AME KA YESU NYE · AKPA 2 — NUNƆLA SI LE FIAZIKPUI DZI, DZIDZIMEVI SI WODO ŊUGBE NA, KPLE FOFO LA, VI LA KPLE GBƆGBƆ KƆKƆE LA
Ame Kae Yesu Nye — Mɔzɔzɔ To Biblia La Me, Tso 1 Mose De Nyaɖeɖefia
NYA GBALẼNYA
Nusɔsrɔ̃ gbãtɔ bia biabia ɖeka. Biabia lae nye, ame kae nye Yesu? Nusɔsrɔ̃ gbãtɔ zɔ to Biblia blibo la me be wòakpɔ ŋuɖoɖo, tso Biblia ƒe agbalẽ gbãtɔ dzi va se ɖe agbalẽ mamlɛtɔ dzi. Nusɔsrɔ̃ ma wu enu kple nyaŋlɔɖi nyateƒetɔ aɖe. Nyaŋlɔɖi la yɔ mɔ siwo nusɔsrɔ̃ la kpɔ gake mezɔ dzi o la ƒe ŋkɔwo. Nusɔsrɔ̃ evelia zɔa mɔ etɔ̃ siawo dometɔ. Mɔ gbãtɔe nye fia xoxo aɖe si nye nunɔla hã. Mɔ evelia nye ŋugbe aɖe tso ku ŋu. Mawu do ŋugbe ma ɖe abɔ aɖe me. Egagblɔ ŋugbe ma na ƒome ɖeka, dzidzime nɔ dzidzime yome. Eka atam ɖe ŋugbe ma dzi na fia aɖe. Mɔ etɔ̃lia nye ale si Biblia yɔa Fofo la, Vi la kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe ŋkɔwo ɖekae, evɔ Biblia gale gbɔgblɔm ɖaa be Mawu ɖeka koe li. Afɔɖeɖe ɖe sia ɖe le mɔ ɖe sia ɖe dzi le nɔ te ɖe Biblia ƒe kpukpui aɖe si woŋlɔ blibo la dzi. Naneke mele nɔ te ɖe ame aɖeke ƒe nya ɖeɖe ko dzi o. Xlẽ kpukpui ɖe sia ɖe blewuu. Lé kpukpui ɖe sia ɖe me kpɔ wò ŋutɔ ƒe ŋku me.
NYA ETƐ̃ SIWO NUSƆSRƆ̃ SIA ƊO NAWO ŊU:
1. Ame ka Melkizedek nye, eye nu ka ta Biblia la yɔ Yesu be nunɔla tegbee le Melkizedek ƒe nunɔlanyenye nu?
2. Aleke ŋugbedodo si wodo tso dzidzimevi la ŋu la zɔna tso abɔ la me, to Abraham me, to David me, va se ɖe esime Nubabla Yeye la yɔ dzidzimevi la be ame ɖeka?
3. Afi ka Biblia la yɔ Fofo la, Vi la kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒãa le teƒe ɖeka, evɔ Biblia la gagblɔ be Mawu ɖeka koe li?
GƆMEÐOÐO SI WOÐO XOXO — AME KA YESU NYE
GƆMEƉOANYI LA → WODZI ƉEVI + WOTSƆ VI → WOAYƆ EYA ŊKƆ BE MAWU ŊUSẼKATÃTƆ (YESAYA 9:6).
GƆMEƉOƉO → EYƆ YEHOWA, AME SI ƒO NU KPLI YƐ LA ŊKƆ BE, WƆE NYE MAWU SI LE NU KPƆM (1 Mose 16:13).
GƆMEƉOANYI LA → NYA LA NYE MAWU + NYA LA TRƆ ZU ŊUTILÃ (YOHANES 1:1, YOHANES 1:14).
GƆMEƉOANYI LA → YEHOWA GBLƆ NA NYE AƑETƆ BE, NƆ ANYI ƉE NYE ƉUSIME (PSALMO 110:1).
GƆMEÐOÐO LA → WÒE NYE NUNƆLA TEGBEE LE MELKIZEDEK ƑE NUNƆLAÐOÐO NU (Psalmo 110:4).
GƆMEDZEDZE SEKE
Zekaria 6:12Modern Bible↗Share↗Gblɔ nɛ be ale Yehowa, Dziƒoʋakɔwo ƒe Aƒetɔ la gblɔe nye esi. Esiae nye ŋutsu si ƒe ŋkɔe nye Atilɔ, adze tso enɔƒe, eye wòatu Yehowa ƒe gbedoxɔ. (13) Eyae nye ame si atu Yehowa ƒe gbedoxɔ, woaɖo fianyenye ƒe atsyɔ̃ nɛ, eye wòanɔ eƒe fiazikpui dzi aɖu fia. Anye nunɔla anɔ eƒe fiazikpui dzi, ekema fianyenye kple nunɔlanyenye awɔ ɖeka!
⚑⚑ H6780 tsemach
KPƆ ŊUTSU SI ŊKƆE NYE ALƆDZETI LA ƉE → EYA ADZƆ AZU OSƆFO LE EƑE FIAZIKPUI DZI.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Le blema Israel la, se la mana fiawɔwɔ kple osɔfoƒe woanɔ ame ɖeka si o. Zekaria 6:13 tsɔ dɔ eve siawo katã de ame ɖeka si le ɣeyiɣi ɖeka me. Nusɔsrɔ̃ sia dze ame sia yome to Biblia bliboa katã me.)
1. A. SALEM FIA — MAWU KƆKƆTƆ LA ƑE NUNƆLA, HAFI WOƉO SE LA ANYI
Mose 1 14:18Modern Bible↗Share↗eye Salem fia Melkizedek, ame si nye Mawu, Dziƒoʋĩtɔ la ƒe nunɔla la tsɔ abolo kple wain vɛ nɛ (19) eye wòyra Abram gblɔ be, “Mawu Dziƒoʋĩtɔ, dziƒo kple anyigba wɔla nayra Abram (20) eye woakafu Mawu Dziƒoʋĩtɔ la, ame si tsɔ wò futɔwo de asi na wò la.” Tete Abraham tsɔ nuawo katã ƒe ewolia nɛ.
⚑⚑ H8004 Shalem · ⚑ H4442 Malkiy-Tsedeq
MELKIZEDEK, SALEM FIA + MAWU KÔKÔKÔ LA GBODZOSUBÔLA → EYRA HE + EWO NUSIA ƑE DZESIÃWO NÉ
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Melkizedek le agbalẽ si nye 1 Mose me, gake womeɖe eƒe nyagbɔgblɔ ɖe go o, fofoa alo dadaa alo eƒe ƒomea ŋuti nya aɖeke meli o, ame si nye fia kple nunɔla siaa le ame ɖeka me, hafi Mose ƒe se nava dzɔ. Abram lé Mawu ƒe ŋugbedodo ɖe asi, gake exɔ yayra tso ame sia gbɔ. Le Biblia me la, ame si lolo wu la yraa ame si le eme sue wui (Hebritɔwo 7:7).)
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Psalmo 76:2 tsɔ ŋkɔ "Salem" ɖo ŋkɔ "Zion" gbɔ, si nye Yerusalem. Melkizedek nye fia le du si me David hã aɖu fia le emegbe. Asrafowo va klã Yesu ɖe ati ŋu le du ma ke ƒe gli godo.)
Psalmowo 110:4Modern Bible↗Share↗Yehowa ka atam, eye matrɔ eƒe susu akpɔ o, be “Wòe nye nunɔla tegbee, le Melkizedek ƒe ɖoɖo la nu.”
Yehowa ka atam, eye matrɔ eƒe susu akpɔ o → be “Wòe nye nunɔla tegbee, le Melkizedek ƒe ɖoɖo la nu.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Melkizedek do go zi ɖeka le 1 Mose me, ƒe alafa ewo kloe do ŋgɔ na esime David ŋlɔ nya sia ɖeka tso nunɔla si anɔ anyi tegbee ŋu. Hebrigbe me nya si le "ka atam" megbe la nye shaba (H7650, be woaka atam). Mawu ka atam sia kple nya siwo nye "eye nyematrɔ eƒe susu o," eyata womate ŋu axɔ atam la o (Psalmo 110:4).)
2. B. HEBRITƆWO ƑE AGBALẼ ƑU ŊKƆ LA ME — DZƆDZƆENYENYE FIA, ŊUTIFAFA FIA
Hebritɔwo 7:1Modern Bible↗Share↗Melkizedek sia nye Salem fia kple nunɔlagã na Mawu, Dziƒoʋĩtɔ la. Esi Abraham trɔ tso aʋagbedzi, afi si wòɖu fia geɖewo dzi le gbɔna la, Melkizedek va kpee, eye wòyrae. (2) Le esia megbe la, Abraham tsɔ nu siwo katã wòtsɔ tso aʋagbedzi gbɔe la ƒe ewolia nɛ. Melkizedek ƒe ŋkɔa gɔmee nye “Dzɔdzɔenyenye ƒe fia.” Eye eya kee nye Ŋutifafafia, elabena du si me wònye fia lee nye Salem si gɔmee nye “Ŋutifafa.”
SALEM FIA + MAWU KƆKƆTƆ LA ƑE NUNƆLA → DZƆDZƆENYENYE FIA + ŊUTIFAFA FIA.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Hebritɔwo ƒe agbalẽa ɖe ŋkɔ eve siawo katã gɔme na exlẽlaa. Ŋkɔ Melkizedek si gɔmee nye Dzɔdzɔenyenye ƒe Fia (be woanɔ dzɔdzɔe ɖe Mawu ŋu). Ŋkɔ Salem Fia si gɔmee nye Ŋutifafa ƒe Fia.)
Hebritɔwo 7:4Modern Bible↗Share↗Mibu ale si wònye gãe la ŋuti kpɔ. Abraham, xɔsetɔwo fofo gɔ̃ hã tsɔ eƒe afunyinuwo ƒe ewolia nɛ!
Mibu ale si wònye gãe la ŋuti kpɔ → xɔsetɔwo fofo gɔ̃ hã tsɔ eƒe afunyinuwo ƒe ewolia nɛ.
Hebritɔwo 7:11Modern Bible↗Share↗Elabena to Levi ƒe viwo ƒe nunɔladɔwɔwɔ dzi, wona se la Israelviwo. Azɔ la, nenye be Leviviwo ƒe nunɔladɔwɔwɔ ɖe wòde blibo la, magahiã be woatsɔ nunɔla bubu vɛ o, ame si nye nunɔla le Melkizedek ƒe ɖoɖo nu, ke menye le Aron ƒe ɖoɖo nu o. (12) Elabena ne tɔtrɔ va nunɔlaɖuɖu ŋuti la, ele be tɔtrɔ nava Se la hã me.
NUNƆLA BUBU NATSITRE LE MELKIZEDEK ƑE NUNƆLANYENYE NU → NUNƆLANYENYE LA TRƆM + SE LA HÃ TRƆM.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Aron ƒe nunɔlawɔwɔ va kple Mose ƒe se la. Psalmo 110:4 ka nunɔla bubu ƒe ŋugbe, eya ta Hebritɔwo ƒe agbalẽ ɖo tso nya sia dzi tẽ be nunɔlawɔwɔ yeye hea se yeye vaa kplii. Melkizedek ƒe ɖoɖo la le Mose ƒe se la ŋgɔ kple eƒe emegbe siaa.)
Hebritɔwo 7:20Modern Bible↗Share↗Mawu ƒe atamkaka kpe ɖe esiawo katã ŋu, ke ame bubuwo ya ɖua nunɔla atamkakamanɔmee (21) ke Yesu ya ɖu nunɔla to Mawu ƒe atamkaka me, elabena Mawu gblɔ nɛ bena, “Aƒetɔ la ka atam, eye matrɔ eƒe susu o, ‘Wò la, nunɔlae nènye tegbetegbe.’” (22) Le atamkaka sia ta la, Yesu va zu nubabla si nyo wu sãa la ƒe kpeɖodzinu.
⚑⚑ G1242 diatheke · ⚑ G1450 egguos
NUNƆLAWO MA WOWÔ WOE MENYE ADZOGBEDƑEDƑE DZI O + AMEA WOWÔE ADZOGBEDƑEDƑE DZI → YESU ZU KPEƐEƑÉTƆ NA NUBABLA NYUITƆ WU.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Nunɔla siwo tso Aron ƒe ƒome me la, xɔ dɔdeasi sia to dzidzi me, ke atam aɖeke tso Mawu gbɔ meli le wo megbe o. Afi sia la, Hebritɔwo ƒe agbalẽa va yɔ ŋkɔ na nunɔla si wowɔ kple atam mlɔeba, si nye Yesu. Kpeɖodzikpe nye ame si tsɔ eɖokui ɖo be yeazu agbanɔamedzi na nubabla blibo la, eyata Yesu ŋutɔ nye kpeɖodzi be nubabla sia anɔ te.)
Hebritɔwo 7:26Modern Bible↗Share↗Ekema Yesue nye nunɔlagã ma si kpɔa míaƒe hiahiãwo gbɔ, ame si le kɔkɔe, kpɔtsɔtsɔ mele eŋu o, ame si le dzadzɛe, ame si woɖe ɖe aga tso nu vɔ̃ wɔlawo gbɔ, eye wokɔe ɖe dzi gbɔ dziƒowo ŋui. (27) Mele abe nunɔlagã bubuwo ene o, elabena mehiã be wòasa vɔ gbe sia gbe, gbã ɖe eya ŋutɔ ƒe nu vɔ̃wo ta, eye evelia, ɖe ame bubuwo tɔ ta o. Esa vɔ ɖe woƒe nu vɔ̃wo ta zi ɖeka hena ɣeyiɣiawo katã, esi wòtsɔ eɖokui hena.
KƆKƆE + FƆBUBU MELE EŊU O + ƉIKA MELE EŊU O + WOTE ƉA XAA TSO NUVƆ̃WƆLAWO GBƆ → ETSƆ EƉOKUI SA VƆE ZI ƉEKA.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Osɔfogã ɖe sia ɖe le Israel dukɔ me tsɔ vɔsa vɛ ɖe eya ŋutɔ ƒe nu vɔ̃wo ta gbã. Osɔfo sia ya menye nu vɔ̃ aɖeke le eya ŋutɔ ŋu o. Etsɔ eɖokui sa vɔe, vɔsa ɖeka, zi ɖeka, osɔfo la kple vɔsa la nɔ ame ɖeka me.)
3. NUKPƆSUSU BUBU, NƆNƆME MA KE — abolo kple wain le Salem, kple abolo kple kplu le Yerusalem
Mose 1 14:18Modern Bible↗Share↗eye Salem fia Melkizedek, ame si nye Mawu, Dziƒoʋĩtɔ la ƒe nunɔla la tsɔ abolo kple wain vɛ nɛ
Mateo 26:26Modern Bible↗Share↗Esi wonɔ nua ɖum la, Yesu tsɔ abolo ɖe asi. Edo gbe ɖa ɖe abolo la ta, eye wòŋe eme hetsɔ na eƒe nusrɔ̃lawo eye wògblɔ be, “Mixɔe ɖu. Esiae nye nye ŋutilã.” (27) Emegbe la, etsɔ wainkplu la hã ɖe asi, do gbe ɖa ɖe eta, eye wòtsɔe na wo be woano. Egagblɔ na nusrɔ̃lawo be, “Mi katã mixɔe no (28) esiae nye nye ʋu si wotsɔ tre nubabla yeye la nui. Wokɔe ɖi be ame geɖe nakpɔ nu vɔ̃ tsɔtsɔke to eme.”
YESU TSƆ ABOLO + ETSƆ KPLU LA → ESIAE NYE NYE ƲU SI LE NUBABLA YEYE LA ME.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Kpukpui aɖeke megblɔ be nuɖuɖu si wowɔ le Salem la fia Aƒetɔ la ƒe fiẽnuɖuɖua o. Esiae nye susu si ta dzesi la le tame le afi ma ɖo. Mina xlẽla nakpɔ nudzɔdzɔ eve siawo ɖe kpɔɖeŋu ɖe wo nɔewo ŋu.)
4. NYƆNU LA ƑE DZIDZIME — ŊUGBEDODO SI WODO ƉE ABƆ LA ME
Mose 1 3:15Modern Bible↗Share↗Tso azɔ dzi la, made fuléle wò kple nyɔnu la dome, eye fuléle ma ke anɔ wò dzidzime kple nyɔnu la tɔ dome. Eya la agbã ta na wò, eye wò la àɖu afɔkpodzi nɛ.”
⚑⚑ H2233 zera
WÒ DZIDZIMEVI KPLE EYA (NYƆNU LA) ƑE DZIDZIMEVI DOME → AƉAKA WÒ TA, EYE ÀƉAKA EƑE AFƆKPODZI.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Hebri gbe me nya zera (H2233, ƒã) fia ɖevi, alo dzidzimeviwo siwo dzɔ tso ŋutsu aɖe me. Mawu gblɔ ŋugbe sia le abɔ la me, le ŋkeke si dzi nu vɔ̃ ge ɖe xexeame. Kpɔ ale si ŋugbedodo ɖeka, si wodo ɖe ƒã ɖeka ŋu la, ɖe tso ŋutsu ɖeka gbɔ yi bubu gbɔ le kpukpuiawo me le xexlẽme siawo me.)
Mose 1 26:3Modern Bible↗Share↗Wɔ nu si magblɔ na wò la, eye nànɔ afi sia le anyigba sia dzi. Ne èwɔ nye gbe dzi la, manɔ kpli wò, eye mayra wò. Matsɔ anyigba sia katã ana wò kple wò dzidzimeviwo abe ale si medo ŋugbe na fofowò, Abraham ene. (4) Mana wò dzidzimeviwo nasɔ gbɔ abe ɣletiviwo ene! Matsɔ anyigba siawo katã ana wò, eye wòanye yayra na dukɔwo katã le xexea me.
MAWƆ ATAM SI MEKA NA FOFOWÒ ABRAHAM DZI → WÒ DZIDZIMEVIWO ME WOAYRA ANYIGBADZIDUKƆWO KATÃ.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Le afi sia la, Mawu gagblɔ atam si Mawu ka na Abraham le to la dzi la na Isak. Ŋugbedodo la meku kple Abraham o. Eʋu yi to me ɖeka ɖe megbe.)
Mose 1 28:13Modern Bible↗Share↗Ekpɔ Yehowa wònɔ atsrɔe la tame, eye wògblɔ be, “Nyee nye Yehowa, Abraham ƒe Mawu kple fofowò Isak ƒe Mawu. Anyigba si dzi nèmlɔ la, matsɔe ana wò kple wò dzidzimeviwo (14) elabena wò dzidzimeviwo asɔ gbɔ abe ʋuʋudedi ene! Woakaka ɖe anyigba dzi tso ɣedzeƒe yi ɣetoɖoƒe, tso anyiehe yi dziehe, eye woayra dukɔwo katã le xexea me to wò kple wò dzidzimeviwo dzi.
NYEE NYE YEHOWA, FOFOWO ABRAHAM ƑE MAWU, KPLE ISAK HÃ ƑE MAWU → WOAYRA DUKƆWO KATÃ LE ANYIGBA DZI TO WÒ DZIDZIMEVI DZI
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Azɔ ŋugbedodo la trɔ yi ɖe Yakob gbɔ. Mawu gblɔ ŋugbe ɖeka na ŋutsu etɔ̃ le ƒome ɖeka me, le dzidzimewo etɔ̃ me. Ŋugbedodo la nɔa dzidzime ɖeka ma dzi.)
Mose 1 49:10Modern Bible↗Share↗Atamkayi maɖe ɖa le Yuda o va se ɖe esime ame si tututu tɔ wònye la nava, ame si amewo katã abu.
FIATIKPLÃ LA MAGE LE YUDA ƑE ASI ME O → EYAE DUKƆWO KATÃ AƒO FU ƉE EŊU.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Fiatikplɔ nye ati aɖe si fia lɔ̃na le eƒe asi me abe dzesi na eƒe mɔɖeɖe be wòaɖu fia ene. Fifia ŋugbedodo la va lé eɖokui ɖe Yakɔb ƒe ƒome bliboa dzi wòzu to ɖeka, si nye Yuda ƒe to la. Ɖo ŋku to sia dzi, elabena Yuda ƒe ŋkɔ la agatrɔ ava le nusɔsrɔ̃ sia ƒe nuwuwu lɔƒo.)
5. DZIDZIME SI WODO ŊUGBE NA DAVID — FIAZIKPUI SI ANƆ ANYI TSO MAVƆ ME, SI WOKA ATAM ƉO KPLII
Samuel 2 7:12Modern Bible↗Share↗Ne wò ɣeyiɣi de le anyigba sia dzi eye nèku la, matsɔ viwò si nye wò ŋutɔ wò ŋutilã kple wò ʋu, aɖo wò fiazikpui la dzi eye mana eƒe fiaɖuƒe nakpɔ ŋusẽ. (13) Eyae anye ame si atu gbedoxɔ nam eye mana eƒe fiaɖuƒe nanɔ anyi ɖaa.
MADE WƆ DZIDZIMEVI ANƆ TEWƆ YOME → MAƆO EƑE FIAƆUƒE LA ƑE FIAZIKPUI ANYI TEGBEE.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Solomo, David ƒe vi, tu gbedoxɔ la. Ke Solomo ƒe fiazikpui la metɔ anyi tegbee o, elabena fiaɖuƒe la ma ɖe eve le eƒe ku megbe. Eya ta ŋugbedodo si le fiazikpui tegbee ŋu la yi ŋgɔ wu Solomo, va David ƒe dzidzimevi gãtɔ gbɔ.)
Psalmowo 132:11Modern Bible↗Share↗Yehowa ka atam na David; eka atam vavã si matu o la be, “Matsɔ wò ŋutɔ wò dzidzimevi aɖo fiae ɖe wò fiazikpui dzi.
Yehowa ka atam na David → Matsɔ wò ŋutɔ wò dzidzimevi aɖo fiae ɖe wò fiazikpui dzi.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Ŋugbedodo si wodo na David la trɔ zu atam fifia, abe ale si ŋugbedodo si wodo na Abraham hã trɔ zu atam ene. Mawu bla eɖokui kple nya siwo nye "Nyematrɔ le eŋu o" (Psalmowo 132:11). Fia si gbɔna la ava tso David ƒe ŋutilã me, ke menye tso dukɔ bubu aɖeke me o.)
6. NUKPƆKPƆ VOVOVO, NƆNƆME ƉEKA — ATAMKAKA EVE LE PSALMOWO ƑE AGBALẼ ME, KPLE AME ƉEKA
Psalmowo 132:11Modern Bible↗Share↗Yehowa ka atam na David; eka atam vavã si matu o la be, “Matsɔ wò ŋutɔ wò dzidzimevi aɖo fiae ɖe wò fiazikpui dzi.
Yehowa ka atam na David → Matsɔ wò ŋutɔ wò dzidzimevi aɖo fiae ɖe wò fiazikpui dzi.
Psalmowo 110:4Modern Bible↗Share↗Yehowa ka atam, eye matrɔ eƒe susu akpɔ o, be “Wòe nye nunɔla tegbee, le Melkizedek ƒe ɖoɖo la nu.”
YEHOWA KA ATAM, EYE MATRƆ EƑE SUSU O → WƆE NYE NUNƆLA TSO MAVƆ ME.
(Nye ŋutɔ nye susuwo: Psalmo eve ŋlɔ Mawu ƒe atam eve ɖi, atam ɖeka na fia aɖe si ado tso David ƒe ŋutilã me, kple atam bubu na nunɔla tegbee. Kpukpui aɖeke mele Psalmowo ƒe agbalẽ me si gblɔ be atam eve siawo va nɔ ame ɖeka dzi o, eyata dzesi la nɔa etame. Nubabla Yeye la yɔ Yesu be eyae nye nunɔla si woka atam ɖo kple fia si woɖe ŋugbe nɛ tso David ƒe dzidzimevi me (Hebritɔwo 7:21-22, Dɔwɔwɔwo 13:23).)
Yeremia 23:5Modern Bible↗Share↗Yehowa be, “Ŋkekewo li gbɔna esime mana atilɔ dzɔdzɔe, aɖe nadze atso David ƒe ƒome me, anye fia si aɖu fia le nunya me eye wòawɔ nu si le eteƒe kple nu si le dzɔdzɔe le anyigba dzi. (6) Le eƒe ŋkekewo me la, woaɖe Yuda eye Israel anɔ anyi le dedinɔnɔ me. Esiae nye ŋkɔ si woayɔ nɛ: Yehowa, Míaƒe Dzɔdzɔenyenye.
⚑⚑ H6780 tsemach
MAFƆ ALƆDZE DZƆDZƆE NA DAVID → ŊKƆ SI WOAYƆE LA ENYE: AƑETƆ, MIAƑE DZƆDZƆENYENYE.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Hebrigbe me nya si wozã na "Alɔ" lae nye tsemach (H6780, alɔ, mumu aɖe si le tsim), nya sia ke Zaxaria hã zã na ŋutsu si nye nunɔla le eƒe fiazikpui dzi. Nya si woŋlɔ be AƑETƆ kple agbalẽdzesi gãwo la enye Mawu ƒe nubabla ŋkɔ. Eyata ŋutsu si wodzi tso David ƒe dzidzimeviwo dome la tsɔ Mawu ŋutɔ ƒe ŋkɔ.)
7. E. NUBABLA YEYE LA YƆ DZIDZIME LA — EYE DZIDZIME LA NYE KRISTO
Mateo 1:1Modern Bible↗Share↗Yesu Kristo nye Abraham kple Fia David ƒe dzidzimevi; eƒe dzidzimegbalẽ lae nye esi:
YESU KRISTO + DAVID ƑE VI + ABRAHAM ƑE VI.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Nubabla Yeye la dze egɔme kple dzidzime ŋɔŋlɔ. Kpukpui gbãtɔ ke ŋutɔ yɔ Yesu be David ƒe vi kple Abraham ƒe vi, ŋugbedodo hlɔ̃ eveawo katã le ɖeka me. Nubabla Yeye la ƒe nyagbɔgblɔ gbãtɔ ɖo ŋu ɖe Nubabla Xoxo la ƒe mɔkpɔkpɔ tsãtɔ ŋu.)
Galatiatɔwo 3:16Modern Bible↗Share↗Ŋugbedodo la nye Abraham kple eƒe dzidzimeviwo tɔ. Ŋɔŋlɔ Kɔkɔe la megblɔ be “na dzidzimeviwo o” si gɔmee nye ame geɖewo, ke boŋ “na wò dzidzimeviwo” si gɔmee nye ame ɖeka si nye Kristo.
⚑⚑ G4690 sperma
Ŋugbedodo la nye Abraham kple eƒe dzidzimeviwo tɔ → ke boŋ “na wò dzidzimeviwo” si gɔmee nye ame ɖeka si nye Kristo.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Paulo xlẽ Mose ƒe agbalẽ gbãtɔ (Genesis) kple kutrikuku gã aɖe. Etu nya blibo la ɖe nya ɖeka si le kpuiƒe dzi, "dzidzimevi," menye "dzidzimeviwo" o. Emegbe wòyɔ ame si ŋu nya la ku ɖo, Kristo.)
Dɔwɔwɔwo 13:22Modern Bible↗Share↗Ke emegbe la, Mawu ɖe Saulo ɖa le zikpui la dzi, eye wòtsɔ David si nye Yese ƒe vi la ɖo fiae ɖe eteƒe. Mawu kpɔ ŋudzedze le David ŋu, eye wòɖi ɖase le eŋu be, ‘David nye ame si dze nye dzi ŋu, elabena ewɔ nye lɔlɔ̃nu.’ (23) Fia David sia ƒe dzidzimevie nye Yesu, ame si nye Ɖela si ŋugbe Mawu do na Israel dukɔ la.”
Fia David sia ƒe dzidzimevie nye Yesu, ame si nye Ɖela si ŋugbe Mawu do na Israel dukɔ la.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Paulo gblɔ nya sia le ƒuƒoƒe, si nye aƒe si me Yudatɔwo koa nɔ ƒu ƒum be woase ŋɔŋlɔ kɔkɔewo. Le nyagbɔgblɔ ɖeka me la, egblɔ nusɔsrɔ̃ blibo si le numeɖeɖe sia me, elabena Mawu fɔ Ɖela si woɖo ŋugbe nɛ la ɖe tsitre tso David ƒe dzidzimevi me. Emegbe la, Paulo gblɔ Ɖela la ƒe ŋkɔ, si nye Yesu.)
Timoteo 2 2:8Modern Bible↗Share↗Ɖo ŋku Yesu Kristo, ame si wofɔ tso ku me, eye wòdzɔ tso David ƒe ƒome me la dzi. Esiae nye nye nyanyui la
YESU KRISTO SI TSO DAVID ƑE DZIDZIME ME + WOFƆ E TSO KU ME.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Paulo lɔ nyanyui bliboa katã ɖe nya ɖeka me na Timoteo. Paulo tia nyateƒenya eve pɛ, be Yesu Kristo nye David ƒe dzidzimevi, eye be Mawu fɔ Yesu Kristo ɖe tsitre tso ku me. Ŋugbedodo ƒe nya kple yɔdo ƒuƒlu la le nyagbɔgblɔ ɖeka me.)
Nyaɖeɖefia 22:16Modern Bible↗Share↗“Nye, Yesue dɔ nye mawudɔla be wòatsɔ ɖaseɖiɖi siawo na wò hena hameawo. Nyee nye Ke tso David me kple eƒe dzidzimevi. Nyee nye Ŋukeɣletivi Keklẽ la.”
NYEE NYE DAVID ƑE KE KPLE EƑE DZIDZIMEVI + ŊDƆƔLETIVI SI KLẼNA.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Yesu gblɔ nya siawo tso eɖokui ŋu, wonye Biblia bliboa ƒe nya mamlɛtɔwo kloe. David ƒe dzidzimevi la nye ŋutsuvi si dzɔ ɖe David ƒe hlɔ̃ me, eye David ƒe ke la nye ame si me hlɔ̃a ŋutɔ tso. Yesu nye dzidzimevi kple ke la siaa.)
8. F. FOFO LA, VIA, KPLE GBƆGBƆ KƆKƆE LA — WOYƆ WO ƉEKA ƉEKA, GAKE AƑETƆ ƉEKA WONYE
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Kpukpui sia kpɔ nu siwo katã le axa sia te ɖe edzi va se ɖe fifia. Naneke le axa sia dzi mede Mawu evelia alo etɔ̃lia o. Tsɔ kpukpui ɖe sia ɖe si le axa sia dzi ɖo kpe 5 Mose 6:4 ŋu.)
Mateo 3:16Modern Bible↗Share↗Esi wòde mawutsi ta nɛ vɔ, eye wònɔ go dom le tsia me la, dziƒo nu ʋu, eye Yesu kpɔ Mawu ƒe Gbɔgbɔ le akpakpa ƒe nɔnɔme me, wònɔ ɖiɖim ɖe edzi. (17) Le ɣeyiɣi sia me tututu la, gbe aɖe ɖi tso dziƒo be, “Wòe nye vinye si gbɔ nyemelɔ̃a nu le o, wò me mekpɔa ŋudzedze lena.”
⚑⚑ G4151 pneuma
MAWU ƑE GBƆGBƆ ƉI ABE AKPAKPA ENE + GBE AƉE TSO DZIƑO → ESIAE NYE VINYE LƆLƆ̃TƆ.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Xlẽ nu si dzɔ le nɔnɔme sia me. Vi la le tsi la me, Mawu ƒe Gbɔgbɔ ɖi va abe akpaviɖe ene, eye Fofo la ƒe gbe ƒo nu tso dziƒo. Fofo la gblɔ nya mawo tso Vi la ŋu, menye Vi la ŋutɔ gblɔe tso eɖokui ŋu o.)
9. NUKPƆKPƆ TOVOVO, NƆNƆME MA KE — tɔsisi ma ke, si ŋutsu si nɔ afi ma la gblɔ
Yohanes 1:32Modern Bible↗Share↗Azɔ Yohanes ɖi ɖase le ale si wòkpɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe la wònɔ akpakpa ƒe nɔnɔme me, nɔ ɖiɖim ɖe Yesu dzi tso dziƒo la ŋu. (33) Yohanes gagblɔ be, “Nye la, nyemenya be eyae nye amea o, gake esi Mawu ɖom ɖa be made mawutsi ta na amewo la, egblɔ nam be, ‘Ne èkpɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe la wòle ɖiɖim ɖe ame aɖe dzi la, nyae be eyae nye ame si dim nèle. Eyae ade mawutsi ta na amewo kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la.’ (34) Mekpɔe be nu sia tututue dzɔ ɖe ŋutsu sia dzi, eya ta meɖi ɖase be eyae nye Mawu ƒe Vi la.”
MEKPƆ GBƆGBƆ LA WOƉI TSO DZIƑO ABE AKPAKPA ENE → AME SIA NYE MAWU ƑE VI.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Yohanes Mawutsidetanamela gblɔ tɔsisi me nudzɔdzɔ ma ke abe ɖasefo si nɔ afi ma ene. Mawu gblɔ na Yohanes Mawutsidetanamela do ŋgɔ be Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe ɖiɖi va nɔ eme lae nye dzesi si wotia. Ale Fofo la na dzesi la, Gbɔgbɔ Kɔkɔe la nye dzesi la, eye Vi la xɔ dzesi la.)
Mateo 28:18Modern Bible↗Share↗Egblɔ na eƒe nusrɔ̃lawo be, “Wotsɔ ŋusẽ si le dziƒo kple anyigba la katã de asi nam (19) eya ta miyi ɖawɔ amewo le dukɔ ɖe sia ɖe me woanye nye nusrɔ̃lawo; miade mawutsi ta na wo le Fofo la, Vi la kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe ŋkɔ me.
WOTSƆ ŊUSẼ KATÃ NAM → LE MAWUTSIDEDETA WƆM NA WO LE FOFO LA, VI LA KPLE GBƆGBƆ KƆKƆE LA ŊKƆ ME.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Yesu yɔ wo etɔ̃awo katã ɖekae le se ɖeka me. Eyɔ Fofo la, Vi la, kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la. Nusɔsrɔ̃ sia gblɔ ɖe nu si mawunya la gblɔ ko ŋu.)
Yohanes 14:16Modern Bible↗Share↗Mabia Fofo la, wòaɖo nyaxɔɖeakɔla bubu ɖe mi (17) ame si nye nyateƒe ƒe Gbɔgbɔ, be wòanɔ anyi kpli mi yi ɖe mavɔ me. Xexea me mate ŋu axɔ nyateƒe ƒe Gbɔgbɔ la o, elabena mekpɔnɛ alo dzea sii o. Ke miawo la, mienyae, elabena ele mia me, eye wòanɔ anyi kpli mi.
⚑⚑ G3875 parakletos
MALE BIABIA FOFO LA + WƆNA AKƆFALA BUBU NA MI → NYATEƑE GBƆGBƆ LAE.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Nyagbɔgblɔ ɖeka lɔ ame etɔ̃ ɖe eme ake, elabena Yesu do gbe ɖa, Fofo la na, eye Akɔfala la va. De dzesi nya "bubu" la. Yesu nye kpeɖeŋutɔ si nɔ tsitre ɖe nusrɔ̃lawo gbɔ tsã, eya ta Akɔfala bubu la gɔmee nye kpeɖeŋutɔ bubu abe Yesu ene.)
Yohanes 14:26Modern Bible↗Share↗Ke Nyaxɔɖeakɔla, Gbɔgbɔ Kɔkɔe si Fofo la adɔ ɖo ɖa le nye ŋkɔ me la afia nu geɖewo mi, eye wòaɖo ŋku nu siwo katã mefia mi la dzi na mi.
AKƆFALA LA, SI NYE GBƆGBƆ KƆKƆE LA → AME SI FOFO LA ADƆ ƉO ƉE NYE ŊKƆ ME.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Kpukpui sia meɖe mɔ ɖeke ɖi na tamebubu tso ame si nye Akɔfiala la ŋu o. Kpukpui la yɔ Akɔfiala la kɔŋ be Gbɔgbɔ Kɔkɔe. Fofo la dɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe le Yesu ƒe ŋkɔ me, ŋkɔ etɔ̃ le kpukpui ɖeka me eteƒe zi evelia.)
Korintotɔwo 2 13:14Modern Bible↗Share↗Aƒetɔ Yesu Kristo ƒe amenuveve kple Mawu ƒe lɔlɔ̃ kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe hamenɔnɔ nanɔ anyi kple mi katã.
AƑETƆ YESU KRISTO ƑE AMENUVEVE + MAWU ƑE LƆLƆ̃ + GBƆGBƆ KƆKƆE LA ƑE HABƆBƆ.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Paulo wu lɛta bliboa nu kple yayra ɖeka si lia ŋkɔ etɔ̃. Amenuveve fia Mawu ƒe nublanuikpɔkpɔ si ame aɖeke mate ŋu akpɔ to eƒe dɔwɔwɔ me o, eye gomekpɔkpɔ fia be woakpɔ nane ɖekae. Paulo, Yudatɔ si lé Mawu ɖeka ƒe gbe me sesĩe le eƒe agbenɔnɔ blibo la me, gawu ɖo Aƒetɔ Yesu Kristo, Mawu, kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe ɖe teƒe ɖeka le eƒe hedego me.)
Petro 1 1:1Modern Bible↗Share↗Nye, Petro, Yesu Kristo ƒe apostolo gbɔe agbalẽ sia tso, Na Mawu ƒe ame tiatia siwo nye amedzrowo le xexea me, ame siwo kaka ɖe Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia kple Bitinia nutowo me (2) ame siwo wotia le Mawu, Fofo la ƒe nunya nu, to Gbɔgbɔ la ƒe ŋutikɔklɔ ƒe dɔwɔwɔ me, hena toɖoɖo Yesu Kristo kple eƒe ʋuhehlẽ la me. Amenuveve kple ŋutifafa nanye mia tɔ le agbɔsɔsɔ me.
MAWU FOFO LA ƑE NYANYA DO ŊGƆ + GBƆGBƆ LA ƑE KƆKƆWƆWƆ + YESU KRISTO ƑE ƑU
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Petro ʋu eƒe agbalẽa dzi le mɔ si tututu Paulo tsɔ te eƒe agbalẽa nu ɖo la nu. Nyanya do ŋgɔ gɔmee nye be woanya nu aɖe hafi wòava eme, eye ŋutikɔklɔ gɔmee nye woɖe ame ɖe vovo na Mawu. Apostolo eve vovovo ŋlɔ kpɔɖeŋu ŋkɔ etɔ̃ ma ke.)
Efesotɔwo 4:4Modern Bible↗Share↗Ŋutilã ɖeka kple Gbɔgbɔ ɖekae li, abe ale si woyɔ mi na mɔkpɔkpɔ ɖeka ene. (5) Aƒetɔ ɖeka, xɔse ɖeka kple mawutsideta ɖekae li; (6) Mawu ɖekae kple Fofo ɖeka na mí katã, ame si nye nuwo katã, eye wòle nu sia nu me.
Azɔ tsɔ ɖasefo siawo ɖo anyi ɖekae. Mateo fia Vi la le tɔsisi la me, Gbɔgbɔ la wònɔ ɖiɖim va anyi, kple Fofo la ƒe gbe. Yesu ɖe gbe be woade mawutsi ta na amewo le Fofo la, kple Vi la, kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe ŋkɔ me. Yesu do ŋugbe be yeadɔ Akɔfala la, si nye Gbɔgbɔ Kɔkɔe la, si Fofo la adɔ ɖa. Paulo wu agbalẽ ɖeka nu kple Aƒetɔ Yesu Kristo, Mawu, kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la le yayra ɖeka me. Petro ʋu agbalẽ ɖeka gɔme kple Fofo la, Gbɔgbɔ la, kple Yesu Kristo le nya ɖeka me. Se ɖeka le xexi ɖe kpukpui siawo katã dzi. "Se, O Israel: Yehowa, míaƒe Mawu la, Yehowa ɖekae" (Mose V 6:4). Biblia mele nya sia yɔm kpɔ be etsitsi o. Egblɔ kpukpui siawo katã ɖe agbalẽ ɖeka ke me.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Kpukpuiwo gblɔe tẽ be Fofo la, Vi la, kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la, woyɔ wo ɖekae, le Mateo, Yohanes, Paulo, kple Petro ƒe nuŋlɔmeawo me. Kpukpui ɖeka aɖeke mele mawunya me si gblɔ le nya ɖeka me be aleke ŋkɔ etɔ̃awo kple Yehowa ɖeka si le 5 Mose 6:4 me la wɔ ɖeka o. Afi si Biblia tɔ ɖe eƒe numeɖeɖe, afi mae nusɔsrɔ̃ sia hã tɔ ɖo.)
Hebritɔwo 8:1Modern Bible↗Share↗Nya siwo katã míegblɔ na mi la ƒe taƒonyae nye esi: be nunɔlagã vavã le mía si. Azɔ la, ele dziƒo eye wònɔ anyi ɖe bubuteƒe gãtɔ kekeake
MÍNYA NUNƆLAGÃ SIA TƆGBI → ENƆ ANYI ƑU FIAZIKPUI LA ƑE NUƐUSIME, ƑE GBEDEDA LA ME LE DZIƑOWO.
Nyaɖeɖefia 3:21Modern Bible↗Share↗Mana ame si ɖu dzi la nanɔ nye axadzi le nye fiazikpui dzi abe ale si nye hã meɖu dzi, eye mele Fofonye gbɔ le eƒe fiazikpui dzi ene.
NYE HÃ MEƐU DZI + MENƆ ANYI KPLI FOFONYE LE EƑE FIAZIKPUI DZI.
Korintotɔwo 2 13:1Modern Bible↗Share↗Esia anye zi etɔ̃lia mava mia gbɔ. Azɔ abe ale si woŋlɔe ɖe mawunya me ene la, “Woaxɔ nya si ame aɖe tsɔ ɖe nɔvia ŋu la to ɖasefo eve alo etɔ̃ ƒe kpeɖodzi me.”
Woaxɔ nya si ame aɖe tsɔ ɖe nɔvia ŋu la to ɖasefo eve alo etɔ̃ ƒe kpeɖodzi me.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Ðaseɖila etɔ̃ gblɔ be nunɔla la le fiazikpui la dzi. Nyagblɔɖila ɖeka ƒo nu, Hebritɔwo ƒe agbalẽ ŋlɔla la ƒo nu, eye Aƒetɔ si fɔ ɖe tsitre la ƒo nu. Nya la va zu nyateƒe si li ke.)
VOVOLI KPLE EƐE VAVĂ
Bu vɔvɔli aɖe si le anyigba dzi la ŋu. Àte ŋu akpɔ vɔvɔlia ƒe nɔnɔme. Nɔnɔmea ɖeɖe mafia wò nu si le vɔvɔlia dzim o. Nu eve siwo to vovo gake lolo sɔ la ate ŋu awɔ vɔvɔli siwo sɔ gbɔ blibo. Vɔvɔlia nɔa nuxevi me va se ɖe esime kekeli vavãtɔ la fia nu si le vɔvɔlia dzim la ŋutɔŋutɔ. Ekema ègakpɔ vɔvɔlia ɖa. Ekema nèkpɔ be vɔvɔlia lé nu si le edzim la ƒe nɔnɔme ɖe asi tso gɔmedzedzea ke. Nu siae nye Nubabla Xoxoa me nɔnɔmefiafiawo. Nubabla Xoxoa me nɔnɔmefiafiawo nye vɔvɔli vavãwo, siwo ŋutilã vavã aɖe wɔ wo woɖo be woanɔ ale. Biblia yɔ nu siawo be "nu siwo gbɔna ƒe vɔvɔli, ke ŋutilã lae nye Kristo tɔ" (Kolosetɔwo 2:17). Egagblɔ hã be vɔvɔli menye nu ŋutɔŋutɔ la ƒe "nɔnɔme tututu" o (Hebritɔwo 10:1). Ame aɖeke mate ŋu axlẽ nyateƒe blibo la tso vɔvɔlia ɖeɖe me o. Esi Kristo va la, kekelia fia ŋutilã la. Esia tae míetua nufiafia ɖeka pɛ ɖi ɖe vɔvɔli ɖeka dzi le eɖokui si o. Míeyɔa nu aɖe be vɔvɔli ɖeko ne Nubabla Yeyea ƒe kekeli afia mí ŋutilã si vɔvɔlia nye tɔ.
Kolosetɔwo 2:16Modern Bible↗Share↗Eya ta migana ame aɖeke naɖe ɖeklemi kpli mi le nu si mieɖuna alo nona ŋu loo, alo ale si miawo mieɖua Yudatɔwo ƒe azãwo, ŋkekenyuiwo, dzinu yeye ƒe wɔnawo kple Dzudzɔgbe ŋkekewo o la ta o. (17) Elabena esiawo nye nu siwo gbɔna la ƒe vɔvɔli; ke nu la ŋutɔ le Kristo me va.
NU SIWO GBƆNA LA ƑE VƆVƆLI → ŊUTILÃ LA NYE KRISTO TƆ.
Hebritɔwo 10:1Modern Bible↗Share↗Se la nye nu nyui siwo gbɔna la ƒe vɔvɔli ko, eye menye nua ŋutɔwo o. Le susu sia ta la, vɔsa siwo wowɔna agbadree ƒe sia ƒe la mate ŋu awɔ ame siwo va subɔnɛ la blibo gbeɖe o.
SE LA SI NYE NU NYUI SIWO GBƆNA LA ƑE VƆVƆLI + KE MENYE NU ŊUTƆ LA ƑE NƆNƆME O.
1.Mose 1 14:18Modern Bible↗Share↗eye Salem fia Melkizedek, ame si nye Mawu, Dziƒoʋĩtɔ la ƒe nunɔla la tsɔ abolo kple wain vɛ nɛ
MELKISEDEK, SALEM FIA + MAWU KOKOƐ LA ƑE NUNƆLA.
2.Hebritɔwo 7:14Modern Bible↗Share↗elabena eme kɔ ƒãa be míaƒe Aƒetɔ la dzɔ tso Yuda ƒe to la me, eye ku ɖe to ma ŋuti la, Mose megblɔ nya aɖeke ku ɖe woƒe nunɔlaɖuɖu ŋuti o. (15) Eye nu si míegblɔ la, me agakɔ ɖe edzi wu ne nunɔla bubu abe Melkizedek ene va ɖo (16) ame si va zu nunɔla, menye to ɖoɖo si wowɔ da ɖi ku ɖe eƒe dzɔtsoƒe ŋuti o, ke boŋ ku ɖe ŋusẽ si le agbe si mekuna o la ŋuti. (17) Psalmoŋlɔla ɖe nu sia fia mi kɔtɛe esi wògblɔ tso Kristo ŋuti bena, “Wòe nye nunɔla le Melkizedek ƒe ɖoƒe nu tso mavɔ me yi mavɔ me.”
MIAƑE AƑETƆ DO TSO YUDA ME → LE MELKISEDEK ƑE NƆNƆME NU LA, NUNƆLA BUBU LE TSITRE DOM + LE AGBE SI MELE NUWUWU O LA ƑE ŊUSẼ NU.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Nubabla Yeye ƒe kekeli ŋutɔ tsɔ ka sia bla nu, elabena Hebritɔwo ƒe agbalẽ tsɔ Psalmo 110:4 da ɖe Yesu dzi. Hebritɔwo 7:14 hã yɔ Yuda ƒe to la, to si tsɔ fiatikplɔ ɖe asi le 1 Mose 49:10 me. Vɔvɔli si nɔ Salem lae nye fia kple nunɔla le ame ɖeka me, eye ŋutilã lae nye Yesu, Fia la kple Nunɔla la.)
NUTAMEƐ
Hebritɔwo 4:14Modern Bible↗Share↗Eya ta esi nunɔlagã, Mawu Vi Yesu le mía si, ame si yi dziƒo ta la, mina míalé xɔse si me míeʋu la me ɖe asi sesĩe. (15) Elabena menye nunɔlagã si mate ŋu ase veve kpli mí le míaƒe gbɔdzɔgbɔdzɔwo me lae le mía si o, ke boŋ nunɔlagã si le mía si la, wotee kpɔ le mɔ sia mɔ nu abe míawo ke ene, ɖekoe nu vɔ̃ mele eya ŋu o. (16) Eya ta mina míate va Mawu ƒe amenuveve fiazikpui la gbɔ kple dzideƒo, be wòakpɔ nublanui na mí, eye wòave mía nu akpe ɖe mía ŋu le míaƒe xaxaɣiwo.
NUNƆLAGÃ GÃ AƉE LE MÍASI + YESU, MAWU VIŊUTSU LA → MITE ƐE AMENUVEVE FIAZIKPUI LA ŊU KPLE DZIDEƑO.
Galatiatɔwo 3:28Modern Bible↗Share↗Azɔ la, Yudatɔ alo ame si menye Yudatɔ o la megali o; kluvi alo ablɔɖevi megali o; ŋutsu alo nyɔnu megali o; elabena mi katã miele ɖeka le Kristo Yesu me. (29) Ne mienye Kristo tɔ la, ekema mienye Abraham ƒe dzidzimeviwo kple domenyilawo le ŋugbedodo la nu.
MI KATÃ MIENYE ƉEKA LE KRISTO YESU ME → NE MIENYE KRISTO TƆ LA, EKE MIENYE ABRAHAM ƑE DZIDZIMEVIWO, KPLE DOMEDZOƐLAWO LE ŊUGBEDODO LA NU.
(Nye ŋutɔ ƒe susu: Nunɔla ƒe ka la wu enu ɖe amenuveve ƒe fiazikpui gbɔ, afi si Biblia gblɔ na wò be nàva kalẽtɔe. Nuku ƒe ka la wu enu ɖe wò ŋutɔ wò ʋɔtru nu, elabena ne ènye Kristo tɔ la, ekema Mawu buna wò abe Abraham ƒe dzidzimevi ene, domenyila si le ŋugbedodo ma ke me (Galatiatɔwo 3:29). Yesu, ame si nye Fia kple Nunɔla la, gale amewo yɔm ko.)
DZIDZEDOKPƆKPƆ
1. Genesis 14:18 — Eye Melkizedek, Salem fia, tsɔ abolo kple wain vɛ; eye enye:
4. Galatiatɔwo 3:16 — Egblɔ be, Eye na kutsetsewo, abe ale si wòku na ame gbogbo la ene o; ke abe ame ɖeka ene la, Eye na wò kutsetse: la.
a) Le Isak me woayɔ wò dzidzimeviwo
b) si nye Kristo
c) le wò dzidzime me woayra anyigbadzitɔwo katã
5. Zaxaria 6:13 — eye wòanɔ anyi aɖu fia le eƒe fiazikpui dzi, eye wòanye:
a) nunɔla si le eƒe fiazikpui dzi
b) atsɔ ŋutikɔkɔe la
c) kɔkɔ wu dziƒowo
6. Hebritɔwo 7:22 — Nu sia ta wowɔ Yesu be:
a) nunɔlagã tegbetegbe
b) kɔkɔeƒe la ƒe subɔla
c) nubabla nyui wu la ƒe kpeɖodzitɔ
7. Nyaɖeɖefia 22:16 — Nyee nye ka la kple David ƒe dzidzimevi la:
a) gbãtɔ kple mlɔetɔ
b) kple ɣletivi si klẽna kple ŋdi ɣletivi la
c) Mawu ƒe nuwɔwɔwo ƒe gɔmedzedze
ÐOŊUTIWO: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-a, 6-c, 7-b
ALEKE NUSƆSRƆ̃ SIA MAA LIƆ ƐME
→ Ale si vɔvɔli la hena kekeli vɛ: Melkizedek do go Abram kple abolo kple wain (1 Mose 14:18). Yesu tsɔ abolo kple kplu la le kplɔ̃a dzi (Mateo 26:26-28). Kpukpui aɖeke mebla nuɖuɖu eve mawo ɖekae o. Nɔnɔme eveawo le akpa kple akpa be xlẽla nade bubu wo ŋu.
→ Ale si nubabla yeyea ɖe eme la nye: esi wotrɔ nunɔlawo ƒe dɔ la, ehiã be woatrɔ se la hã (Hebritɔwo 7:12). Nunɔla la trɔ. Nubabla la hã trɔ kple nunɔla la, eye Yesu nye akpɔ na nubabla nyui wu la (Hebritɔwo 7:22).
→ Ale si nyawo le vevie: "Dzɔdzɔenyenye ƒe Alɔ" le Yeremia 23:5 me kple "ALƆ LA" le Zaxaria 6:12 me nye Hebrigbe me nya ɖeka, tsemach (H6780). Nyagblɔɖila ɖeka na Alɔ la David ƒe fiazikpui, ke nyagblɔɖila evelia wɔ Alɔ la nunɔla si nɔ fiazikpui ma dzi.
→ Ale si esia ku ɖe wò ŋuti: dzidzimevi la ŋu ŋugbedodo la mesu kplɔ le blema me o. Ne Kristo tɔ nènye la, ekema Abraham ƒe dzidzimevi nènye, kple dome nyila le ŋugbedodo la nu (Galatiatɔwo 3:29).
→ Nu si esia fia na mavɔmavɔ ɣeyiɣi la nye: Mawu ƒe atam la mele nu wu ge akpɔ o. Osɔfo tegbetegbe (Psalmo 110:4). Fiazikpui tegbetegbe (2 Samuel 7:13). Osɔfoƒe la le agbe mavɔ ƒe ŋusẽ me (Hebritɔwo 7:16).
→ Mɔ bubu si míato: Yohanes 14:16-17 kple Yohanes 14:26 ʋu mɔ ɖe nufiafia blibo si ku ɖe Akɔfala, Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ŋu dzi. Nu si Akɔfala wɔna le xɔsetɔ aɖe me la dze na numeɖeɖe blibo bubu.
→ Mɔ bubu: 1 Mose 49:10 ʋu ɖo Yuda ƒe to blibo la ƒe ka nu. Ka la ɖo tso fiatikplɔ si nɔa Yuda gbɔ va se ɖe dziƒo ƒe fiaɖuƒe me, afi si Nyaɖeɖefia 5:5 yɔ Yesu be Yuda ƒe to ƒe Dzata, David ƒe Ke.
→ Nyaɖeɖefia si ate ŋu ava dze go: Yeremia 23:6 tsɔ ŋkɔ si nye YEHOWA MIAƑE DZƆDZƆENYENYE la na fia si tso Fia David ƒe ƒome me. Nusɔsrɔ̃ gbãtɔ dze ŋkɔ aɖe si wolé ɖe Yakob kple Manoa gbɔ yome. Le afi sia la, ŋutsu aɖe si wodzi le David ƒe hlɔ̃ me la, tsɔ Mawu ƒe nubabla ƒe ŋkɔ fia gaglãgbe. Kpukpui ɖeka pɛ meli si bla nudzɔdzɔ mawo ɖekae o. Tsɔ nudzɔdzɔ mawo ɖo kpli wo nɔewo ŋu, eye nàbu wo ŋu.
