گەورەی هەستێنراو — لێکۆڵینەوەیەکی بیبڵی KJV بە ژمارەکانی سترانگ
خاچەکە، بەڵگەکە، و گەڕانەوەکە — بۆچی دەبووایە مردنەکە ئاوا بێت، و دواتر چی دێت
SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com
گەورەی هەستێنراو — لێکۆڵینەوەیەکی بیبڵی KJV بە ژمارەکانی سترانگ
خاچەکە، بەڵگەکە، و گەڕانەوەکە — بۆچی دەبووایە مردنەکە ئاوا بێت، و دواتر چی دێت
فێرکردنی بنەڕەتی کتێبی پیرۆز — مزگێنیی عیسای مەسیح
ماڵەوە › ڕێگای تەسک › In the Beginning Was the Word › گەورەی هەستێنراو — لێکۆڵینەوەیەکی بیبڵی KJV بە ژمارەکانی سترانگ وشەی سەرەتا
بۆچی عیسا پێویست بوو بمرێت؟ گەڕی بەتاڵ چی سەلماند؟ کاتێک ئەو دەگەڕێتەوە چی ڕوودەدات؟ ئەم خوێندنەوەیە ئەم سێ پرسیارە دەبردایە بۆ کتێبی پیرۆز، و ڕێگا دەدات کتێبی پیرۆز بە وشەکانی خۆی وەڵامیان بدەتەوە.
ئەم لێکۆڵینەوەیە باس لەوە دەکات کە بۆچی پێویست بوو خوێن بڕژێت. ئەم لێکۆڵینەوەیە باس لەوە دەکات کە ئەو تا چەند خۆی نزم کردەوە، و خاچەکە چ تێچوونێکی لێی وەرگرت. ئەم لێکۆڵینەوەیە باس لەوە دەکات کە باوک کوڕەکە بە خودا و گەورە بانگ دەکات. ئەم لێکۆڵینەوەیە باس لەوە دەکات کە یەزدان کە لەگەڵ گەورەی داود قسەی کرد. ئەم لێکۆڵینەوەیە باس لەوە دەکات کە مەسیح لە مردن هەستایەوە، و مەسیح لەناو ئەو کەسانەی ڕزگاری کردوون دەژی. ئەم لێکۆڵینەوەیە باس لەوە دەکات کە گەڕانەوەی و ئەو هەڵبژاردنەی کە بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە.
سێ پرسیار کە ئەم لێکۆڵینەوەیە وەڵامیان دەداتەوە:
1. بۆچی پێویست بوو مردنی عیسا بە خوێن بێت، نەک شتێکی ئاسانتر؟
2. چۆن دەتوانرا داود کوڕی خۆی بە گەورەی خۆی بناسێنێت لە زەبوور 110:1؟
3. هەستانەوە چی سەلماند، و کاتێک عیسا دەگەڕێتەوە چی ڕوودەدەت؟
کۆگای سەرەتا
یەکەم تیمۆساوس 2:5 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ چونکە خودا یەکە و یەک ئاشتکەرەوە لەنێوان خودا و مرۆڤدایە، ئەویش عیسای مەسیحی مرۆڤە، (6) ئەوەی خوێنی خۆی کردە بەهای ئازادی بۆ هەمووان، شایەتیدانیش لە کاتی گونجاو بوو. یەک خودا + یەک ناوبژیوان لەنێوان خودا و مرۆڤەکاندا، کە پیاوە عیسای مەسیحە.
(بیرۆکەکانم بە شێوەیەکی کەسی: ناوبژیوانێک (کەسێک کە لەنێوان دوو لایەنی جیاکراوەدا دەوەستێت بۆ ئەوەی دوو لایەنەکە دووبارە کۆبکاتەوە) دەبێت بە تەواوی هەردوو لایەنی هەبێت، یان ناتوانێت وەک ناوبژیوان کار بکات. سەیری ئەوە بکە کە یەکەم تیمۆساوس 2:5 چی دەڵێت ناوبژیوانەکە کێیە: "پیاوەکە کریستۆس عیسا." پێویستە عیسای مەسیح پیاو بێت، یان ناتوانێت لەو شوێنەی مرۆڤ تێیدا وەستاوە بوەستێت و مردنێکی مرۆڤانە بمرێت. سەیری ئەوە بکە کە دووەم قۆرنسۆس 5:19 چی دەڵێت راست بووە لەناو ئەو مردنەدا: "خودا لە مەسیحدا بووە." پێویستە عیسای مەسیح خودا بێت، یان مردنەکەی تەنها یەک پیاوی تری مردووە، بەبێ ئەوەی ڕزگاریی (ڕزگاربوون لە گوناه و سزای گوناه) بۆ کەس دابین بکات. لەبەر ئەوە وەڵامی "عیسا کێیە" تەنها پرسیارێکی لاوەکی بۆ زانایان نییە. هەموو باوەڕی ڕزگاریی پشت بەو وەڵامەی ئەو پرسیارە دەبەستێت.)
1. H. بۆچی مردن دەبووایە ئاوا بێت — پردی گەڕانەوە بۆ خودا
2. ح١. کێشەکە، بە ڕوونی باسکراوە
ئیشایا 59:2 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بەڵکو تاوانەکانتان بوون بە بەربەست لەنێوان ئێوە و خوداتان، گوناهەکانتان بەم جۆرەی کرد ڕووی خودای لێ شاردنەوە تاکو گوێتان لێ نەگرێت. بەڵکو تاوانەکانتان بوون بە بەربەست لەنێوان ئێوە و خوداتان.
لەبەر ئەوەی هەمووان گوناهیان کرد و لە شکۆی خودا دوورکەوتنەوە و.
3. H2. بۆچی خوێن، نەک شتێکی ئاسانتر
عیبرانییەکان 9:22 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بەگوێرەی تەورات نزیکەی هەموو شتێک بە خوێن پاک دەبێتەوە، لێخۆشبوونی گوناهیش بێ خوێنڕشتن نابێت. وشە سەرەکییەکانی یۆنانی ⚑ G859 aphesis — لێخۆشبوون
لێخۆشبوونی گوناهیش بێ خوێنڕشتن نابێت.
لێڤییەکان 17:11 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ چونکە ژیانی بوونەوەر لە خوێندایە و من لەسەر قوربانگا بە ئێوەی دەدەم بۆ کەفارەتکردن بۆ گیانتان، چونکە خوێن کەفارەت بۆ ژیان دەکات، ژیانی جەستە لە خوێندایە --> خوێنە کە کەفارەت بۆ گیان دەکات.
چونکە مەحاڵە خوێنی گا و بزن گوناه لاببات.
(بیرۆکەکانی من: ئەم سێ ئایەتە بخەرە پاڵ یەکتری و هەموو سیستەمی قوربانی کۆنی خۆیان ڕوون دەکەنەوە. ژیان لە خوێندایە. گوناه تێچووی یەک ژیانی هەیە. لە سەردەمانی کۆن، قوربانی ئاژەڵان کەفارەت (پۆشینێکی کاتی بۆ گوناه کە پێگەی مرۆڤ لەبەردەم خودا دەگەڕاندەوە) دەبەخشی، ڕۆژ لەدوای ڕۆژ، بۆ سەدان ساڵ. عیبرانییەکان بە ڕوونی دەڵێت قوربانی ئاژەڵان هەرگیز نەیانتوانی گوناه لاببەن. کەواتە ئەو هەموو قوربانییە ئاژەڵانە بۆ چی بوون؟ قوربانی ئاژەڵان قەرزی گوناهیان بە شێوەیەکی دیار نەدراوەوە هێشتەوە. قوربانی ئاژەڵان یادەوەرییەکی درێژ و دووبارەبوونەوە و ڕۆژانە بوون کە ژیانێک قەرزیان لەسەرە. قوربانی ئاژەڵان ئەو یادەوەرییەیان لەشوێنی خۆی هێشتەوە هەتا ئەو یەک مردنەی کە دەیتوانی قەرزی گوناه بە تەواوی بدەتەوە.)
4. H3. تا چ ڕادەیەک بۆ خواری هاتووە
فیلیپی 2:5 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ وەک عیسای مەسیح بیر بکەنەوە: (6) ئەوەی بە سروشتی خۆی خودایە، نەیویست یەکسانییەکەی لەگەڵ خودا بۆ خۆی بقۆزێتەوە، (7) بەڵکو خۆی کردە هیچ ، شێوەی بەندەی وەرگرت، وەک مرۆڤی لێهات، (8) کە بە ڕوخساری مرۆڤ بینرا، خۆی نزم کردەوە و هەتا مردن ملکەچ بوو، تەنانەت مردنی سەر خاچ. لە شێوەی خودا بوو --> شێوەی خزمەتکارێکی وەرگرت --> فەرمانبەردار بوو تا مردن، تەنانەت مردنی سەر خاچ.
(بۆچوونەکانی من: سەیری ئەو ڕیزبەندییەی دابەزین بکە کە لە فیلیپیان ٢: ٦-٨ هاتووە. عیسا لە شێوەی خودا بوو. عیسا لە ناوبانگی خۆی بەتاڵ کرا. عیسا شێوەی کۆیلەیەکی وەرگرت. عیسا لە وێنەی مرۆڤ هات. عیسا بێفیز بووەوە. عیسا گوێڕایەڵ بوو. عیسا مرد. پۆڵس پاشان دوو وشەی زیاتری زیادکرد کە ڕستەکە بە توندی پێویستی پێی نەبوو: "تەنانەت مردنی سەر خاچ." تەنها ئاماژەدان بەوەی کە عیسا مرد بۆ پۆڵس بەسنەبوو. شێوازی تایبەتی مردنی عیسا بەشێکە لە خاڵی مەبەستی پۆڵس.)
5. H4. ئەوەی بەڕاستی تێچووی بۆ ئەو بوو — پێشتر گوترابوو، و دواتریش دووبارە گوترایەوە
ئیشایا 50:6 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ پشتم ڕاگرت بۆ ئەوەی لێی بدەن، ڕوومەتیشم بۆ ئەوەی ڕیشم بڕننەوە. ڕووی خۆمم دانەپۆشی لە گاڵتەپێکردن و تفلێکردن. پشتم ڕاگرت بۆ ئەوەی لێی بدەن --> ڕووی خۆمم دانەپۆشی لە گاڵتەپێکردن و تفلێکردن.
زەبوورەکان 22:16 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ سەگ دەوریان داوم، تاقمێک بەدکار ئابڵوقەیان داوم، دەست و پێیان کون کردووم. (17) هەموو ئێسقانەکانم دەژمێرم، ئەمانە تەماشام دەکەن و سەرنجیان لەسەرمە. (18) جلوبەرگەکەم لەنێو خۆیان بەش دەکەن، تیروپشک لەسەر کراسەکەم دەکەن. دەست و پێیان کون کردووم --> جلوبەرگەکەم لەنێو خۆیان بەش دەکەن، تیروپشک لەسەر کراسەکەم دەکەن.
ئەوانی لە خاچ دا و جامەکانی دابەش کرد، تیروپشک کردن بەسەریان --> تاکو ئەوەی نووسراوە بێتە دی.
ڕمێک کەلاکەکەی بڕی --> دەستبەجێ خوێن و ئاو لێ هاتە دەرەوە.
(بیرەکانی من: داود لە زەبوورەکەی ٢٢ لەبارەی دەست و پێی سوراوەوە نووسیوە. داود لە زەبوورەکەی ٢٢ لەبارەی سەربازانەوە کە جامانەکانی دابەش دەکەن نووسیوە. داود ئەمەی نووسی هەزار ساڵ پێش ئەوەی هیچ کەسێک لە ئیسرائیل چاوی بە خشتەکردنێک کەوتبێت. داود شتێکی وەسف نەکرد کە بەسەر خۆیدا هاتبوو. مەتا سەدەکان دواتر نووسی، دوای ئەوەی خشتەکردنی عیسا ڕوویدا. مەتا نووسیویەتی کە سەربازان تەواو ئەوەیان کرد کە زەبوورەکەی ٢٢ وەسفی کردبوو. مەتا دەڵێت بۆچی سەربازان ئەمەیان کرد: "تاکو ئەوەی جێبەجێ بێت." هەردوو ڕاڤەکە پێکەوە بخوێنەرەوە. داود ڕاڤەکەی خۆی بە ڕوانینێکی بەرەو داهاتوو نووسی، بەبێ هیچ ڕێگایەک بۆ زانینی ئەوەی خشتەکردنەکە ڕوودەدا. مەتا ڕاڤەکەی خۆی بە ڕوانینێکی بەرەو دواوە بۆ خشتەکردنەکە نووسی، بەبێ هیچ ڕێگایەک بۆ نکۆڵیکردن لەوەی خشتەکردنەکە ڕوویداوە.)
6. H5. مردنەکە بۆچی بوو — پردێک بوو، نەک تراژیدیایەک
ڕۆما 5:8 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بەڵام خودا خۆشەویستی خۆی بۆ دەرخستین، بەوەی مەسیح لە پێناوی ئێمەدا مرد، کاتێک هێشتا گوناهبار بووین. (9) ئێستاش کە بە خوێنی ئەو بێتاوان کراوین، لە ڕێگەی ئەوەوە چەندە زیاتر لە تووڕەیی خودا ڕزگار دەبین! (10) لەبەر ئەوەی ئەگەر کاتێک دوژمن بووین لەگەڵ خودا، بە مردنی کوڕەکەی ئاشت بووینەوە، ئەی دوای ئەوەی کە ئاشت بووینەوە چەند زیاتر بە ژیانی ئەو ڕزگار دەبین! وشە سەرەکییەکانی یۆنانی ⚑ G2644 katallasso — ئاشتکراوە
کاتێک هێشتا گوناهبار بووین، مەسیح لە پێناومان مرد --> بە مردنی کوڕەکەی لەگەڵ خودا ڕێکخراینەوە.
دووەم کۆرنسۆس 5:18 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەمەش هەمووی لە خوداوەیە، کە لەگەڵ خۆی لە ڕێگەی مەسیحەوە ئاشتی کردینەوە و خزمەتی ئەم ئاشتبوونەوەی پێداین، (19) واتا خودا بە یەکبوون لەگەڵ مەسیح جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت کردەوە، گوناهەکانیانی لەسەر نەنووسین و پەیامی ئاشتبوونەوەی بە ئێمە سپاردووە. (20) کەواتە ئێمە باڵوێزی مەسیحین، خوداش لە ڕێگەی ئێمەوە جیهان بانگهێشت دەکات، لەبری مەسیح لێتان دەپاڕێینەوە: لەگەڵ خودا ئاشت بنەوە. (21) ئەوەی گوناهی نەدەناسی خودا لە پێناوی ئێمە کردییە گوناه، تاکو بە یەکبوون لەگەڵ مەسیحدا ببین بە ڕاستودروستی خودا. وشە سەرەکییەکانی یۆنانی ⚑ G2643 katallage — ئاشتبوونەوە
خودا لە مەسیحدا بوو، جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە --> ئەوەی گوناهی نەزانی، لە پێناوی ئێمە کردی بە گوناه.
7. ه٦. مارەکە لەسەر داری بەرز — وێنەیەکی کۆن کە خۆی بۆ خۆی بەکارهێنا
سەرژمێری 21:8 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ یەزدانیش بە موسای فەرموو: «مارێکی ژەهراوی دروستبکە و لەسەر ستوونێک هەڵیبواسە، جا هەر یەکێک پێیەوەدرا و تەماشای کرد دەژیێت.» (9) موساش مارێکی لە بڕۆنز دروستکرد و لەسەر ستوونێک هەڵیواسی، ئەوە بوو هەر کاتێک کەسێک مار پێوەی دەدا و تەماشای مارە بڕۆنزییەکەی دەکرد، دەژیا. هەرکەسێک کە پێستراوە، کاتێک تەماشای بکات، دەژیت.
8. ڕوانگەیەکی جیاواز، هەمان دیمەن — گۆپاڵەکە لە بیابان، و خاچەکە لەسەر گردەکە
یۆحەنا 3:14 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ هەروەک موسا لە چۆڵەوانی مارەکەی بەرزکردەوە، ئاواش دەبێ کوڕی مرۆڤ بەرز بکرێتەوە، (15) تاکو هەرکەسێک باوەڕی پێ بهێنێت ژیانی هەتاهەتایی هەبێت.» (16) لەبەر ئەوەی خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست، تەنانەت کوڕە تاقانەکەی بەختکرد، تاکو هەرکەسێک باوەڕی پێ بهێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت، (17) چونکە خودا کوڕەکەی نەناردە جیهان تاکو جیهان حوکم بدات، بەڵکو تاکو جیهان بەوەوە ڕزگاری ببێت. هەروەک موسا ماری لە بیابان بەرزکردەوە، ئاوایش دەبێت کوڕی مرۆڤ بەرزبکرێتەوە --> هەرکەسێک باوەڕی پێی بهێنێت لەناونەچێت.
(بیرۆکە کەسییەکانم: ئەم پەیوەندییە لەنێوان ژمارە ٢١ و یۆحەنا ٣ پەیوەندییەک نییە کە ئەم لێکۆڵینەوەیە داهێنابێتی. عیسا خۆی ئەم پەیوەندییەی ڕاستەوخۆ و بە دەنگی بەرز دەربڕی، دەربارەی ناسنامەی خۆی. خەڵکی لە کاتی مردندا لە بیابان پێیان نەوترا خۆیان چاک بکەنەوە. خەڵکی لە کاتی مردندا لە بیابان پێیان نەوترا ئازا بن. خەڵکی لە کاتی مردندا لە بیابان پێیان نەوترا چارەسەر بەدەستبهێنن. خەڵکی لە کاتی مردندا لە بیابان پێیان وترا سەیری ئەوە بکەن کە خودا لەسەر دار بەرزی کردەوە. خەڵکی لە کاتی مردندا لە بیابان کە سەیریان کرد، ژیان. ئێستا هەردوو دیمەنەکە پێکەوە بگرەوە و سەرنج بدە بەو بەشە سەیرەی تێیدا. مارە بڕۆنزییەکە کە لەسەر دار بەرز کرابووەوە، لە شێوەی هەمان شتێک بوو کە خەڵکەکەی دەکوشت کە سەیری دەکردن. پۆڵس ڕاستییەکی هەروەها سەیر دەربارەی خاچەکە دەڵێت. پۆڵس دەڵێت عیسا کرا بە گوناه بۆ ئێمە، هەرچەندە عیسا هیچ گوناهێکی نەدەزانی (کۆرنسۆسی دووەم ٥:٢١). چارەسەرەکە بە هەمان شێوەی نەفرەتەکە بەرز کرایەوە.)
9. باوک خۆی کوڕەکە بە "خودا" و "پەروەردگار" ناودەبات
1. عیبرانییەکان 1:1 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ لە سەردەمانی کۆنەوە خودا زۆر جار و بە ڕێگای جۆراوجۆر بەهۆی پێغەمبەرانەوە لەگەڵ باوباپیراندا دواوە، (2) بەڵام لەم ڕۆژانەی کۆتاییدا بەهۆی کوڕەکەیەوە لەگەڵمان دوا، ئەوەی دەستنیشانی کردووە وەک میراتگری هەموو شتێک و لە ڕێگەی ئەویشەوە گەردوونی دروستکردووە. (3) کوڕەکە تیشکی شکۆی خودایە و بە تەواوی وێنەی کڕۆکیەتی ، هەڵگری هەموو شتێکە بە هێزی فەرمایشتی خۆی، لەدوای ئەوەی هەموو گوناهەکانی پاک کردەوە، لە دەستەڕاستی خودای مەزن لە ئاسمان دانیشت. لە ڕێگەی کوڕەکەیەوە قسەی لەگەڵ ئێمە کرد + ئەوەی بەهۆیەوە جیهانەکانیشی دروستکرد --> درەوشانەوەی شکۆمەندیی خودا، و وێنەی ڕاستەقینەی بوونی ئەو.
2. عیبرانییەکان 1:5 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئیتر چ جارێک خودا بە کام لە فریشتەکانی فەرمووە: ﴿تۆ کوڕی منی، من ئەمڕۆ بوومە باوکت﴾ ؟ هەروەها: ﴿من دەبمە باوکی ئەو و ئەویش دەبێتە کوڕی من﴾ ؟ (6) دیسان کاتێک خودا نۆبەرەکەی دەهێنێتە جیهانەوە، دەفەرموێت: ﴿با هەموو فریشتەی خودا کڕنۆشی بۆ ببەن.﴾ وشە سەرەکییەکانی یۆنانی ⚑ G4416 prototokos — نۆبەرە
ئیتر چ جارێک خودا بە کام لە فریشتەکانی فەرمووە: ﴿تۆ کوڕی منی? --> ﴿با هەموو فریشتەی خودا کڕنۆشی بۆ ببەن.﴾.
(بیرۆکەکانم بە شێوەیەکی کەسی: هەموو بەشی یەکەمی کتێبی عیبرانییەکان یەک بەڵگەی درێژ پێش دەخات. بەڵگەکە ئەوەیە کە کوڕەکە فریشتە نییە و هەرگیز فریشتە نەبووە. ئەم خاڵە شایانی تێبینییە لە لێکۆڵینەوەیەکدا کە هەرەکانی ماوەیەکی زۆری خۆی بۆ کەسایەتییەکی بەناوی "فریشتەی یەزدان" تەرخان کردووە. وشەی عیبری مەلاک ئەرکێک ناو دەبات. کوڕی خۆی خودا ئەو ئەرکەی لە هەندێک کاتی سەردەمی پەیمانی کۆندا جێبەجێ کردووە. بەڵام نووسەری کتێبی عیبرانییەکان ڕێگا نادات کەس کوڕەکە بخاتە ڕیزی فریشتە دروستکراوەکان. فریشتەکان فەرمانپێدراون کە کوڕەکە بپەرستن.)
3. عیبرانییەکان 1:8 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بەڵام لەبارەی کوڕەکەوە دەفەرموێت: ﴿ئەی خودایە، تەختی تۆ بۆ هەتاهەتاییە، داردەستی شانشینیت داردەستی دادپەروەرییە. (9) تۆ حەزت لە ڕاستودروستی کردووە و ڕقت لە خراپە بووەوە، بۆیە خودا، خودای خۆت لە سەرووی هاوەڵەکانتەوە داینای، بە ڕۆنی شادی دەستنیشانی کردیت.﴾ (10) هەروەها: ﴿تۆ یەزدان، لە سەرەتاوە بناغەی زەویت دانا، ئاسمانیش دەستکردی تۆیە. (11) ئەوان لەناودەچن، بەڵام تۆ دەمێنیت، هەموو وەک کراس کۆن دەبن. (12) وەک کەوا دەیپێچیتەوە، وەک بەرگی کۆن دەگۆڕدرێن، بەڵام تۆ هەروەک خۆتی، ساڵانی تۆ کۆتایی نایەت.﴾ بۆ کوڕەکە دەڵێت، تەختی تۆ، ئەی خودایە، بۆ هەتاهەتایە --> تۆ، ئەی یەزدان، لە سەرەتاوە بناغەی زەویت دانا.
(بۆچوونی من: پێنج وشەی یەکەمی عبرانیان ١:٨ دووبارە بخوێنەرەوە: "بەڵام دەربارەی کوڕەکە دەفەرموێت." ئەم ڕستەیە بۆچوونی نووسەری کتێبی عبرانیان دەربارەی عیسا نییە. ئەم ڕستەیە تۆماری ئەوە دەکات کە خودای باوک ڕاستەوخۆ لەگەڵ کوڕەکە دەدوێت. خودای باوک بە کوڕەکە دەڵێت "ئەی خودا." پاشان خودای باوک بە کوڕەکە دەڵێت "پەروەردگار." پاشان خودای باوک بایەخ بەوە دەدات کە کوڕەکە زەوی و ئاسمانی دروستکردووە. ئەگەر کەسێک بیەوێت بەڵگە بهێنێتەوە کە کوڕەکە هەرگیز لە پیرۆزنووسەدا بە خودا ناوی نەبراوە، ئەو کەسە پێویستە ڕوانگەی ئەم ئایەتە بگرێتەبەر، کە تیایدا باوک کوڕەکە بە خودا ناودەبات.)
10. دیمەنێکی جیاواز، هەمان سەھنە — گۆرانییەک بۆ پاشایەک نووسراوە، و باوک ئەوە بۆ کوڕەکەی دەخوێنێتەوە
زەبوورەکان 45:6 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەی خودایە، تەختی تۆ بۆ هەتاهەتاییە، داردەستی شانشینیت داردەستی دادپەروەرییە. (7) تۆ حەزت لە ڕاستودروستییە و ڕقت لە خراپەیە، بۆیە خودا، خودای خۆت، لە سەرووی هاوەڵەکانتەوە داینای، بە ڕۆنی شادی دەستنیشانی کردیت. ئەی خودایە، تەختی تۆ بۆ هەتاهەتاییە --> خودای خۆت، لە سەرووی هاوەڵەکانتەوە داینای، بە ڕۆنی شادی دەستنیشانی کردیت.
زەبوورەکان 102:25 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ لە سەرەتاوە بناغەی زەویت دانا، ئاسمانیش دەستکردی تۆیە. (26) ئەوان لەناودەچن، بەڵام تۆ دەمێنیت، هەموو وەک کراس کۆن دەبن، وەک جلوبەرگ دەیانگۆڕیت و فڕێدەدرێن. (27) بەڵام تۆ هەروەک خۆتی، ساڵانی تۆ کۆتایی نایەت. لە سەرەتاوە بناغەی زەویت دانا --> ساڵانی تۆ کۆتایی نایەت.
(بیرۆکە کەسییەکانم: ئەمە شوێنێکە کە خوێندنەوەی دوو بەشی پیرۆز پێکەوە کاریگەری ڕاستەقینە دەبەخشێت. زەبوورى ٤٥ سروودی هاوسەرگیرییە. زەبوورى ١٠٢ نوێژی پیاوێکە کە تووشی تەنگانە بووە. لە زەبوورى ١٠٢دا، ئەو وشانە ڕوو لە یەزدان کراون، خودای ئیسرائیل، ئەوەی جیهانی دروستکردووە. هەردوو زەبوورەکە سەدان ساڵ پێش لەدایکبوونی عیسا لە بێتلەحم نووسراون. نامەی عیبرانییەکان ١ هەردوو زەبوورەکە دەهێنێتەوە. نامەی عیبرانییەکان ١ هەردوو زەبوورەکە وەک وشەکانی خودای باوک پێشکەش دەکات. نامەی عیبرانییەکان ١ هەردوو زەبوورەکە بۆ کوڕەکە بەکار دەهێنێت. سەرنج بدە بۆ جیاوازییە بچووکەکانی وشەکان لەنێوان زەبوورە سەرەکییەکان و ئەو وردهێنانانەی لە نامەی عیبرانییەکان ١دا هاتوون. کتێبی پیرۆز ئەم جیاوازییە بچووکانە ناشارێتەوە، ئەم لێکۆڵینەوەیەش ناشارێتەوە. ئەوەی نەگۆڕاوە لەنێوان زەبوورەکان و نامەی عیبرانییەکان ١، ناسنامەی ئەو کەسەیە کە وشەکان سەبارەت پێی گوتراون.)
11. ج. یەزدان بە گەورەی من فەرمووی — ئایەتێک کە دەمەقاڵێکەی کۆتایی پێهێنا
1. زەبوورەکان 110:1 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ یەزدان بە خاوەن شکۆی منی فەرموو: «لە دەستەڕاستم دابنیشە، هەتا دوژمنانت دەکەمە تەختەپێ بۆ پێیەکانت.» (2) یەزدان لە سییۆنەوە هێز و دەسەڵاتەکەت فراوان دەکات، لەناو دوژمنەکانت فەرمانڕەوایەتی دەکەیت. وشە کلیلییەکانی عیبری ⚑ H113 adown — گەورە · ⚑ H3068 Yehovah — یەزدان
یەزدان بە خاوەن شکۆی منی فەرموو: «لە دەستەڕاستم دابنیشە --> هەتا دوژمنانت دەکەمە تەختەپێ بۆ پێیەکانت.
(بیرۆکە کەسییەکانم: ئەم ڕستە یەکە لە زەبوورەکان ١١٠:١ زیاتر لە واتایەک هەڵدەگرێت کە یەکەم خوێندنەوە پیشانی دەدات. بە ئینگلیزی، هەردوو وشەکە وەک "Lord" چاپکراون. تاکە نیشانەی جیاوازی پیتە گەورەکانن. وشەی یەکەم بە پیتی گەورە چاپکراوە، LORD. وشەی دووەم بە پیتی گەورە چاپنەکراوە. لەژێر ئینگلیزییەکەدا، ئەمانە دوو وشەی عیبری جیاوازن. وشەی عیبری یەکەم ناوی پەیمانی خودایە، یەهۆڤا (H3068). پیتی گەورە لە KJV هەمیشە بەو مانایەیە کە وشە عیبرییە ژێرەوەکە یەهۆڤایە. وشەی عیبری دووەم adown ـە (H113)، وشەیەکە بۆ گەورە یان فەرمانڕەوا. شێوازی adown کە لێرە بەکارهاتووە دەخوێنرێتەوە "گەورەی من." داود، کاتێک ئەم زەبوورە دەنووسێت، تۆمار دەکات کە خودا قسە لەگەڵ کەسێک دەکات کە داود پێی دەڵێت گەورەی خۆی. ئێستا سەیری پرسیارە سادەکە بکە. داود پاشای ئیسرائیل بوو. گەورەکەی کێ بوو؟ وەڵامەکە عەجیبتر دەبێت کاتێک بیر لەوە دەکەیتەوە کە خودا بەڵێنی دا کە مەسیح لە خێزانی خودی داودەوە دێت، چەند نەوەیەک دواتر. مرۆڤ بە شێوەیەکی ئاسایی نامەوێت بە کوڕی کوڕی کوڕی خۆی بڵێت "گەورەی من.")
12. J2. پرسیاری لەبارەیەوە لە خۆیان کرد، و کەس نەیتوانی وەڵام بداتەوە
مەتا 22:41 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ کاتێک فەریسییەکان پێکەوە کۆببوونەوە، عیسا لێی پرسین: (42) «دەربارەی مەسیح چی دەڵێن؟ کوڕی کێیە؟» وەڵامیان دایەوە: «کوڕی داودە.» (43) ئەویش پێی فەرموون: «کەواتە، چۆن داود بە سروشی ڕۆحی پیرۆز پێی دەڵێ،”خاوەن شکۆ“؟ چونکە دەڵێ: (44) «﴿یەزدان بە خاوەن شکۆی منی فەرموو:”لە دەستەڕاستم دابنیشە هەتا دوژمنانت دەخەمە ژێر پێت.“﴾ (45) بۆیە ئەگەر داود پێی بڵێ”خاوەن شکۆ“، ئیتر چۆن دەبێتە کوڕی؟» (46) جا کەسیان نەیانتوانی بە وشەیەکیش وەڵامی بدەنەوە، لەو ڕۆژەشەوە ئیتر نەیانوێرا هیچی دیکەی لێ بپرسن. ئەگەر داود ئەوا بە خاوەن شکۆ ناوی ببات، چۆن دەبێتە کوڕی؟ --> و کەس نەیتوانی وەڵامی بداتەوە.
(بیرۆکە کەسییەکانم: عیسا وەڵامی پرسیاری خۆی بۆ فەریسییەکان نەگوتەوە لە مەتا ٢٢:٤١-٤٦. عیسا پرسیارەکەی کرد و پرسیارەکەی بێ وەڵام هێشتەوە. پرسیارەکە هەتا ئێستاش بێ وەڵام ماوەتەوە، و پرسیارەکە هێشتا تەنها یەک وەڵامی گونجاوی هەیە. مەسیح کوڕی داودە بەگوێرەی جەستە. مەسیح گەورەی داودە بەگوێرەی ئەوەی کە پێش لەدایکبوونی داود هەیبوو.)
13. J3. پەترۆس هەمان ئایەتی بەکارهێنا لەو ڕۆژەی کە کڵێسا دەستی پێکرد
کردار 2:32 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەم عیسایە خودا هەڵیستاندەوە، ئێمەش هەموومان شایەتین بۆی. (33) ئینجا بۆ لای دەستەڕاستی خودا بەرزکرایەوە کە بەڵێنی ڕۆحی پیرۆزی لە باوکەوە وەرگرت، ئەمەی ڕژاند کە ئێوە دەیبینن و دەیبیستن. (34) داود بۆ ئاسمان بەرز نەکرایەوە، بەڵکو خۆی دەڵێت: «﴿یەزدان بە خاوەن شکۆی منی فەرموو:”لە دەستەڕاستم دابنیشە (35) هەتا دوژمنانت دەکەمە تەختەپێ بۆ پێیەکانت.“﴾ (36) «بۆیە با هەموو ماڵی ئیسرائیل بە دڵنیاییەوە بزانن کە ئەم عیسایەی ئێوە لە خاچتان دا، خودا کردی بە مەسیحی خاوەن شکۆ.» داود نەچووەتە ئاسمانەکان --> خودا هەمان عیسای کە ئێوە لە خاچ داتان، کردی بە خاوەن شکۆ و مەسیح.
(بیرۆکە کەسییەکانم: بەڵگەی پەترۆس لە کردار ٢:٢٩-٣٦ کورتە. بەڵگەی پەترۆس پێویستی بە هیچ زیرەکییەک نییە. داود نووسیویەتی دەربارەی کەسێک کە لە دەستی ڕاستی خودا دادەنیشێت. داود هەرگیز سەرنەکەوت بۆ ئەوەی لە دەستی ڕاستی خودا دابنیشێت. کەسێک دەتوانێت بچێت و سەیری گۆڕی داود بکات، پەترۆس چەند ئایەتێک پێشتر ئەمە دەڵێت. بۆیە زەبوورەکە دەربارەی داود نەبوو. پاشان پەترۆس ناوی ئەو کەسە دەبات کە زەبوورەکە دەربارەی ئەو بوو. پەترۆس ناوی ئەم کەسە دەبات بەبێ هیچ نەرمکردنەوەیەک: "ئەو عیسایە کە ئێوە لە خاچی دایتان." پەترۆس ئەم کەسە بە "گەورە و مەسیح" هەردووکیان ناودەبات.)
14. J4. هەمان زەبووری شتێکی تر دەڵێت — و ئیبرانییەکان بەگوێرەی ئەوە بەڵگەیەکی تەواو بونیاد دەنێن
یەزدان سوێندی خواردووە و بڕیاری ناگۆڕێت --> هەتاهەتایە تۆ کاهینیت لە پلەی مەلکیسادق.
عیبرانییەکان 5:5 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بە هەمان شێوە، مەسیح خۆی شکۆدار نەکرد تاکو ببێتە سەرۆکی کاهینان، بەڵکو خودا پێی فەرموو: ﴿تۆ کوڕی منی، من ئەمڕۆ بوومە باوکت.﴾ (6) وەک لە شوێنێکی دیکەش دەفەرموێ: ﴿هەتاهەتایە تۆ کاهینیت، لە پلەی مەلکیسادق .﴾ بە هەمان شێوە، مەسیح خۆی شکۆدار نەکرد تاکو ببێتە سەرۆکی کاهینان --> ﴿هەتاهەتایە تۆ کاهینیت، لە پلەی مەلکیسادق .﴾.
عیبرانییەکان 7:3 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بێ دایک و باوک، بێ ڕەچەڵەکە، بێ سەرەتای ڕۆژان و کۆتایی ژیان، بەڵکو وەک کوڕی خودا وایە، هەتاهەتایە وەک کاهین دەمێنێتەوە. نە سەرەتای ڕۆژان، نە کۆتایی ژیان --> بۆ هەتاهەتایە کاهین دەمێنێتەوە.
عیبرانییەکان 7:24 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بەڵام لەبەر ئەوەی عیسا هەتاهەتایە دەمینێتەوە، کاهینیێتییەکی نەگۆڕی هەیە. (25) بەو هۆیەوە دەتوانێ ئەوانە بە تەواوی ڕزگار بکات کە لە ڕێگەی ئەوەوە دەچنە لای خودا، ئەو هەمیشە دەژیێت تاکو داکۆکییان لێ بکات. ئەو هەتاهەتایە دەمێنێتەوە و کاهینیێتییەکی نەگۆڕی هەیە --> ئەو دەتوانێت هەتا کۆتایی ڕزگاریان بکات.
(بیرۆکە کەسییەکانم: زەبوورێکی کورت شتی زۆری تێدایە. زەبوور ١١٠ ناوی کەسێک دەبات کە داود پێی دەڵێت خاوەن شکۆی خۆی، دانیشتوو لە دەستی ڕاستی خودا. زەبوور ١١٠ ناوی پاشایەک دەبات کە لە سییۆنەوە فەرمانڕەوایەتی دەکات. زەبوور ١١٠ ناوی کاهینێکی هەتاهەتایی دەبات، لە پلەیەکی کۆنتر لە کاهینیێتی ئیسرائیل، کە خودا سوێندی بۆ خواردووە و خودا ئەو سوێندە پاشگەز نابێتەوە. لە ئیسرائیلی کۆندا، تەورات دووان ئۆفیسی پاشایەتی و کاهینیێتی جیاواز دەهێشتەوە. پیاوێک ڕێگای پێنەدرابوو هەردوو ئۆفیسەکە بگرێتە دەست لەژێر ئەو تەوراتەدا. زەبوور ١١٠ هەردوو ئۆفیسەکە دەداتە یەک کەس. پەڕتووکی عیبرانییەکان چەند بەشێک بەسەردەبات بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی ئەو کەسە کێیە.)
15. K. لە گۆڕ هەستاوەتەوە — و لە ناوتدا دەژی
16. K1. ڕاستییەکە خۆی، و چۆن گەیەندرا
یەکەم کۆرنسۆس 15:3 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەوەم پێدان کە یەکەمین و گرنگترینە و منیش وەرمگرتبوو: کە مەسیح لە پێناوی گوناهەکانمان مرد بەگوێرەی نووسراوە پیرۆزەکان ، (4) ئەو نێژرا و لە ڕۆژی سێیەم هەستایەوە بەگوێرەی نووسراوە پیرۆزەکان، مەسیح بەگوێرەی نووسراوە پیرۆزەکان لەبەر گوناهەکانمان مرد + نێژرا + لە ڕۆژی سێیەمدا هەستایەوە.
مەسیح لەنێو مردووان هەستایەوە، و بووە یەکەم بەرهەمی ئەوانەی خەوتوون.
17. K2. زیندووبوونەوە چیی سەبارەت بەو سەلماند
ڕۆما 1:3 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ سەبارەت بە کوڕەکەی کە بە جەستە لە نەوەی داود بوو، (4) هەروەها بەگوێرەی ڕۆحی پیرۆز و بە هێزی هەستانەوەی لەنێو مردووان عیسای مەسیحی خاوەن شکۆمان بە کوڕی خودا دیاری کرا. "لە توخمی داود بەگوێرەی جەستە دروستبووە --> بە هەستانەوەی لەنێو مردووان، بە هێز وەک کوڕی خودا دەربرا."
(بیرۆکە کەسییەکانم: پۆڵس دووبارە هەردوو بەشەکانی وەڵامەکە بە یەک ڕستەدا، بە ڕیزبەندی، لە ڕۆما 1:3-4 دادەنێت. عیسا لە خێزانی داود هات، بە جەستە. عیسا بە هێز وەک کوڕی خودا ڕاگەیەندرا، بەهۆی هاتنە دەرەوە لە گۆڕەوە. هەر کەسێک دەتوانێت بڵێت کوڕی خودایە. تەنها عیسا ئەو داواکارییەی بە هەستانەوە لە مردووان سەلمێنراوە.)
18. K3. عەهدی کۆن یەکەم جار ئەوەی گوت
زەبوورەکان 16:10 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ چونکە تۆ گیانم لە جیهانی مردوواندا بەجێناهێڵیت، هەروەها ڕێگا نادەیت دڵسۆزەکەی تۆ لەناو گۆڕ بۆگەن بێت. (11) ڕێگای ژیانت پێ ناساندم، تێربوون لە شادی لە ئامادەبوونتدایە، خۆشحاڵی هەتاهەتایی لەلای دەستەڕاستی تۆدایە. چونکە تۆ گیانم لە جیهانی مردوواندا بەجێناهێڵیت --> هەروەها ڕێگا نادەیت دڵسۆزەکەی تۆ لەناو گۆڕ بۆگەن بێت.
کردار 2:29 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ «برایان، با بە ڕاشکاوی پێتان بڵێم کە داودی باوکمان مرد و نێژرا، گۆڕەکەشی تاکو ئەمڕۆ لەلامانە. (30) ئەویش کە پێغەمبەر بوو، دەیزانی خودا سوێندی خواردووە و بەڵێنی پێداوە کە لە بەری پشتی ئەو لەسەر تەختەکەی دادەنیشێت. (31) پێشبینیی کرد و باسی هەستانەوەی مەسیحەکەی کرد، کە نە لە جیهانی مردوواندا بەجێهێڵرا و نە جەستەشی بۆگەن بوو. داود مرد و نێژرا --> ئەو پێشوەخت ئەمەی بینی و باسی هەستانەوەی مەسیحی کرد.
19. K4. و ئێستا — ئەو لەناو ئەو گەلەی ڕزگاری کردووە دەژی
ڕۆما 8:11 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەگەر ڕۆحی ئەوەی عیسای لەنێو مردووان هەستاندەوە لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت، ئەوا ئەوەی مەسیحی لەنێو مردووان هەستاندەوە بە ڕۆحی خۆی کە لە ئێوەدا نیشتەجێیە لەشی مردووشتان زیندوو دەکاتەوە. ڕۆحی ئەوەی عیسای لەناو مردووان هەستاندەوە لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت --> ئەوا لەشە مردنیارەکانی ئێوەش زیندوو دەکاتەوە.
گەلاتیا 2:20 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ من لەگەڵ مەسیح لە خاچ درام، ئیتر من نیم ئەوەی دەژیێت، بەڵکو مەسیحە لە مندا دەژیێت. ئێستاش کەوا بە جەستە دەژیم، ئەوا بە باوەڕ بە کوڕی خودا دەژیم، ئەوەی منی خۆشویست و خۆی کردە قوربانی بۆ من. من لەگەڵ مەسیح لەخاچ دراوم --> ئەوە نیم من، بەڵکو مەسیحە کە لە مندا دەژیت.
کۆلۆسی 1:27 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ پلانی خودا ئەوەیە کە دەوڵەمەندی شکۆی نهێنییەکە بۆ گەلی خودا لەنێو نەتەوەکاندا ئاشکرا بکات، نهێنییەکەش ئەوەیە کە مەسیح لەناوتاندایە، ئەمەش هیوای شکۆدارییە. وشە سەرەکییەکانی یۆنانی ⚑ G3466 musterion — نهێنی
ئەم نهێنییە = مەسیح لە ئێوەدا، هیوای شکۆمەندی.
یۆحەنا 14:23 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ عیسا وەڵامی دایەوە: «ئەوەی منی خۆشبوێ کار بە وتەکانم دەکات، باوکیشم خۆشی دەوێت و من و باوک دێینە لای و لەلای ئەویش نیشتەجێ دەبین. ئەگەر یەکێک منی خۆشبوێت، وشەکانم پارێزراو دەگرێت --> ئێمە دێینە لای و لەگەڵی نیشتەجێ دەبین.
(بیرۆکە کەسییەکانم: ئەم ڕیزبەندییە تەواوی ئەم لێکۆڵینەوەیە بۆ ئەنجامەکەی بەدواداچوون بکە. عیسا لەگەڵ باوک بوو پێش ئەوەی هیچ شتێک دروست بکرێت. عیسا بۆ پیاوان لە پەیمانی کۆندا دەرکەوت، و ئەو پیاوانە ژیان. عیسا لە ژنێک لە شارۆچکەیەکی بچووکدا لەدایک بوو. عیسا لەسەر گردێک، لەسەر دار، لە دەرەوەی شارێک کوژرا. عیسا لە گۆڕەکە هاتە دەرەوە. ئێستا کتێبی پیرۆز دەڵێت عیسا لەناو خەڵکدا دەژیێت. ئەم ئەنجامە ئەوەیە کە ئەم لێکۆڵینەوەیە بەرەو ئەوێ ڕۆیشتووە بە درێژایی ماوەکە. ئامانجی ئەم لێکۆڵینەوەیە هەرگیز ئەوە نەبووە کە ملمانێیەک بباتەوە دەربارەی ئەوەی عیسا کێیە. ئامانجی ئەم لێکۆڵینەوەیە ئەوەیە کە ئەوەی هەمووی ئەمانەیە، دەیەوێت لە ناوی تۆدا بژیێت. سەیری یۆحەنا 14:23 یش بکە: "دێین." دەنگی کۆمەڵ کە کتێبی پیرۆزی لە پەیدابوون 1:26 کردەوە، هێشتا لێرەش بەردەوامە.)
20. ئەو دەگەڕێتەوە — و ئەو هەڵبژاردنەی کە هەتاهەتایە دەمێنێتەوە
21. L1. ئەو دێت، و هەموو چاوێک ئەو دەبینێت
کردار 1:9 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەمەی فەرموو و ئەوانیش تەماشایان دەکرد، بەرزکرایەوە، هەورێک لەبەرچاویان شاردییەوە. (10) کاتێک ئەو دەڕۆیشت، ئەوان سەرنجیان لە ئاسماندا بوو، ئەوە بوو دوو پیاو بە جلی سپییەوە لەلایانەوە ڕاوەستاون. (11) پێیان گوتن: «ئەی جەلیلییەکان، بۆچی ڕاوەستاون سەیری ئاسمان دەکەن؟ ئەم عیسایە، کە لەنێوتاندا بۆ ئاسمان بەرزکرایەوە، چۆن بینیتان دەچووە ئاسمان، ئاواش دێتەوە.» کە لەنێوتاندا بۆ ئاسمان بەرزکرایەوە، چۆن بینیتان دەچووە ئاسمان، ئاواش دێتەوە.
ئاشکراکردن 1:7 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەوەتا لەگەڵ هەوردا دێت و هەموو چاوێک دەیبینێت، ئەوانەش کە ڕمیان لێیداوە، هەموو خێڵەکانی زەویش شیوەنی بۆ دەگێڕن. بێگومان بەم جۆرە دەبێت، ئامین. هەموو چاوێک دەیبینێت، تەنانەت ئەوانەش کە ئەویان کون کردووە.
1. دووەم سالۆنیکی 1:7 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ هەروەها ئێوە کە لە تەنگانەن، لەگەڵ ئێمە حەسانەوەتان دەبێت. ئەوە کاتێک ڕوودەدات کە عیسای خاوەن شکۆ لە ئاسمان لەگەڵ فریشتە بە تواناکانیدا لە گڕی ئاگردا دەردەکەوێت. (8) سزای ئەوانە دەدات کە خودا ناناسن و گوێڕایەڵی پەیامی ئینجیلی عیسای خاوەن شکۆمان نابن، (9) ئەوانە بە لەناوچوونی هەتاهەتایی سزا دەدرێن، دوور لە ئامادەبوونی مەسیح و شکۆی تواناکەی، (10) کاتێک لەو ڕۆژەدا دێتەوە، تاکو لەلایەن گەلە پیرۆزەکەیەوە ستایش بکرێت و ببێتە جێی سەرسامی لەنێو هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێناوە، چونکە لەلای ئێوە شایەتییەکەمان باوەڕی پێ کرا. وشە سەرەکییەکانی یۆنانی ⚑ G1557 ekdikesis — تۆڵە
بە ئاگری گڕگرتوو تۆڵە لەوانە دەکاتەوە کە خودا نازانن، و ملکەچی مزگێنییەکە نابن --> کاتێک بۆ شکۆدارکردن لەناو گەلە پیرۆزەکانی خۆی دێت.
(بیرۆکەکانی من: دووسالۆنیکی ١:٨ بە هێمنی بخوێنەرەوە. دووسالۆنیکی ١:٨ دوو گروپ ناوی دەبات، نەک یەک گروپ. یەکەم گروپ خودا نازانێت. دووەم گروپ مزگێنی گوێڕایەڵی نەکردووە. زانین و گوێڕایەڵی پێکەوە لە هەمان ئایەتدا ناویان هاتووە. تێبینی دووسالۆنیکی ١:١٠ بکە کە بەشێکی هەمان ڕستەیە. هەمان هاتنەوەی عیسا کە بۆ یەک گروپ ئاگرە، بۆ گروپەکەی دیکە شکۆیە. ئەمە تاکە بوونەوەرێکی یەکە. لەلایەن کام لای ئەم بووەوەرە کەسێک هەبووبێت، ئێستا دیاری دەکرێت، نەک دواتر.)
2. ئاشکراکردن 19:11 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ پاشان ئاسمانم بە کراوەیی بینی، ئەسپێکی سپیم بینی و سوارەکەی بە «دڵسۆز» و «ڕاستگۆ» ناودەبردرا. بە دادپەروەری حوکم دەدات و دەجەنگێت. (12) چاوەکانی وەک گڕی ئاگر وابوون و ژمارەیەکی زۆر تاجی بە سەرەوە بوو. ناوێکی نووسراوی هەیە کە جگە لە خۆی کەس نایزانێت. (13) کەوایەکی لە خوێن هەڵکێشراوی لەبەربوو، ئەو ناوەی پێی بانگ دەکرێ «وشەی خودا»یە. ئەوەی لەسەری دانیشتبوو بە دڵسۆز و ڕاست ناودەبرا --> ناوی بە وشەی خودا ناودەبرێت.
پاشای پاشایان و گەورەی گەورەیان.
(بیرۆکە کەسییەکانم: سەیری ئەو ڕیزە بچووکە بکە لە ئاشکراکردن ١٩:١٢. عیسا ناوێکی هەبوو کە هیچ کەس نەیدەزانی، بەڵکو تەنها خۆی ئەو ناوەی دەزانی. ئەو ناوانەی ئەم لێکۆڵینەوەیە پێی دراوە لە هەمان بەشدا دەردەکەون. ئەو ناوانە بریتین لە دڵسۆز و ڕاست، وشەی خودا، پاشای پاشایان و گەورەی گەورەکان.)
22. L4. کتێبەکان کرانەوە
ئاشکراکردن 20:11 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ پاشان تەختێکی گەورەی سپیم بینی و ئەوەی لەسەری دانیشتبوو. ئاسمان و زەوی لەبەر ڕووی هەڵاتن، شوێنیان لە ئاسماندا نەما. (12) مردووەکانم بینی بە گەورە و بچووکەوە لەبەردەم تەختەکەدا ڕاوەستابوون و پەڕتووکەکان کرانەوە. پەڕتووکێکی دیکەش کە پەڕتووکی ژیانە کرابووەوە. مردووەکان بەگوێرەی کردەوەکانیان بەوەی لە پەڕتووکەکان نووسراوە حوکم دران. (13) دەریاش مردووەکانی ناوخۆی ڕادەست کرد، هەروەها مردن و جیهانی مردووان مردووەکانی خۆیان ڕادەست کرد و هەریەکە و بەگوێرەی کردەوەکانی حوکم درا. (14) مردن و جیهانی مردووان فڕێدرانە دەریاچە ئاگرەکە. ئەم دەریاچە ئاگرە مردنی دووەمە. (15) هەرکەسێک ناوی لە پەڕتووکی ژیاندا تۆمار نەکرابوو، فڕێدرایە دەریاچە ئاگرەکە. پەرتووکەکان کرانەوە + پەرتووکێکی دیکەش کرایەوە، کە پەرتووکی ژیانە --> هەرکەسێک لە پەرتووکی ژیاندا نووسراو نەدۆزرایەوە فڕێدرایە ناو دەریاچەی ئاگر.
(بیرۆکە کەسییەکانم: دوو جۆر پەڕتووک لە تەختەکە دەردەکەون لە ئاشکراکردن ٢٠:١٢. یەک جۆر پەڕتووک ئەوە تۆمار دەکات کە خەڵکی چییان کردووە. ئەو جۆرە دیکەی پەڕتووک ناوەکان تۆمار دەکات، کە پێی دەگوترێت پەڕتووکی ژیان. ئاشکراکردن ٢٠:١٢ ناڵێت کەسێک بە هۆی ئەوەی لە پەڕتووکەکانی کردارەکان نووسراوە ڕزگاری بووبێت. ئاشکراکردن ٢٠:١٥ دەڵێت ئەو شتە تاکەکە کە دەرەنجامەکەی دیاری کرد ئەوە بوو کە ئایا ناوی کەسێک لە پەڕتووکی ژیاندا نووسراوە یان نا.)
23. L5. هەڵبژاردنەکە، بە ئاشکراترین شێوەیەک کە پیرۆزنامە هەرگیز شتێکی تری بەم ڕوونییە نەگوتووە
یۆحەنا 3:18 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەوەی باوەڕی پێ بهێنێت حوکم نادرێت، بەڵام ئەوەی باوەڕ ناهێنێت ئەوا حوکم دراوە، چونکە باوەڕی بە ناوی کوڕە تاقانەکەی خودا نەهێناوە. بەڵام ئەوەی باوەڕ ناهێنێت ئەوا حوکم دراوە.
یۆحەنا 3:36 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ئەوەی باوەڕ بە کوڕەکە بهێنێت ژیانی هەتاهەتایی هەیە. بەڵام ئەوەی گوێڕایەڵی کوڕەکە نییە ژیان نابینێت، بەڵکو تووڕەیی خودای لەسەر دەمێنێت. ئەوەی باوەڕ بە کوڕەکە بهێنێت ژیانی هەتاهەتایی هەیە.
ڕۆما 6:23 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ چونکە کرێی گوناه مردنە، بەڵام دیاری خودا ژیانی هەتاهەتاییە کە لە ڕێگەی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆمانەوەیە. چونکە کرێی گوناه مردنە --> بەڵام دیاری خودا ژیانی هەتاهەتاییە کە لە ڕێگەی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆمانەوەیە.
(بیرۆکە کەسییەکانم: ڕۆما 6:23 ئایەتی سەرەکی ئەم توێژینەوەیە بە تەواوی. ڕۆما 6:23 ڕستەیەکی کورتە بە دوو بەش. گوناه کرێیەکی لەسەرە کە دەبێت بدرێت، و ئەو کرێیە مردنە. ئەو کرێیە بە یەکێک لە دوو ڕێگا دەدرێت. یان کەسێک بە شێوەیەکی کەسی، بۆ هەتاهەتایە، ئەو کرێیە دەدات، یان کەسێک ئەوەی عیسا پێشتر دایەتی وەردەگرێت، وەک دیاری. ئەوە هەموو هەڵبژاردنەکەیە. کەس لە کردنی ئەم هەڵبژاردنە دەرباز نابێت، چونکە هەڵنەبژاردن هەمان شتە وەک هەڵبژاردنی ڕێگای یەکەم. هەموو شتێک لەم توێژینەوەیەدا، لە "با مرۆڤ دروست بکەین" لە پەیدابوون 1:26 هەتا تەختی پاشایەتی لە ئاشکراکردن 20، بەرەو ئەو یەک بڕیارە بەرەو پێش چووە. هێشتا کات هەیە بۆ ئەم بڕیارە. عیسا هێشتا بانگهێشت دەکات.)
1. کردار 4:12 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ بێجگە لە عیسا ڕزگاربوون بە کەسی دیکە نییە، چونکە لەژێر ئاسماندا ناوێکی دیکە بە مرۆڤەکان نەدراوە کە بە هۆیەوە بتوانین ڕزگار بین.» بێجگە لە عیسا ڕزگاربوون بە کەسی دیکە نییە --> چونکە لەژێر ئاسماندا ناوێکی دیکە بە مرۆڤەکان نەدراوە کە بە هۆیەوە بتوانین ڕزگار بین.
داخستن
ئاشکراکردن 22:17 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ ڕۆحی پیرۆز و بووک دەفەرموون: «وەرە!» ئەوەی گوێی لێیە با بڵێت: «وەرە!» ئەوەی تینوویەتی با بێت، ئەوەی دەیەوێت با بەخۆڕایی ئاوی ژیان ببات. ڕۆحی پیرۆز و بووک دەفەرموون --> ئەوەی دەیەوێت با بەخۆڕایی ئاوی ژیان ببات.
چونکە خودا کوڕەکەی نەناردە جیهان تاکو جیهان حوکم بدات --> بەڵکو تاکو جیهان بەوەوە ڕزگاری ببێت.
(بیرۆکە کەسییەکانم: دوایین بانگهێشت لە کتێبی پیرۆزدا هیچ نرخێکی نییە. دوایین بانگهێشت لە کتێبی پیرۆزدا بۆ هەرکەسێک پێشکەش دەکرێت. وشەی بەکارهاتوو "هەرکەسێک" ـە. وشەی "هەرکەسێک" کەس بەجێناهێڵێت، بە ئەنقەست. ئەمە خراپترین کەسیش کە ئەم لێکۆڵینەوەیە دەخوێنێتەوە لەخۆ دەگرێت. ئەمە ئەو کەسەش کە ساڵانێکە نەخێری گوتووە لەخۆ دەگرێت. عیسا، کە هەموو ئەمانەیە، ئەوەیە کە دەڵێت وەرە. تەنها پێویستە کەس بێت و ئاوی ژیان وەربگرێت.)
تاقیکردنەوەی ڕاهێنان
1. عبرانییان 9:22 — و بەپێی شەریعەت خەریکە هەموو شتێک بە خوێن پاک دەکرێتەوە:
a) چونکە ژیانی جەستە لە خوێنە
b) و بەبێ ڕشتنی خوێن لێخۆشبووی نییە
c) چونکە ئەم خوێنە خوێنی چاککردنەوەی گیانە
٢. ڕۆمانی ٥:٨ — بەڵام خودا خۆشەویستی خۆی بۆ ئێمە دەربڕی، بەوەی کە هێشتا گوناهبار بووین:
a) ئێمە لە ڕێگەی ئەوەوە لە تووڕەیی ڕزگارمان دەبێت
b) ئێمە بە مردنی کوڕەکەی لەگەڵ خودا ئاشتمان کراینەوە
c) مەسیح لە پێناوی ئێمە مرد
٣. عیبرانییان ١:٨ — بەڵام دەربارەی کوڕەکە دەفەرموێت: ئەی خودایە، تەختی تۆ بۆ هەتاهەتایە:
a) داردەستی ڕاستودروستی داردەستی شانشینی تۆیە
b) داردەستی پاشایەتیت داردەستێکی ڕاستە
c) و فەرمانڕەوایی لەسەر شانی ئەو دەبێت
٤. زەبوور ١١٠:١ — یەزدان بە گەورەکەم فەرمووی: لە دەستەڕاستم دابنیشە:
a) هەتا دوژمنانت بکەم بە بنپێی پێت
ب) تۆ لەناوەڕاستی دوژمنانت فەرمانڕەوایەتی بکە
ج) هەتا دوژمنانت بکەم بە تەختەپێی تۆ
٥. ١ کۆرنسۆس ١٥:٢٠ — بەڵام ئێستا مەسیح لەناو مردووان هەستایەوە:
a) و بووە یەکەمین بەری ئەوانەی خەویان لێکەوتووە
b) و کە ئەو لە ڕۆژی سێیەمدا بەگوێرەی نووسراوە پیرۆزەکان هەستایەوە
c) هەروەها نەتهێڵیت پیرۆزەکەت زڕبوونەوە ببینێت
٦. ئاشکراکردن ١:٧ — ئەوا بە هەورەکانەوە دێت:
a) و هەورێک لەبەرچاویان ئەوی لێ وەرگرت
b) و هەموو چاوێک ئەوی دەبینێت
c) و بۆ ئەوەی سەرسوڕمان تێدا بکرێت لەناو هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێناوە
7. دووەم سالۆنیکی 1:9 — ئەوانەی سزا دەدرێن بە لەناوچوونی هەتاهەتایی لە بەردەم مەسیحی خاوەن شکۆوە:
a) و لە شکۆی هێزی ئەو
b) کە مردنی دووەمە
c) و لە شکۆی مەزنیێتی ئەو
وەڵامی ڕاست: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
چۆنیەتی لقەکانی ئەم لێکۆڵینەوەیە
چۆنایەتی وشەکان گرنگە: یەک وشەی ئینگلیزی "Lord" نوێنەرایەتی دوو وشەی جیاواز لە عیبری دەکات لە زەبوور 110:1. دوو وشە عیبرییەکە بریتین لە یەهۆڤا (H3068) و ئەدۆن (H113). هەموو ئەو بەڵگەیەی کە عیسا لە مەتا 22:45 پێشکەشی کرد پشتی بەم جیاوازییە بەستووە.
--> ئەمە چۆن لە تۆ دەچەسپێت: عیسا تەنها ئەوە نییە کە هات. عیسا تەنها ئەوە نییە کە دێت. عیسا ئەوەیە کە دەیەوێت ئێستا لە تۆدا بژیێت (کۆلۆسیان ١:٢٧، غەلاتیا ٢:٢٠).
ئەمە بۆ هەتاهەتایی چی مانایە: کرێی گوناه مردنە. بەخشینی خودا ژیانی هەتاهەتاییە لە ڕێگەی عیسای مەسیحی پەروەردگارمانەوە (ڕۆمانی ٦:٢٣). ئەوانە تەنها دوو ڕێگەن کە مرۆڤ هەرگیز قەرزی گوناه پێی دەدات.
ڕێگای لار: زەبوور 110:4 و پەرتووکی عبرانییەکان بەشی 7 دەرگا دەکەنەوە بۆ هەموو فێرکردنی کاهینیێتی مەلکیسادق. ئەم فێرکردنە پاشایەک و کاهینێک لە یەک کەسدا کۆدەکاتەوە، کۆنتر لە شەریعەت، و بە سوێندێک کە خودا پاشگەز نابێتەوە لێی جێبەجێ کراوە. ئەم فێرکردنە شایانی خۆی هەیە بۆ خوێندنەوەیەکی تەواوی جیاواز.
--> لادانی بابەت: 2 تیسالۆنیکی 1:7-10 و مکاشفە 19:11-16 دەروازەیەک دەکەنەوە بۆ هەموو فێرکردنی گەڕانەوەی عیسا. ئەم فێرکردنە دڵنیایی گەڕانەوەی عیسا، لەناکاو بوونی گەڕانەوەی عیسا، و فەرمانی چاوەڕوانی گەڕانەوەی عیسا لەخۆ دەگرێت. بە ڕوونی بڵێ: نووسراوە پیرۆزەکان دڵنیایی گەڕانەوەی عیسا دەڵێن و ڕەتیان دەکەنەوە کاتژمێری گەڕانەوەی عیسا بدەن (مەتا 24:36، کردار 1:7). ئەم خزمەتەش ڕەتی دەکاتەوە کاتژمێری گەڕانەوەی عیسا بدات.
بانگهێشتێکی کراوە — تۆ کێ بیت، بەخوێندنەوە بەردەوام بە
پێویست ناکات مەسیحی بیت بۆ ئەوەی ئەم لێکۆڵینەوەیە بخوێنیتەوە. زۆر شت لەوانەیە تۆیان هێنابێتە ئێرە. لەوانەیە گەڕانێک تۆی هێنابێتە ئێرە. لەوانەیە موجادەلەیەک تۆی هێنابێتە ئێرە. لەوانەیە پرسیارێک کە بۆ ساڵانێک هەڵگرتووتە، تۆی هێنابێتە ئێرە. لەوانەیە بەدڵنیاییەوە بوون سەبارەت بە باوەڕی کەسێکی دیکە تۆی هێنابێتە ئێرە. هەموو شتێک لەم ماڵپەڕەدا هی تۆیە، بەخۆڕایی، بە زمانی خۆت. ئێمە هەرگیز ناوت لێ ناپرسین. هەرگیز وڵاتت لێ ناپرسین. هەرگیز ناپرسین چی باوەڕت پێیە. یەک لێکۆڵینەوە ناتوانێت بە تەواوی عیسا وەسف بکات. ئێمە هەموو ئەوەی هەمانبوو بۆ ئەم پرسیارە بەکارهێنا، بەڵام ئەم لێکۆڵینەوەیە هێشتا تەنها یەک ڕێگای بەناو کتێبی پیرۆزدا گرتووە. عیسا پێش سەرەتا هەبوو. عیسا ئێستا هەیە. عیسا دێتەوە. هیچ لاپەڕەیەکی تاک ناتوانێت وەسفکردنی هەموو ئەوانە تەواو بکات. زیاتر لێکۆڵینەوە لێرە چاوەڕوانن. لێکۆڵینەوە لەسەر بەزەیی لێرە چاوەڕوانن. لێکۆڵینەوە لەسەر دانایی لێرە چاوەڕوانن. لێکۆڵینەوە لەسەر زانیاری لێرە چاوەڕوانن. لێکۆڵینەوە لەسەر ئارامگرتن لێرە چاوەڕوانن. لێکۆڵینەوە لەسەر خواناسی لێرە چاوەڕوانن. زیاتر لێکۆڵینەوە بەڕێوەن. ئەم لێکۆڵینەوانە بە هەر ڕیزبەندییەک کە حەزت لێی بوو بخوێنەوە. سەرچاوەکانمان بپشکنە کاتێک بەردەوامیت. هەموو ئایەتێک لەم لێکۆڵینەوانەدا بە تەواوی چاپکراوە، بە مەبەست. هەرگیز پێویست ناکات قسەمان بەبێ پشکنین وەربگریت. تۆ خۆت دەتوانیت هەموو ئایەتێک هەڵسەنگێنیت.
بانگهێشتێکی تر دوای ئەمە دێت. ئێمە خۆمان وا لێ نادەین کە ئەو بانگهێشتە شاردراوەتەوە. ئەو بانگهێشتە ئەو خوێندنەوەیەیە کە دەربارەی ئەوەیە کە پێویستە مرۆڤ چی بکات بۆ ئەوەی ڕزگاری بێت. ئێستا ئەو خوێندنەوەیە بخوێنەرەوە ئەگەر دەتەوێ ئێستا بیخوێنیتەوە. یەکێکی تر یەکەم بخوێنەرەوە ئەگەر پێت باشترە شتێکی تر یەکەم بخوێنیتەوە. کەس ژماردن نەدەکات. لەهەردوو حاڵەتدا دەرگاکە کراوە دەمێنێتەوە. پۆڵس وشەکانی خوارەوەی لە شارێکدا گوت کە پڕ بوو لە قوربانگاکان بۆ خواوەندانی کە خودای خۆی نەبوون. پۆڵس ئەم وشانەی بۆ خەڵکێک گوت کە داوایان لە پۆڵس نەکردبوو بۆ ئەو شارە بێت.
کردار 17:26 ئینجیلی هاوچەرخ↗ هاوبەشکردن↗ هەموو نەتەوەکانی لە یەک کەسەوە دروستکردووە، تاکو لەسەر هەموو ڕووی زەوی نیشتەجێ بن، کات و سنوورەکانی نیشتەجێبوونی ئەوانی داناوە و دیاری کردووە، (27) تاکو ڕوو لە خودا بکەن، بەڵکو بیگەنێ و بیدۆزنەوە، هەرچەندە لە هەر یەکێکمان دوور نییە. "لە یەک خوێن هەموو نەتەوەکانی مرۆڤی دروستکرد --> بۆ ئەوەی یەزدان بگەڕێن و بیدۆزنەوە + ئەو لە هیچ یەکێکمان دوور نیە."
وشە سەرەکییەکانی یۆنانی
ئەمانە وشە سەرەکییەکانی ئەم لێکۆڵینەوەیەن. کرتە لەسەر هەر وشەیەکی نوقتەدار لە ئایەتەکانی سەرەوە بکە بۆ بینینی واتاکەی لێرە.
“ئاشتکراوە” —
G2644 katallasso —
گۆڕین لە دوژمنایەتییەوە بۆ دۆستایەتی؛ گەڕاندنەوە بۆ ڕەزامەندی. کاتالاسۆ (Katallasso) بە یەک وشە هۆکاری سەرەکی خاچەکە دەخاتەڕوو.
“ئاشتبوونەوە” —
G2643 katallage —
گەڕاندنەوەی ڕەزامەندی؛ کۆکردنەوەی دووبارەی دوو لایەنی جیابووەوە کاتالاگی لە هەمان ڕەگەزی کاتالاسۆی سەرەوە دێت. کاتالاسۆ ناوی کردەی ئاشتبوونەوەیە (گەڕاندنەوەی دۆستایەتی لەنێوان دوو کەس کە جیا بوونەتەوە). کاتالاگی ناوی ئەنجامی ئەو ئاشتبوونەوەیەیە.
“لێخۆشبوون” —
G859 aphesis —
ناردنەوەیەک؛ ئازادکردنێک؛ بەربەستدانێک؛ لێبووردن بەبێ ڕشتنی خوێن، لابردنی گوناه نییە.
“نهێنی” —
G3466 musterion —
نهێنییەک؛ شتێک کە پێشتر شاردراوەتەوە و ئێستا ڕاگەیەنراوە لە کتێبی پیرۆزدا، نهێنییەک هەرگیز مامەڵەیەکی چارەسەرکردن نییە. نهێنییەک لە کتێبی پیرۆزدا نهێنییەکە کە خودا بڕیاری داوە ڕایبگەیەنێت.
“تۆڵە” —
G1557 ekdikesis —
ئەوەی لە دادپەروەریەوە سەرچاوەی دەگرێت؛ ڕاستکردنەوەیەکی تەواوی خراپە ئێکدیکێسیس ئەو وشەیەیە کە لە دووەم تەسالۆنیکی ١:٨ بەکارهاتووە. ئێکدیکێسیس بە واتای تووڕەیی بێکۆنترۆڵ نییە. ئێکدیکێسیس بە واتای دادپەروەریی بە تەواوی ئەنجامدراوە.
“نۆبەرە” —
G4416 prototokos —
نۆبەرە؛ یەکەم لەدایکبوو باوک دەفەرموێت «با هەموو فرشتەکانی خودا کڕنۆشی بۆ ببەن» دەربارەی کوڕەکە.
وشە کلیلییەکانی عیبری
“یەزدان” —
H3068 Yehovah —
ناوی پەیمانی خودا، کە لە وەرگێڕانی KJV بە پیتی گەورە وەک LORD نووسراوە هەر کوێ LORD بە پیتی گەورە لە پەیمانی کۆندا دەردەکەوێت، یەهۆڤا ناوی عیبرییە کە لە ژێر وشەی ئینگلیزی LORD دایە.
“گەورە” —
H113 adown —
گەورە؛ خاوەن؛ خاوەندار؛ ئەوەی زاڵە له زەبوور ١١٠:١، شێوەی ئەدۆن وەک "گەورەم" دەخوێنرێتەوە. ئەدۆن وشەیەکی عیبری جیاوازە له یەهۆڤا، ئەو یەزدانەی کە له و ئایەتەدا قسە لەگەڵ گەورەی داود دەکات.
SOURCES & CREDITS
Scripture: Kurdish Sorani Bible (CC BY-SA 4.0) — a redistributable edition, looked up exactly and never machine-translated.
Alternate chapter/verse numbering reconciled with STEPBible TVTMS (CC BY 4.0).
Strong's numbering & original-language data: OpenScriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0); STEPBible.org — TAHOT/TAGNT/TBESH/TBESG (CC BY 4.0); Robinson-Pierpont Byzantine Majority Text (Public Domain); Strong's dictionary, 1890 (Public Domain).
Typography: Google Noto fonts (SIL Open Font License 1.1).
© SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com — shared under Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0).
Link copied 
