Nkolo Oyo Asekwaki — Boyekoli ya Biblia ya KJV na Mituya ya Strong
THE CROSS, THE PROOF, AND THE RETURN — WHY THE DEATH HAD TO BE SO, AND WHAT COMES NEXT
Liteya ya Motuya ya Biblia — Nsango Malamu ya Yesu Klisto
LILOBA YA EBANDELI
Mpo na nini Yesu asengelaki kokufa? Lilita ya mpamba elakisaki nini? Nini ekosalema ntango akozonga? Boyekoli oyo ememi mituna wana misato liboso ya Biblia, mpe etikaka Biblia eyanola yango na maloba na yango moko.
Boyekoli oyo ezali kolimbola mpo na nini makila esengelaki kosopama. Boyekoli oyo ezali kolimbola boni azalaki na se, mpe soki ekulusu efutisaki ye boni. Boyekoli oyo ezali kolimbola ndenge Tata abengaka Mwana "Nzambe" mpe "Nkolo". Boyekoli oyo ezali kolimbola Nkolo oyo alobaki na Nkolo ya Davidi. Boyekoli oyo ezali kolimbola Klisto asekwaki na bakufi, mpe Klisto azali na bomoi kati na bato oyo abikisaki. Boyekoli oyo ezali kolimbola bozongi na ye, mpe boponi oyo ewumelaka libela na libela.
MITUNA MISATO OYO BOYEKOLI OYO EKOYANOLA:
1. Mpo na nini liwa ya Yesu esengelaki kozala na nzela ya makila, kasi te na eloko moko ya pete koleka?
2. Ndenge nini Davidi akokaki kobenga mwana na ye moko Nkolo na ye na Nzembo 110:1?
3. Nini bosekwi emonisaki, mpe nini ekosalema tango Yesu akozonga?
LIKAMA YA EBANDELI
1 Timote 2:5Biblia ya lelo↗Kabola↗Solo, ezali na Nzambe kaka moko. Ndenge moko mpe ezali na Moyokanisi kaka moko kati na Nzambe mpe bato: ezali moto moko, Yesu-Klisto (6) oyo amikabaki lokola mbeka mpo na kokangola bato nyonso. Yango nde litatoli oyo epesamaki na tango oyo abongisa.
NZAMBE MOKO + MOSENGELI MOKO KATI YA NZAMBE MPE BATO, MOTO YESU KRISTO.
(Makanisi na ngai moko: Molobeli (moto oyo atelemaka na kati ya bapaya mibale bakabwani mpo na kozongisa bango esika moko) asengeli kozala ya bapaya nyonso mibale mobimba, soki te akoki kosala mosala ya bomolobeli te. Talá makambo oyo 1 Timote 2:5 elobi na ntina ya molobeli: "moto Klisto Yesu." Yesu Klisto asengeli kozala moto, soki te akoki kotelema esika bato batelemaka mpe kokufa liwa ya bomoto te. Talá makambo oyo 2 Bakolinti 5:19 elobi ezalaki solo na kati ya liwa wana: "Nzambe azalaki kati na Klisto." Yesu Klisto asengeli kozala Nzambe, soki te liwa na ye ezali kaka liwa mosusu ya moto, ezali kopesa lobiko te (kokangolama na masumu mpe etumbu ya masumu) mpo na moto moko te. Yango wana eyano ya "nani azali Yesu" ezali motuna ya pembeni te mpo na bato ya mayele kaka. Malongi mobimba ya lobiko esimbami na eyano ya motuna wana.)
1. H. MPO NA NINI LIWA ESENGELAKI KOZALA BONGO — NZELA YA KOZONGA EPAI YA NZAMBE
2. H1. LIKAMBO, ELOBAMI POLELE
Ezayi 59:2Biblia ya lelo↗Kabola↗Kasi ezali bambeba na bino nde ekaboli bino na Nzambe na bino, ezali masumu na bino nde esali ete abombela bino elongi na Ye mpo ete ayoka bino te.
Kasi ezali bambeba na bino nde ekaboli bino na Nzambe na bino.
Barome 3:23Biblia ya lelo↗Kabola↗pamba te bato nyonso basali masumu mpe bazangi nkembo ya Nzambe;
pamba te bato nyonso basali masumu mpe bazangi nkembo ya Nzambe.
3. H2. MPO NINI MAKILA, KASI TE ELOKO MOSUSU YA PÉTÉ
Ba-Ebre 9:22Biblia ya lelo↗Kabola↗Pamba te, kolanda Mibeko, nyonso epetolamaka na makila; mpe soki makila etangi te, bolimbisi masumu ezali te.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G859 aphesis — Bolimbisi masumu
Levitike 17:11Biblia ya lelo↗Kabola↗pamba te bomoi ya ekelamu nyonso ezali kati na makila. Napesi bino yango mpo ete bosala na yango mosala ya bolimbisi masumu mpo na bomoi na bino, na etumbelo. Lokola bomoi ya moto ezali kati na makila, yango wana makila esalaka mosala ya bolimbisi masumu.
pamba te bomoi ya ekelamu nyonso ezali kati na makila --> Lokola bomoi ya moto ezali kati na makila, yango wana makila esalaka mosala ya bolimbisi masumu.
Ba-Ebre 10:4Biblia ya lelo↗Kabola↗pamba te makila ya bangombe ya mibali mpe ya bantaba ezali na makoki te ya kolongola masumu.
pamba te makila ya bangombe ya mibali mpe ya bantaba ezali na makoki te ya kolongola masumu.
(Makanisi na ngai moko: Tia bavɛrsɛ oyo misato esika moko mpe ebongiseli mobimba ya bambeka ya kala emilimboli yango moko. Bomoi ezali kati na makila. Lisumu efutisaka bomoi. Na ntango ya kala, bambeka ya banyama epesaki bosikoli (ezipeli ya ntango moke mpo na lisumu oyo ezongisaki bosembo ya moto liboso ya Nzambe) mokolo na mokolo, na boumeli ya bankama ya mibu. Baebre elobi polele ete bambeka ya banyama ekokaki soki moke te kolongola lisumu. Bongo bambeka wana nyonso ya banyama ezalaki mpo na nini? Bambeka ya banyama ebatelaki niongo ya lisumu ete emonana lokola oyo efutami naino te. Bambeka ya banyama ezalaki bokundoli molai, oyo ezongelamaki, mpe ya mokolo na mokolo, ete bomoi moko esengeli kofutama. Bambeka ya banyama esimbaki bokundoli yango na esika na yango kino liwa moko oyo ekokaki kofuta niongo ya lisumu mobimba.)
4. H3. AWA NDENGE NINI AKITAKI MOZINDO
Bafilipi 2:5Biblia ya lelo↗Kabola↗Bozala na posa ya kozalaka na bizaleli ya boye kati na bino ndenge mpe Yesu-Klisto azalaki na yango. (6) Ye oyo azalaki na lolenge ya Nzambe, amonaki yango te lokola eloko ya kowelela, (7) kasi amikomisaki moto pamba, akomaki lokola mowumbu, amikomisaki lokola moto mpe amonanaki bongo lokola moto; (8) amikitisaki penza mpe atosaki kino na kufa, ata na kufa ya ekulusu.
AZALAKI NA LOLENGE YA NZAMBE --> AZWAKI LOLENGE YA MOSALI --> ATOSAKI KINO NA LIWA, LIWA YA KURUWA.
(Makanisi na ngai: Tala molongo ya bokiti oyo ezali na Bafilipi 2:6-8. Yesu azalaki na lolenge ya Nzambe. Yesu akitisamaki na lokumu na ye. Yesu azwaki lolenge ya mosaleli. Yesu azwaki elilingi ya bato. Yesu amikitisaki. Yesu akomaki na botosi. Yesu akufaki. Na nsima, Polo abakisaki maloba mibale mosusu oyo fraze ezalaki na yango na bosenga mobimba te: "kutu liwa ya ekulusu." Kolobela mpamba ete Yesu akufaki ekokaki te mpo na Polo. Ndenge mpenza ya liwa ya Yesu ezali eteni ya likanisi ya Polo.)
5. H4. NINI ESENGELAKI YE KOFUTA SOLO — ELOBAMAKI LIBOSO, MPE ELOBAMAKI LISUSU NA NSIMA
Ezayi 50:6Biblia ya lelo↗Kabola↗Napesaki mokongo na ngai epai ya bato oyo bazalaki kobeta ngai, matama na ngai, epai ya bato oyo bazalaki kopikola ngai mandefu. Nabombaki elongi na ngai te na kotiolama mpe na basoyi.
Napesaki mokongo na ngai epai ya bato oyo bazalaki kobeta ngai --> Nabombaki elongi na ngai te na kotiolama mpe na basoyi.
Banzembo 22:17–22:19 (KJV 22:16-18)Biblia ya lelo↗Kabola↗Bambwa ezingeli ngai, ngulupa ya bato mabe bayei kobundisa ngai, bazali kotambola zingazinga na ngai; bakangi maboko mpe makolo na ngai na basinga. (17) Nakoki sik’oyo kotanga ata mikuwa na ngai nyonso; kasi bato bazali kotala mpe koseka ngai, (18) bazali kokabola bilamba na ngai mpe kobeta zeke mpo na nzambala na ngai.
BATOBOLAKI MABOKO NA NGAI MPE MAKOLO NA NGAI --> BAKABOLI BILAMBA NA NGAI KATI NA BANGO, MPE BABETI ZEKE MPO NA ELAMBA NA NGAI.
Matayo 27:35Biblia ya lelo↗Kabola↗Sima na bango kobaka Yesu na ekulusu, bakabolaki bilamba na Ye, na kobeta zeke;
BABAKAKI YE NA EKULUSU, MPE BAKABOLAKI BILAMBA NA YE, KOBETA ZEKE --> MPO LIKAMBO EKOKISAMA.
Yoane 19:34Biblia ya lelo↗Kabola↗Moko kati na basoda atobolaki mopanzi ya Yesu na nzela ya likonga; mpe mbala moko, makila mpe mayi ebimaki na mopanzi yango.
LIKONGA ETOBOLI MOPANZI NA YE --> MBALAKAKA MAKILA NA MAI EBIMAKI.
(Makanisi na ngai: Davidi akomaki na tina ya maboko mpe makolo oyo etobolamaki kati na Nzembo 22. Davidi akomaki na tina ya basoda oyo bakabolaki bilamba kati na Nzembo 22. Davidi akomaki yango mibu nkoto moko liboso ete moto moko na Isalaele amona ata mokolo moko ekende ya kobakama na ekulusu. Davidi azalaki kolimbola te likambo oyo esalemaki epai na ye moko. Matayo akomaki bankama ya mibu na sima, na sima ya kobakama ya Yesu na ekulusu. Matayo akomi ete basoda basalaki kaka ndenge Nzembo 22 elobaki. Matayo alobi ntina oyo basoda basalaki bongo: "mpo ete ekokisama." Tanga masolo mibale wana esika moko. Davidi akomaki lisolo na ye kotala liboso na ntango, azalaki na nzela te ya koyeba ete kobakama yango ekosalema. Matayo akomaki lisolo na ye kotala nsima na kobakama, azalaki na nzela te ya kowangana ete kobakama yango esalemaki.)
6. H5. NTINA OYO LIWA EZALAKI — NZELA YA KOKATISA, KASI TE LIKAMBO YA MAWA
Barome 5:8Biblia ya lelo↗Kabola↗Kasi tala ndenge nini Nzambe alakisi biso bolingo na Ye: wana tozalaki nanu bato ya masumu, Klisto akufelaki biso. (9) Lokola tokomi sik’oyo bato ya sembo na nzela ya makila na Ye, Klisto akobikisa biso mpe na kanda ya Nzambe. (10) Solo, wana tozalaki nanu banguna ya Nzambe, Ye moko Nzambe azongisaki boyokani na biso elongo na Ye na nzela ya kufa ya Mwana na Ye. Boye lokola azongisi boyokani yango, akobikisa biso mpe na nzela ya bomoi ya mwana na Ye.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G2644 katallasso — kozongisama
NTANGO TOZALAKI NANU BASUMUKI, KLISTO AKUFAKI MPO NA BISO --> TOZONGISAMI NA BOYOKANI NA NZAMBE NA NZELA YA LIWA YA MWANA NA YE.
2 Bakolinto 5:18Biblia ya lelo↗Kabola↗Makambo oyo nyonso ewutaka na Nzambe oyo azongisaki boyokani kati na biso mpe Ye moko na nzela ya Klisto mpe apesaki biso lotomo ya boyokanisi. (19) Pamba te, kati na Klisto, Nzambe azalaki kozongisa boyokani kati na bato mpe Ye moko, na kotala masumu na bango te. Mpe atiaki kati na biso liloba ya boyokanisi. (20) Yango wana, mpo na Klisto, tozali bantoma, lokola nde Nzambe azali kolendisa bato na nzela na biso: «Na Kombo ya Klisto, tozali kosenga na bino ete bozongisa boyokani na bino elongo na Nzambe. (21) Ye oyo atikalaki kozala na lisumu te, Nzambe akomisaki Ye lisumu mpo na biso, mpo ete tokoma bosembo ya Nzambe kati na Ye.»
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G2643 katallage — boyokani
NZAMBE AZALAKI NA KATI YA KLISTO, AZALAKI KOYOKANISA MOKILI NA YE MOKO --> ASALAKI YE LISUMU MPO NA BISO, YE OYO AYEBAKI LISUMU TE.
7. H6. NYOKA NA LIKONGE — ELILINGI YA KALA OYO AMESANISAKI YANGO NA YE MOKO
Mitango 21:8Biblia ya lelo↗Kabola↗Yawe alobaki na Moyize: — Salisa nyoka moko ya ebende mpe telemisa yango likolo ya nzete mpo ete moto nyonso oyo aswami, atala yango mpe abika. (9) Boye, Moyize asalisaki nyoka moko ya ebende mpe atelemisaki yango na likolo ya nzete. Boye moto nyonso oyo nyoka eswaki, bongo atalaki nyoka ya ebende, abikaki.
MOTO NYONSO OYO NYOKA EKOSWA YE, SOKI ATALI YANGO, AKOBIKA.
8. ETALELI EKESENI, ELILINGI MOKO — nzete ya ebende na esobe, mpe ekulusu na ngomba
Yoane 3:14Biblia ya lelo↗Kabola↗Ndenge kaka Moyize atelemisaki na nzete, ekeko ya nyoka kati na esobe, ndenge wana mpe Mwana na Moto asengeli kotombolama (15) mpo ete moto nyonso oyo akondima Ye azwa, kati na Ye, bomoi ya seko. (16) Pamba te Nzambe alingaki mokili mingi penza, yango wana apesaki Mwana na Ye se moko, mpo ete moto nyonso oyo akondima Ye akufa te kasi azwa bomoi ya seko. (17) Nzambe atindaki Mwana na Ye kati na mokili mpo ete akatela yango etumbu te, kasi mpo ete abikisa yango.
Ndenge Moize atombolaki nyoka na esobe, ndenge wana mpe Mwana na Moto asengeli kotombolama --> moto nyonso oyo akondimela ye akobeba te.
(Makanisi na ngai moko: Boyokani oyo kati na Mitángo 21 mpe Yoane 3 ezali te boyokani oyo boyekoli oyo ebimisi. Yesu ye moko alobaki boyokani yango polele mpe na mongongo makasi, na ntina na bomoto na ye moko. Bato oyo bazalaki kokufa na esobe bayebisamaki te ete básembola nzoto na bango moko. Bato oyo bazalaki kokufa na esobe bayebisamaki te ete bázala na mpiko. Bato oyo bazalaki kokufa na esobe bayebisamaki te ete bázwa lobiko na makasi na bango moko. Bato oyo bazalaki kokufa na esobe bayebisamaki básénga mpe bátala eloko oyo Nzambe atombolaki na likolo ya nzete. Bato oyo bazalaki kokufa na esobe oyo batalaki babikaki. Sikawa, sangisá bisika mibale wana esika moko mpe mona eloko ya kokamwa. Nyoka ya bronze oyo etombwamaki na likolo ya nzete ezalaki na lolenge kaka moko na eloko oyo ezalaki koboma bato oyo bazalaki kotala yango. Polo alobi solo moko ya kokamwa lokola yango na ntina na ekulusu. Polo alobi ete Yesu AKOMISAMAKI lisumu mpo na biso, atako Yesu ayebaki lisumu te (2 Bakolinto 5:21). Nkisi etombwamaki na lolenge kaka moko na lolenge ya lisumu.)
9. TATA YE MOKO ABENGI MWANA "NZAMBE" MPE "NKOLO"
1.Ba-Ebre 1:1Biblia ya lelo↗Kabola↗Na tango ya kala, Nzambe azalaki koloba, mbala mingi mpe na lolenge ebele, epai ya bakoko na biso, na nzela ya basakoli. (2) Kasi sik’oyo, na mikolo oyo ezali ya suka, Nzambe azali koloba na biso na nzela ya Mwana na Ye, oyo Ye moko Nzambe akomisaki Mokitani ya biloko nyonso. Ezali mpe na nzela na Ye nde Nzambe asalaki mokili. (3) Mwana yango amonisaka kongenga ya nkembo ya Nzambe, azali elilingi oyo etalisaka mobimba ya Nzambe mpe asimbi biloko nyonso na nguya ya Liloba na Ye. Sima na Ye kopetola masumu ya bato, avandi kati na Likolo, na ngambo ya loboko ya mobali ya Nzambe-Na-Nguya-Nyonso,
Alobaki na biso na nzela ya Mwana na ye + oyo na nzela na ye mpe asalaki mikili --> kongenga ya nkembo na ye, mpe elilingi ya solo ya bomoto na ye.
2.Ba-Ebre 1:5Biblia ya lelo↗Kabola↗Epai ya anjelu nini penza Nzambe aloba: «Ozali mwana na ngai; na mokolo ya lelo, nakomi Tata na yo?» To mpe: «Ngai nakozala Tata mpo na ye, mpe ye akozala mwana mpo na Ngai?» (6) Mpe lisusu, tango Nzambe atindaki Mwana na Ye ya liboso kati na mokili, epai ya nani aloba: «Tika ete ba-anjelu nyonso ya Nzambe bagumbamelaka Yo?»
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G4416 prototokos — mwana ya liboso oyo abotami
Epai ya anjelu nini penza Nzambe aloba: «Ozali mwana na ngai; na mokolo ya lelo? --> Tika ete ba-anjelu nyonso ya Nzambe bagumbamelaka Yo.
(Makanisi na ngai moko: Mokapo ya liboso mobimba ya mokanda ya Baebre esali ntoma moko molai. Ntoma yango ezali ete Mwana azali anzelu te mpe atikala kokoma anzelu ata mokolo moko te. Likambo oyo ebongi kotalama malamu na boyekoli oyo esili kolekisa nkasa ebele mpo na elilingi moko babengi "anzelu ya Yawe." Liloba ya Ebre malak elobeli mokumba ya kotinda. Mwana ya Nzambe ye moko akokisaki mokumba wana na bantango mosusu na kati ya Testama ya Kala. Kasi mokomi ya mokanda ya Baebre akoyamba te ete moto atanga Mwana kati na baanzelu oyo bakelama. Baanzelu bazali kotindama basambela Mwana.)
3.Ba-Ebre 1:8Biblia ya lelo↗Kabola↗Mpe tala makambo oyo aloba na tina na Mwana: «Oh Nzambe, Kiti ya Bokonzi na Yo ekowumela seko na seko, lingenda ya bokonzi na Yo ezali mpo na bosembo. (9) Olingaka bosembo mpe oyinaka mabe; yango wana, oh Nzambe, Nzambe na Yo apakoli Yo mafuta ya esengo, asepeli na Yo koleka baninga na Yo!» (10) Kaka na tina na mwana, alobaki lisusu: «Na ebandeli, oh Nkolo, Yo nde otiaki miboko ya mokili, mpe maboko na Yo nde esalaki Likolo. (11) Nyonso wana ekobeba, ekonzuluka lokola elamba; kasi Yo, okotikala seko na seko. (12) Okolinga yango lokola kazaka, mpe bakolongola yango lokola elamba mpo na kotia elamba mosusu. Kasi Yo, ozali ndenge moko, mibu na Yo ekotikala kosuka te!»
Na Mwana alobi, Kiti na yo ya bokonzi, Oh Nzambe, ezali libela na libela --> Yo, Nkolo, na ebandeli otiaki moboko ya mokili.
(Makanisi na ngai moko: Tanga lisusu maloba mitano ya liboso ya Baebele 1:8: "Kasi epai ya Mwana alobi." Fraze oyo ezali te likanisi ya mokomi ya buku ya Baebele na ntina na Yesu. Fraze oyo ekomi maloba oyo Nzambe Tata alobaki mbala moko epai ya Mwana. Nzambe Tata abengi Mwana "Ee Nzambe." Nzambe Tata na nsima abengi Mwana "Nkolo." Nzambe Tata na nsima apesi Mwana lokumu ya kokela mabele mpe likolo. Soki moto alingi kotalisa ete Mwana abengamaka Nzambe te na kati ya Makomi, moto wana asengeli kolobela vɛrsɛ oyo, epai Tata abengi Mwana Nzambe.)
10. NDENGE MOSUSU YA KOTALA, LIKAMBO MOKO — nzembo oyo bakomelaki mokonzi, mpe Tata azongelaka yango epai ya Mwana na ye
Banzembo 45:7–45:8 (KJV 45:6-7)Biblia ya lelo↗Kabola↗Nzambe, Kiti ya Bokonzi na Yo ekowumela seko na seko; lingenda ya bokonzi na Yo ezali mpo na bosembo. (7) Olingaka bosembo mpe oyinaka mabe; yango wana, oh Nzambe, Nzambe na Yo apakoli Yo mafuta ya esengo, asepeli na Yo koleka baninga na Yo.
Nzambe, Kiti ya Bokonzi na Yo ekowumela seko na seko --> Nzambe na Yo apakoli Yo mafuta ya esengo, asepeli na Yo koleka baninga na Yo.
Banzembo 102:26–102:28 (KJV 102:25-27)Biblia ya lelo↗Kabola↗Na kala, otiaki miboko ya mokili, mpe maboko na Yo esalaki Likolo. (26) Bango, bakokufa; kasi Yo, okotikala seko na seko. Nzoto na bango ekolemba lokola elamba; okobongola bango lokola kazaka, mpe bakolimwa. (27) Kasi Yo, ozali ndenge moko, mibu na Yo ekotikala kosuka te.
Na kala, otiaki miboko ya mokili --> ozali ndenge moko, mibu na Yo ekotikala kosuka te.
(Makanisi na ngai moko: Oyo ezali esika oyo kotánga bikoteni mibale esika moko esalaka mosala ya solo. Nzembo 45 ezali nzembo ya libala. Nzembo 102 ezali losambo ya moto oyo azali na mpasi. Kati na Nzembo 102, maloba wana elobamaki epai ya Yawe, Nzambe ya Isalaele, oyo asalaki mokili. Banzembo nyonso mibale ekomamaki bankama ya bambula liboso ya kobotama ya Yesu na Beteleme. Ba-Ebre 1 etángi banzembo yango mibale. Ba-Ebre 1 emonisi banzembo yango mibale lokola maloba ya Nzambe Tata. Ba-Ebre 1 esalelaka banzembo yango mibale mpo na Mwana. Talá bokeseni ya moke kati na maloba ya banzembo ya ebandeli mpe maloba oyo etángami na Ba-Ebre 1. Biblia ebombaka te bokeseni ya moke oyo, mpe boyekoli oyo ebombaka yango mpe te. Eloko oyo ebongwanaka te kati na banzembo mpe Ba-Ebre 1 ezali bomoto ya moto oyo maloba yango elobeli ye.)
11. J. NKOLO ALOBAKI NA NKOLO NA NGAI — VERSET OYO ESUKISAKI KOSWANA
1.Banzembo 110:1Biblia ya lelo↗Kabola↗Nzembo ya Davidi. Maloba ya Yawe epai ya nkolo na ngai: «Vanda na ngambo ya loboko na Ngai ya mobali kino nakomisa banguna na yo enyatelo makolo na yo.» (2) Wuta na Siona, Yawe akosala ete nguya na yo ya bokonzi ekende mosika, mpe okokonza kati na banguna na Yo.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU⚑ H113 adown — Nkolo · ⚑ H3068 Yehovah — Nkolo
NKOLO ALOBAKI NA NKOLO NA NGAI, FANDA NA LOBOKO NA NGAI YA MOBALI --> KINO NAKOKOMISA BANGUNA NA YO EBONGA YA MAKOLO NA YO.
(Makanisi na ngai moko: Molɔngɔ moko oyo ya Nzembo 110:1 ezali na ndimbola koleka oyo emonanaka na botángi ya liboso. Na Lingelesi, maloba nyonso mibale ekomami "Lord." Elembo kaka moko oyo ekesenisi yango ezali bonene ya minkanda. Liloba ya liboso ekomami na minkanda minene, LORD. Liloba ya mibale ekomami te na minkanda minene. Na nse ya Lingelesi, ezali maloba mibale ekeseni ya Ebre. Liloba ya liboso ya Ebre ezali nkombo ya boyokani ya Nzambe, Yehova (H3068). Minkanda minene kati na KJV elimbolaka ntango nyonso ete liloba ya Ebre oyo ezali na nse ezali Yehova. Liloba ya mibale ya Ebre ezali adown (H113), liloba mpo na nkolo to mokonzi. Lolenge ya adown oyo esalelami awa etangami "Nkolo na ngai." Davidi, na kokoma nzembo oyo, akomi ndenge Nzambe azali koloba na moto oyo Davidi abengaka Nkolo na ye moko. Sikawa tótalela motuna ya polele. Davidi azalaki mokonzi ya Yisraele. Nani azalaki Nkolo na ye? Eyano ekómaka kokamwisa soki okanisi ete Nzambe alakaki ete Klisto akobima na libota ya Davidi moko, bikeke mingi na sima. Mobali amesanaka te kobenga nkoko na ye ya mobali "Nkolo na ngai.")
12. J2. YE MOKO ATUNAKI BANGO MPO NA YANGO, MPE MOTO MOKO TE AKOKAKI KOYANOLA
Matayo 22:41Biblia ya lelo↗Kabola↗Wana Bafarizeo basanganaki esika moko, Yesu atunaki bango: (42) — Bozali kokanisa nini na tina na Klisto? Azali Mwana ya nani? Bazongiselaki Ye: — Azali mwana ya Davidi! (43) Alobaki na bango: — Bongo ndenge nini Davidi, na botindikami ya Molimo ya Nzambe, abengaki Ye Nkolo? Pamba te alobaki: (44) «Nkolo alobaki na Nkolo na ngai: ‹ Vanda na ngambo ya loboko na Ngai ya mobali kino natia banguna na Yo na se ya matambe na Yo. ›» (45) Soki Davidi azali kobenga Ye «Nkolo,» bongo ndenge nini akoki lisusu kozala mwana na ye? (46) Moto moko te akokaki kozongisela Ye ata liloba moko. Mpe, banda mokolo wana, moko te amekaki lisusu kotuna Ye mituna.
SOKI DAVIDI ABENGI YE NKOLO, AKOZALA MWANA NA YE NDENGE NINI? --> MPE MOTO MOKO TE AKOKAKI KOYANOLA YE LIKAMBO.
(Makanisi na ngai moko: Yesu ayebisaki Bafarizeo te eyano ya motuna na ye moko na Matayo 22:41-46. Yesu atunaki motuna yango mpe atikaki yango ezanga eyano. Motuna yango etikali kozanga eyano tii lelo, mpe motuna yango ezali kaka na eyano moko oyo ekoki. Klisto azali mwana ya Davidi na oyo etali mosuni. Klisto azali Nkolo ya Davidi na oyo etali oyo azalaki liboso Davidi abotama.)
13. J3. PETRO ASALELAKI VERSET MOKO WA YANGO NA MOKOLO LINGOMBA EBANDAKI
Misala ya Bantoma 2:32Biblia ya lelo↗Kabola↗Nzambe asekwisaki Yesu kati na bakufi; boye biso nyonso tozali batatoli ya lisekwa yango. (33) Sima na loboko ya mobali ya Nzambe konetola Ye, azwaki epai ya Tata, Molimo Mosantu oyo Ye Tata alakaki, mpe asopeli biso Molimo Mosantu yango ndenge bozali komona mpe koyoka sik’oyo. (34) Pamba te, Davidi amataki te na Likolo, kasi alobaki: «Nkolo alobaki na Nkolo na ngai: ‹ Vanda na ngambo ya loboko na Ngai ya mobali (35) kino nakomisa banguna na Yo enyatelo makolo na Yo. ›» (36) Boye, tika ete bato nyonso ya Isalaele bayeba na bosolo ete Nzambe akomisi Yesu oyo bobakaki na ekulusu Nkolo mpe Klisto.
DAVIDI AMATAKI TE NA LIKOLO --> NZAMBE AKOMISI YESU WANA, OYO BOBAKAKI YE NA EKULUSU, NKOLO MPE KRISTO.
(Makanisi na ngai moko: Ntoma ya Petelo na Misala 2:29-36 ezali mokuse. Ntoma ya Petelo esengeli te na mayele ya lokuta. Davidi akomaki na ntina ya moto moko oyo afandi na loboko ya mobali ya Nzambe. Davidi amataki ata mokolo moko te mpo na kofanda na loboko ya mobali ya Nzambe. Moto akoki kokende kotala lilita ya Davidi, Petelo alobi yango na bavɛrsɛ mwa moke liboso. Yango wana nzembo yango ezalaki mpo na Davidi te. Na nsima, Petelo alobi nkombo ya moto oyo nzembo yango ezalaki mpo na ye. Petelo alobi nkombo ya moto oyo na ntembe ata moke te: "Yesu wana kaka, oyo bino boboma na ekulusu." Petelo abengi moto oyo "Nkolo mpe Klisto.")
14. J4. NZEMBO WANA MOKO ELOBI LISUSU LIKAMBO MOKO — MPE MOKANDA YA BA-EBRE ETONGI NTINA MOBIMBA LIKOLO NA YANGO
Banzembo 110:4Biblia ya lelo↗Kabola↗Yawe alapaki ndayi oyo, akobongola maloba na Ye te: «Ozali Nganga-Nzambe mpo na libela kolanda molongo ya Melishisedeki!»
Yawe alapaki ndayi oyo, akobongola maloba na Ye te --> Ozali Nganga-Nzambe mpo na libela kolanda molongo ya Melishisedeki.
Ba-Ebre 5:5Biblia ya lelo↗Kabola↗Ndenge moko mpe mpo na Klisto: amikomisaki te Mokonzi ya Banganga-Nzambe, kasi ezali Nzambe nde alobaki na Ye: «Ozali Mwana na Ngai; na mokolo ya lelo, nakomi Tata na Yo.» (6) Mpe, na esika mosusu kati na Makomi, alobaki: «Ozali Nganga-Nzambe mpo na libela, kolanda molongo ya Melishisedeki.»
Ndenge moko mpe mpo na Klisto: amikomisaki te Mokonzi ya Banganga-Nzambe --> Ozali Nganga-Nzambe mpo na libela, kolanda molongo ya Melishisedeki.
Ba-Ebre 7:3Biblia ya lelo↗Kabola↗Azalaki na tata te, mama te, bakoko te, mokolo ya mbotama te, mpe mokolo ya kufa te; azalaki lokola Mwana na Nzambe, mpe azali Nganga-Nzambe mpo na libela.
mokolo ya mbotama te, mpe mokolo ya kufa te --> mpe azali Nganga-Nzambe mpo na libela.
Ba-Ebre 7:24Biblia ya lelo↗Kabola↗Kasi mpo ete Yesu azali na bomoi seko na seko, Bonganga-Nzambe na Ye ezali mpo na libela. (25) Yango wana azali na makoki ya kobikisa libela, bato oyo bapusanaka pene ya Nzambe na nzela na Ye, mpo ete azali tango nyonso na bomoi mpo na kobondelaka Nzambe na tina na bango.
AZALI SEKO SEKO + AZALI NA BONGANGA-NZAMBE OYO EBONGWANAKA TE --> AKOKI KOBIKISA BANGO KINO NA SUKA.
(Makanisi na ngai moko: Nzembo moko ya mokuse ezali na makambo ebele. Nzembo 110 elobeli moto oyo Davidi abengaka Nkolo na ye, afandi na loboko ya mobali ya Nzambe. Nzembo 110 elobeli mokonzi moko oyo azali koyangela wuta na Siona. Nzembo 110 elobeli nganga-nzambe seko na seko, ya lolenge moko ya kala koleka bonganga-nzambe ya Isalaele, oyo Nzambe alapaki ndayi mpo na yango, ndayi oyo Nzambe akozongisa nsima te. Na Isalaele ya kala, mobeko ezalaki kobatela mosala ya mokonzi mpe mosala ya nganga-nzambe na bokabwani. Mobeko yango epesaki nzela te ete moto moko azala na misala nyonso mibale. Nzembo 110 epesi misala mibale wana epai ya moto kaka moko. Buku ya Baebele ezali na Bahebre elimboli na bitini mingi soki moto yango azali nani.)
15. K. ASEKWI NA KUNDA — MPE AZALI NA BOMOI NA KATI NA YO
16. K1. LIKAMBO YANGO MOKO, MPE NDENGE EPESAMAKI
1 Bakolinto 15:3Biblia ya lelo↗Kabola↗Liboso na nyonso, nateyaki bino mateya oyo ngai moko nazwaki: Klisto akufaki mpo na masumu na biso, kolanda Makomi; (4) bakundaki Ye, mpe asekwaki na mokolo ya misato, ndenge Makomi elobaki yango liboso.
KLISTO AKUFAKI MPO NA MASUMU NA BISO SIKA YA MAKOMI + BAKUNDAKI YE + ASEKWAKI NA MOKOLO YA MISATO.
1 Bakolinto 15:20Biblia ya lelo↗Kabola↗Kasi, solo, Klisto asekwaki kati na bakufi: azali Mosekwi ya liboso kati na bakufi.
KRISTO ASEKWI KATI YA BAKUFI, MPE AKOMI MBUMA YA LIBOSO YA BAOYO BALALI.
17. K2. OYO LISEKWA EMONISAKI MPO NA YE
Barome 1:3Biblia ya lelo↗Kabola↗Sango Malamu oyo ezali koloba na tina na Mwana na Ye, oyo kati na bomoto na Ye, abotamaki na libota ya Davidi, (4) mpe na nzela ya Molimo Mosantu, amonisamaki na nguya nyonso ete azali Mwana na Nzambe, na nzela ya lisekwa na Ye kati na bakufi: Yesu-Klisto, Nkolo na biso.
ASALEMI NA MBUMA YA DAVIDI ENGEBENE NA MOSUNI --> AMONISAMI ETE AZALI MWANA NA NZAMBE NA NGUYA, NA NZELA YA LISEKWA UTA NA BAKUFI.
(Makanisi na ngai moko: Polo atie biteni mibale ya eyano na etikanisi moko lisusu, na molongo, na Baroma 1:3-4. Yesu autaki na libota ya Davidi, na mosuni. Yesu asakolamaki Mwana na Nzambe na nguya, na kobima na kati ya lilita. Moto nyonso akoki koloba ete azali Mwana na Nzambe. Yesu kaka azalaki na elembo wana ya kotomboka na kati ya bakufi.)
18. K3. TESTAMENT YA KALA ELOBAKI YANGO LIBOSO
Banzembo 16:10Biblia ya lelo↗Kabola↗Oh Yawe, okosundola ngai te kati na mboka ya bakufi, okotika mpe te ete mosantu na Yo apola. (11) Okolakisa ngai nzela ya bomoi; okotondisa ngai na esengo kati na bozalisami na Yo, elongo na bilengi ya suka te na ngambo ya loboko na Yo ya mobali.
OKOTIKA MOLIMO NA NGAI TE NA LIKAMBO YA BAKUFI --> MPE OKOTIKA TE MOSANTU NA YO AMONA KOBOLA.
Misala ya Bantoma 2:29Biblia ya lelo↗Kabola↗Bandeko na ngai, tika ete naloba na bino solo na tina na Davidi, koko na biso, ete akufa mpe bakunda ye; mpe kunda na ye ezali awa kino lelo. (30) Kasi azalaki mosakoli mpe ayebaki ete Nzambe apesaki ye elaka, na nzela ya ndayi, ete moko kati na bakitani na ye akovanda na kiti na ye ya bokonzi. (31) Davidi amonaki makambo oyo wuta kala, alobelaki lisekwa ya Klisto ete Nzambe akosundola Ye te kati na mboka ya bakufi mpe akotika te ete nzoto na Ye epola.
DAVIDI AKUFAKI MPE BAKUNDAKI YE --> AMONAKI LIBOSO MPE ALOBAKI NA NTINA YA LISEKWA YA KLISTO.
19. K4. MPE SIKAWA — AZALI NA BOMOI KATI NA BATO OYO ABIKISAKI
Barome 8:11Biblia ya lelo↗Kabola↗Mpe soki Molimo ya Ye oyo asekwisaki Yesu kati na bakufi azali kovanda kati na bino, Ye oyo asekwisaki Klisto kati na bakufi akopesa mpe bomoi epai na banzoto na bino, oyo ebengami na kokufa, na nzela ya Molimo na Ye, oyo avandaka kati na bino.
MOLIMO YA MOTO OYO ASEKWISAKI YESU UTA NA BAKUFI AFANDA NA KATI NA BINO --> AKOPESA MPE BOMOI NA BANZOTO NA BINO YA KOKUFA.
Bagalatia 2:20Biblia ya lelo↗Kabola↗boye ezali lisusu ngai te moto nazali kobika, kasi ezali Klisto nde azali kobika kati na ngai. Bomoi oyo nazali kobika sik’oyo kati na nzoto na ngai lokola moto, nazali kobika yango na nzela ya kondima kati na Mwana na Nzambe, oyo alingaki ngai mpe amikabaki mpo na ngai.
NABOMAKI ELONGO NA KRISTO --> EZALI NGAI TE, KASI KRISTO AZALI NA BOMOI KATI NA NGAI.
Bakolose 1:27Biblia ya lelo↗Kabola↗Nzambe asepeli kolakisa bango bomengo ya nkembo, oyo evandi kati na mabombami ya mabongisi na Ye mpo na Bapagano. Mabombami yango ezali: Klisto kati na bino, elikya ya nkembo.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G3466 musterion — mistɛrɛ
MABOMBAMI OYO = KRISTO NA KATI NA BINO, ELIKYA YA NKEMBO.
Yoane 14:23Biblia ya lelo↗Kabola↗Yesu azongiselaki ye: — Moto oyo alingaka Ngai akobatela maloba na Ngai, mpe Tata na Ngai akolinga ye; bongo tokoya epai na ye mpe tokovanda elongo na ye.
SOKI MOTO ALINGI NGAI, AKOBATELA MALOBA NA NGAI --> TOKOYA EPAI NA YE, MPE TOKOSALA ESIKA YA KOFANDA EPAI NA YE.
(Makanisi na ngai moko: Landá molɔ́ngɔ́ mobimba ya boyekoli oyo tii na nsuka na yango. Yesu azalaki elongo na Tata liboso ete eloko moko ekelama. Yesu abimelaki bato na kati ya Kondimana ya Kala, mpe bato wana babikaki. Yesu abotamaki na mwasi na mboka moko ya moke. Yesu abomamaki na ngomba, na nzete, libándá ya mboka. Yesu abimaki na kunda. Biblia elobi sikoyo ete Yesu azali na bomoi KATI NA bato. Nsuka oyo ezali esika oyo boyekoli oyo ezalaki kokende epai na yango banda ebandeli. Ntina ya boyekoli oyo ezalaki ata mokolo moko te kolónga mokakatano moko na ntina ya nani Yesu azali. Ntina ya boyekoli oyo ezali ete moto oyo azali makambo oyo nyonso alingi kofanda na kati na yo. Talá mpe Yoane 14:23: "tokoya." Mongongo ya bato ebele oyo efungolaki Biblia na Ebandeli 1:26 ezali kaka awa.)
20. AZONGI — MPE BOPONI OYO EWUMELAKA LIBELA
21. L1. AZALI KOYA, MPE LISO NYONSO EKOMONA YE
Misala ya Bantoma 1:9Biblia ya lelo↗Kabola↗Sima na Yesu koloba bongo, amemamaki, wana bazalaki kotala, mpe lipata moko ezipaki Ye na miso na bango. (10) Mpe wana bazalaki nanu kotala na likolo ndenge Yesu azali komata, mbala moko bato mibale balata bilamba ya pembe-pembe batelemaki pembeni na bango mpe balobaki: (11) — Bato ya Galile, mpo na nini botikali awa na kotala na likolo? Yesu oyo alongwe kati na bino mpo na kokende na Likolo, akozonga ndenge kaka bomoni Ye kokende na Likolo.
Yesu oyo alongwe kati na bino mpo na kokende na Likolo, akozonga ndenge kaka bomoni Ye kokende na Likolo.
Emoniseli 1:7Biblia ya lelo↗Kabola↗«Botala, azali koya kati na mapata! Miso nyonso ekomona Ye, ezala bato oyo batobolaki Ye mopanzi; mpe bikolo nyonso ya mokili ekomilela-lela likolo na Ye.» Ekosalema penza bongo! Amen.
Miso nyonso ekomona Ye + ezala bato oyo batobolaki Ye mopanzi.
1.2 Batesalonika 1:7Biblia ya lelo↗Kabola↗mpe akopesa bopemi epai na biso mpe epai na bino oyo bozali komona pasi, tango Nkolo Yesu akomimonisa wuta na Likolo, elongo na ba-anjelu na Ye ya nguya, (8) mpe kati na moto mpo na kopesa etumbu epai ya bato oyo bayebi Nzambe te mpe batosaka te Sango Malamu ya Yesu, Nkolo na biso. (9) Bakozwa etumbu ya libebi ya seko na seko, mosika ya bozalisami ya Nkolo mpe ya nguya ya nkembo na Ye (10) tango akoya na mokolo wana mpo na kopesamela nkembo kati na basantu na Ye, mpe lokumu kati na bandimi na Ye. Bino mpe bokozala elongo na bango, pamba te bondimaki mateya oyo toteyaki bino.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI⚑ G1557 ekdikesis — kozongisa mabe
Na móto oyo ezali kopela, akozongisela bato oyo bayebi Nzambe te, mpe baoyo batosi Nsango Malamu te --> ntango akoya mpo na kokumisama kati na basantu na ye.
(Makanisi na ngai moko: Tanga 2 Batesaloniki 1:8 malɛmbɛ. 2 Batesaloniki 1:8 elobi na tina na bituluku mibale, kasi lituluku moko te. Etuluku ya liboso EYEBI Nzambe te. Etuluku ya mibale ETOSI nsango malamu te. Koyeba mpe kotosa etangami esika moko na vɛrsɛ moko. Talá lisusu 2 Batesaloniki 1:10, oyo ezali eteni ya fraze wana kaka moko. Koya wana kaka moko ya Yesu, oyo ezali móto mpo na etuluku moko, ezali nkembo mpo na etuluku mosusu. Yango ezali likambo moko kaka. Ngambo nini ya likambo yango moto azali na yango ekatamaka sikoyo, kasi na sima te.)
2.Emoniseli 19:11Biblia ya lelo↗Kabola↗Bongo namonaki Lola efungwami, mpe mpunda moko ya pembe ezalaki liboso na ngai. Kombo ya motambolisi ya mpunda yango ezali: «Sembo mpe Solo.» Akataka makambo mpe abundaka bitumba na bosembo. (12) Miso na Ye ezali lokola moto oyo ezali kopela; mpe na moto na Ye, ezali na mitole ebele. Bakoma kombo moko na nzoto na Ye, kombo oyo Ye moko kaka nde ayebi. (13) Alati nzambala bazindisa na makila; kombo na Ye ezali: «Liloba na Nzambe.»
MOTO OYE AFANDAKI LIKOLO NA YE ABENGAMAKI SEMBO MPE YA SOLO --> NKOMBO NA YE EBENGAMI LILOBA YA NZAMBE.
Emoniseli 19:16Biblia ya lelo↗Kabola↗Na nzambala mpe na mopende na Ye, bakoma kombo: «Mokonzi ya Bakonzi mpe Nkolo ya bankolo.»
Mokonzi ya Bakonzi mpe Nkolo ya bankolo.
(Makanisi na ngai moko: Tálá molɔ́ngɔ́ moko ya moke na Emoniseli 19:12. Yesu azalaki na nkombo moko ekomamaki oyo moto moko te ayebaki, kasi ye moko nde ayebaki nkombo yango. Bankombo oyo boyekoli oyo epesami emonani na eteni yango kaka. Bankombo yango ezali: Sembo mpe Solo. Liloba ya Nzambe. Mokonzi ya bakonzi, mpe Nkolo ya bankolo.)
22. L4. MIKANDA EFUNGWAMI
Emoniseli 20:11Biblia ya lelo↗Kabola↗Bongo namonaki Kiti monene ya Bokonzi, ya langi ya pembe elongo na Ye oyo avandaki na Kiti yango. Likolo mpe mabele ekimaki mosika na Ye mpe emonanaki lisusu te. (12) Namonaki lisusu bakufi, bato minene mpe bato pamba batelemi liboso ya Kiti ya Bokonzi. Babuku efungolamaki. Mpe buku mosusu efungolamaki, yango nde buku ya bomoi. Bongo bakufi basambisamaki kolanda misala na bango ndenge ekomama kati na babuku. (13) Ebale monene esanzaki bakufi oyo bazalaki kati na yango; kufa elongo na mboka ya bakufi esanzaki mpe bakufi oyo bazalaki kati na yango. Mpe bato nyonso basambisamaki, moto na moto kolanda misala na ye. (14) Bongo kufa mpe mboka ya bakufi ebwakamaki kati na liziba ya moto. Liziba ya moto ezali kufa ya mibale. (15) Moto nyonso oyo kombo na ye ekomamaki te kati na buku ya bomoi abwakamaki kati na liziba ya moto.
BAMIKANDA EFUNGWAMI + MOKANDA MOSUSU EFUNGWAMI, OYO EZALI MOKANDA YA BOMOI --> MOTO NYONSO OYO AKUTANAKI TE KOMAMA NA MOKANDA YA BOMOI ABWAKAMI NA ETIMA YA MOTO.
(Makanisi na ngai moko: Mikanda mibale ekomonana liboso ya kiti ya bokonzi na Emoniseli 20:12. Lolenge moko ya mikanda ekomaka makambo oyo bato basalaki. Lolenge mosusu ya mikanda ekomaka bankombo, ebengami buku ya bomoi. Emoniseli 20:12 elobi te ete moto moko abikisamaki na nzela ya oyo ekomamaki na mikanda ya misala. Emoniseli 20:15 elobi ete likambo moko oyo ekataki mokano ezalaki soki nkombo ya moto ekomama na buku ya bomoi.)
Yoane 3:18Biblia ya lelo↗Kabola↗Moto nyonso oyo andimi Ye akozwa etumbu te; kasi ye oyo aboyi kondima Ye asili kozwa etumbu, pamba te aboyi kondima Mwana se moko ya Nzambe.
kasi ye oyo aboyi kondima Ye asili kozwa etumbu.
Yoane 3:36Biblia ya lelo↗Kabola↗Moto nyonso oyo andimi Mwana azali na bomoi ya seko; nzokande moto oyo aboyi kondima Mwana akozwa bomoi yango te, kasi azalaka kaka na se ya etumbu ya Nzambe.
Moto nyonso oyo andimi Mwana azali na bomoi ya seko.
Barome 6:23Biblia ya lelo↗Kabola↗Pamba te lifuti ya lisumu ezali kufa, kasi likabo ya ofele ya Nzambe ezali bomoi ya seko kati na Yesu-Klisto, Nkolo na biso.
Pamba te lifuti ya lisumu ezali kufa --> kasi likabo ya ofele ya Nzambe ezali bomoi ya seko kati na Yesu-Klisto, Nkolo na biso.
(Makanisi na ngai moko: Baroma 6:23 ezali molongo ya kati ya boyekoli oyo mobimba. Baroma 6:23 ezali fraze moko ya mokuse oyo ezali na biteni mibale. Lisumu ezali na lifuta oyo esengeli kofutama, mpe lifuta yango ezali kufa. Lifuta yango efutamaka na lolenge moko kati na mibale. To moto moko akofuta yango ye moko, mpo na libela, to moto akozwa oyo Yesu asilaki kofuta, lokola likabo. Yango nde eponi mobimba. Moto moko te akokoka kokima kopona yango, mpo kopona te ezali ndenge moko na kopona nzela ya liboso. Nyonso oyo ezali kati na boyekoli oyo, kobanda na "tosala moto" ya Genèse 1:26 kino na kiti ya bokonzi ya Emoniseli 20, ezalaki komibongisa mpo na ekateli wana moko. Ezali naino na ntango mpo na kozwa ekateli yango. Yesu azali naino kobenga.)
1.Misala ya Bantoma 4:12Biblia ya lelo↗Kabola↗Lobiko ekoki kozwama na moto mosusu te, pamba te kombo mosusu ezali te na mokili, oyo epesama na bato, oyo ekoki kobikisa biso.
Lobiko ekoki kozwama na moto mosusu te --> pamba te kombo mosusu ezali te na mokili, oyo epesama na bato, oyo ekoki kobikisa biso.
KOSUKISA
Emoniseli 22:17Biblia ya lelo↗Kabola↗Molimo mpe Mwasi mobandami ya libala balobi: — Yaka! Tika ete ye oyo azali koyoka maloba oyo aloba: «Yaka!» Tika ete ye oyo azali na posa ya mayi aya; mpe tika ete ye oyo alingi kozwa mayi ya bomoi azwa yango na ofele.
Molimo mpe Mwasi mobandami ya libala balobi: — Yaka --> mpe tika ete ye oyo alingi kozwa mayi ya bomoi azwa yango na ofele.
Yoane 3:17Biblia ya lelo↗Kabola↗Nzambe atindaki Mwana na Ye kati na mokili mpo ete akatela yango etumbu te, kasi mpo ete abikisa yango.
Nzambe atindaki Mwana na Ye kati na mokili mpo ete akatela yango etumbu te --> kasi mpo ete abikisa yango.
(Makanisi na ngai moko: Libyangi ya suka na Biblia efutisaka eloko te. Libyangi ya suka na Biblia epesami na moto nyonso. Liloba oyo esalelami ezali "moto nyonso oyo." Liloba "moto nyonso oyo" etikaka moto moko te libanda, na nko. Oyo ezali kokota mpe moto ya mabe koleka oyo azali kotánga boyekoli oyo. Oyo ezali kokota mpe moto oyo aboyi banda bambula ebele. Yesu, oyo azali nyonso oyo, azali ye moto azali koloba Yaká. Eloko moko kaka esengeli na moto ezali kaka koya mpe kozwa mai ya bomoi.)
MOKAPO MOKE YA MOMEKANO
Baebre 9:22 — Mpe na mobeko, biloko nyonso pene na kopetolama na makila:
a) Pamba te bomoi ya mosuni ezali na kati ya makila
b) mpe soki makila esopani te, bolimbisi ezali te
c) mpo makila ezali oyo esalaka bolimbisi mpo na molimo
2. Romans 5:8 — But God commendeth his love toward us, in that, while we were yet sinners:
a) tokobikisama na nkanda na nzela na ye
b) tozongisamaki na boyokani na Nzambe na nzela ya liwa ya Mwana na Ye
c) Klisto akufaki mpo na biso
3. Hebrews 1:8 — But unto the Son he saith, Thy throne, O God, is for ever and ever:
a) lingenda ya bosembo ezali lingenda ya bokonzi na yo
b) lingenda ya bokonzi na yo ezali lingenda ya bosembo
c) mpe bokonzi ekozala na likolo ya lipeka na ye
4. Nzembo 110:1 — Yawe alobaki na Nkolo na ngai: Fanda na loboko na ngai ya mobali:
a) kino nakotia banguna na yo lokola etemelo ya makolo na yo
b) yangela kati na banguna na yo
c) kino nakokomisa banguna na yo enyatelo ya makolo na yo
5. 1 Bakolinti 15:20 — Kasi sikawa Klisto asekwi kati na bakufi:
a) mpe akómi mbuma ya liboso ya bato oyo balalaki
b) mpe ete asekwaki na mokolo ya misato engebene na makomi
c) mpe okotika te Mosantu na Yo amona kopola
6. Emoniseli 1:7 — Tala, azali koya na mapata:
a) mpe lipata moko eyambaki ye mosika na miso na bango
b) mpe liso nyonso ekomona ye
c) mpe akokumisama kati na baye nyonso bandimaka
7. 2 Batesaloniki 1:9 — Bango bakozwa etumbu ya libebi ya seko, mosika na elongi ya Nkolo:
a) mpe na nkembo ya nguya na ye
b) oyo ezali liwa ya mibale
c) mpe mpo na nkembo ya bonene na ye
BIYANO YA SOLO: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
BOYEBI EYA LOKETO YA BOYEKOLI OYO
Ndenge maloba ezali na ntina: liloba moko ya Lingelesi "Lord" ezali kolakisa maloba mibale ya Ebre kati na Nzembo 110:1. Maloba wana mibale ya Ebre ezali Yehovah (H3068) mpe adown (H113). Elobeli mobimba oyo Yesu asalaki kati na Matai 22:45 etelemi na bokeseni wana.
--> Ndenge oyo etali yo: Yesu azali kaka te moto oyo ayaki. Yesu azali kaka te moto oyo azali koya. Yesu azali moto oyo alingi kofanda kati na yo sikawa (Bakolose 1:27, Bagalatia 2:20).
Oyo elakisi mpo na seko: lifuti ya lisumu ezali liwa. Likabo ya Nzambe ezali bomoi ya seko na nzela ya Yesu Klisto Nkolo na biso (Baroma 6:23). Wana nde banzela mibale kaka oyo moto akoki kofuta niongo ya lisumu.
Nzela ya mwa mobembo: Nzembo 110:4 mpe mokanda ya Baebre mokapo 7 efungoli nzela na malakisi mobimba ya bonganga-Nzambe ya Melekisedeki. Malakisi wana elimboli mokonzi mpe nganga-Nzambe basangani na moto moko, moto oyo azalaki liboso ya mobeko, oyo alapelaki ndayi oyo Nzambe akozongisa yango te. Malakisi wana ebongi na boyekoli na yango moko mobimba.
--> Nzela ya pembeni: 2 Batesaloniki 1:7-10 mpe Emoniseli 19:11-16 efungoli nzela epai ya malongi mobimba ya kozonga ya Yesu. Malongi oyo ezali na bosolo ya kozonga ya Yesu, mbalakaka ya kozonga ya Yesu, mpe mitindo ya kokengela mpo na kozonga ya Yesu. Loba polele: Makomi elobi bosolo ya kozonga ya Yesu mpe eboyi kopesa ngonga ya kozonga ya Yesu (Matai 24:36, Misala 1:7). Mosala oyo ya mateya eboyi mpe kopesa ngonga ya kozonga ya Yesu.
Osengeli te kozala mokristo mpo na kotánga boyekoli oyo. Makambo mingi ekokaki komema yo awa. Bolukiluki moko ekokaki komema yo awa. Ntembe moko ekokaki komema yo awa. Motuna moko oyo ozalaki komema banda bambula mingi ekokaki komema yo awa. Bosepeli ya koyeba kondima ya moto mosusu ekokaki komema yo awa. Nyonso oyo ezali na site oyo ezali ya yo, ofuti eloko te, na monoko na yo moko. Totunaka kombo na yo te ata mokolo moko. Totunaka mboka na yo te ata mokolo moko. Totunaka nini yo ondimaka te ata mokolo moko. Boyekoli moko ekoki te kolakisa Yesu na mobimba na yango. Topesaki na motuna oyo makasi na biso nyonso, mpe boyekoli oyo etamboli kaka na nzela moko kati na Biblia. Yesu azalaki liboso ya ebandeli. Yesu azali sikawa. Yesu azali koya lisusu. Lokasa moko te ekoki kosukisa kolimbola makambo wana nyonso. Boyekoli mingi ezali kozela awa. Boyekoli oyo etali motema mawa ezali kozela awa. Boyekoli oyo etali bwanya ezali kozela awa. Boyekoli oyo etali boyebi ezali kozela awa. Boyekoli oyo etali molende (kokanga motema) ezali kozela awa. Boyekoli oyo etali botosi na Nzambe ezali kozela awa. Boyekoli mosusu ezali koya. Tángá boyekoli oyo na molongo nyonso oyo osepeli na yango. Talá bitima na biso ntango ozali kotambola. Verse nyonso na boyekoli oyo ekomami mobimba, na nzela ya makanisi. Osengeli te kondima liloba na biso mpo na eloko moko. Okoki komeka verse nyonso yo moko.
Libengi moko lisusu elandi oyo. Tokosala te lokola ete libengi wana ebombami. Libengi wana ezali boyekoli oyo elobi na oyo moto asengeli kosala mpo na kobikisama. Tanga boyekoli wana sik'oyo soki olingi kotanga yango sik'oyo. Tanga eloko mosusu liboso soki olingi kotanga eloko mosusu liboso. Moto moko te azali kotanga motango. Ekuke etikali polele na ndenge nyonso. Polo alobaki maloba oyo ezali na se, kati na engumba moko etondi na bitumbelo ya banzambe oyo ezalaki Nzambe na ye moko te. Polo alobaki maloba oyo epai ya bato oyo basengaki te ete Polo aya na engumba wana:
Misala ya Bantoma 17:26Biblia ya lelo↗Kabola↗Wuta na moto moko, asalaki mabota nyonso ya bato, mpo ete bakoka kovanda na mokili mobimba; mpe akataki tango mpo na moto na moto mpe atiaki bandelo mpo na bisika na bango ya kovanda. (27) Nzambe asalaki bongo mpo ete bato bakoka koluka Ye, tango mosusu bakolonga komona Ye na kolukaluka lokola mokufi miso. Nzokande, na bosolo, azali mosika te ya moko na moko kati na biso.
ASALI BIKOLO NYONSO YA BATO UTA NA MAKILA MOKO --> MPO ETE BALUKA NKOLO, MPE BAMONA YE + AZALI MOSIKA TE NA MOTO NA MOTO KATI NA BISO.
MALOBA YA NTINA YA GRIKI
Oyo ezali maloba ya ntina mpo na lisolo oyo. Fina liloba nyonso oyo ezali na bapɔ na kati ya bavɛrsɛ likolo mpo na koyeba ndimbola na yango awa.
Katallage ewuti na muni moko na katallasso oyo elobami na likolo. Katallasso ebengaka ekela ya kozongisa boyokani (kozongisa bolingo kati na bato mibale oyo bakabwanaki). Katallage ebengaka litomba ya kozongisama boyokani wana.
Na kati ya Biblia, mabombami ezalaka ntango nyonso motuya ya kobuka te. Mabombami na kati ya Biblia ezali sekele oyo Nzambe azwaki mokano ya koyebisa.
“kozongisa mabe” — G1557 ekdikesis — eloko oyo ewutaka na bosembo; kobongisama ya mobimba ya mabe
Ekdikesis ezali liloba oyo esalelami na 2 Tesalonika 1:8. Ekdikesis elimboli te nkanda oyo ekokama te. Ekdikesis elimboli bosembo oyo esalemi na mobimba na yango.
“mwana ya liboso oyo abotami” — G4416 prototokos — mwana ya liboso; oyo abotami liboso
Tata alobi "tika ba-anzelu nyonso ya Nzambe bafukamela ye" mpo na Mwana.
MAKAMBO YA NTINA YA EBREU
“Nkolo” — H3068 Yehovah — nkombo ya boyokani ya Nzambe, ekomamaka na KJV lokola LORD na minkanda ya monene
Bisika nyonso oyo liloba LORD ebimaka na minɔkɔ ya minene na Kondimana ya Kala, Yehova ezali nkombo ya Ebre oyo ezali na se ya liloba ya Lingelesi LORD.
Na Nzembo 110:1, lolenge ya adown etangami "Nkolo na ngai." Adown ezali liloba mosusu ya Ebre, ekeseni na Yehova, Nkolo oyo azali koloba na Nkolo ya Davidi na vese wana.
