'al. Ri tzij tz'ib'atal ÁJAW pa nimaq taq letra are ub'i' rech trato ri Dios. Rumal la', jun achi alaxinaq pa rachalaxik David kuk'am ub'i' ri Dios pa upa.)

7. E. RI KʼAKʼ TESTAMENTO KUBʼIJ UBʼI RI IJAʼ — RI IJAʼ ARE RI CRISTO

MATEO 1:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Are waꞌ ri kibꞌiꞌ ri e ratiꞌt umam ri Jesús rijaꞌl ri David, rijaꞌl ri Abraham.
JESÚS CRISTO + UKʼAJOL RI DAVID + UKʼAJOL RI ABRAHAM.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ: Ri Kꞌakꞌ Testamento kajaqataj rukꞌ jun etaꞌmabꞌal re alaxem. Ri nabꞌe versículo kubꞌij ri Jesús are ralkꞌwaꞌl David xuquiꞄ ralkꞌwaꞌl Abraham, e kaꞌibꞌ rachbꞌal tzujunik pa jun mul. Ri nabꞌe tzij re ri Kꞌakꞌ Testamento kuya utzalik che ri ojertaq kuꞌbꞌal kꞌuꞌx re ri Ojer Testamento.)
GÁLATAS 3:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Je kꞌu riꞌ, ri tzujtal loq, che ri Abraham xbꞌix wi loq xuqujeꞌ ri rijaꞌl. Ri Tzꞌibꞌatalik man kubꞌij taj chike ri e rijaꞌl, je ta ne ri e kꞌo kꞌi, xane che ri rijaꞌl ri kel kubꞌij chi xa jun, are waꞌ ri Cristo.
⚑ G4690 sperma
Je kꞌu riꞌ, ri tzujtal loq, che ri Abraham xbꞌix wi loq xuqujeꞌ ri rijaꞌl → xane che ri rijaꞌl ri kel kubꞌij chi xa jun, are waꞌ ri Cristo.
(Ri nuchomanik: Ri Pablo kusikʼij ri wuj Génesis rukʼ nim chajinik. Kuyak ronojel ri tzij pa jun tzij ri kʼo pa juntir, ri "ijaʼ", man e kʼi taj "taq ijaʼ". Kʼate riʼ kubʼij ri ubʼiʼ ri winaq, ri Cristo.)
HECHOS 13:22K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri Dios are xresaj ri Saúl che taqanel, xukoj ri David che ukꞌaxel, are waꞌ ri xbꞌix che rumal ri Dios: Ri David ukꞌojol ri Isaí are qas kaqaj chinuwach, rumal cher kubꞌan na ronojel ri kinbꞌij che kubꞌano. (23) Ri Jesús kꞌut are jun chike ri e rijaꞌl ri David are waꞌ ri kolonel uchiꞌm loq ri Dios chike ri utinimit Israel.
Ri Jesús kꞌut are jun chike ri e rijaꞌl ri David are waꞌ ri kolonel uchiꞌm loq ri Dios chike ri utinimit Israel.
(Nuchomanik pa wanik: Ri Pablo xutzijoj waʼ pa jun sinagoga, jun ja jawjeʼ ri e kimulim wi ri winaq Israel chutatabʼexik ri Tzij re Dios. Pa jun tzij kubʼij ronojel ubʼanikil re waʼ chomanik, rumal ri Dios xuyakaʼ ri Toꞌbʼanel ri chaqʼabʼatal loq chirij ri Rijaʼl David. Kꞌa te riꞌ ri Pablo kuya ri ubʼiʼ ri Toꞌbʼanel, are ri Jesús.)
2 TIMOTEO 2:8K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Man kattaniꞌ ta che unaꞌtaxik ri Jesucristo, rijaꞌl ri David, ri xwaꞌjilisax chikixoꞌl ri kaminaqibꞌ. Are waꞌ ri utz laj taq tzij.
JESÚS CRISTO RE RI IJAʼ RE RI DAVID + XKʼASTAJ CHIKIWACH RI KAMINAQIB.
(Nuchomanik pa wanik: Ri Pablo kuxaq ronojel ri utzij Dios (ri utz taq tzij) pa jun tzij chirij ri Timoteo. Ri Pablo xuchaʼ xaq kebʼ taq qas tzij, chi ri Jesucristo are riʼj ri Rijaʼl David, xuqujeʼ chi ri Dios xukꞌastajisaj ri Jesucristo chikixoꞌl ri kaminaqibʼ. Ri tzij re ri chaqʼabʼatal xuqujeʼ ri mukubʼal ri maj chik chupam kekʼojiʼ pa jun tzij.)
APOCALIPSIS 22:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗ In in Jesús, nutaqom bꞌik ri nuángel rech kuqꞌalajisaj we jastaq riꞌ pa taq ri komontyox. In in ucheꞌal xuqujeꞌ in rijaꞌl ri taqanel David, In riꞌ ri chꞌumil ri karepqꞌunik are kasaqirik.
IN IN RI UXEꞌ XUQUJE' RI RIJAꞌ RI DAVID + RI CHꞌUMIL SAQ RECH SAQIREM.
(Ri nuchomanik pa wanimaꞌ: Ri Jesús kubꞌij we tzij riꞌ chrij areꞌ, che kꞌisbꞌal taj tzij re ronojel ri Loqꞌalaj Wuj. Ri rijaꞌl David are jun alkꞌwaꞌl ke xalax pa ri rachalal David, xuquiꞄ ri raꞌl David are ri kꞌamowanik ri xel wi ri rachalal riꞌ. Ri Jesús are junam rijaꞌl xuquiꞄ raꞌl.)

8. F. RI TATA', RI K'AJOLAXEL, XUQUJE' RI LOQ'OLAJ UXLAB'IXEL — XB'IX KIB'I' JUNAM, XUQUJE' XA JUN AJAWXEL

Deuteronomy 6:4K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
CHITATABꞌEJ, AT ISRAEL: RI AJAWXEL RI QAS QADIOS, XA JUN AJAWXEL.
(Ri nuchomanik: We tzij riʼ kʼo kanoq kachajin ronojel ri kʼo chi kaj. Man kʼo ta jun ukabʼ Dios o jun urox Dios katzʼaqatisax pa we wuj riʼ. Chachapleʼj ronojel ri tzij ri kʼo chi kaj rukʼ ri Deuteronomio 6:4.)
MATEO 3:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Are xbꞌantaj uqasanaꞌ ri Jesús, xel loq pa ri jaꞌ. Pa ri qꞌotaj riꞌ, xjaqajobꞌ ri kaj, kꞌa te riꞌ xril ri Uxlabꞌixel rech ri Dios xqaj loq puꞌwiꞌ jacha jun palomax. (17) Xtataj kꞌu jun chꞌabꞌal rech chilaꞌ chikaj xubꞌij: Are waꞌ ri Loqꞌalaj nuKꞌojol, sibꞌalaj kakiꞌkot wanimaꞌ rumal rech.
⚑ G4151 pneuma
RI UXLABʼIXEL RE RI DIOS XQAJ JEʼ JUN PALOMA + JUN CHʼAWEM PA KAJ → ARE WAʼ RI NUKʼAJOL LOQʼALAJ.
(Nuchomanik: Chajij ri kubʼan pa wa qʼij. Ri Ajkʼajol kʼo pa ri raqan jaʼ, ri Uxlabʼixel rech ri Dios kqaj lo jetaq jun palomax, xuqujeʼ ri uchʼabʼal ri Qajaw Tzij kchʼaw lo pa kaj. Ri Qajaw Tzij kubʼij we tzij riʼ chrij ri Ajkʼajol, man are taj ri Ajkʼajol kubʼij chrij areʼ.)

9. JALAJ K'UTUB'AL, XA JUN K'UT — JA' LE JA', XB'IX RUMAL RI ACHI XK'OJI' CHILA'

JUAN 1:32K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri Juan xubꞌij: Ri in xinwilo ri Uxlabꞌixel jer xubꞌan jun palomax xqaj loq puꞌwiꞌ ri Areꞌ. (33) Man wetaꞌm ta in uwach nabꞌe, are kꞌu ri xintaqow loq chubꞌanik qasanaꞌ pa jaꞌ xubꞌij chwe: “Ri kawilo kaqaj ri Uxlabꞌixel puꞌwiꞌ are riꞌ ri kabꞌanow qasanaꞌ rukꞌ ri Uxlabꞌixel.” (34) Ri in wilom we riꞌ rumal riꞌ kinqꞌalajisaj chi areꞌ are uKꞌojol ri Dios.
XINWIL RI UXLAB'IXEL XQAJ LOQ CHIKAJ JETAG JUN PALOMA → WA' RI UK'AJOL RI DIOS.
(Nuchomanik pa wanik: Ri Juan Qasanel kubʼij ri junam kʼolibʼal pa nimaʼ, jetaq jun qʼalajisanel ri xkʼojiʼ chilaʼ. Ri Dios nabʼe xubʼij che ri Juan Qasanel chi ri Uxlabʼixel ri kqaj xuqujeʼ kkanaj kanoq, are waʼ ri retal ri chaqʼabʼatal. Rumal riʼ, ri Tataxel xuya ri retal, ri Uxlabʼixel are ri retal, xuqujeʼ ri Ukʼojol xukʼamawaʼj ri retal.)
MATEO 28:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri Jesús xqet kukꞌ, xubꞌij: Ronojel chuqꞌabꞌ yaꞌtal chwe pa ri kaj xuqujeꞌ choch ri uwachulew. (19) Rumal riꞌ jix chitzijoj ri utz laj tzij chike konojel ri winaq rech ri uwachulew, chibꞌana kiqasanaꞌ pa ri ubꞌiꞌ ri Tataxel, Kꞌojolaxel xuqujeꞌ ri Tyoxalaj Uxlabꞌixel.
RONOJEL UK'IJ YATAJINAQ CHWE → KIKASAB'EX PA UB'I' RI TATAXEL, RI K'AJOLAXEL, XUQUJE' RI LOQ'ALAJ UXLAB'IXEL.
(Ri nuchomanik pa wachiʼl: Ri Jesús kubʼij ri oxibʼ chi kikojom kachiʼl pa jun taqanik. Kubʼij ri Tataʼxel, ri Kʼajolaxel, xuqujeʼ ri Loqʼalaj Uxlabʼixel. We kʼutunem riʼ xaq xuqujeʼ kubʼij ri kubʼij ri versículo.)
JUAN 14:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri in kꞌut kinta na che ri Tataxel kutaq loq jun kuꞌlisabꞌal ikꞌuꞌx rech kakꞌojiꞌ iwukꞌ ronojel qꞌij. (17) Ri Uxlabꞌixel rech qas tzij ri man kakikꞌamawaꞌj taj ri winaq aꞌjuwachulew. Jeriꞌ rumal man karil ta uwach xuqujeꞌ man retaꞌm taj uwach. Ri ix kꞌut iwetaꞌm uwach, rumal kꞌo iwukꞌ xuqujeꞌ kakꞌojiꞌ na pa iwanimaꞌ.
⚑ G3875 parakletos
KINCHʼAWIK CHIRIJ RI TATAʼAJ + KUYAʼO CHIWE JUN CHIK QʼUʼUNEL → ARE RI UXLABʼIXEL RE RI QAS TZIJ.
(Nuꞌpixabꞌ: Jun tzij kukꞌut chi ux oxibꞌ chi jumul, rumal ri Jesús kutij oración, ri Tataxel kuya', xuquje' ri Kꞌamal Kꞌuꞌx kape. Chꞌobꞌo ri tzij "jun chik". Ri Jesús are' ri kꞌamal kꞌux ri xkꞌo chi uxukut ri ajtijoxelabꞌ, rumal riꞌ "jun chik Kꞌamal Kꞌuꞌx" kraj kubꞌij jun chik kꞌamal kꞌuꞌx junam rukꞌ ri Jesús.)
JUAN 14:26K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Are kꞌu ri Kuꞌlisabꞌal ikꞌuꞌx, ri Tyoxalaj Uxlabꞌixel, ri kutaq na loq ri Tataxel pa ri nubꞌiꞌ, kukꞌut na ronojel ri jastaq chiꞌwach xuqujeꞌ kunaꞌtaj na chiꞌwe ri xinbꞌij chiꞌwe.
RI K'AMOWANEL CHUQ'AB'ARISANEL, ARE' RI LOQ'OLAJ UXLAB'IXEL → ARE' KUTAQ LOQ RI TATA' PA NUB'I'.
(Ri nuchomanik: We tzij riꞌ man kuya ta luwar che kachomax jachin ri Kꞌamal Kꞌuꞌx. Ri tzij pa saqil kubʼij chi ri Kꞌamal Kꞌuꞌx are ri Loqʼalaj Uxlabʼixel. Ri Tataxel kutaq bꞌik ri Loqʼalaj Uxlabʼixel pa ri ubꞌiꞌ ri Jesús, oxibꞌ chi bꞌiaj junmul chik pa jun tzij.)
2 CORINTIOS 13:14K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Are ri utoqꞌobꞌ ri Ajawxel Jesucristo, ri uloqꞌanik ri Dios xuqujeꞌ ri uriqoj ibꞌ ri Tyoxalaj Uxlabꞌixel kekanaj iwukꞌ.
RI TOQʼOBʼ RE RI AJAWXEL JESUCRISTO + RI LOQʼOQʼENIK RE RI DIOS + RI JUNAMAJ RUKʼ RI LOQʼOLAJ UXLABʼIXEL.
(Ri nuchomanik: Ri Pablo kutzir ronojel jun wuj rukʼ jun tewechibʼal ri kukʼam oxibʼ bʼiaj. Ri toqʼobʼ are utzil rech ri Dios ri man kʼo ta jun winaq kuchʼek, are kʼu ri kʼamawibʼal are jun rikinaqil junam kibʼ. Ri Pablo, jun aj Judiy ri sibʼalaj kuchʼij ri utzij, ri xkojon che jun xa jun Dios ronojel ri qʼij rech ukʼaslemal, xuqujeʼ xuya ri Ajawxel Jesucristo, ri Dios, xuqujeʼ ri Loqʼalaj Uxlabʼixel junam kikʼamik pa jun tewechibʼal kʼisbʼal tzij.)
1 PEDRO 1:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri Pedro, taqoꞌn rech ri Jesucristo, kutaq rutzil kiwach ri e chaꞌtalik rumal ri Cristo, xuqujeꞌ konojel ri winaq ri e kꞌo pa ri tinimit Ponto, Galacia, Capadocia, Asia xuqujeꞌ Bitinia. (2) Ri e chaꞌtalik rumal ri kwinel laj uchak ri Dios Tataxel pa ri Uxlabꞌixel, ri xetyoxirisataj rumal xkinimaj ri Jesucristo xuqujeꞌ xeꞌtortajik rukꞌ ri ukikꞌel, kinwayeꞌj chi kikꞌamawaꞌj nimalaj toqꞌobꞌ xuqujeꞌ jaꞌmaril.
RI NABꞌE ETAꞌMABꞌAL RE RI DIOS QAJAW + RI TYOXIRISAXIK RE RI ESPÍRITU + RI KIKꞌEL RI JESUCRISTO.
(Nuꞌpixabꞌ: Ri Pedro kutiquibꞌaꞌ ri utzꞌibꞌam junam rukꞌ ri Pablo kutzꞌaqatisaj ri utzꞌibꞌam. Ri "etamabꞌal nabꞌe" kraj kubꞌij retamaxik jun jastaq nabꞌe cho ri kabꞌan. Ri "tyoxirisanik" kraj kubꞌij jalajoj rilik pa ri Dios. Kebꞌ apóstoles jalajoj kitzꞌibꞌaj junam ri oxibꞌ biꞌaj.)
Efesios 4:4K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Xa jun tyoꞌjal, xa jun Uxlabꞌixel, xa jun kuꞌlibꞌal kuꞌx, are riꞌ ri sikꞌinik ri ubꞌanom ri Dios. (5) Xa jun Ajawxel, xa jun kojobꞌal, xa jun qasanaꞌ. (6) Xa jun Dios xuqujeꞌ xa jun Tataxel kech konojel ri winaq, ri kꞌo pa kiwiꞌ konojel, xuqujeꞌ chikixoꞌl konojel, je xuqujeꞌ pa kanimaꞌ konojel.
JUN UXLABʼAL + JUN AJAW + JUN DIOS, TATAXEL RE RONOJEL.
Kamik chaya' kanoq wa taq qatzijobal chi kikojol kib'. Ri Mateo kuk'ut ri Ral pa ri nima' ja', ri Uxlab'ixel kqaj loq, xuquje ri uchʼabʼal ri Qajaw Tataxel. Ri Jesús kub'ij chi rajawaxik kaqasan pa ri ub'i' ri Tataxel, xuquje ri Ral, xuquje ri Loq'alaj Uxlab'ixel. Ri Jesús kutzuj ri Toltinel, ri Loq'alaj Uxlab'ixel, ri kutaq loq ri Tataxel. Ri Pablo kutzʼapij jun wuj rukʼ ri Ajawxel Jesucristo, ri Dios, xuquje ri Loq'alaj Uxlab'ixel pa jun tewechinik xaq jun. Ri Pedro kujaqʼ jun wuj rukʼ ri Tataxel, ri Uxlab'ixel, xuquje ri Jesucristo pa jun tzij xaq jun. Puwi' konojel we taq tzij ri', k'o jun taqanik xaq jun. "Ta ta, at Israel: Ri Qajaw Dios xaq jun Qajaw" (Deuteronomio 6:4). Ri Loq'alaj Wuj man kub'ij ta chi wa'e jun k'expatanel. Kub'ij konojel we taq tzij ri' pa xaq jun wuj.
[TZ'IBAJ TZIJ KUMULJ CH'AWEM — MAJ JUN TZ'IBAJ TZIJ KUB'IJ WA' UTUKEL]
(Ri nuchomanik pa wachiʼl: Ri tzij pa ri Loqʼalaj Wuj kubꞌij chi qas jikom chi ri Tataʼxel, ri Kꞌajolaxel, xuqujeʼ ri Loqꞌalaj Uxlabꞌixel kikojom kachiʼl, kubꞌij ri Mateo, ri Juan, ri Pablo, xuqujeʼ ri Pedro. Man kꞌo ta jun tzij ri kubꞌij pa jun sonto jas kꞌo wi ri oxibꞌ bꞌiꞌaj rukꞌ ri jun Ajawxel re Deuteronomio 6:4. Jawjeʼ kꞌu kubꞌan wi kanoq ri Loqꞌalaj Wuj che ri kꞌutunik, chilaꞌ xuqujeʼ kubꞌan wi kanoq we kꞌutunem riʼ.)

B'AQ'IJ KI'B' CHI'AJ

Zechariah 6:13K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
RIʼ KʼO NA SACERDOTE PA RI UTRONO.
HEBREOS 8:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Kamik kꞌut ri qas ukꞌuꞌx ri tajin kaqabꞌij loq are chi kꞌo chik qukꞌ ri kinimal ri e chꞌawenelabꞌ cho ri Dios, are waꞌ ri xtꞌuyiꞌk pa uwiqiqꞌabꞌ ri utꞌuyulibꞌal ri Dios.
K'O JUN QASACERDOTE JE LAʼ, TZʼUYUL PA RI UWIQUIQʼABʼ RI QʼATBʼAL TZIJ RE RI NIMALAJ AJAW PA RI KAJ.
APOCALIPSIS 3:21K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri kachꞌeken na puꞌwiꞌ ronojel ri kꞌax taq jastaq xuqujeꞌ kajeqiꞌk kikꞌuꞌx chwij, kekꞌojiꞌ na wukꞌ pa ri nutꞌuyulibꞌal, jacha ri xinbꞌan in xinchꞌeken puꞌwiꞌ ri kꞌax taq jastaq rumal riꞌ xintꞌuyiꞌk rukꞌ ri nuTat pa ri utꞌuyulibꞌal.
IN XINCHʼAKON XUQUJEʼ IN TʼUYUL RUKʼ RI NUTATʼ PA RI UTEM.
2 CORINTIOS 13:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Naꞌtaj chiꞌwe chi are urox mul waꞌ kixinsolij. Ronojel jastaq ri xkꞌulmatajik rajawaxik kachomax na rij kukꞌ kebꞌ o oxibꞌ winaq ri qas xiꞌlowik.
Ronojel jastaq ri xkꞌulmatajik rajawaxik kachomax na rij kukꞌ kebꞌ o oxibꞌ winaq ri qas xiꞌlowik.
(Ri nuchomanik: Oxibʼ qʼalajisanelabʼ kkibʼij chi ri sacerdote kʼo pa ri tem takanel. Jun qʼalajisal utzij ri Dios kchʼaw, ri tzʼibʼanel re ri wuj Hebreos kchʼaw, xuquje ri Ajaw ri xkʼastaj kchʼaw. Ri tzij bʼantajinaq chik.)

RI MUJ XUQUJE' RI UTZINIK

Chomaj jun umujal ri kux'anik pa ri ulew. Kakowin katzu' ri uwach ri umujal. Xaq xuwi ri uwach man kukoj ta chawe jachike jastaq are' katz'aqatisan ri mujal. Keb' jastaq jalajoj kikoj junam ri kinimal kekowin kakiya' junam k'olik umujal. Ri umujal kakanaj kanoq che etamab'al kwi', kwi' katzij ri saq qas kukut chawach ri jastaq are'. K'a te riꞌ katzu' chik loq che ri umujal. K'a te riꞌ kawil chi ri umujal xkukoj ronojel ojer ri uwach ri jastaq are'. Are' waꞌ ri kꞌutb'al pa ri Ojer Testamento. Ri kꞌutb'al pa ri Ojer Testamento e qas umujal, qas kikoj rukꞌ jun qas utyoꞌj. Ri Loqꞌalaj Wuj kub'ij chi we jastaq "jun umujal rech ri jastaq ri kape na; are k'u ri utyoꞌj are' rech ri Cristo" (Colosenses 2:17). Kub'ij chik chi ri umujal "man are' ta ri qas retal" ri jastaq are' (Hebreos 10:1). Man jun ta winaq kkowin kusik'ij ronojel qas tzij xaq xuwi rukꞌ ri umujal. Are' chi xul ri Cristo, ri saq xukut ri utyoꞌj. Rumal wa' man kaqaya' ta jun kꞌutunem xaq xuwi cho jun umujal. Xaq xuwi kaqab'ij chi jun jastaq are' umujal we ri saq rech ri Kꞌakꞌ Testamento xukut chiqawach ri utyoꞌj jawi' kꞌo wi ri umujal.
COLOSENSES 2:16K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Rumal bꞌa riꞌ maj jun kuqꞌat tzij piꞌwiꞌ rumal ri kitijo xuqujeꞌ rumal ri kiqumuj, o rumal taq ri nimaqꞌij, rech ri kꞌakꞌ ikꞌ, xuqujeꞌ rech uxlanem. (17) Waꞌ we jastaq riꞌ xaq umuꞌjal ri jastaq ri kepe na, are kꞌu ri tyoꞌjal rech ri Cristo.
JUN MUJ RE RI KEPE NA → RI TYOʼJIL, ARE RI CRISTO.
HEBREOS 10:1K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Ri taqanik rech ri Moisés xaq uqꞌequꞌmal ri jastaq ri kape na, man qas ta areꞌ. Rumal riꞌ, ri taqanik man kakwin taj kubꞌan sukꞌ chike ri winaq ri chi junabꞌ kakitzuj ri sipanik ke ri kaminaq taq aꞌwaj.
RI LEY K'O RUMUJ RI UTZ TAQ JASTAQ KOPETIK + MANA WACH TZ'AQAT TAQ JASTAQ.
1. Genesis 14:18K'ak'a' Biblia↗Jach↗ ↗ read this in your Bible
MELQUISEDEC AJAWINEL RE SALEM + RI SACERDOTE RE RI NIMALAJ DIOS.
2. HEBREOS 7:14K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Tzi qꞌalaj chi ri Ajawxel chike ri jupuq winaq Judá upetik wi, ri taqanik kubꞌij chi man kuya taj kape jun chꞌawenel cho ri Dios chike we winaq riꞌ. (15) Sibꞌalaj man kꞌax taj uchomaxik we kaqakoj pa kwenta chi we chꞌawenel cho ri Dios ri tajin kaqatzijoj rij, kajunumataj rukꞌ ri Melquisedec. (16) Man kajunumataj ta kꞌut kukꞌ nikꞌaj chꞌawenelabꞌ chik, rumal cher man xchaꞌ taj rumal chi kape chike jupuq kꞌyaqalik winaq, xane xchaꞌik rumal cher kꞌaslik chibꞌe qꞌij saq. (17) Kaqꞌalajisax kꞌut pa ri Tzꞌibꞌatalik are kubꞌij: At at chꞌawenel pa kiwiꞌ ri winaq chibꞌe qꞌij saq, jetaq ri Melquisedec.
RI QAJAWALIL XEL LOQ PA JUDÁ → CHUKꞌEXWACH RI MELQUISEDEC KꞌO JUN CHIK SACERDOTE KATIQITAJ LOQ + PA UCHUQꞌABꞌ JUN KꞌASLEMAL MAJ UKꞌISIBꞌAL.
(Ri nuchomanik pa wachiʼl: Ri saqil re ri Kʼakꞌ Tratado kubꞌano we jun tzꞌaqatem riʼ, rumal chi ri wuj re Hebreos kuya ri Salmos 110:4 chirij ri Jesús. Ri Hebreos 7:14 xuqujeʼ kubꞌij ri amaqꞌ Judá, are waꞌ ri amaqꞌ ri kꞌo ri cetro chirij pa Génesis 49:10. Ri muqubꞌal pa Salem are jun ajawinel xuqujeʼ jun sacerdote pa jun achi xaq xa jun, xuqujeʼ ri tyoꞌjal are ri Jesús, ri Ajawinel xuqujeʼ ri Sacerdote.)

CH'OKI'K

HEBREOS 4:14K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Rumal bꞌa che ri yaꞌtal chaqe jun kinimal ri chꞌawenelabꞌ cho ri Dios ri xok bꞌik pa ri kaj, ri Jesús ukꞌojol ri Dios, chujjeqel bꞌa pa ri qakojobꞌal. (15) Rumal cher man kꞌo ta jun chꞌawenel cho ri Dios pa qawiꞌ ri mat karilo xuqujeꞌ kuchomaj chi kujtaqchiꞌx pa mak, rumal cher jeriꞌ xbꞌan che Areꞌ xwi che ri Areꞌ maj wi mak xubꞌano. (16) Xaq jeriꞌ chujqebꞌ bꞌa rukꞌ ri Dios rukꞌ kꞌulibꞌal kꞌuꞌx are kꞌo qarajawaxik rech jeriꞌ kaqakꞌamawaꞌj ri utoqꞌobꞌ rech kujutoꞌo pa ri qꞌotaj ri qas kajawataj chaqe.
K'O JUN NIMALAJ QAKAB'AWANEL SACERDOTE + AJ JESÚS UK'AJOL RI DIOS → CHIXOPAN CHI KOCHAJ CHUCH RI TZ'AQON TZ'AQAT UWACH TIJONIK.
GÁLATAS 3:28K'ak'a' Biblia↗Jach↗ Man kꞌo ta chi aj Israel xuqujeꞌ man aj Israel taj, man kꞌo ta chi achi xuqujeꞌ ixoq, man kꞌo ta chi ajchak xuqujeꞌ man ajchak taj, xane iwonojel ix, xa ix jun pa Cristo Jesús. (29) Kamik kꞌut chi ix rech chi ri Cristo, qas ix rijaꞌl ri Abraham, xuqujeꞌ ix echaꞌnel rech ri utzujum loq ri Dios.
IX RONOJEL IX JUNAM PA CRISTO JESÚS → WE IX RE CRISTO, IX K'UT RACHALAXIK ABRAHAM, XUQUJE' IX AJCH'EQOL RONOJEL RUMAL RI TZUJUNIK.
(Ri nuchomanik: Ri ubʼeyal ri sacerdote kukʼis pa ri tem rech toqʼobʼ, jawjeʼ ri Loqʼalaj Wuj kubʼij chawe chi katqebʼ rukʼ josqʼil. Ri ubʼeyal ri ijaʼ kukʼis pa ri uchiʼ awachoch, rumal we at rech ri Cristo, ri Dios katuya che at ijaʼ rech ri Abraham, at ajkanaj rech ri junam tzujunik (Gálatas 3:29). Ri Jesús, ri Ajawinel xuqujeʼ ri Sacerdote, kꞌo na kuꞌsikꞌij.)

KꞌUTB'AL RETAMABꞌAL

1. Génesis 14:18 — Xuquje' ri Melquisedec, ajawinel re Salem, xuresaj loq' kaxlanwa' xuquje' vino: xuquje' are':
a) ajchoq'e ri kaj xuquje' ri ulew
b) ri sacerdote re ri Dios ri Kaj Chikaj
c) Ajaw rech sukʼalal
2. Mateo 3:17 — Xuqujeʼ kʼo jun chʼabʼal ri xpe chikaj, xubʼij:
a) Areʼ waʼ ri loqʼalaj Nukʼajol, ri kaqaj wach chwe
b) Lal at jun sacerdote amaqel
c) At waʼ ri loqʼalaj Nukʼajol, ri kaqaj wach chwe
Ri Ajawxel xubʼan jun juramento pa qas tzij che ri David; man kutzelej ta wi ribʼ:
a) Kinya na kʼolibʼal ri utrono re ri rajawarem chibʼe qʼij saq
b) At sacerdote chibʼe qʼij saq junam rukʼ ubʼanik ri Melquisedec
c) Re ri uwach ri atyoʼjil kinyaʼ na pa ri atem
4. Gálatas 3:16 — Man kubꞌij taj: Xuqujeꞌ chike ri e ijaꞌ, jetaq we e kꞌi; xane jetaq jun: Xuqujeꞌ che ri awijaꞌ:
a) Pa Isaac kabʼix na ri awijaʼl
b) ri are Cristo
c) pa ri awijaʼ, konojel ri tinamit rech ri uwachulew ketewchiʼx na
5. Zacarías 6:13 — xuquje' katꞌuyiꞌ na xuquje' kataqan na pa ri utem; xuquje' kux na:
a) jun sacerdote pa ri utrono
b) kuk'am na ri ujuluwem
c) nim uwach chikiwach ri kaj
6. Hebreos 7:22 — Rumal riʼ, ri Jesús xbʼan:
a) jun nimalaj sacerdote amaqel
b) jun ajchak pa ri santuario
c) jun fiador re jun utz laj testamento
7. Apocalipsis 22:16 — In in uxeʼ xuquje uwach ri David:
a) ri nabe xuquje' ri k'isbal
b) xuqujeʼ ri saqil xuqujeʼ chʼumil re saqirem
c) ri majibʼal re ri utzʼaqatisaxik ri Dios
RETAL RI TZIJ: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-a, 6-c, 7-b

PU'AQ WAʼE KʼUTUNEM RIʼ KʼO UBʼANOJ RECHA

→ Jas jubʼa kuya saq ri muj: Ri Melquisedec xukʼulaj ri Abram rukʼ wa xuqujeʼ vino (Génesis 14:18). Ri Jesús xukʼam ri wa xuqujeʼ ri lek pa ri mexa (Mateo 26:26-28). Man kʼo ta jun tzij kukʼam chikiwach ri kebʼ waʼim. Ri kebʼ ilbʼal kekʼojiʼ chuxukut ri jun chik rech ri kʼamal utzij katzʼetik.
→ Jas ubꞌanik ri kꞌakꞌ trato kuqꞌalajisaj waꞌ: rumal ri jaljoj kꞌutunik re ri sacerdocio, kꞌatzinel kajalatajik xuquje' ri taqanik (Hebreos 7:12). Ri sacerdote xjalatajik. Ri trato xjalatajik rukꞌ ri sacerdote, xuquje' ri Jesús are' ri chojmirisal re ri utz laj trato (Hebreos 7:22).
→ Jas jubʼa kʼo pa ri tzij: ri sukʼ Qʼab che kʼo pa Jeremías 23:5 xuqujeʼ ri QʼAB che kʼo pa Zacarías 6:12 are junam tzij pa Hebreo, tsemach (H6780). Jun qʼalajisal utzij Dios kuya ri tem rech ajawarem David che ri Qʼab. Ri jun chik qʼalajisal utzij Dios kubʼan che ri Qʼab jun sacerdote puwiʼ ri tem riʼ.
→ Jas kel wi ri riʼ pa awiʼ at: ri tzij bʼan che ri ijaʼ man kʼo ta ojertaq chi kanoq. We at rech ri Cristo, at kʼu ijaʼ re ri Abraham, xuquje at echabʼal ri kʼo che ri tzij bʼan (Gálatas 3:29).
→ Ri kel wi we riʼ pa ronojel qʼij: ri jurament rech ri Dios maj ukʼisik. Jun sacerdote chibʼe qʼij saq (Salmo 110:4). Jun tem chibʼe qʼij saq (2 Samuel 7:13). Ri sacerdocio kʼo pa ukwinem jun kʼaslemal maj ukʼisik (Hebreos 7:16).
→ Bʼe ri man rajawaxik taj: Juan 14:16-17 xuquje Juan 14:26 kkijaq ubʼeyal ronojel ri kʼutuꞌnik chirij ri Kʼamal kʼuʼx, ri Loqʼalaj Uxlabʼixel. Ri kubʼan ri Kʼamal kʼuʼx pa ranima jun kojonel taqal che kʼo jun nimalaj kʼutuꞌnik chi rij.
→ Jun nitzʼ bʼe: Génesis 49:10 kujaqik pa ronojel ri bʼatzʼ rech ri amaqʼ Judá. Ri bʼatzʼ kuxikʼij lo pa ri chʼamiy ajawarem che kʼojiʼ rukʼ Judá kuxikʼij bʼik pa ri uqʼabʼ tem rech ajawarem pa kaj, jawjeʼ ri Apocalipsis 5:5 kubʼij chi ri Jesús are ri León rech ri amaqʼ Judá, ri Uxeʼ David.
→ Rukʼutunik jub'iq' kux kʼutuxik: Ri Jeremías 23:6 kuya' ri ajawinel re ri rachalaxik ri David ub'i' RI QAJAWXEL RI QATZʼAQATISAXIK. Ri nabe' etamanik xutereneb'ej jun b'i' ri man xya' ta che ri Jacob xuquje' man xya' ta che ri Manoa. Waral jun achi alax pa ri rachalaxik ri David keta'mataj rilik ub'i' ri Dios re ri trato. Man k'o ta jun texto kuk'am kib' ri kajb'al riʼ. Kojkoj ri kajb'al riʼ chuwach jun chik xuquje' chomaj chi rij.
¿JAS RAJAWAXIK KABʼAN RUMAL CHI KATKOLOTAJ?
Chi qak'ux'ila' ri qatijonik pa Loq'laj Wuj — "Jas ri Rajawaxik Kinb'an rech Kinkolotajik"

Utz xabʼan — chabʼana chi na.

Chab'ana' ri k'utunik rech ri Biblia ri kaya' etal pa we tijonik →¿Jachin Laʼ Ri Jesús? — Ubʼanik pa Kʼaslemal · Tzij re Dios re KJV rachiʼl ri Numeros re Strong →
Ojer taq Etamanik← Jas Kinbꞌan Rech Kinkolotajik? — Ukabꞌ Taqanik · Tzꞌibꞌatalik KJV rukꞌ Taqoꞌn Strong's
↓ Chakʼama we tijonik riʼ (PDF)

Nabꞌe cha rilo we jastaq riꞌ: ¿Jachin ri Jesús?

Sik'ij le tijonik →

SOURCES & CREDITS

Scripture: K’iche’ of Totonicapan NT (CC BY 4.0) — a redistributable edition, looked up exactly and never machine-translated.
Alternate chapter/verse numbering reconciled with STEPBible TVTMS (CC BY 4.0).
Strong's numbering & original-language data: OpenScriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0); STEPBible.org — TAHOT/TAGNT/TBESH/TBESG (CC BY 4.0); Robinson-Pierpont Byzantine Majority Text (Public Domain); Strong's dictionary, 1890 (Public Domain).
Typography: Google Noto fonts (SIL Open Font License 1.1).
© SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com — shared under Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0).
Notice something wrong with this translation? Let us know