Kaun me Iasada — Onop en Paipel KJV iangahki Nempe en Strong
THE CROSS, THE PROOF, AND THE RETURN — WHY THE DEATH HAD TO BE SO, AND WHAT COMES NEXT
Padahn Paipel me Poahsoan — Rongamwahu en Sises Krais
PATOHWA TAPIADA
Dahme kahrehda Sises konehng en pwoula? Dahme sousou me sohla audepe kadehdehda? Dahme pahn wiawi ni ah pahn ketin pwurodo? Onop wet kin wahda kalelapak siluh pwukat ong Paipel, oh mweidohng Paipel en sapeng irail ni sapwellime mahsen kan.
Onop wet kin katepe duwen dahme ntahn Kristus pwarohng lekdek. Onop wet kin katepe duwen iaduwen mwadang me e ketidihdi, oh iaduwen kesempwal en lohpwutuh ong ih. Onop wet kin katepe duwen Sahm eh malaunehki Ohl me Koht oh Kaun. Onop wet kin katepe duwen KAUN me mahsanihong Kaun en Depit. Onop wet kin katepe duwen Kristus me iasada sang mehla, oh Kristus me kin ketiket rehn aramas kan me e komouridi. Onop wet kin katepe duwen sapwellime pwarodo, oh pilipil ehu me pahn wie poatoapoat kohkohlahte.
EISEK KAPWUKOU PWUKAT KAK SANGE SIMBOLONG:
1. Dahme kahrehda mehn en Sises anahne wiawi ki nting, oh kaidehn mehkot me mengei?
2. Ia duwen Depit eh kak wiahki nah pwutak sapwellime Kaun nan Melkahka 110:1?
3. Dahme iasada sang mehla kadehdehda, oh dahme pahn wiawi ni ahnsou me Sises pahn pwurodo?
ANCHOR TAPWI
Timoteuj I 2:5Nda ong meteikan↗Pwe Kot me ta men o wilia patail me ta men pun en Kot o aramaj akan, iet Aramaj Krijtuj Iejuj. (6) Me kotin wiala en aramaj karoj men pwaipwai, kadede en met, en lolok jili ni anjau me kon on.
KOHT TAKAI, OH SOUNKAWEID TAKAI NANPWUNGEN KOHT OH AROMAS, IEI OHL KRAIST SISOS.
(Ei madamadau kan: Sounkopwapwas men (aramas emen me kin uh nanpwungen pwihn riau me katohrelahr pwe re en pwurehng miniminpene) anahne en uhdahn pwais en pwihn riauo, pwe ma soh, e sohte kak wia sounkopwapwas. Mahsanih dahme 1 Timoty 2:5 mahsanih duwen sounkopwapwaso: "aramas Kristus Sises." Sises Kristus anahne en aramas, pwe ma soh, e sohte kak uh wasa me aramas akan kin uh oh mehla mehlahn aramas. Mahsanih dahme 2 Korint 5:19 mahsanih me mehlel loalen mehlaht: "Koht ket loalen Kristus." Sises Kristus anahne en Koht, pwe ma soh, mehlahn e wia me tehmwohl emen aramas eh mehla, sohte kak wia mehn komour (kapitala sang dihp oh kalokolok en dihp) ong emenemen. Ih kahrepe wet en "ihs Sises" e sohte peidek tikitik ehu ong sounpadahk kan kelehpw. Padahk pwon duwen komour kin poahsoankihda pasapengpen peidek wet.)
1. H. DAHME KAREDA MEHLA EN WIAWIHONG DUWEN MET — ELEN PWURALA REN KOHT
MOUR EN UDUK KOMOUR MI NAN NTA --> NTA IEI KISAKIS OHNG KAMWAHUPENG NGEN.
Men Ipru 10:4Nda ong meteikan↗Pwe ntan kau ol o kut jota kak wa jan dip akan.
Pwe ntan kau ol o kut jota kak wa jan dip akan.
(Ei lamalam kan: Kihpene kisin iren siluh pwukat oh soangen meirong en mahs pweida ni sansal. Mour mihmi nan nta. Dihp kin koahiokihda mour ehu. Mahsie, meirong en mahn kan kin wiahda tomw en dihp (kaledeksang ansau ehu ong dihp me kin kapwurehda uhwen aramas mwohn Koht) rahn koaros, erein sounpar kan me sohte katih ong. Ipru kin koasoia sansal me meirong en mahn sohte kak wahsang dihp. Eri, dahme meirong en mahn pwukat wiawihki? Meirong en mahn pwukat kin kolokol pwuhken dihp me saikinte pweipwei. Meirong en mahn pwukat wia katamano ehu me kin pwurepwurehng, rahn koaros, me mour ehu kin anahne wia pwainpwain. Meirong en mahn pwukat kin kolokolete katamano wet lao lel mehla ehu me kak pweipwei unsek pwuken dihp.)
4. H3. IA UWEN E KETIDIDO
Men Pilipi 2:5Nda ong meteikan↗Pwe i tiak en mi re omail, me pil mi ren lejuj Krijtuj. (6) Me mom en Kot, ap jota men ale on pein i en dueta Kot. (7) Ap akamaleki pein i o wiala ladu men o jon en aramaj akan. (8) O kotin janjaleda ni mom en aramaj, o kajapwilidi pein i, o ni a kotin peiki on lel mela, ei lel mela ni lopu.
Ketiket ni mwomwen Koht --> ale mwomwen ladu --> peikiong lel mehla, iei mehla nin lohpwuwo.
(Ei madamadau kan: Tehk arangepen kohdilahn ni Pilipai 2:6-8. Sises ketiket nan mwoalen Koht. Sises ketin kohsang wahun. Sises ale mwoalen ladu men. Sises ale mwomwen aramas akan. Sises ketin karakarahk pein ih. Sises ketin peikiong. Sises ketin sipalla. Pohl ap kapatahda lepin lokaia riau me lepin lokaia kan sohte anahne ni uwen mehlel: "iet sipalla nin lohpwuwo." Kaparokih me Sises sipalla sohte itar ong Pohl. Iren sipalla en Sises me pid kesempwalpen dahme Pohl men wehwehki.)
I KIHONG POHN AI TEHNPWEI ONG ME KAN ME WOKI IE --> I SOHTE EKIHSANG MESEI SANG NAMENEK OH USUHS POH IE.
Pjalm 22:16Nda ong meteikan↗Pwe kidi kan kapil ia pena, o pwin aramaj jued eu kele ia pena, irail kapore paja n pa i o na i kat. (17) I kak wadok kokon ai kan karoj; a irail kin kilekila n ap peren kida. (18) Re kin nek paja n ai likau kan nan pu n arail, o re doropweki ai likau pup.
irail kapore paja n pa i o na i kat --> Re kin nek paja n ai likau kan nan pu n arail, o re doropweki ai likau pup.
Matäuj 27:35Nda ong meteikan↗Irail lao kalopuelar i, ap nek pajan japwilim a likau kadoropwe kidar.
RE KALOKALOKE E, OH NEHKPESENGE SAPWELLIME LIKOU KAN, DOADOAHNGKI KOHOAHT --> PWEN PWEIDA MAHSANIN.
Ioanej 19:34Nda ong meteikan↗A jaunpei men dokoki katieu pot panepan a; madan nta o pil kujekujewei.
SOKON EMEN DOAKOAHDI NI PALIENGE --> NTA OH PIHL AP MADANG PWILISANG IE.
(Ei madamadau kan: Depit ntingihdi duwen pehn oh nehn me kamwadangdiong nan Melkahka 22. Depit ntingihdi duwen sounpei ko ar nehk pasang likou kan nan Melkahka 22. Depit ntingihdi met tounpar kid mwohn emenemen nan Israel eh kilangada kalohsuwih ehu. Depit sohte kawehwehda mehkot me wiawihong pein ih. Madiu ntingihdi pahr me daudaulahr, mwurin kalohsuwih en Sises eh wiawi. Madiu kileledi me sounpei ko wiadahr ni ahl pwoat me Melkahka 22 kasalehdi. Madiu koasoiadahr dahme kahrehda sounpei ko en wia met: "pwe en pweida." Wadek koasoi riau ko ehuete. Depit ntingihdi eh koasoi ni eh sarada ni ahnsou kohkohlahte, sohte kadiren en ese me kalohsuwih pahn wiawi. Madiu ntingihdi eh koasoi ni eh sarada pohn kalohsuwih me wiawihr, sohte kak en soikala me kalohsuwih wiawihr.)
Men Rom 5:8Nda ong meteikan↗A Kot kotin kajanjalada a limpok on kitail ni en Krijtuj a mata kin kitail lar, ni anjaun atail dipan. (9) Melel kaualap, anjau wet kitail kapun kilar nta; kitail ap kamaur kila i jan ni onion. (10) A ma kitail kalolamaui on Kot ki en japwilim a Ol a matala ni atail imwintiti, nan melel kaualap murin atail kalolamaui kitail pan dorela ki a ieiaj,
NI AHT WIA DIPAN, KRAIST KETIN MELA POHN KITAIL --> KITAIL WEKIDOHNG KOHT NI PWOAT SAPWELLIME IPWIN.
Men Korint II 5:18Nda ong meteikan↗A meakan karoj jan ren Kot, me kotin kalolamaui on pein i kitail ki lejuj Krijtuj, me kotiki on kit at koa dodok, duen padak en kalolmau. (19) Pwe Kot kotikot ren Krijtuj o kotin kalokalolamau on pein i jappa, o jolar kapokon on irail dip arail akan, o kotiki on kitail maj an en kalolamau. (20) Ari, kit men en kadar en Krijtuj, pwe Kot kin panaui ki kit. Kit wiliandi Krijtuj ap poekipoeki kin komail: Komail kalolamau pein komail on Kot! (21) Pwe Kot kotin kapokonki on, me jo dip a, dip atail, pwe kitail en pun kila pa ren Kot.
Ioanej 3:14Nda ong meteikan↗Duen Mojej me kauadar jerpent amen nan jap tan, iduen Nain aramaj pan kakauda. (15) Pwe meamen pojonla i, jota pan lokidokila, a en aneki maur joutuk. (16) Pwe iet duen Kot kotin kupura jappa, me a kotikidoki japwilim a Ieroj, pwe karoj, me pojonla i, ender jalonala, a en aneki maur joutuk. (17) Pwe Kot me kotin porone don jappa japwilim a ol, kaidin en kadeikada jappa, a pwe jappa en kamauri kila i.
Duwehte Moses eh kasapwilda sineiko nan sapwtehn, iei duwen me Nein-Aramas pahn pil kasapwilda --> mehmen me pwoson ih sohte pahn lohkihla.
(Ei madamadau kan: Wasa wet me Nempes 21 oh Sohn 3 mwomwehda kaidehn mehkot me onop wet wiahda. Sises pein mahsanih duwen wasa wet ni sansal oh laudlahn ngihl, duwen ih pein. Aramas akan me pahn mehla nan sapwtehn sohte padahkihong irail en kapwungala pein irail. Aramas akan me pahn mehla nan sapwtehn sohte padahkihong irail en eimah. Aramas akan me pahn mehla nan sapwtehn sohte padahkihong irail en dohng kamwahupen soangen kamwahu ehu. Aramas akan me pahn mehla nan sapwtehn re padahkihong irail en SARADA dahme Koht ketikidahda pohn tuhke. Aramas akan me pahn mehla nan sapwtehn me sarada mourla. Eri met, kitail pahn wiahkihpene karasaras riau pwukat oh tehk wasa kapwuriamwei kan. Sineik prons me kilelda pohn tuhke wiawihda ni mwomwen mehkot me kin kamehla aramas ako me kin sarada. Pohl kin mahsanih padahk kapwuriamwei ehu duwen lohpwuepwe. Pohl mahsanih me Sises WIALADA dihp ong kitail, mendahki e sohte marainki dihp (2 Korint 5:21). Kamwahu wet ketikidahda ni mwomw me irekiong mwomwen keriaun.)
9. SAM PEIN KIN EKER OHL "KOHT" OH "KAUN"
1.Men Ipru 1:1Nda ong meteikan↗MURIN majan toto, me Kot kotin kadedeki jaukopakan ni tapin kuua on jam atail akan, (2) A ni imwin kaua o ran pukat, a kotin majan kidon kitail Na, me a kotin kajapwilada, pwen jojoki meakan karoj, o me a kotin wia kida wei pokon, (3) Me kijan a linan o wewe mau on mom a, o kotin kaun kida meakoroj a majan manaman, a lao kotin kamakelekele ki jan dip atail ki pein I, ap kaipokidi ni pali maun en Kaun Lapalap poe.
Ih me mahsanihong kitail sang rehn Sapwellime Ohl + ih me e ketin wiahkihda sampah kan --> marain en sapwellime lingan, oh mwomwen sapwellime pein.
2.Men Ipru 1:5Nda ong meteikan↗Pwe ij ren tounlan kan, me a kotin majani on: Koe nai Ol, ran wet I kaipwi ukadar? O pil eu: I pan wiala Jam a, o a pan wiala nai Ol? (6) O pil eu: A lao pan pil kare don jappa Mejeni o, a kotin majani: Tounlan en Kot karoj pan poni i.
Pwe ij ren tounlan kan, me a kotin majani on: Koe nai Ol? --> Tounlan en Kot karoj pan poni i.
(Ei lamalam pein ie: Irelaud keieu en pwuhken Ipru koasoia ehu lokaia reirei. Lokaiao iei me Sapwellimen Koht Iehros sohte tohnleng, oh sohte mahn wiahla tohnleng. Ire wet konengan en tehkasang, pwehki onop wet mahs kihsang pali tohto ong emen me adaneki "tohnleng en KAUN-O." Lepin lokaiahn Ipru "malak" wehwehki wia doadoahk kadar. Sapwellimen Koht Iehros pein ketin wiahda doadoahk kadar wet ekei pak nan Testament Mering. Ahpw sounntingki pwuhken Ipru sohte pahn mweidohng emen en wadekihala Iehros nanpwungen tohnleng kan me wiawihda. Tohnleng kan pahn kaudokiong Iehros.)
3.Men Ipru 1:8Nda ong meteikan↗A duen Japwilim a a kotin majani: Mol omui, Main Kot, pan potopot eta. O jokon en pun, iei jokon en wei omui. (9) Komui pok oner me pun, ap kailonki tiak japun; iei me omui Kot keie kin komui Main Kot, potik kaperen, pwen lapa jan nanmarki kan karoj. (10) O pil eu: Komui Main pajonedier jappa nin tapi o, o lan akan wiawia en lim omui kan. (11) Irail pan momela, a komui pan kotikot eta, o irail karoj pan marinalar dueta likau eu, (12) Komui pan kotin wilitik ir pena dueta likau eu, o irail pan wukila, dueta likau eu; a komui pan duedueta o omui par akan jota pan rojela.
Ong Sapwellime Ohl e ketin mahsanih, sapwellim mwoahl, maing Koht, pahn poatopoat kohkohlahte --> komwi, Kaun, nin tapio komwi ketin kauwada poahsoan en sampah.
(Ei madamadau pein ie: Wadek pak keriau lepin mahsen limau en Ipru 1:8: "A ong Sapwellime Ohl e mahsanih." Lepin mahsen wet kaidehn madamadau en sounntingdi en pwuhken Ipru duwen Sises. Lepin mahsen wet kin ntingihedi mahsen en Koht Sahmo eh mahsanihong Ohl o ni pwungen. Koht Sahmo kin mahsanih ong Ohl o "Maing Koht." Koht Sahmo ahpw kin mahsanih ong Ohl o "Kaun." Koht Sahmo ahpw kin kihong Ohl o wahu en wiahda sampah oh nanleng kan. Ma emen aramas men akamai me Ohl o sohte kin adaneki Koht nan Pwuhk Sarawi, aramas menet uhdahn pahn doudouloale iren wet, wasa me Sahm mahsanihong Ohl o me e iei Koht.)
10. KILANG TOROHR, MWEKID LEKATAHIO — koul ehu me ntingihdi ong nanmwarki men, oh Seme mahsanihong sapwellime Ohl
Pjalm 45:6Nda ong meteikan↗Mai n Kot, mol omui pan duedueta kokolata; o jokon en wei omui me jokon en pu n apot. (7) Kom kin pok o n me pu n ap tataki tiak jued; i me Kot, omui Kot, keie kin komui le en kaperen mon omui warok kan.
Mai n Kot, mol omui pan duedueta kokolata --> i me Kot, omui Kot, keie kin komui le en kaperen mon omui warok kan.
Pjalm 102:25Nda ong meteikan↗Kom kotin kajonedier jappa maj o, o la n pokon me dodok en lim omui. (26) Irail pan jorela, a kom pan kotikot eta. Irail pan mari nala rajo n tuk en likau eu. Kom pan kotin kawuk ir ala likamata likau eu, irail ap pan wukila. (27) A kom pan deudeuta o anjaun omui rojon jota pan tukedi.
Kom kotin kajonedier jappa maj o --> A kom pan deudeuta o anjaun omui rojon jota pan tukedi.
(Ei madamadau kan me pein ei: Iet wasa me wadewad en pwuhk riau nanpwungen wia doadoahk mehlel ehu. Melkahka 45 iei koulen kapwopwoud ehu. Melkahka 102 iei kapakap en ohl emen me mihmi nan apwal. Nan Melkahka 102, lokaia pwukat kin kohieng KAUN-O, Koht en Israel, me ketin wiadahr sampah. Melkahka riau pwukat ntingdier sounpar epwiki mwohn ipwidi en Sises nan Pedleem. Ipru 1 kin kihda kesempwal sang Melkahka riau pwukat. Ipru 1 kin kasalehda Melkahka riau pwukat nin duwen mahsen en Koht Sahmo. Ipru 1 kin doadoahngki Melkahka riau pwukat pwehn kasalehda duwen Sapwellimen. Kilang wekpeseng tikitik kan nanpwungen mahsen tapio en Melkahka ko oh dahme Ipru 1 kihda sang irail. Pwuhk Sarawi sohte kin ekihasang wekpeseng tikitik pwukat, oh onop wet pil sohte ekihasang irail. Dahme sohte kin wekidala nanpwungen Melkahka ko oh Ipru 1 iei ihs aramas me lokaiao kin kasalehda.)
11. J. KAUN MASANIHONG KAUN NEI — IEI PAIN LOKAIA ME KAIMWSOKALA AKAMAI O
1.Pjalm 110:1Nda ong meteikan↗IEOWA kotin majani o n ai Kaun, mondi o n ni pali maun i, lao I pan wia kida om imwintiti utipan na om. (2) Ieowa pan kotin kadarado jokon en wei omui ja n nan Jion; kakaun nan pu n en omui imwintiti kan.
LEPIN LOKAIA KAN NI LOKAIAN HEBREW⚑ H113 adown — Kaun · ⚑ H3068 Yehovah — KAUN
IEOWA kotin majani o n ai Kaun, mondi o n ni pali maun i --> lao I pan wia kida om imwintiti utipan na om.
(Ei madamadau kan: Meid wet ni Melkahka 110:1 kin wa wehwe tohto sang me kitail kin kilangada ni pahn tikitik. Nan lokaiahn Iŋglis, koasoi riau pwoat kin ntingdiong nin duwen "Lord." Ihte kilel en wekpeseng iei ni doadoahk en leta lapalap. Koasoi keieu ntingdiong ki leta lapalap koaros, LORD. Koasoi keriau sohte ntingdiong ki leta lapalap koaros. Pahn lokaiahn Iŋglis pwukat, mie lepin lokaiahn Ipru riau me weksang. Lepin lokaiahn Ipru keieu iei mwaren Koht en inou, Yehovah (H3068). Leta lapalap nan pwuken Paipel KJV kin wehwehki ahnsou koaros me lepin lokaiahn Ipru me mi pahn iei Yehovah. Lepin lokaiahn Ipru keriau iei adown (H113), lepin lokaia ehu ong kaun de sounkaun. Elen doadoahk en adown wet wasaht kin wehwehki "ei Kaun." Depit, me ntingihedi melkahka wet, ntingihedi duwen Koht mahsanihong emen me Depit kin kahdaneki pein sapwellime Kaun. Met, medewe peidek sansal wet. Depit iei nanmwarkien Israel. Ihs me iei sapwellime Kaun? Sapengo kin wiahla mehkot kapwuriamweila ni omw tamataman inoun Koht me Krais pahn ketido sang nan peneineien Depit, dih kan mwuhr. Aramas kin sohte kin kahdaneki nah kadaudok kohkohlahte "ei Kaun.")
12. J2. IH IE PEIDEKIONG IREHR DUWEN IRE WET, A SOHTE MEMEN KAK SAPENG
Matäuj 22:41Nda ong meteikan↗Ni en Parijar akan ar momod pena, Iejuj ap kotin kainoma re ’rail. (42) Majani: Da me komail lamelame duen Krijtuj, nain ij i? Re potoan on: Japwilim en Dawid. (43) A kotin majani on irail: A iaduen da me Dawid kaadaneki i Kaun ren Nen ni a majani: (44) Kaun o kotin majani on ai Kaun, mondi on ni pali maun i, lao I pan wia kida om imwintiti utipan na om? (45) A iaduen, ma Dawid kaadaneki i Kaun, a pil pan kak na ol? (46) A jota amen, me kak japenki i meakot, o jolar me idok meakot re a kokolata.
MA DEIVID KIN MAHSANIH IH KAUN, IA DUWEN EH SAPWELLIME? --> OH SOHTE MEN KAK SANGIONG IH LEPIN LOKAIA EHU.
(Ei lamalam pein ie: Sises sohte ketin sapengda peidek en pein ih ong Parisi kan nan Madiu 22:41-46. Sises kin ketin idek peidekeo oh mweidohng peidekeo en saikinte sapeng. Peidekeo saikinte sapeng lel met, oh peidekeo saikin ahneki sapeng ehute me pahrekiong. Krais iei nein Depit pwutak duwen uduk. Krais iei Kaun en Depit duwen dahme e wiahier mwohn Depit eh ipwidi.)
13. J3. PETRUS DOADOAHNGKI IREN WUNGES OHTE NI RAHN EN MWOMWOHDISO TEPIDA
Waiwa 2:32Nda ong meteikan↗I lejuj, me Kot kotin kaiajadar, kit karoj jaunkadede en mepukat. (33) A lao japwilekidar pali maun en Kot, a kotin aleer jan ren jam, en kapwaiada inau duen Nen jaraui, ap kotin kamoredi, me komail kin udial o roneron. (34) Pwe kaidin Dawid, me kotidala nanlan kan, a pein i kotin majani: Kaun o kotin majani on ai Kaun: Mondi ni pali maun i! (35) I lao wiaki om imwintiti utipan na om akan. (36) Ari, men Ijrael karoj en aja melel, me Kot kotin kajapwilada i, en Kaun o Krijtuj i Iejuj me komail kalopuelar.
Depit sohte ketiketda nanleng --> Koht ketin wiahda Sises pwoatete, me kumwail kalohpwuwehla, en wiahla Kaun oh Krais.
(Ei madamadau pein ei: Sapwellimen Piter kaweid nan Wiewia 2:29-36 me mwotomwot. Sapwellimen Piter kaweid sohte anahne mehkot loalokong. Depit ntingihedi duwen emen me kin mwomwohd ni pali maun en Koht. Depit sohte kohdahla oh mwomwohd ni pali maun en Koht. Aramas emen kak kohla oh kilangada sousoun Depit, iei me Piter mahsanih mwohn ekei iren padahk mwo. Ihme kahrehda melkahka wet sohte pid Depit. Piter eri kihong mwaren aramas me melkahka wet pid. Piter kihong mwar wet sohte perekipeki: "iei ih Sises me kumwail lohpwuhkihdi." Piter kihong aramas wet mwaren "Kaun oh Krais.")
14. J4. MELKAHKA WET PIL MAHSANIH EHU MEHKOT — OH IPRU KAUWADA KAWEHWEHN AR LOKAIA POHN MET
Pjalm 110:4Nda ong meteikan↗Ieowa kotin kaula, o a jota pan kalula: Komui jamero joutuk amen, duen al en Melkijedek.
Ieowa kotin kaula, o a jota pan kalula --> Komui jamero joutuk amen, duen al en Melkijedek.
Men Ipru 5:5Nda ong meteikan↗Pil dueta Krijtuj, me jota kalinanada pein i, pwen wiala jamero lapalap, a i me wiadar me majani on i: Koe nai Ol, ran wet I kaipwi uk adar. (6) Duen a pil kotin majani ekij waja: Koe jamero duen al en Melkijedek kokolata.
Pil dueta Krijtuj, me jota kalinanada pein i, pwen wiala jamero lapalap --> Koe jamero duen al en Melkijedek kokolata.
Men Ipru 7:3Nda ong meteikan↗Me jota jam a, jota in a, jota a kainok, jota tapin a ran akan, pil jota imwin maur. A a raj on Japwilim en Kot, o a pan jamero kokolata.
jota tapin a ran akan, pil jota imwin maur --> o a pan jamero kokolata.
Men Ipru 7:24Nda ong meteikan↗A i me potopoteta, pwe a kotin aleer dodok en jamero joutuk. (25) Ari, i me a kotin kak kamaureda melel ir karoj, me kai ki on Kot i, pwe a kotin ieiajata, pwen laolao kin ir.
IH KIN MOUR KOHKOHLAHIE, OH E AHNEKI KAUN EN SAMWO SOHTE KAK WEKPESENG --> E KAK KOMOURIA IRAIL LEL NANDIHDA.
(Ei madamadau kan me pein ei: Melkahka mwotomwot ehu kin audaudki soahng tohto. Melkahka 110 kin kasangahda emen me Depit kin adaniki sapwellime Kaun, me ketiket ni palimaun en Koht. Melkahka 110 kin kasangahda nanmwarki men me kin kaunda sang Saion. Melkahka 110 kin kasangahda samworo men me pahn poatopoat, sang irair ehu me marahsang tohn samworo en Israel, me Koht ketin inoukihda oh sohte pahn ketin wekidala. Nan Israel en mahs, kosonned kin kolokol wiepen nanmwarki oh wiepen samworo nan pali tohrohr. Ohl emen sohte kak ale wiepen riau pwukat pahn kosonnedo. Melkahka 110 kin kihong wiepen riau ohng aramas emente. Pwuken Ipru kin doadoahngki eir kaparalapo pwehn kawehwehda ihs aramas wet.)
15. K. KAIASADA SANG SOUSOU — OH KOUSOAN LOALOMWI
16. K1. MELEL WET, OH IAL DUWEN AN KASALEHDA
Men Korint I 15:3Nda ong meteikan↗Pwe i ujaki on komail er, me i pil aleer duen Krijtuj, me kamata kilar dip atail akan duen kijin likau kan. (4) O me a jaredier o kaiajadar ni kajilu en ran duen kijin likau kan,
KRAIST KETIN MELAHNGIDI POHN DIPATAT NIN DUWEN PWUKEN SARAWI KAN + E KETIN SEREDIER + E KETIN IASADA NI KESILUH RAN.
Men Korint I 15:20Nda ong meteikan↗A melel, Krijtuj kaiajadar jan ren me melar akan, ap wiala mejeni nan pun en ir me mamair akan.
KRAIS KETIN IASADAHSANG MEHLA, OH WIALAHR TEPIN WAH EN IRAIL KAN ME MEIRLA.
17. K2. DAHME KAIASADA KADEHDEKI DUWEN IH
Men Rom 1:3Nda ong meteikan↗Duen japwilim a Ol me kijan kadaudok en Dawid ni tiak en puli uduk, (4) O me kadede kidar, me a Japwilim en Kot a manaman, duen a kotin iajadar jan ren me melar akan ki Nen jaraui, Iejuj Krijtuj atail Kaun,
WIAWIHSANG KADAUDOK EN DEIVIT NI UDUK --> KASALEDIER DUWE SAPWELLIMEN KOHT NGEHI KEHLAIL, IEI SANG NI IAH KATAUR SANG MEHLA.
(Ei madamadau kan: Pohl e pil kihpene ekei sansal riau en pasapengo nan lepin lokaia ehu, nin tiahk me pahrek, nan Rom 1:3-4. Sises ketido sang ni peneineien Depit, ni uduk. Sises ketin kasansalada duwen Sapwellimen Koht Ohl ni manaman, sang ni eh ketida sang nan sousou. Mehmen aramas kak nda me ih Sapwellimen Koht. Sises kelehpw me kasalehda me pwung en met sang ni eh ketida sang mehla.)
18. K3. KAUWEDA KADEDE E MASANI MAHS
Pjalm 16:10Nda ong meteikan↗Pwe kom jota pan kotin mauki, nen i en mimieta nan wajan mela, o kom jota pan mueid o n, me japwilim omui jaraui men pan mor paja n. (11) Kom kin kotin kaaja kin ia al maur; peren lapalap mi mon jila n omui, o meid li nan ni pali maun en lim omui kokolata.
KOMW SOHTE PAHN KETIN MWEKID NGEN EI NAN WASAN MEHLA --> DE KETIN MWEIDA MEN SARAWI EN KILANG SOHPEIPEI.
Waiwa 2:29Nda ong meteikan↗Ri ai kan mueid on ia, en aima padaki on komail duen jam atail Dawid, me pil matalar o jaredier, o japwilim a joujou mi re atail lao lel ran wet. (30) A jaukop amen, ap mani, me Kot kotin kaula inauki on i me kijan wa men pan kaipokedi pon mol a. (31) Ari, ni a mamani duen en Iejuj a iajada, ap kotin majani, me a jota likidmalielar nan wajan mela, o pil uduk a jota mor pujan.
DEIVID MELAHR, OH SERPEDIHER --> IH, ME KILANGEHR MEPWUKAT MAHS, MAHSANIHER DUHDAN IASADA SANG MELA EN KRAIST.
19. K4. OH IET — E KOUSOAN LOALOWEN ARAMAS ME E KOMOURIHALA
Men Rom 8:11Nda ong meteikan↗A ma Nen o, me kaiajadar Iejuj jan ren me melar akan, kotikot lol omail, nan i me kaiajadar Krijtuj jan ren me melar akan, pil pan kamaureda war omail mela ki Nen e, me kotikot lol omail.
NGENEN IH ME KETIN KAIASADA SIHSUS SANG MEHLA MI REMWI --> E PAHN PIL KETIN KAMOURIHLA WARISOMWI ME PAHN MELA.
Men Kalejia 2:20Nda ong meteikan↗Kaidin nai me memaur, pwe Krijtuj kotin ieiajata lolei. Pwe arain ai maur en pali uduk, I kin memaureki pojon Japwilim en Kot, me kotin pok on ia o jokonpaudeki on ia pein i.
I LOALOPWOAT IANG KRAIST --> KAIDEHN NGEHI, AHPW KRAIST IEI IH ME MOUR LOALEI.
Men Koloje 1:27Nda ong meteikan↗Me Kot men kajanjaleda kapwapwa en linan en rir wet on men liki kan, iei Krijtuj me kotikot lol omail, i kaporopor en linan.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G3466 musterion — Rir
RIR WET = KRAIS LOALOMWAIL, KOAPWOROPWOR EN LINGAN.
Ioanej 14:23Nda ong meteikan↗Iejuj kotin japen majani on i: Ma meamen pok on ia, a pan kapwaiada ai padak kan, a Jam ai pan pok on i, a je pan ko on re a kaukaujon re a.
MA MENIA KIN LOAHIA IE, E PAHN KOLEKIN AI MASAN --> KIT PAHN PATO REH, OH KOUSOAN REH.
(Ei madamadau kan: Idawehn koasoi pwon wet lel ni imwilah. Sises ketiket rehn Sahm mwohn mehkoaros wiawihda. Sises ketin pwarohng ohl akan ni Kapin Kosonned Kahs, oh ohl pwukat momourla. Sises ipwidi sang rehn lih emen nan kisin kahnimw tikitik ehu. Sises kamakamala pohn dohl ehu, pohn tuhke, likin kahnimw ehu. Sises ketin pwarodo sang sousou. Paipel ahpw mahsanih met me Sises kin ketiket LOALE aramas akan. Imwilahn koasoi wet iei wasa me onop wet kin kakahwih sang tapiada. Woalikihn onop wet sohte iei en powehdi akamai ehu duwen ihs Sises. Woalikihn onop wet iei me ih me ketin wiahda mepwukat koaros kin ketin men ketiket loalomw. Menlau pil tehk Sohn 14:23: "se pahn kohdo." Ngihl en pwar me tapihada Senesis 1:26 kin ketiket wasaht.)
20. IH PAHN PWURADO — OH PILIPIL ME PAHN DOUEN LEL WIWI
21. L1. E KETIDO, OH MAS KOAROS PAHN KILANGADA IH
Waiwa 1:9Nda ong meteikan↗A lao majanier mepukat, ap peukedalar ni ar kankakil, pali en dapok pali idandalar i jan mon maj arail. (10) Ni ar kilekilan nanlan, ni anjaun a kotidala, kilan, ol riemen mi nan likau pwetepwet, kotikot re ’rail. (11) Me pil majani: ol en Kalilaa komail, da me komail jarakidan nanlan? lel Iejuj, me peukedala nanlan jan komail, a pan kotin puredo, duen komail udialer a kotidalar.
lel Iejuj, me peukedala nanlan jan komail, a pan kotin puredo, duen komail udialer a kotidalar.
Kaudial 1:7Nda ong meteikan↗Kilan, a kotido nan dapok kan, o maj karoj pan kilan i, o irail me doke i, o kainok en jappa karoj pan janejanki i. Melel, Amen.
o maj karoj pan kilan i + o irail me doke i.
1.Men Tejalonik II 1:7Nda ong meteikan↗A komail, me kalokolok, pan ian kit meleileila, ni kajale pan Kaun Iejuj jan nanlan ian japwilim a tounlan manaman akan, (8) Janjaldo ni kijiniai umpumpul, kapukapun on irail me poponjaja Kot, o on irail, me jo peiki on ronamau en atail Kaun Iejuj Krijtuj. (9) O me pan lokidokilan kamekam joutuk jan mon jilan en Kaun o jan mon a manaman linan. (10) Ni a pan kotido o linan kila japwilim a jaraui kan, ni ran o, o ujun kin ir karoj, me pojonlar i, pwe komail kamelele atail kadede.
Nan kisiniei lulularada me e pahn ketin kalokehki irail kan me sohte esehki Koht, oh me sohte kin peikiong rongamwahwo --> ni ansou me e pahn ketido pwehn kalinganahda nan sapwellime aramas sarawi kan.
(Ei lamalam kan: Wadek 2 Deselonika 1:8 mengei mengei. 2 Deselonika 1:8 kin kasangehda pwihn riau, kaidehkiher pwihn ehute. Pwihn keieu sohte ese Koht. Pwihn keriau sohte peikiong rongamwahwo. Ese oh peik kin kasansalpene nan iren mah ehute. Kilang pil 2 Deselonika 1:10, me iangehr iren lokaia ehute. Sapwellimen Sises pwarodo me pahn wia kisiniei ong pwihn ehu iei pil lingan ong pwihn teio. Met kisin madau ehute. Ihs me pahn mihmi ni pali dahieu en madau wet kin pilipilada met, kaidehn mwuhr.)
2.Kaudial 19:11Nda ong meteikan↗O i kilaner lan a ritidar o oj puetepuet amen, o me kaipokedi poa, me oroneki Pun o Melel; a kadeikada o mauinda ni me pun. (12) Por en jilani me rajon umpul en kijiniai, o mar a toto mia ni tapwi, a mar eu intinidier, me jota amen me aja, pein i ta. (13) A likau kida likau eu, me kadueki nta, o mar a oroneki: Majan en Kot.
IH MEN ME KETIDI POHE ADANEKIHLA LELAPAK OH MELEL --> MWARE ADANEKIHLA MAHSEN EN KOHT.
Kaudial 19:16Nda ong meteikan↗Ni a likau o ni lanelane a mar a intinidier: Nanmarki en nanmarki o Kaun en kaun akan.
Nanmarki en nanmarki o Kaun en kaun akan.
(Ei madamadau kan: Tehk ekis lepin lokaia tikitik nan Kaudiahl 19:12. Sises ketin ahneki mwar ehu me sohte aramas emen wehwehki, ahpw ih kelehpw me ketin ese mwaro. Mwahr akan me onop wet kihong sang nan ireair ehu duwehte. Mwahr pwukat iei Loalopwoat oh Mehlel. Mahsen en Koht. Nanmwarkien nanmwarki kan, oh Kaunen kaun akan.)
22. L4. PWUHK KAN RITIDA
Kaudial 20:11Nda ong meteikan↗O i kilaner mol puetepuet lapalap eu, o i me kaipokedi poa jappa o lan tan wei jan mon jilan i, ap jolar deu ara me diarokadar. (12) O i kilaner melar akan tikitik o lapalap akan u mon mol o, o puk kan pak pajaner, o pil eu puk me pak pajaner, me puk en kamaur. Melar akan ap pakadeik kidar meakan, me intinkier nan puk kan duen ar wiawia kan. (13) O madau kapeida melar akan, me mimi lole, o mela o wajan mela kidaer, me mi lol ir. Ir karoj pakadeikadar iran ar wiawia kan. (14) Mela o wajan mela me pijikindi lan le en kijiniai; iei mela kariau. (15) O meamen, me jo intinidier nan puk en kamaur, a pijikindi lan le en kijiniai.
PUHKO KAN RIRIER + PUHK TOROHR EMEN RIRIER, IEI PUHKEN MOUR --> MEH EMEN ME SOHTE DIARADA NTINGDIER NAN PUHKEN MOUR PAHN LEKIDIONG NAN LEHDAKEN KISINIEI.
(Ei madamadau kan: Song en pwuhk riau kin pwarada mwohn mwoahl nan Kaudiahl 20:12. Pwuhk ehu kin ntingihedi dahme aramas kan wiadahr. Pwuhk teieu kin ntingihedi mwaren aramas akan, me adaneki pwuhken mour. Kaudiahl 20:12 sohte mahsanih me mie aramas me komourla sang dahme ntingdier nan pwuhk en wiewia kan. Kaudiahl 20:15 mahsanih me ihte mehn me kileledi imwilah, iei ma mwaren aramas emen ntingdier nan pwuhken mour de soh.)
23. L5. PILIPIL, ME NTINGIDI NI SANSAL LAUD SANGEN MEHKOT TOHROHR ME PWUHK SARAWI KIN MAHSANIH.
Ioanej 3:18Nda ong meteikan↗Me pojon i, jota pan pakadeikada, a me jo pojon i, iei pakadeikadar, pweki a jota pojon mar en japwilim en Kot ieroj.
IH ME SOHTE PWOSON, E LEKDEKSANGEHR.
Ioanej 3:36Nda ong meteikan↗Me pojon japwilim a ol, aneki maur joutuk. A me jota pojon japwilim a ol, jota pan kilan maur, a onion en Kot pan mimieta re a.
Me pojon japwilim a ol, aneki maur joutuk.
Men Rom 6:23Nda ong meteikan↗Pwe pwain en dip mela, a pai en mak en Kot maur joutuk ren Krijtuj Iejuj atail Kaun.
Pwe pwain en dip mela --> a pai en mak en Kot maur joutuk ren Krijtuj Iejuj atail Kaun.
(Ei madamadau kan: Rom 6:23 iei iren mahsen tepin en umwen onop pwukat pwon. Rom 6:23 iei lokaia mwotomwot ehu me audepe riau. Dihp mie pweipwei ehu me anahne kohpwong, oh pweipwei wet iei mehla. Pweipwei wet kin wiawi ni ahl riau. Emen aramas kak pein kohpwongih pweipwei wet kohkohlahte, de emen aramas kak ale dahme Sises kohpwongehr, nin duwen kisakis ehu. Iei ihte pilipil me mie. Sohte emen me kak pitsang wia pilipil wet, pwehki sohte pilipil kin wia duwehte pilipil kaieu. Mehkoaros nan onop wet, sang “kitail wia aramas” nan Senesis 1:26 lel mwohd en nan Kaudiahl 20, kin kohkohlahte kahrehiong pilipil wet ehu. Anahnsahu kin mie mwohn pilipil wet en wiawi. Sises kin kohkohte peki.)
1.Waiwa 4:12Nda ong meteikan↗O jota amen, me maur mi re a, pwe pil jota eu mar pan lan, me pakadara don aramaj, me kitail pan maur kida.
O jota amen, me maur mi re a --> pwe pil jota eu mar pan lan, me pakadara don aramaj, me kitail pan maur kida.
KAIMWSEKLA
Kaudial 22:17Nda ong meteikan↗Nen o li kamod majani: Kodo! O me pan ron, en inda: Kodo! O me men nim, en kodo, meamen me inon ion, en tunole pil en kamaur japan.
Nen o li kamod majani: Kodo --> meamen me inon ion, en tunole pil en kamaur japan.
Ioanej 3:17Nda ong meteikan↗Pwe Kot me kotin porone don jappa japwilim a ol, kaidin en kadeikada jappa, a pwe jappa en kamauri kila i.
Pwe Kot me kotin porone don jappa japwilim a ol --> a pwe jappa en kamauri kila i.
(Ei madamadau kan: Luhk en luhk kan nan Paipel sohte pweipwei. Luhk en luhk kan nan Paipel kin kohwong mehmen. Lepin lokaia me doadoahk iei "mehmen." Lepin lokaia "mehmen" sohte kesehla emen, ni ah pein loalokong. Met iangahki aramas suwed tohto me wadewad koasoandi wet. Met iangahki aramas me mahsanihong "soh" erein sounpar tohto. Sises, me iei mepwukat koaros, iei ih me mahsanih Keid. Ihte mehte aramas anahne wia iei keid oh ale pihl en mour.)
SOHNG KASOI
1. Ipru 9:22 — Oh nin duwen kosonned, mehkoaros pahn kamwakelehla ki nting:
a) Pwe mour en uduk kin mi nan nta
b) oh ma sohte ntahn kamada, sohte lapwapan dihp
c) pwe iei nta me kin wia tomw ong ngehn
2. Romans 5:8 — But God commendeth his love toward us, in that, while we were yet sinners:
a) kitail pahn komourala sang engieng sang ih
b) kitail kaminimin sapahl ong Koht sang ni mehla en Sapwellime Ohl
c) Krais pwoula pwehki kitail
3. Hebrews 1:8 — But unto the Son he saith, Thy throne, O God, is for ever and ever:
a) sokon en pwung iei sokon en wehin komwi
b) sokonen omwi wehi iei sokon pwung
c) oh kaundahn pahn mi pohn pohpohmwe
4. Melkahka 110:1 — Kaun-o mahsanihong ei Kaun, Ke en ketiket ni pali maun ei:
a) lao I pahn wiahda omw imwintihti uhtohn nehmw
b) kaunda nanpwungen omw imwintiti kan
c) lao I wia noumw imwintihti uwen kei en nehmw
5. 1 Korint 15:20 — Ahpw met Krais iasada sang mehla:
a) oh wiahla wahntuhke tepin irail kan me mairelahr
b) oh me e iasada kesilipak rahn nin duwen Paipel eh mahsanih
c) oh komw sohte pahn mweidohng Sapwellimomw Sarawi en kilang meseiseiet
6. Kaudiahl 1:7 — Kilang, e pahn ketido nan depwek kan:
a) oh pelien depwek eu ale ih sang mesenirail
b) oh mas koaros pahn kilangada ih
c) oh pwehn lingaladahr nanpwungen irail koaros me pwosonla
7. 2 Tesalonika 1:9 — Irail me pahn lokidokla ni kamwomwla soutuk sang mwohn silangin Kaun o:
a) oh sang lingan en manaman ah
b) me iei mehla keriau
c) oh ong lingaling en sapwellime lapalap
MAHSEN PWUNG: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
IAL DAL WEIN ONOP WET
Iaduwen lepin lokaia kan kin kesempwal: lepin lokaia en Ingris ehu "Lord" kin wehwehki lepin lokaia en Hipru riau nan Melkahka 110:1. Lepin lokaia en Hipru riauo iei Yehovah (H3068) oh adown (H113). Pil koasoi pwon me Sises ketin wiadahr nan Madiu 22:45 kin poahsoanda pohn wekpeseng wet.
--> Ia duwen met eh pid komwi: Sises kaidehn ihte me e ketido mahs. Sises kaidehn ihte me e pahn ketido. Sises iei ih me kin ketin men kousoan loalomwi ansou wet (Kolose 1:27, Kalesia 2:20).
--> Wehwehn met ong soutuk: pweinen dihp iei mehla. Kisakis en Koht iei mour soutuk sang Sises Krais atail Kaun (Rom 6:23). Ihte ira karis me aramas kin pweinki pweinen dihp.
Ahl tekatek: Melkahka 110:4 oh pwuhken Ipru irelaud 7 kin ritingada padahk pwon duwen doadoahk en samworo en Melkisedek. Padahk wet kin kawehwehda nanmwarki oh samworo me miniminpene nan aramas emen, me marahra sang Kosonned, oh me pwungla ni inou me Koht sohte pahn ketikihsang. Padahk wet konehng en ahneki eh onop unsek.
--> Ahl teikan: II Deselonika 1:7-10 oh Kaudiahl 19:11-16 kin ritingada padahk pwon duwen sapahldo en Sises. Padahk wet audaudki mehlel en sapahldo en Sises, mwadangete en sapahldo en Sises, oh kosonned en masamasan sapahldo en Sises. Mahsanih ni sansal: Pwuk Sarawi mahsanih mehlel en sapahldo en Sises oh sohte kin kasalehda ahnsoun sapahldo en Sises (Madiu 24:36, Wiewia 1:7). Doadoahk wet pil sohte kin kasalehda ahnsoun sapahldo en Sises.
LUHK EHU ME RITIDA — MENDA IHS KOMWI, WIAHTA WADAWAD
Ke sohte anahne wia Kristian men pwehn wadek onop wet. Soahng tohto kak wia me kahrehiong uhk wasaht. Rapahk ehu ele kahrehiong uhk wasaht. Akamai ehu ele kahrehiong uhk wasaht. Peidek ehu me ke wa erein sounpar tohto ele kahrehiong uhk wasaht. Men esehda duwen pwoson en aramas teikan ele kahrehiong uhk wasaht. Mehkoaros nan wasahn tuhkehk wet uhk, sohte pweipwei, ni omw lokaia. Se sohte kin idek mwaromwen. Se sohte kin idek wehin omw kohsang ie. Se sohte kin idek dahme ke kin kamehlele. Onop teieu sohte kak kawehwehda unsek duwen Sises. Se doadoahngki soahng koaros me se ahneki ong peidek wet, ahpw onop wet pil kaidehn kak wia ihte ahl ehu me se aluhliseli sang Pwuhk Sarawi. Sises mih mwohn tepin mehkoaros. Sises ketiket met. Sises pahn ketido. Pali ehu sohte kak kaimwisekala kawehwehda mepwukat koaros. Onop tohto mihmi wasaht, awiawih. Onop kan duwen kalahngan mihmi wasaht, awiawih. Onop kan duwen erpit mihmi wasaht, awiawih. Onop kan duwen loalokong mihmi wasaht, awiawih. Onop kan duwen kanengamah mihmi wasaht, awiawih. Onop kan duwen lelepek ong Koht mihmi wasaht, awiawih. Onop tohto pahn pwarodo. Wadek onop pwukat ni al koaros me ke mwahuki. Kilang ie soangen mepwukat sang, nin duwen omw kolokol wadawad. Iren wehiwehi koaros nan onop pwukat kileldi unsek, ni ineng en pein aramas. Ke sohte anahne kamehlele mahsen at ehu. Ke kak pein tapawihada iren wehiwehi koaros.
Luhk ehu pil pahn idawehn luhk wet. Se sohte pahn wia me luhk wet rir sang kitail. Luhk wet iei onop me pid dahme aramas emen anahne wia pwe en komourla. Wadek onop wet met ma ke men wadek met. Wadek mehteikan mah ma ke pahn mwahuki wadek mehteikan mah. Sohte emen me wadawad. Wenihmwo mihmihte ni eh ritidahr ni soangen ale koaros. Pohl mahsanih mahsen pwukat pahn kahnimw ehu me diren pei sarawi ong koht akan me kaidehn sapwellime pein Koht. Pohl mahsanih mahsen pwukat ong aramas akan me sohte peki Pohl en kohdo nan kahnimw wet:
Waiwa 17:26Nda ong meteikan↗O a kotin wiadar wein aramaj en jappa karoj kaparapar jan nta ta ieu, pwen kaukaujon nan jap karoj, o a kotin kiledier warai o wajan ar kaujon. (27) Pwe ren raparapaki Kot, ma ir kak pam o diar i, pwe a jota kin doo jan amen amen kitail.
KETIN WIAHDA SANG NTAHN ARAMAS EMEN WEHI KAN KOAROS --> PWEN RAPAKI KAUN-O, OH DIARADA IH + E SOHTE DOHDO SANG KITAIL EMENEMEN.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK
Iet lepin lokaia kesempwal kan ong onop wet. Doahke mahsen kis me mie kisin tuhke pah nan iren kan pohnangi pwe komw en kilang wehwehpe met.
“kaminimin” — G2644 katallasso — wekidekla sang imwintihti ong kompoakepah; kapwurehdo ong konot.
Katallasso kin kasalehda unsek kahrepen lohpwuko, ni lepin lokaia ehu.
Katallage kohsang pein tepin lepin lokaia me katallasso, me nda mwohn. Katallasso kin karasaraski wiawian kaminimin (kapwurehda kompoakepahn nanpwungen aramas riemen me tohrohrasang emenemen). Katallage kin karasaraski imwin kaminimin wet.
“Lapwada dihp” — G859 aphesis — kadar wei; kasaledeksang; mweidohng en kohsang; mahk
Ma sohte ntahn kamakamala, sohte kamwakel en dihp.
“Rir” — G3466 musterion — mehn rir; mehkot me rir mahs ahpw met kasalehda
Nan Paipel, rir kan sohte kin wia soahng me anahne re en dehdehkihla. Rir nan Paipel iei mehkot rir me Koht ketin kupwurki en ketin kasalehda.
“dupwidupw” — G1557 ekdikesis — mehn me pwarasang pwung; en unsek en kapwungala sapwung
Ekdikesis iei lepin lokaia me doadoahk nan 2 Tesalonika 1:8. Ekdikesis sohte wehwehki lingeringer sohte kaweid. Ekdikesis wehwehki pwungla me kapwaiada unsek.
“meseniso” — G4416 prototokos — mesenih; me tepin ipwidi
Sahmo mahsanih “tohnleng en Koht koaros en kaudokiong ih” duwen Sapwellime Pwutak.
LEPIN LOKAIA KAN NI LOKAIAN HEBREW
“KAUN” — H3068 Yehovah — mwaren inou en Koht, me ntingdiong nan KJV nin duwen Kaun-O ni lettera lapalap kan
Wasa koaros me lepin lokaia LORD kin mi ie ni lepin nting laud nan Kadekadaun Mering, Yehovah iei mware en mahsen en Ipru me mi pahn lepin lokaia en English LORD.
“Kaun” — H113 adown — kaun; soumas; me sapwellimaniki mehkot; me kin kaunda
Nan Melkahka 110:1, wehwehn en adown wehwehki "ei Kaun." Adown iei lepin lokaia en Ipru me weksang Yehovah, iei KAUN me mahsanihong Kaunen Depit nan iren wehwe wet.
