Bwana Aliyefufuka — Somo la Biblia la KJV na Namba za Strong
THE CROSS, THE PROOF, AND THE RETURN — WHY THE DEATH HAD TO BE SO, AND WHAT COMES NEXT
Mafundisho ya Msingi ya Biblia — Injili ya Yesu Kristo
NENO LA UFUNGUZI
Kwa nini Yesu alipaswa kufa? Kaburi tupu lilithibitisha nini? Nini kitatokea atakaporudi? Somo hili linapeleka maswali hayo matatu kwenye Biblia, na kuiacha Biblia iyajibu kwa maneno yake yenyewe.
Funzo hili linahusu kwa nini damu ilipaswa kumwagwa. Funzo hili linahusu jinsi alivyoshuka chini, na msalaba uligharimu nini kwake. Funzo hili linahusu Baba akimwita Mwana Mungu na Bwana. Funzo hili linahusu BWANA aliyemzungumzia Bwana wa Daudi. Funzo hili linahusu Kristo aliyefufuka kutoka wafu, na Kristo anayeishi ndani ya watu aliowaokoa. Funzo hili linahusu kurudi kwake, na uchaguzi udumuo milele.
MASWALI MATATU AMBAYO SOMO HILI LINAJIBU:
1. Kwa nini kifo cha Yesu kilipaswa kuwa kwa damu, wala si kwa njia nyingine iliyo rahisi zaidi?
2. Daudi angewezaje kumwita mwana wake mwenyewe Bwana wake katika Zaburi 110:1?
3. Ufufuo ulithibitisha nini, na nini hutokea Yesu atakaporudi?
LANGO LA UFUNGUZI
1 Timotheo 2:5Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa maana kuna Mungu mmoja na mpatanishi mmoja kati ya Mungu na wanadamu, yaani mwanadamu Kristo Yesu, (6) aliyejitoa mwenyewe kuwa fidia kwa ajili ya wanadamu wote: jambo hili lilishuhudiwa kwa wakati wake ufaao.
MUNGU MMOJA + MPATANISHI MMOJA KATI YA MUNGU NA WANADAMU, MWANADAMU KRISTO YESU.
(Mawazo yangu binafsi: Mpatanishi (yule anayesimama kati ya pande mbili zilizotengwa ili kuzileta pande hizo mbili pamoja tena) lazima awe wa pande zote mbili kikamilifu, la sivyo hawezi kutumika kama mpatanishi. Angalia kile 1 Timotheo 2:5 inasema kuhusu mpatanishi: "mwanadamu Kristo Yesu." Yesu Kristo lazima awe mwanadamu, la sivyo hawezi kusimama pale wanadamu wanaposimama na kufa kifo cha kibinadamu. Angalia kile 2 Wakorintho 5:19 inasema kilikuwa kweli ndani ya kifo hicho: "Mungu alikuwa ndani ya Kristo." Yesu Kristo lazima awe Mungu, la sivyo kifo chake ni mwanadamu mwingine tu anayekufa, kisichotoa wokovu (uokovu kutoka dhambini na adhabu ya dhambi) kwa yeyote. Ndiyo maana jibu la "Yesu ni nani" si swali la pembeni kwa wasomi peke yao. Fundisho lote la wokovu linategemea jibu la swali hilo.)
1. H. KWA NINI KIFO KILIPASWA KUWA HIVYO — DARAJA LA KURUDI KWA MUNGU
2. H1. TATIZO, LILIVYOELEZWA WAZI
Isaya 59:2Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Lakini maovu yenu yamewatenga ninyi na Mungu wenu, dhambi zenu zimewaficha ninyi uso wake, ili asisikie.
Lakini maovu yenu yamewatenga ninyi na Mungu wenu.
Warumi 3:23Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗kwa kuwa wote wametenda dhambi na kupungukiwa na utukufu wa Mungu,
kwa kuwa wote wametenda dhambi na kupungukiwa na utukufu wa Mungu.
3. H2. KWA NINI DAMU, WALA SI KITU RAHISI ZAIDI
Waebrania 9:22Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa kweli sheria hudai kwamba, karibu kila kitu kitakaswe kwa damu, wala pasipo kumwaga damu, hakuna msamaha wa dhambi.
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI⚑ G859 aphesis — msamaha
wala pasipo kumwaga damu, hakuna msamaha wa dhambi.
Mambo Ya Walawi 17:11Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa kuwa uhai wa kiumbe uko ndani ya damu, nami nimewapa hiyo damu ili mfanyie upatanisho kwa ajili yenu wenyewe juu ya madhabahu; damu ndiyo ifanyayo upatanisho kwa ajili ya maisha ya mtu.
Kwa kuwa uhai wa kiumbe uko ndani ya damu --> damu ndiyo ifanyayo upatanisho kwa ajili ya maisha ya mtu.
Waebrania 10:4Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗kwa sababu haiwezekani damu ya mafahali na mbuzi kuondoa dhambi.
kwa sababu haiwezekani damu ya mafahali na mbuzi kuondoa dhambi.
(Mawazo yangu binafsi: Weka mistari hii mitatu pamoja na mfumo mzima wa dhabihu za kale unajielezea wenyewe. Uhai uko katika damu. Dhambi inagharimu uhai. Nyakati za kale, dhabihu za wanyama zilitoa upatanisho (kifuniko cha muda kwa ajili ya dhambi kilichomrudishia mtu hadhi yake mbele za Mungu) siku baada ya siku, kwa mamia ya miaka. Waebrania inasema wazi kwamba dhabihu za wanyama hazingeweza kamwe kuiondoa dhambi. Basi, dhabihu hizo zote za wanyama zilikuwa za nini? Dhabihu za wanyama ziliuweka wazi deni la dhambi likiwa halijalipwa. Dhabihu za wanyama zilikuwa ukumbusho mrefu, wa kurudiwa-rudiwa, wa kila siku kwamba uhai ulikuwa unadaiwa. Dhabihu za wanyama zilikishika kikumbusho hicho mahali pake mpaka kifo kile kimoja kilichoweza kulipa deni la dhambi kikamilifu.)
4. H3. ALIVYOSHUKA CHINI KIASI GANI
Wafilipi 2:5Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kuweni na nia ile ile aliyokuwa nayo Kristo Yesu: (6) Yeye, ingawa alikuwa na asili ya Mungu hasa, hakuona kule kuwa sawa na Mungu kuwa kitu cha kushikilia, (7) bali alijifanya si kitu, akachukua hali hasa na mtumwa, naye akazaliwa katika umbo la mwanadamu. (8) Naye akiwa na umbo la mwanadamu, alijinyenyekeza, akatii hata mauti: naam, mauti ya msalaba!
ALIPOKUWA YUKO KATIKA NAMNA YA MUNGU --> AKATWAA NAMNA YA MTUMWA --> AKATII HATA MAUTI, NAAM, MAUTI YA MSALABA.
(Mawazo yangu binafsi: Angalia mfululizo wa kushuka katika Wafilipi 2:6-8. Yesu alikuwa katika namna ya Mungu. Yesu alijifanya hana sifa. Yesu alitwaa namna ya mtumwa. Yesu alijifanya mfano wa wanadamu. Yesu alijinyenyekeza. Yesu alikuwa mtiifu. Yesu alikufa. Kisha Paulo aliongeza maneno mawili zaidi ambayo sentensi hiyo haikuyahitaji kwa uhalisi: "naam, hata mauti ya msalaba." Kusema tu kwamba Yesu alikufa hakukutosha kwa Paulo. Namna maalum ya kifo cha Yesu ni sehemu ya hoja ya Paulo.)
5. H4. GHARAMA HALISI ALIYOLIPA — ILISEMWA KABLA, NA KUSEMWA TENA BAADAYE
Isaya 50:6Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Niliwapa mgongo wangu wale wanipigao, mashavu yangu wale wangʼoao ndevu zangu; sikuuficha uso wangu kutokana na fedheha na kutemewa mate.
Niliwapa mgongo wangu wale wanipigao --> sikuuficha uso wangu kutokana na fedheha na kutemewa mate.
Zaburi 22:16Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Mbwa wamenizunguka, kundi la watu waovu limenizingira, wametoboa mikono yangu na miguu yangu. (17) Naweza kuhesabu mifupa yangu yote, watu wananikodolea macho na kunisimanga. (18) Wanagawana nguo zangu wao kwa wao, na vazi langu wanalipigia kura.
wametoboa mikono yangu na miguu yangu --> Wanagawana nguo zangu wao kwa wao, na vazi langu wanalipigia kura.
Mathayo 27:35Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Walipokwisha kumsulubisha wakagawana mavazi yake kwa kuyapigia kura. [Hili lilifanyika ili litimie lile neno lililonenwa na nabii, “Waligawa nguo zangu miongoni mwao na vazi langu wakalipigia kura.”]
WALIMSULUBISHA, WAKAGAWANYA MAVAZI YAKE, WAKAPIGA KURA --> ILI YATIMIE.
Yohana 19:34Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Badala yake mmoja wa wale askari akamchoma mkuki ubavuni na mara pakatoka damu na maji.
MKUKI ULICHOMA UBAVU WAKE --> MARA IKATOKA DAMU NA MAJI.
(Mawazo yangu binafsi: Daudi aliandika kuhusu mikono na miguu iliyochomwa katika Zaburi 22. Daudi aliandika kuhusu askari waliogawana mavazi katika Zaburi 22. Daudi aliandika haya miaka elfu moja kabla ya mtu yeyote katika Israeli kuwahi kuona kusulubiwa. Daudi hakuwa akielezea kitu chochote kilichompata yeye binafsi. Mathayo aliandika karne nyingi baadaye, baada ya kusulubiwa kwa Yesu kutokea. Mathayo anaandika kwamba askari walifanya sawasawa na yale yaliyoelezwa katika Zaburi 22. Mathayo anaeleza kwa nini askari walifanya hivi: "ili litimie." Soma masimulizi hayo mawili pamoja. Daudi aliandika masimulizi yake akitazama mbele katika wakati, bila njia ya kujua kwamba kusulubiwa kungetokea. Mathayo aliandika masimulizi yake akitazama nyuma kwenye kusulubiwa, bila njia ya kukana kwamba kusulubiwa kulitokea.)
6. H5. KUSUDI LA KIFO HICHO — DARAJA, SI MSIBA
Warumi 5:8Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Lakini Mungu anaudhihirisha upendo wake kwetu kwamba: Tulipokuwa tungali wenye dhambi, Kristo alikufa kwa ajili yetu. (9) Basi, kwa kuwa sasa tumehesabiwa haki kwa damu yake, si zaidi sana tutaokolewa kutoka ghadhabu ya Mungu kupitia kwake! (10) Kwa kuwa kama tulipokuwa adui wa Mungu tulipatanishwa naye kwa njia ya kifo cha Mwanawe, si zaidi sana tukiisha kupatanishwa, tutaokolewa kwa uzima wake.
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI⚑ G2644 katallasso — aliyepatanishwa
WAKATI TULIPOKUWA BADO WENYE DHAMBI, KRISTO ALIKUFA KWA AJILI YETU --> TULIPATANISHWA NA MUNGU KWA MAUTI YA MWANAWE.
2 Wakorintho 5:18Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Haya yote yanatokana na Mungu, ambaye ametupatanisha sisi na nafsi yake kwa njia ya Yesu Kristo na kutupata sisi huduma ya upatanisho: (19) Kwamba Mungu alikuwa ndani ya Kristo akiupatanisha ulimwengu na nafsi yake mwenyewe, akiwa hawahesabii watu dhambi zao. Naye ametukabidhi sisi ujumbe huu wa upatanisho. (20) Kwa hiyo sisi ni mabalozi wa Kristo, kana kwamba Mungu anawasihi kupitia kwa vinywa vyetu. Nasi twawaomba sana ninyi kwa niaba ya Kristo, mpatanishwe na Mungu. (21) Kwa maana Mungu alimfanya yeye asiyekuwa na dhambi kuwa dhambi kwa ajili yetu, ili sisi tupate kufanywa haki ya Mungu kwake yeye.
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI⚑ G2643 katallage — upatanisho
MUNGU ALIKUWA NDANI YA KRISTO, AKIUPATANISHA ULIMWENGU NAYE MWENYEWE --> ALIMFANYA KUWA DHAMBI KWA AJILI YETU, YEYE ALIYEKUWA HAJUI DHAMBI.
7. H6. NYOKA JUU YA MTI — PICHA YA ZAMANI ALIYOJITUMIA MWENYEWE
Hesabu 21:8Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Bwana akamwambia Mose, “Tengeneza nyoka wa shaba na umweke juu ya mti; yeyote aliyeumwa na nyoka anaweza kumtazama na akaishi tena.” (9) Kwa hiyo Mose akatengeneza nyoka wa shaba na kumweka juu ya mti. Kisha wakati mtu yeyote aliumwa na nyoka, naye akamtazama yule nyoka wa shaba, aliishi.
Yohana 3:14Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kama vile Mose alivyomwinua yule nyoka kule jangwani, vivyo hivyo Mwana wa Adamu hana budi kuinuliwa juu. (15) Ili kila mtu amwaminiye awe na uzima wa milele. (16) “Kwa maana jinsi hii Mungu aliupenda ulimwengu hata akamtoa Mwanawe wa pekee, ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele. (17) Kwa maana Mungu hakumtuma Mwanawe kuuhukumu ulimwengu, bali kupitia kwake ulimwengu upate kuokolewa.
KAMA MUSA ALIVYOMWINUA NYOKA JANGWANI, VIVYO HIVYO MWANA WA ADAMU HANA BUDI KUINULIWA --> ILI KILA MTU AMWAMINIYE ASIPOTEE.
(Mawazo yangu binafsi: Uhusiano huu kati ya Hesabu 21 na Yohana 3 si uhusiano ambao somo hili limebuni. Yesu alieleza uhusiano huu moja kwa moja na kwa sauti, kuhusu utambulisho wake mwenyewe. Watu waliokuwa wakifa jangwani hawakuambiwa wajirekebishe wenyewe. Watu waliokuwa wakifa jangwani hawakuambiwa wawe hodari. Watu waliokuwa wakifa jangwani hawakuambiwa wajipatie tiba wenyewe. Watu waliokuwa wakifa jangwani waliambiwa WATAZAME kile ambacho Mungu alikiinua juu ya mti. Watu waliokuwa wakifa jangwani waliotazama waliishi. Sasa shikilia matukio hayo mawili pamoja na uangalie sehemu ya ajabu. Nyoka wa shaba aliyeinuliwa juu ya mti alikuwa na umbo la kile kitu hasa kilichokuwa kikiwaua watu waliokitazama. Paulo anaeleza kweli iliyo ya ajabu kwa namna ile ile kuhusu msalaba. Paulo anasema Yesu ALIFANYWA kuwa dhambi kwa ajili yetu, ingawa Yesu hakujua dhambi (2 Wakorintho 5:21). Tiba iliinuliwa katika umbo lilelile la laana.)
9. BABA MWENYEWE ANAMWITA MWANA "MUNGU" NA "BWANA"
1.Waebrania 1:1Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Zamani Mungu alisema na baba zetu kwa njia ya manabii mara nyingi na kwa njia mbalimbali, (2) lakini katika siku hizi za mwisho anasema nasi kwa njia ya Mwanawe, ambaye amemweka kuwa mrithi wa vitu vyote, na ambaye kupitia kwake aliuumba ulimwengu. (3) Mwana ni mngʼao wa utukufu wa Mungu na mfano halisi wa nafsi yake, akivihifadhi vitu vyote kwa neno lake lenye uweza. Akiisha kufanya utakaso kwa ajili ya dhambi, aliketi mkono wa kuume wa Aliye Mkuu huko mbinguni.
AMESEMA NASI KATIKA MWANA WAKE + AMBAYE KWA YEYE ALIUFANYA ULIMWENGU --> MNG'AO WA UTUKUFU WAKE, NA CHAPA ILIYO HALISI YA NAFSI YAKE.
2.Waebrania 1:5Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa maana ni malaika yupi ambaye wakati wowote Mungu alipata kumwambia, “Wewe ni Mwanangu; leo mimi nimekuzaa?” Au tena, “Mimi nitakuwa Baba yake, naye atakuwa Mwanangu?” (6) Tena, Mungu amletapo mzaliwa wake wa kwanza ulimwenguni, anasema, “Malaika wote wa Mungu na wamsujudu.”
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI⚑ G4416 prototokos — mzaliwa wa kwanza
Kwa maana ni malaika yupi ambaye wakati wowote Mungu alipata kumwambia? --> Malaika wote wa Mungu na wamsujudu.
(Mawazo yangu binafsi: Sura nzima ya kwanza ya kitabu cha Waebrania inatoa hoja moja ndefu. Hoja hiyo ni kwamba Mwana si malaika na hakuwahi kuwa malaika. Jambo hili linafaa kuangaliwa katika somo ambalo limetumia kurasa nyingi hivi karibuni juu ya kiumbe aitwaye "malaika wa BWANA." Neno la Kiebrania malak linataja jukumu la ujumbe. Mwana wa Mungu mwenyewe alilitekeleza jukumu hilo nyakati fulani katika Agano la Kale. Lakini mwandishi wa kitabu cha Waebrania hataki mtu yeyote amweke Mwana miongoni mwa malaika walioumbwa. Malaika wanaamriwa kumwabudu Mwana.)
3.Waebrania 1:8Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Lakini kwa habari za Mwana asema, “Kiti chako cha enzi, Ee Mungu, kitadumu milele na milele, nayo haki itakuwa fimbo ya utawala ya ufalme wako. (9) Umependa haki na kuchukia uovu; kwa hiyo Mungu, Mungu wako, amekuweka juu ya wenzako kwa kukupaka mafuta ya furaha.” (10) Pia asema, “Hapo mwanzo, Ee Bwana, uliweka misingi ya dunia, nazo mbingu ni kazi ya mikono yako. (11) Hizo zitatoweka, lakini wewe utadumu; zote zitachakaa kama vazi. (12) Utazikungʼutakungʼuta kama joho, nazo zitachakaa kama vazi. Lakini wewe hubadiliki, nayo miaka yako haikomi kamwe.”
KWA HABARI YA MWANA ASEMA, KITI CHAKO CHA ENZI, EE MUNGU, NI CHA MILELE NA MILELE --> WEWE, BWANA, HAPO MWANZO ULIIWEKA MISINGI YA NCHI.
(Mawazo yangu binafsi: Soma tena maneno matano ya kwanza ya Waebrania 1:8: "Bali kwa habari za Mwana asema." Sentensi hii si maoni ya mwandishi wa kitabu cha Waebrania kuhusu Yesu. Sentensi hii inaandika Mungu Baba akisema moja kwa moja na Mwana. Mungu Baba anamwita Mwana "Ee Mungu." Kisha Mungu Baba anamwita Mwana "Bwana." Kisha Mungu Baba anamkirimia Mwana sifa ya kuumba dunia na mbingu. Kama mtu anataka kubishana kwamba Mwana hakuitwa kamwe Mungu katika Maandiko, mtu huyo lazima ashughulikie mstari huu, ambapo Baba anamwita Mwana Mungu.)
10. MTAZAMO TOFAUTI, TUKIO MOJA — wimbo ulioandikwa kwa ajili ya mfalme, na Baba akiukariri kwa Mwanawe
Zaburi 45:6Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Ee Mungu, kiti chako cha enzi kitadumu milele na milele, fimbo ya utawala wa haki itakuwa fimbo ya utawala wa ufalme wako. (7) Unaipenda haki na kuchukia uovu; kwa hiyo Mungu, Mungu wako, amekuweka juu ya wenzako, kwa kukupaka mafuta ya furaha.
Ee Mungu, kiti chako cha enzi kitadumu milele na milele --> kwa hiyo Mungu, Mungu wako, amekuweka juu ya wenzako, kwa kukupaka mafuta ya furaha.
Zaburi 102:25Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Hapo mwanzo uliweka misingi ya dunia, nazo mbingu ni kazi ya mikono yako. (26) Hizi zitatoweka, lakini wewe utadumu, zote zitachakaa kama vazi. Utazibadilisha kama nguo nazo zitaondoshwa. (27) Lakini wewe, U yeye yule, nayo miaka yako haikomi kamwe.
Hapo mwanzo uliweka misingi ya dunia --> U yeye yule, nayo miaka yako haikomi kamwe.
(Mawazo yangu binafsi: Hapa ni mahali ambapo kusoma vifungu viwili kwa kulinganisha kunafanya kazi ya kweli. Zaburi 45 ni wimbo wa harusi. Zaburi 102 ni maombi ya mtu aliye katika taabu. Katika Zaburi 102, maneno hayo yanaelekezwa kwa BWANA, Mungu wa Israeli, aliyeumba dunia. Zaburi zote mbili ziliandikwa karne nyingi kabla ya kuzaliwa kwa Yesu huko Bethlehemu. Waebrania 1 inanukuu zaburi zote mbili. Waebrania 1 inaonyesha zaburi zote mbili kama maneno ya Mungu Baba. Waebrania 1 inazitumia zaburi zote mbili kwa Mwana. Angalia tofauti ndogo za maneno kati ya zaburi za asili na manukuu yaliyo katika Waebrania 1. Biblia haifichi tofauti hizo ndogo, na somo hili nalo halizifichi. Kisichobadilika kati ya zaburi na Waebrania 1 ni utambulisho wa yule mtu ambaye maneno hayo yanamhusu.)
11. J. BWANA ALIMWAMBIA BWANA WANGU — MSTARI ULIOMALIZA MJADALA
1.Zaburi 110:1Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Bwana amwambia Bwana wangu: “Keti mkono wangu wa kuume, mpaka nitakapowafanya adui zako kuwa mahali pa kuweka miguu yako.” (2) Bwana ataeneza fimbo yako ya utawala yenye nguvu kutoka Sayuni; utatawala katikati ya adui zako.
MANENO MUHIMU YA KIEBRANIA⚑ H113 adown — Bwana · ⚑ H3068 Yehovah — BWANA
Bwana amwambia Bwana wangu: “Keti mkono wangu wa kuume --> mpaka nitakapowafanya adui zako kuwa mahali pa kuweka miguu yako.
(Mawazo yangu binafsi: Mstari huu mmoja katika Zaburi 110:1 unabeba maana zaidi kuliko inavyoonekana kwa usomaji wa mara ya kwanza. Katika Kiingereza, maneno yote mawili yameandikwa "Lord." Kiashiria pekee cha tofauti ni matumizi ya herufi kubwa. Neno la kwanza limeandikwa kwa herufi kubwa zote, LORD. Neno la pili halijaandikwa kwa herufi kubwa zote. Chini ya Kiingereza, haya ni maneno mawili tofauti ya Kiebrania. Neno la kwanza la Kiebrania ni jina la agano la Mungu, Yehovah (H3068). Herufi kubwa katika KJV zinamaanisha kila wakati kwamba neno la Kiebrania lililo chini yake ni Yehovah. Neno la pili la Kiebrania ni adown (H113), neno linalomaanisha bwana au mtawala. Umbo la adown linalotumika hapa linasomeka "Bwana wangu." Daudi, akiandika zaburi hii, anarekodi Mungu akizungumza na mtu ambaye Daudi anamwita Bwana wake mwenyewe. Sasa fikiria swali hilo dhahiri. Daudi alikuwa mfalme wa Israeli. Bwana wake alikuwa nani? Jibu linakuwa la ajabu zaidi utakapokumbuka kwamba Mungu aliahidi kwamba Kristo angetokea katika familia ya Daudi mwenyewe, vizazi baadaye. Mtu kwa kawaida hamwiti mjukuu wake wa vitukuu "Bwana wangu.")
12. J2. YEYE MWENYEWE ALIWAULIZA KUHUSU HILO, NA HAKUNA MTU ALIYEWEZA KUJIBU
Mathayo 22:41Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Wakati Mafarisayo walikuwa wamekusanyika pamoja, Yesu akawauliza, (42) “Mnaonaje kuhusu Kristo? Yeye ni mwana wa nani?” Wakamjibu, “Yeye ni mwana wa Daudi.” (43) Akawaambia, “Inakuwaje basi kwamba Daudi, akinena kwa kuongozwa na Roho, anamwita Kristo ‘Bwana’? Kwa maana asema, (44) “‘ Bwana alimwambia Bwana wangu: “Keti mkono wangu wa kuume, hadi nitakapowaweka adui zako chini ya miguu yako.” ’ (45) Kama basi Daudi anamwita yeye ‘Bwana,’ awezaje kuwa mwanawe?” (46) Hakuna mtu aliyeweza kumjibu Yesu neno. Tena tangu siku hiyo hakuna aliyethubutu kumuuliza tena maswali.
BASI IKIWA DAUDI ANAMWITA BWANA, AWAJE NI MWANAWE? --> WALA HAKUNA MTU ALIYEWEZA KUMJIBU NENO.
(Mawazo yangu binafsi: Yesu hakuwapa Mafarisayo jibu la swali lake mwenyewe katika Mathayo 22:41-46. Yesu aliuliza swali hilo na kuliacha swali hilo bila jibu. Swali hilo linabaki bila jibu hadi sasa, na swali hilo bado lina jibu moja tu linalofaa. Kristo ni mwana wa Daudi kwa mwili. Kristo ni Bwana wa Daudi kwa lile alilokuwa kabla Daudi hajazaliwa.)
13. J3. PETRO ALITUMIA MSTARI HUOHUO SIKU KANISA LILIPOANZA
Matendo Ya Mitume 2:32Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Mungu alimfufua huyu Yesu na sisi sote ni mashahidi wa jambo hilo. (33) Basi ikiwa yeye ametukuzwa kwa mkono wa kuume wa Mungu, amepokea kutoka kwa Baba ahadi ya Roho Mtakatifu, naye amemimina kile mnachoona sasa na kusikia. (34) Kwa kuwa Daudi hakupaa kwenda mbinguni, lakini anasema, “‘ Bwana alimwambia Bwana wangu: “Keti mkono wangu wa kuume, (35) hadi nitakapowaweka adui zako chini ya miguu yako.” ’ (36) “Kwa hiyo Israeli wote na wajue jambo hili kwa uhakika kwamba: Mungu amemfanya huyu Yesu, ambaye ninyi mlimsulubisha, kuwa Bwana na Kristo.”
DAUDI HAKUPAA MBINGUNI --> MUNGU AMEMFANYA YESU HUYO, AMBAYE NINYI MLIMSULUBISHA, KUWA BWANA NA KRISTO.
(Mawazo yangu binafsi: Hoja ya Petro katika Matendo 2:29-36 ni fupi. Hoja ya Petro haihitaji ujanja wowote. Daudi aliandika kuhusu mtu fulani anayeketi mkono wa kuume wa Mungu. Daudi hakuwahi kupanda kwenda kuketi mkono wa kuume wa Mungu. Mtu angeweza kwenda na kuangalia kaburi la Daudi, Petro anasema mistari michache mapema. Zaburi hiyo kwa hiyo haikuwa kuhusu Daudi. Petro kisha anamtaja mtu ambaye zaburi hiyo ilikuwa juu yake. Petro anamtaja mtu huyu bila upole wowote: "huyu Yesu mliyemsulubisha." Petro anamwita mtu huyu "Bwana na Kristo.")
14. J4. ZABURI ILE ILE INASEMA JAMBO MOJA ZAIDI — NA WAEBRANIA WANAJENGA HOJA NZIMA JUU YAKE
Zaburi 110:4Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Bwana ameapa, naye hatabadilisha mawazo yake: “Wewe ni kuhani milele, kwa mfano wa Melkizedeki.”
Bwana ameapa, naye hatabadilisha mawazo yake --> Wewe ni kuhani milele, kwa mfano wa Melkizedeki.
Waebrania 5:5Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Pia Kristo hakujitwalia utukufu yeye mwenyewe wa kuwa Kuhani Mkuu, bali Mungu alimwambia, “Wewe ni Mwanangu; leo mimi nimekuzaa.” (6) Pia mahali pengine asema, “Wewe ni kuhani milele, kwa mfano wa Melkizedeki.”
Pia Kristo hakujitwalia utukufu yeye mwenyewe wa kuwa Kuhani Mkuu --> Wewe ni kuhani milele, kwa mfano wa Melkizedeki.
Waebrania 7:3Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Hana Baba wala mama, hana ukoo, hana mwanzo wala mwisho wa siku zake. Kama Mwana wa Mungu, yeye adumu akiwa kuhani milele.
WALA MWANZO WA SIKU, WALA MWISHO WA UZIMA --> ADUMU KUWA KUHANI SIKUZOTE.
Waebrania 7:24Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Lakini kwa sababu Yesu anaishi milele, anao ukuhani wa kudumu. (25) Kwa hiyo anaweza kuwaokoa kabisa wale wanaomjia Mungu kupitia kwake, kwa sababu yeye adumu daima kuomba kwa ajili yao.
YEYE ADUMU HATA MILELE, NA ANA UKUHANI USIOBADILIKA --> ANAWEZA KUWAOKOA HATA MWISHO.
(Mawazo yangu binafsi: Zaburi fupi moja ina mengi sana ndani yake. Zaburi ya 110 inamtaja mtu ambaye Daudi anamwita Bwana wake, aliyeketi mkono wa kuume wa Mungu. Zaburi ya 110 inamtaja mfalme anayetawala kutoka Sayuni. Zaburi ya 110 inamtaja kuhani wa milele, wa daraja la kale zaidi kuliko ukuhani wa Israeli, aliyeapiwa na Mungu kwa kiapo ambacho Mungu hatakirudisha nyuma. Katika Israeli ya kale, sheria iliweka wadhifa wa mfalme na wadhifa wa kuhani kwa kutengana. Mtu hakuruhusiwa kushika nyadhifa zote mbili chini ya sheria hiyo. Zaburi ya 110 inampa mtu mmoja nyadhifa zote mbili. Kitabu cha Waebrania kinatumia sura kadhaa kueleza ni nani huyo mtu.)
15. K. KUFUFULIWA KUTOKA KABURINI — NA KUISHI NDANI YAKO
16. K1. UKWELI WENYEWE, NA JINSI ULIVYOPOKELEWA
1 Wakorintho 15:3Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa maana yale niliyopokea ndiyo niliyowapa ninyi, kama yenye umuhimu wa kwanza: Kwamba Kristo alikufa kwa ajili ya dhambi zetu, kama yasemavyo Maandiko, (4) ya kuwa alizikwa na alifufuliwa siku ya tatu, kama yasemavyo Maandiko,
KRISTO ALIKUFA KWA AJILI YA DHAMBI ZETU KULINGANA NA MAANDIKO + ALIZIKWA + ALIFUFUKA SIKU YA TATU.
1 Wakorintho 15:20Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Lakini kweli Kristo amefufuliwa kutoka kwa wafu, tunda la kwanza la wale wote waliolala.
KRISTO AMEFUFUKA KUTOKA KWA WAFU, NA AMEKUWA LIMBUKO LA WALIOLALA.
17. K2. UFUFUO ULITHIBITISHA NINI KUHUSU YEYE
Warumi 1:3Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗yaani, Injili inayomhusu Mwanawe, yeye ambaye kwa uzao wa mwili alikuwa mzao wa Daudi, (4) na ambaye kwa uwezo wa Roho wa utakatifu alidhihirishwa kuwa Mwana wa Mungu kwa ufufuo wake kutoka kwa wafu, yaani, Yesu Kristo, Bwana wetu.
ALIYEFANYIKA MZAO WA DAUDI KWA JINSI YA MWILI --> ALIYEDHIHIRISHWA KUWA MWANA WA MUNGU KWA UWEZO, KWA UFUFUO WA WAFU.
(Mawazo yangu binafsi: Paulo anaweka nusu zote mbili za jibu katika sentensi moja tena, kwa mpangilio, katika Warumi 1:3-4. Yesu alitoka katika familia ya Daudi, kimwili. Yesu alitangazwa kuwa Mwana wa Mungu kwa nguvu, kwa kufufuka kaburini. Mtu yeyote anaweza kudai kuwa Mwana wa Mungu. Yesu peke yake ndiye ambaye dai hilo limewahi kuthibitishwa kwa kufufuka kutoka wafu.)
18. K3. AGANO LA KALE LILISEMA KWANZA
Zaburi 16:10Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗kwa maana hutaniacha kaburini, wala hutamwacha Mtakatifu Wako kuona uharibifu. (11) Umenijulisha njia ya uzima; utanijaza na furaha mbele zako, pamoja na furaha za milele katika mkono wako wa kuume.
kwa maana hutaniacha kaburini --> wala hutamwacha Mtakatifu Wako kuona uharibifu.
Matendo Ya Mitume 2:29Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗“Ndugu zangu Waisraeli, nataka niwaambie kwa uhakika kwamba baba yetu Daudi alikufa na kuzikwa, nalo kaburi lake lipo hapa mpaka leo. (30) Lakini alikuwa nabii na alijua ya kuwa Mungu alikuwa amemwahidi kwa kiapo kwamba angemweka mmoja wa wazao wake penye kiti chake cha enzi. (31) Daudi, akiona mambo yaliyoko mbele, akanena juu ya kufufuka kwa Kristo, kwamba hakuachwa kaburini, wala mwili wake haukuona uharibifu.
DAUDI ALIKUFA AKAZIKWA --> KWA KUONA HAYO TANGU ZAMANI, ALINENA HABARI ZA KUFUFUKA KWAKE KRISTO.
19. K4. NA SASA — ANAISHI KATIKA WATU ALIOWAOKOA
Warumi 8:11Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Nanyi ikiwa Roho wa Mungu aliyemfufua Yesu kutoka kwa wafu anakaa ndani yenu, yeye aliyemfufua Kristo Yesu kutoka kwa wafu ataihuisha pia miili yenu ambayo hufa, kwa njia ya Roho wake akaaye ndani yenu.
ROHO YAKE YEYE ALIYEMFUFUA YESU KATIKA WAFU AKIKAA NDANI YENU --> ATAIHUISHA NA MIILI YENU ILIYO KATIKA HALI YA KUFA.
Wagalatia 2:20Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Nimesulubiwa pamoja na Kristo, wala si mimi tena ninayeishi, bali Kristo ndiye aishiye ndani yangu. Uhai nilio nao sasa katika mwili, ninaishi kwa imani ya Mwana wa Mungu, aliyenipenda na kujitoa kwa ajili yangu.
NIMESULUBIWA PAMOJA NA KRISTO --> SI MIMI, BALI KRISTO ANAISHI NDANI YANGU.
Wakolosai 1:27Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwao, Mungu amechagua kujulisha miongoni mwa watu wa Mataifa utukufu wa utajiri wa siri hii, ambayo ni Kristo ndani yenu, tumaini la utukufu.
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI⚑ G3466 musterion — Siri
SIRI HII = KRISTO NDANI YENU, TUMAINI LA UTUKUFU.
Yohana 14:23Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Yesu akamjibu, “Mtu yeyote akinipenda atalishika neno langu na Baba yangu atampenda, nasi tutakuja kwake na kufanya makao yetu kwake.
MTU AKINIPENDA, ATALISHIKA NENO LANGU --> TUTAKUJA KWAKE, NA KUFANYA MAKAO KWAKE.
(Mawazo yangu binafsi: Fuata mstari mzima wa somo hili hadi mwisho wake. Yesu alikuwa pamoja na Baba kabla ya kitu chochote kuumbwa. Yesu alionekana kwa watu katika Agano la Kale, na watu hao waliishi. Yesu alizaliwa na mwanamke katika mji mdogo. Yesu aliuawa juu ya kilima, juu ya mti, nje ya mji. Yesu alitoka kaburini. Biblia sasa inasema Yesu anaishi NDANI ya watu. Hitimisho hili ndilo ambalo somo hili limekuwa likilenga wakati wote. Lengo la somo hili halikuwa kamwe kushinda hoja kuhusu Yesu ni nani. Lengo la somo hili ni kwamba yeye aliye haya yote anataka kuishi ndani yako. Zingatia pia Yohana 14:23: "tutakuja." Sauti ya wingi iliyofungua Biblia katika Mwanzo 1:26 bado ipo hapa.)
20. ANARUDI — NA UCHAGUZI UNAODUMU MILELE
21. L1. ANAKUJA, NA KILA JICHO LITAMWONA
Matendo Ya Mitume 1:9Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Baada ya kusema mambo haya, walipokuwa wanatazama, akachukuliwa juu mbinguni mbele ya macho yao na wingu likampokea wasimwone tena. (10) Walipokuwa bado wakikaza macho yao kuelekea juu alipokuwa akienda zake Mbinguni, tazama ghafula, wanaume wawili waliovaa mavazi meupe wakasimama karibu nao, (11) wakasema, “Enyi watu wa Galilaya, mbona mnasimama mkitazama juu angani? Huyu Yesu aliyechukuliwa kutoka kwenu kwenda Mbinguni, atarudi tena jinsi iyo hiyo mlivyomwona akienda zake Mbinguni.”
Huyu Yesu aliyechukuliwa kutoka kwenu kwenda Mbinguni, atarudi tena jinsi iyo hiyo mlivyomwona akienda zake Mbinguni.
Ufunuo 1:7Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Tazama! Anakuja na mawingu, na kila jicho litamwona, hata wale waliomchoma; na makabila yote duniani yataomboleza kwa sababu yake. Naam, ndivyo itakavyokuwa! Amen.
KILA JICHO LITAMWONA + NAO WALIOMCHOMA PIA.
1.2 Wathesalonike 1:7Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗na kuwapa ninyi mnaoteseka raha pamoja na sisi, wakati Bwana Yesu atakapodhihirishwa kutoka mbinguni katika mwali wa moto pamoja na malaika wake wenye nguvu. (8) Atawaadhibu wale wasiomjua Mungu na ambao hawakuitii Injili ya Bwana wetu Yesu. (9) Wataadhibiwa kwa uangamivu wa milele na kutengwa na uso wa Bwana na utukufu wa uweza wake, (10) siku hiyo atakapokuja kutukuzwa katika watakatifu wake na kustaajabiwa miongoni mwa wote walioamini. Ninyi pia mtakuwa miongoni mwa hawa kwa sababu mliamini ushuhuda wetu kwenu.
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI⚑ G1557 ekdikesis — kisasi
KATIKA MWALI WA MOTO AKIWALIPIZA KISASI WAO WASIOMJUA MUNGU, NA WASIOITII INJILI --> ATAKAPOKUJA ILI ATUKUZWE KATIKA WATAKATIFU WAKE.
(Mawazo yangu binafsi: Soma 2 Wathesalonike 1:8 pole pole. 2 Wathesalonike 1:8 inataja makundi mawili, si kundi moja. Kundi la kwanza HALIMJUI Mungu. Kundi la pili HALIUTII injili. Kujua na kutii vinatajwa pamoja katika mstari uleule. Angalia pia 2 Wathesalonike 1:10, ambao ni sehemu ya sentensi ileile. Kuja kuleله huko kwa Yesu ambako ni moto kwa kundi moja ni utukufu kwa kundi lingine. Hili ni tukio moja tu. Ni upande gani wa tukio hilo mtu atakuwa nao ndilo linaloamuliwa sasa, si baadaye.)
2.Ufunuo 19:11Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kisha nikaona mbingu imefunguka na hapo mbele yangu akiwepo farasi mweupe, ambaye yeye aliyempanda aliitwa Mwaminifu na Kweli. Yeye huhukumu kwa haki na kufanya vita. (12) Macho yake ni kama miali ya moto na juu ya kichwa chake kuna taji nyingi. Ana jina lililoandikwa ambalo hakuna mtu yeyote anayelijua isipokuwa yeye mwenyewe. (13) Amevaa joho lililochoviwa katika damu, na Jina lake ni “Neno la Mungu.”
YEYE ALIYEKALIA JUU YAKE ALIITWA MWAMINIFU NA WA KWELI --> JINA LAKE LAITWA NENO LA MUNGU.
Ufunuo 19:16Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwenye joho lake na paja lake pameandikwa jina hili: Mfalme wa wafalme, na Bwana wa mabwana.
Mfalme wa wafalme, na Bwana wa mabwana.
(Mawazo yangu binafsi: Angalia mstari mmoja mdogo katika Ufunuo 19:12. Yesu alikuwa na jina lililoandikwa ambalo hakuna mtu aliyelijua, ila yeye peke yake ndiye aliyelijua jina hilo. Majina ambayo funzo hili LIMEPEWA yanaonekana katika kifungu hicho hicho. Majina hayo ni Mwaminifu na Wa-Kweli. Neno la Mungu. Mfalme wa wafalme, na Bwana wa mabwana.)
22. L4. VITABU KUFUNGULIWA
Ufunuo 20:11Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kisha nikaona kiti kikubwa cheupe cha enzi pamoja na yeye aliyeketi juu yake. Dunia na mbingu zikaukimbia uso wake wala mahali pao hapakuonekana. (12) Nami nikawaona wafu wakubwa na wadogo, wakiwa wamesimama mbele ya hicho kiti cha enzi na vitabu vikafunguliwa. Pia kitabu kingine kikafunguliwa ambacho ni kitabu cha uzima. Hao wafu wakahukumiwa sawasawa na matendo yao kama yalivyoandikwa ndani ya hivyo vitabu. (13) Bahari ikawatoa wafu waliokuwamo ndani yake, nayo mauti na Kuzimu zikawatoa wafu waliokuwamo ndani yake. Kila mtu akahukumiwa kulingana na yale aliyoyatenda. (14) Kisha mauti na Kuzimu zikatupwa katika ziwa la moto. Hii ndio mauti ya pili, yaani, hilo ziwa la moto. (15) Iwapo mtu jina lake halikuonekana katika kile kitabu cha uzima, alitupwa ndani ya lile ziwa la moto.
VITABU VILIFUNGULIWA + KITABU KINGINE KILIFUNGULIWA, AMBACHO NI KITABU CHA UZIMA --> YEYOTE ASIYEONEKANA AMEANDIKWA KATIKA KITABU CHA UZIMA ALITUPWA KATIKA ZIWA LA MOTO.
(Mawazo yangu binafsi: Aina mbili za vitabu zinaonekana kwenye kiti cha enzi katika Ufunuo 20:12. Aina moja ya kitabu inaandika yale watu waliyoyafanya. Aina nyingine ya kitabu inaandika majina, kinachoitwa kitabu cha uzima. Ufunuo 20:12 hausemi kwamba mtu yeyote aliokolewa kwa yale yaliyoandikwa katika vitabu vya matendo. Ufunuo 20:15 inasema kwamba jambo pekee lililoamua matokeo ni kama jina la mtu liliandikwa katika kitabu cha uzima.)
23. L5. CHAGUO, LILIVYOSEMWA KWA UWAZI KAMA BIBLIA INAVYOSEMA JAMBO LOLOTE
Yohana 3:18Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Yeyote amwaminiye hahukumiwi, lakini asiyeamini amekwisha kuhukumiwa, kwa sababu hakuliamini jina la Mwana pekee wa Mungu.
lakini asiyeamini amekwisha kuhukumiwa.
Yohana 3:36Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Yeyote anayemwamini Mwana ana uzima wa milele, lakini yeye asiyemwamini Mwana hatauona uzima, bali ghadhabu ya Mungu itakuwa juu yake.”
Yeyote anayemwamini Mwana ana uzima wa milele.
Warumi 6:23Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa maana mshahara wa dhambi ni mauti, bali karama ya Mungu ni uzima wa milele katika Kristo Yesu Bwana wetu.
Kwa maana mshahara wa dhambi ni mauti --> bali karama ya Mungu ni uzima wa milele katika Kristo Yesu Bwana wetu.
(Mawazo yangu binafsi: Warumi 6:23 ni mstari wa kati wa somo hili lote. Warumi 6:23 ni sentensi fupi moja yenye sehemu mbili. Dhambi ina malipo yanayodaiwa kwa ajili yake, na malipo hayo ni mauti. Malipo hayo hulipwa kwa njia mojawapo kati ya njia mbili. Ama mtu hulipa malipo hayo mwenyewe, milele, au mtu hupokea kile ambacho Yesu tayari alilipa, kama zawadi. Hiyo ndiyo chaguo lote. Hakuna mtu anayeepuka kufanya chaguo hilo, kwa sababu kutochagua ni sawa na kuchagua njia ya kwanza. Kila kitu katika somo hili, kuanzia "na tumfanye mtu" katika Mwanzo 1:26 hadi kwenye kiti cha enzi katika Ufunuo 20, kimekuwa kikijenga kuelekea uamuzi huo mmoja. Bado kuna muda wa kufanya uamuzi huo. Yesu bado anaita.)
1.Matendo Ya Mitume 4:12Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Wala hakuna wokovu katika mwingine awaye yote, kwa maana hakuna jina jingine chini ya mbingu walilopewa wanadamu litupasalo sisi kuokolewa kwalo.”
Wala hakuna wokovu katika mwingine awaye yote --> kwa maana hakuna jina jingine chini ya mbingu walilopewa wanadamu litupasalo sisi kuokolewa kwalo.
KUFUNGA
Ufunuo 22:17Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Roho na bibi arusi wanasema, “Njoo!” Naye asikiaye na aseme, “Njoo!” Yeyote mwenye kiu na aje, na kila anayetaka na anywe maji ya uzima bure.
Roho na bibi arusi wanasema, “Njoo --> na kila anayetaka na anywe maji ya uzima bure.
Yohana 3:17Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kwa maana Mungu hakumtuma Mwanawe kuuhukumu ulimwengu, bali kupitia kwake ulimwengu upate kuokolewa.
Kwa maana Mungu hakumtuma Mwanawe kuuhukumu ulimwengu --> bali kupitia kwake ulimwengu upate kuokolewa.
(Mawazo yangu binafsi: Mwaliko wa mwisho katika Biblia hauhitaji gharama yoyote. Mwaliko wa mwisho katika Biblia unatolewa kwa yeyote yule. Neno linalotumika ni "yeyote." Neno "yeyote" halimwachi mtu yeyote nje, kwa makusudi. Hii inamjumuisha mtu mbaya zaidi anayesoma somo hili. Hii inamjumuisha mtu ambaye tayari amekataa kwa miaka mingi. Yesu, ambaye ndiye yote haya, ndiye anayesema Njoo. Kinachotakiwa kwa mtu ni kuja na kuchukua maji ya uzima.)
JARIBIO LA MAZOEZI
1. Waebrania 9:22 — Naam, kwa sheria karibu vitu vyote vinatakaswa kwa damu:
a) Kwa maana uzima wa mwili u katika damu
b) wala pasipo kumwagika damu hakuna msamaha
c) kwa kuwa ni damu iwapatanishayo kwa ajili ya roho
2. Romans 5:8 — But God commendeth his love toward us, in that, while we were yet sinners:
a) tutaokolewa na ghadhabu kwa yeye
b) tulipatanishwa na Mungu kwa mauti ya Mwana wake
c) Kristo alikufa kwa ajili yetu
3. Hebrews 1:8 — But unto the Son he saith, Thy throne, O God, is for ever and ever:
a) hata niwaweke adui zako kuwa chini ya miguu yako
b) tawala katikati ya adui zako
c) hata nitakapoifanya adui zako kuwa mahali pa kuwekea miguu yako
5. 1 Wakorintho 15:20 — Lakini sasa Kristo amefufuka katika wafu,
a) na kuwa limbuko la hao waliolala
b) na kwamba alifufuka siku ya tatu kulingana na maandiko
c) wala hutamwacha Mtakatifu wako kuona uharibifu
6. Ufunuo 1:7 — Tazama, yuaja na mawingu:
a) na wingu likampokea wasimwone tena
b) na kila jicho litamwona
c) na kustaajabiwa na wote wamwaminio
7. 2 Wathesalonike 1:9 — Watakaoadhibiwa kwa maangamizi ya milele, mbali na uso wa Bwana:
a) na kutoka utukufu wa uwezo wake
b) ambayo ni kifo cha pili
c) na kwa utukufu wa fahari yake
MAJIBU SAHIHI: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
JINSI SOMO HILI LINAVYOGAWANYIKA
Jinsi maneno yanavyoleta tofauti: neno moja la Kiingereza "Bwana" linawakilisha maneno mawili tofauti ya Kiebrania katika Zaburi 110:1. Maneno hayo mawili ya Kiebrania ni Yehova (H3068) na adown (H113). Hoja yote aliyoitoa Yesu katika Mathayo 22:45 inategemea tofauti hiyo.
--> Jinsi hii inavyokuhusu wewe: Yesu si yule tu aliyekuja. Yesu si yule tu anayekuja. Yesu ndiye yule anayetaka kuishi ndani yako sasa (Wakolosai 1:27, Wagalatia 2:20).
--> Hili linamaanisha nini kwa umilele: mshahara wa dhambi ni mauti. Kipawa cha Mungu ni uzima wa milele katika Kristo Yesu Bwana wetu (Warumi 6:23). Hizo ndizo njia pekee mbili ambazo mtu hulipa deni la dhambi.
Njia ya ziada: Zaburi 110:4 na kitabu cha Waebrania sura ya 7 vinafungua fundisho zima la ukuhani wa Melkizedeki. Fundisho hili linaeleza mfalme na kuhani wakiwa wameungana katika mtu mmoja, wa zamani kuliko sheria, aliyeapiwa kwa kiapo ambacho Mungu hatakirudisha nyuma. Fundisho hili linastahili mafunzo yake kamili yenyewe.
--> Njia ya kando: 2 Wathesalonike 1:7-10 na Ufunuo 19:11-16 zinafungua kwenye fundisho lote la kurudi kwa Yesu. Fundisho hili linajumuisha uhakika wa kurudi kwa Yesu, ghafla ya kurudi kwa Yesu, na amri ya kulinda kwa ajili ya kurudi kwa Yesu. Sema wazi: Maandiko yanasema uhakika wa kurudi kwa Yesu na yanakataa kutoa ratiba ya kurudi kwa Yesu (Mathayo 24:36, Matendo 1:7). Huduma hii pia inakataa kutoa ratiba ya kurudi kwa Yesu.
MWALIKO WA WAZI — WEWE YEYOTE ULIYE, ENDELEA KUSOMA
Huhitaji kuwa Mkristo ili kusoma somo hili. Mambo mengi huenda yamekuleta hapa. Utafutaji huenda umekuleta hapa. Mgogoro huenda umekuleta hapa. Swali ulilokuwa umelibeba kwa miaka mingi huenda limekuleta hapa. Udadisi kuhusu imani ya mtu mwingine huenda umekuleta hapa. Kila kitu kilichomo katika tovuti hii ni chako, bila malipo, katika lugha yako mwenyewe. Hatuwahi kuuliza jina lako. Hatuwahi kuuliza nchi yako. Hatuwahi kuuliza unaamini nini. Somo moja haliwezi kumfafanua Yesu kikamilifu. Tulitoa juhudi zetu zote kwa swali hili, na hata hivyo somo hili lilipita njia moja tu katika Biblia. Yesu alikuwepo kabla ya mwanzo. Yesu yupo sasa. Yesu anarudi. Hakuna ukurasa mmoja unaoweza kumaliza kufafanua yote hayo. Masomo zaidi yanasubiri hapa. Masomo kuhusu rehema yanasubiri hapa. Masomo kuhusu hekima yanasubiri hapa. Masomo kuhusu maarifa yanasubiri hapa. Masomo kuhusu uvumilivu yanasubiri hapa. Masomo kuhusu utaua yanasubiri hapa. Masomo zaidi yanakuja. Soma masomo haya kwa mpangilio wowote unaopenda. Kagua vyanzo vyetu unapoendelea. Kila mstari katika masomo haya umechapishwa kwa ukamilifu, kwa makusudi. Hulazimiki kamwe kuamini neno letu kuhusu jambo lolote. Unaweza kupima kila mstari wewe mwenyewe.
Mwaliko mmoja zaidi unafuata huu. Hatutajifanya kwamba mwaliko huo umefichwa. Mwaliko huo ni ule mafunzo kuhusu jambo ambalo mtu lazima alifanye ili aokolewe. Soma mafunzo hayo sasa ikiwa unataka kuyasoma sasa. Soma kitu kingine kwanza ikiwa ungependa kusoma kitu kingine kwanza. Hakuna anayehesabu. Mlango unabaki wazi kwa vyovyote vile. Paulo alisema maneno yaliyo hapa chini katika mji uliojaa madhabahu za miungu ambayo haikuwa Mungu wake mwenyewe. Paulo aliwaambia maneno haya watu ambao hawakuwa wamemwomba Paulo kuja katika mji huo:
Matendo Ya Mitume 17:26Biblia ya Kisasa↗Shiriki↗Kutoka kwa mtu mmoja, yeye aliumba mataifa yote ya wanadamu ili waikalie dunia yote, naye akaweka nyakati za kuishi. (27) Mungu alifanya hivyo ili wanadamu wamtafute na huenda wakamfikia ingawa kwa kupapasapapasa ijapokuwa kwa kweli hakai mbali na kila mmoja wetu.
ALIFANYA KWA DAMU MOJA MATAIFA YOTE YA WANADAMU --> ILI WAMTAFUTE BWANA, WAMPATE + YEYE HAKO MBALI NA KILA MMOJA WETU.
MANENO MUHIMU YA KIYUNANI
Haya ni maneno muhimu ya somo hili. Gusa neno lolote lenye vitone kwenye mistari iliyo juu ili kuona maana yake hapa.
“aliyepatanishwa” — G2644 katallasso — kubadilika kutoka uadui kuwa urafiki; kurejeshwa katika upendeleo
Katallasso hutaja sababu yote ya msalaba, kwa neno moja.
“upatanisho” — G2643 katallage — kurejeshwa kwa upendeleo; kuletwa pamoja tena kwa pande mbili zilizotengana
Katallage linatokana na mzizi ulewule wa katallasso hapo juu. Katallasso linataja tendo la upatanisho (kurejesha urafiki kati ya wawili waliotengana). Katallage linataja matokeo ya upatanisho huo.
Bila kumwagika kwa damu, hakuna kuondolewa kwa dhambi.
“Siri” — G3466 musterion — siri; kitu kilichofichwa hapo awali na sasa kimefunuliwa
Katika Biblia, siri si fumbo la kutatuliwa. Siri katika Biblia ni siri ambayo Mungu aliamua kuifunua.
“kisasi” — G1557 ekdikesis — kile kinachotokana na haki; urekebishaji kamili wa udhalimu
Ekdikesis ni neno linalotumika katika 2 Wathesalonike 1:8. Ekdikesis haimaanishi hasira isiyodhibitiwa. Ekdikesis inamaanisha haki inayotekelezwa kikamilifu.
“mzaliwa wa kwanza” — G4416 prototokos — mzaliwa wa kwanza; aliyezaliwa kwanza
Baba anasema "malaika wote wa Mungu na wamsujudu" kuhusu Mwana.
MANENO MUHIMU YA KIEBRANIA
“BWANA” — H3068 Yehovah — jina la agano la Mungu, lililoandikwa katika KJV kama BWANA kwa herufi kubwa
Popote pale neno BWANA linapoonekana kwa herufi kubwa katika Agano la Kale, Yehova ndilo jina la Kiebrania lililo chini ya neno la Kiingereza BWANA.
“Bwana” — H113 adown — bwana; mkuu; mmiliki; yeye anayetawala
Katika Zaburi 110:1, umbo la adon linasomeka "Bwana wangu." Adon ni neno tofauti la Kiebrania kutoka Yehova, YULE BWANA anayesema na Bwana wa Daudi katika mstari huo.
