Jesus Chu Koi Ham? — Part 2 · KJV Pathenlekhabu Toh Strong's Numbers
YESHUA CHU KOI HAM · PART 2 — LALTHUTBUNG CHUNGA THEMPU, KITEPNA CHI, CHULE PA, CHAPA, CHULE LHAGAO THENG
Jisu Chu Koipen Ham — Lekhabu Kimvella Vahle, Genesis'a Pat Revelation Chan
KIPATNA THU
Ana kihilna masapen chun dohbe khat ana dong. Dohbe chu, Yesu koi ham? ati. Ana kihilna masapen chun donbutna dinga Baibu pumpi lam ajot in, Baibu kipatna lekhabu apat achaina lekhabu changei. Hiche kihilna chun thutah kisei khat toh akichai. Hiche thutah kisei chun lampi Baibu chun amun ahinlah ana lhah lou lampi ho chu asei doh in ahi. Hiche anina kihilna hin lampi thum'a chu ana lhai. Amasapen lampi chu lengpa lui khat, hiche lengpa chu thempu jong hina ahi. Anina lampi chu chi khat thudol kitepna ahi. Pathen chun huhoi phunga hiche kitepna chu atu ahi. Aman chi khatna insung hi khang tamtah'in avelsel jing in ahi. Aman hiche kitepna chu lengpa khat komah akihahsel in ahi. Athumna lampi chu, Baibu chun Pa, Chapa, chule Lhagao Theng hi kimang khom'a amin akoi dan ahi, hinlah Baibu chun Pathen hi khatseh ahi tijing chu ahi. Lampi khat cheh'a kalson chan hi Baibu lekhajol kipeh chumin akingam jing'in ahi. Koi hijongleh mihem thugil chunga akingam poi. Lekhajol khat khat chu gimtah'a simun. Lekhajol khat khat chu nangma tah chun toh nun.
THIL THUM DOH HIN AGIVA:
1. Melchizedek chu koi hitam, chule ipi jeh a Pathen Lekhabu in Yeshua chu Melchizedek dan jenga thempu tonsot a apang ahi tia asei?
2. Thingga chu Eden honlei akonna, Abraham konna, David konna, Thachang Thah in mikhat'a min akoina channa iti akijui hitam?
3. Pathen Lekhabu in Pa, Chapa, chule Lhagao Theng chu khat a kikou nau mun hoiya ham, ahijeng vang'in Pathen Lekhabu in Pathen chu khatseh bou ahi ti aphongdoh jing?
KHETNA MASA A UM SA — JESUS CHU KOI HAM
KHOMBEUL → CHAPANG KHAT PENG A + CHAPA KHAT KIPE A → AMIN KIKOU DING CHU PATHEN THANEITAH, TIA KIKOU DING AHI (Isaiah 9:6).
AKIPHUTNA → AMANU CHUN AMA KOMA THU SEIPA PAKAI CHU MIN AMIN, NANGMA PATHEN NAHI, ATIPEH IN (GENESIS 16:13).
AKHIN TOUNA → THU CHU PATHEN AHI + THU CHU TAHSA HIN AHUNG KISOH (John 1:1, John 1:14).
AKHIN TOUNA → PAKAIYIN KEIMA PAKAI KOMAH ASEI, KEIMA JETLAM'AH TOU IN (Psalm 110:1).
AKIPHUTNA → NANGMA MELKHIZEDEK DAN BANG IN TONSOT'A THEMPU NAHI (PSALM 110:4).
KIPATNA KIKHAINA
Zechariah 6:12Hom↗Chuleh ama kom'a hitin seijun, hatchungnung pen Pakaiyin hitin aseije, veuvin Abah kiti mikhat munna kon'in hung khangtou tauvin tin chutengleh aman Pakai Hou-In chu ahin tun doh ding ahi. (13) Hiche pa hin Pakai Hou-In asahdoh a loupina jong hungin chang ing chuleh alaltouna-a jong hung touva chuleh alaltouna-a chu thempua hung pang ding chuleh akikah lhkonna chamna le lungmon konna
⚑⚑ H6780 tsemach
VEN MIPA CHU, AMIN CHU BAH AHI → AMA CHU ALALTOUNA CHUNGA THEMPU HIDING AHI.
(Kei changseh a kingaito: Israel gam lui laiya, dan in Lengpa natoh le Thempu natoh chu khatna a aum louhel dingin akoi khen'e. Zechariah 6:13 in mikhat chu hicheng natoh nia sunga aphat khatnung tah in akoikhom e. Hiche kihilna hin Pathen Lekhabu pumpi sunga mipa chu ajuijing e.)
1. A. SALEM LENGPA — PATHEN SANGPENPA THEMPU, DAN PEDOH MASANGA
Semtilbu 14:18Hom↗Hichun Melchizedek Salem lengpa chule Pathen Thempu Chungnungpen a pang pan Abram chu lengpitwi chuleh changlhah ahin pohpeh e. (19) Melchizedek in Abram chu hiti hin phatthei aboh in hitin aseiye, “Van le leiset hin phutdoh a Pathen chungnung pen kom'a, Abram phattheiboh chang hen (20) Chule nagalte nangma khut lum'a lousah a, chungnungpen Pathen chu loupi hen,” ati. Chuin Abram in Melchizedek chu thil jousea kon'in hopsom a hopkhat khat apesoh keiye.
⚑⚑ H8004 Shalem · ⚑ H4442 Malkiy-Tsedeq
SALEM LENGPA MELKHIZEDEK, PATHEN CHUNGNUNG PEN THEMPU AHI + AMAN AMA CHU PHATTHU ABOH + AMAN JOUSE A KON IN SOM-KHAT CHU APEN AHI.
(Kei tah kagel dan: Melchizedek chu Genesis lekhabu sung a hung kilang in, apa aum pon, anu aum pon, ainsung thusim jong aumpoi, dan Mose masang in lengpa le thempupa khat'in ahi. Abram in Pathen thutepna chu apoh in, ahinla amapa a kon in phatthei chang ahi. Lekhabun asei banga, mi lentah chun mi neosim chu aphattheiye (Hebrews 7:7).)
La Bu 76:2Hom↗Jerusalem hi achenna ahin; Zion molchu a inn ahi.
Jerusalem hi achenna ahin + Zion molchu a inn ahi.
(Kei changseh a kingaito: Psalm 76:2 in Salem min chu Zion min toh apehkhom in, hichu Jerusalem ahi. Melchizedek chu khopi khat manga Leng ahin, hiche khopi mama a chu nikhat hung David in vaihom ding ahi. Sepai hon nikhat hung Yeshua chu hiche khopi mama pal polam a thingpel a akhetbeh diu ahi.)
La Bu 110:4Hom↗Yahweh Pakaiyin kihahselna anei ahin akitepna chu asuhkeh louding ahi. “Nangma Melchizedek hina banga tonsot thempu nahi ding ahi” ati.
(Kamsonpi lunggel: Melchizedek chu Genesis lekhabu sunga khatvei bou akilang, David in thempu tonsot dinga hiche thu khatpen hi ana jih masangin kum sangkhat vela ahi. "Kihahsel" thupeh nunga Hebrew thu chu shaba ahi (H7650, kihahsel sahna). Pathen in hiche kihahsel hi "chuleh kisih ding ahipoi" tia thu mangin ana kihahsel ahi, hijeh chun kihahsel chu kilepui thei ahipoi (Psalm 110:4).)
2. B. HEBRU LEKHABU CHUN MIN CHU AHINPHONGDOH — CHONPHATNA LENGPA, LUNGMONNA LENGPA
Hebrew 7:1Hom↗Hiche Melchizedek hi Salem khopia Leng ahin chule Chungnungpen Pathen thempu ahi. Abraham'in lengho douna a gal asat chu ajoa ahung kile chun Melchizedek hin akimupin chule phatthei bohna apen ahi. (2) Chuphat in Abraham'in galsatna a achomkhom jouse lah a hopsoma hopkhat chu Melchizedek apen ahi. Melchizedek kiti min hi “Thutandih Lengpa chule Salem lengpa kiti hi ‘Chamna lengpa,’” kiseina ahi.
(Kamsan lunggel: Hebrews lekhabu chun min ni chengse chu asimin dinga alethuh in. Melchizedek min tichun Lengpa Dihtak (Pathen toh dihkim) tina ahi. King of Salem, Salem Lengpa tichun Lengpa Chamna tina ahi.)
Hebrew 7:4Hom↗Chuti ahileh hiche Melchizedek hi ichan geiya lena hitam ngaito temin. Israel te mipa, Abraham jaumtah pa chun hiche hi ahet a agalsatnaa athillah hoa konna hopsoma hopkhat apeh jeng hi!
Chuti ahileh hiche Melchizedek hi ichan geiya lena hitam ngaito temin → Abraham jaumtah pa chun hiche hi ahet a agalsatnaa athillah hoa konna hopsoma hopkhat apeh jeng hi.
Hebrew 7:11Hom↗Hiti chun Levi thempu hina Dan a kingapna chun Pathen lunggon chu chamkimsah jou hitaleh Pathen'in ipi dia themputna achombeh a Levi le Aaron thalhenga Melchizedek thempu hina tobang chu aphudoh ngai ding ham? (12) Chule thempu hina chu akikhel tah a ahileh phatsahna dan jong chu kikhel ding adoltah ahi.
THEMPU DANGKHAT MELCHISEDEC DAN JUIYIN AHUNG DING → THEMPU CHU AKIHOU KHEL JEH CHUN DAN JONG AKIHOU KHEL AHI.
(Kei changseh a kagel doh: Aaron thempuna chu Mose danthu toh hung um khoma ahi. Psalm 110:4 in thempu dang khat kitepna aneiyin, hichun Hebrew lekhabu chun thempuna thah khat hung um le, danthu thah khat jong ahin polhon jeng ding ahi ti aphotchen tah in aseidoh e. Melchizedek dan chu Mose danthu masang a jong, chule anung a jong ading jing ahi.)
Hebrew 7:20Hom↗Hiche athahbehpa hi kihahselna gimneitah a kibol'a ahi. Aaron son ho chun hiche kihahselna jaotha louva hi thempu na atoh u ahi. (21) Hinlah Jesu chung chang thua kihahselna khat aumin ahi. Ijeh ham itileh Pathen'in ajah a aseijin, “Pakaiyin kihahselna chu akilahtai chule akihahselna chu asuhkeh loubeh ding ahi; Nangma tonsot a thempu nahitai,” ati. (22) Hiche kihahselna jal a hi, Jesu hin kitepna phajo Pathen to kinei chu aphat atep a panga ahi.
⚑⚑ G1242 diatheke · ⚑ G1450 egguos
HICHE THEMPU HO CHU KIHAHSELNA BEIHEL'A KISEM AHIUVE + HICHE VANG CHU KIHAHSELNA TOH KISEM AHI → YESHUAN THUTHUPHA PHAJO PEN A PHOTCHETNA DINGIN AHUNG PANG TAI.
(Kei tah kagel dan: Aaron insung mi thempu ho chu apen na jal a thempu hina achang'un, Pathen kihahsel na aumpoi. Hikom'ah Hebrews lekhabun ajona in kihahselna toh kisem thempu khat, Yeshua, amin aphongdoh in ahi. Guarantee mi khat chu kitepna pumpi dinga apumpi'in lah changpa ahi, hijeh chun Yeshua amatah hi kitepna hi ading ahitah ding'a photchetna chu ahi.)
Hebrew 7:26Hom↗Ama Thempu Chungnung ingaichat u ahina chu Ama athenga le nolnabei, chonset nenbeh louhel ahi. Ama chonse hoa konna chom uma ahin, chule van mun a jabolna sangtah mun changa ahi. (27) Thempu Chungnung dang tobang ahilou jeh a niseh a kilhaina thilto abol ngai talou ahi. Amaho chun amasapen tah a amaho chonset jeh a chule aban'a midang ho chonsetna jeh a kilhaina asemjiu ahi.
THENG + THEMMONA NEILOU + BOHNA NEILOU + CHONSETMITE A KONNA KIDALHA → AMA CHENGSEH IN AKIPEHDOH KHATVEI.
(Kei changseh a kingaito: Israel gam'a Thempu Pipu jouse chun amasa a achonset ho jal'a kilhaina athah cheu ahi. Hiche Thempupa vang in ama chonset aneipoi. Aman ama le ama akipehdoh in, kilhaina khatseh, phat khatseh, Thempu le kilhaina chu mihem khatna a aum khom ahi.)
3. MUN CHOMKHAT, VEN DANGDANG — Salem'a changbong le lengpitwi, chule Jerusalem'a changbong le khon
Semtilbu 14:18Hom↗Hichun Melchizedek Salem lengpa chule Pathen Thempu Chungnungpen a pang pan Abram chu lengpitwi chuleh changlhah ahin pohpeh e.
MELCHIZEDEK IN CHANGLHAH LE LENGPITWI AHINPUI + AMA PATHEN SANGPENPA THEMPU AHI.
Matthew 26:26Hom↗An aneh laitah un Jesun changlhah phabep alan chuin phatthei aboh in, chujouvin neocha chan aheh balin chuin aseijui te apen, “Kilah un chule neuvin, ajeh chu hiche hi katahsa ahi,” ati. (27) Chuin Aman khon a lengpitwi chu alan, chujouvin Pathen athangvah in, amaho chu apen chule aseiyin: “Don cheh uvin. (28) ajeh chu hiche hi ka thisan Pathen le amite kikah a kitepna photchetna mi tampi chonset thenna dinga ana longdoh chu ahi.
JISUN CHANGLHAH ALAH + AMAN KHON JONG ALAH → HICHE HI THUKITEPNA THAH KA THISAN AHI.
[TIVON HOLIMA KIKOPKHOM UM — TIVON KHATCHENGIN HICHE HI ASEIPOI]
(Kei changseh a kingaito: Salem munna anneh khat chun Pakai an chu apehsa ahi tia seiphongna Lekhabu asemdoh poi. Hijeh a chu chungnunga mark chu adingden ahi. Simmi chun themnia teni chu tokhat lang'a nga hen.)
4. NUMEINU CHATE — HONBEIYA KITUDOH KITEPNA
Semtilbu 3:15Hom↗Keiman nang le numeinu chilhah kah a kidouna kakoi ding, amapa chun nangma hi na luchang avohchip a, nangman amapa kengphang na chuh peh ding ahi,” ati.
⚑⚑ H2233 zera
amapa chun nangma hi na luchang avohchip a → nangman amapa kengphang na chuh peh ding ahi,” ati.
(Keima gel na: Hebrew paotwi zera (H2233, chi) tihin chapa khat, ahilouleh mihem khat nunga hung um chate ho aseina ahi. Pathen'in hiche kitepna hi huinlei sung'a, chonset vannoi'a ahung lut nikho'ah anaseidoh ahi. Hiche kitepna chi khatseh hi mikhat a kon mikhat lang'a akijot dan chu noiya thucheng ho'a chun venun.)
Semtilbu 26:3Hom↗Chule nangma hiche gam a hin gampam kholjin mi bangin um'in keiman hatah a phatthei kaboh ding nahi. Chule gam jouse hi nangma le na chilhah te jouse kapeh ding nahi, ajeh chu keiman napa Abraham kom'a kakihahselna kamolso tei ding ahi. (4) Keiman na chilhah te van chunga ahsite jat banga kapunsah ding, hiche gam ho jouse hi kapeh ding, chule nangma chilhah te a konna vannoi mijouse phatthei kaboh ding ahi.
ABRAHAM NAPA HENGA KA KIHAHSELNA KA MOLSO DING → NANG SEIYA VANNOI MITE JOUSE PHATTHEI KICHANSAH DING AHI.
(Keima gel ngaito: Hikoma Pathen chun Abraham komma vahsang chunga akihahsel kitepna chu Isaac heng a avelin akitep peh kit e. Hiche kitepna chu Abraham toh thi hih laiyin, khang khat suh in ache mangin ahi.)
Semtilbu 28:13Hom↗Chule kalbi achung langa chun Pakai adingin hitin aseiye, “Keima Pakai Pathen napu Abraham Pathen napa Isaac Pathen kahi. Tua naki choldona mun ho hi nangma leh na chilhah te kapeh doh ahitai. (14) Na chilhah te chu tol'a leivui ja kaphahsah ding amaho chun solam, lhumlam, sahlam, lhanglam aboncha ahin lodim soh dingu ahi, chule leiset chunga nangma le na insung mite jeh a vannoi phatthei kaboh ding ahi.
KEI HI NA PA ABRAHAM PATHEN LEPAKAI LE ISAAC PATHEN KAHI → NA CHILHAH JAL'A LEISET MI CHENGSE PHATTHEI CHANG DIU AHI.
(Kamite lunggel: Tun in kitepna chu Jacob henga akum kit e. Pathen in insung khat sunga mihem thumna a kitepna khat aseisa ahitai, khang thumsungin. Kitepna chu insung khatna a aumden e.)
Semtilbu 49:10Hom↗Leng tenggol chu Judah a konin kikhen kang pontin, vaihompa tenggol jong akhanggui mite chutoh kikhen ponte, aneipa akondohna mun ahung masangse a, nam jousen ajabol ding pa chu.
Leng tenggol chu Judah a konin kikhen kang pontin → aneipa akondohna mun ahung masangse a, nam jousen ajabol ding pa chu.
(Keimah lunggel: Sceptre chu lengpa in a vaihom theina photchetna a keuvin apho tenggol ahi. Kitepna chu tua hin Jacob insung pumpi'a kon in phunkhat, Judah phung a hung kigen lhah e. Hiche phung hi geldoh un, ajeh chu Judah min hi hiche sim laijin a mun a hung kile kit ding ahi.)
5. DAVID KOMA KITEPNA CHATE — TONSOT LALTOUNA, KIHAHSELNAA KITEPSA
2 Samuel 7:12Hom↗Ajeh chu nangma nahung thia chule napu napa tetoh nahung kivui jou teng, keiman nangma chilhah, nataigui a peng mong mong khat kahin tundoh ding, chule keiman alenggam chu katha hatsah ding ahi. (13) Ama chun keima minna in khat asah ding chule keiman alenggam chu atonsot a kasuhdet peh ding ahi.
KEIMAN NANGMA NUNGA NA CHILHAH KA DING SAH DING → AMA LENGMUN CHU A-ITIMA DING KA DETSAH DING.
(Keima gel na: Solomon, David chapa chun houin asadoh in ahi. Ahivangin Solomon laltouna chu tonsot'a ading pouve, ajeh chu ama thi jouvin lenggam chu ni'in ana kikang tan ahi. Hijeh chun tonsot laltouna kitepna chu Solomon sanga chungnung, David chapa loupijo khat lam'a lhung ahi.)
La Bu 132:11Hom↗Yahweh Pakai chu David kom'ah akihahsel in, kitepna nunglah doh kit louhel dingin: “Keiman nachilhah khat nalaltouna a katousah ding ahi.
Yahweh Pakai chu David kom'ah akihahsel in → Keiman nachilhah khat nalaltouna a katousah ding ahi.
(Kei kigel: David dinga kitepna chu tun kihahsel na ahitai, Abraham dinga kitepna chu kihahsel na ahung hi banghin ahi. Pathen chun aman "Ama chu akihei mangdoh lou ding ahi" (Labu 132:11) tin akisep-eh ahitai. Hung um ding lengpa chu David tahsa'a kona hung ding ahin, namdang khat'a kona ahilou ahi.)
La Bu 132:11Hom↗Yahweh Pakai chu David kom'ah akihahsel in, kitepna nunglah doh kit louhel dingin: “Keiman nachilhah khat nalaltouna a katousah ding ahi.
Yahweh Pakai chu David kom'ah akihahsel in → Keiman nachilhah khat nalaltouna a katousah ding ahi.
La Bu 110:4Hom↗Yahweh Pakaiyin kihahselna anei ahin akitepna chu asuhkeh louding ahi. “Nangma Melchizedek hina banga tonsot thempu nahi ding ahi” ati.
PAKAIYIN AKIHAHSEL TAI, CHULE ALEHKHEL PONDING → NANG TONSOT'A THEMPU NAHI.
[TIVON HOLIMA KIKOPKHOM UM — TIVON KHATCHENGIN HICHE HI ASEIPOI]
(Keimah lunggel: Psalm khat le khat in Pathen thutepna ni akijihdoh in, khat David tahsa akonna lengpa ding thutepna, chule khat tonsot'a thempu ding thutepna ahi. Psalm lekhabu sunga in hiche thutepna nini hi mikhat chunga alhung ding'a asei channa khatcha jong aumpoi, hijeh chun hiche minsahna hi chunglam'a aumjing e. Thachang Thah in Yeshua chu thutepna thempu le David thihjol'a kona kitepsa lengpa ahina in aphongdoh in (Hebrews 7:21-22, Acts 13:23).)
Jeremiah 23:5Hom↗Pakaiyin aseiye, ‘David guiya kon’a chilhah theng khat katun doh nading nikho chu ahunglhung e. Ama chun chingthei tah’a lengvai ahin pohding, chule gamsung pumpia dihtah’a thil abol ding ahi. (6) Ama chu, ‘Pakai eiho themchanna pa kiti ding ahi. Hiche nikho chule, Judah te huhdoh’a um ding, chule Israel te lungmonga khosa ding ahiuve.
⚑⚑ H6780 tsemach
DAVID DINGA MIDIH BAHKUNG KA KATOU DING → AMIN KIKOU DING CHU, PAKAI I CHONPHATNA, TIA KIKOU DING AHI.
(Keima tahsan lunggel: Hebrew paotna Bah (Branch) tichu tsemach (H6780, bah, adonpa) ahin, hichu Zechariah in lengpa laltouna chunga thempu hi mihem khat chunga anamang bang mama chu ahi. LORD tia lekhajing lettera kijih chu Pathen kitepna min ahi. Hijeh chun David chilhah a peng mihem khat chun Pathen amatah min apoh ahi.)
7. E. THUKHANOMTHAH IN CHI CHU AHIN PHONGDOH — CHI CHU CHRIST AHI
Matthew 1:1Hom↗Hiche hi Abraham le David a konna hung kikhai lha, Messiah Jesu khanggui thu kisun doh chu ahi.
JESUS CHRIST + DAVID CHAPA + ABRAHAM CHAPA.
(Keima gel na: Thakhatna Lekhabu chu peng chan a kihoulimna khat'a kipat ahi. Kihoulim masapen chun Jesu chu David chapa le Abraham chapa, kitepna lam teni cheh a kisim ahi, tia amin akoi ahi. Thakhatna Lekhabu thusim masapen chun Lukhatna Lekhabu kinepna lui pen chu adonbut tai.)
Galatia 3:16Hom↗Pathen'in Abraham le acha chu thutep ho anape e. Chule het ding chu Pathen Thubu chun “Achate ho” tia achilhah tamtah kom'a athutep bangin aseipoi. Chusangin, “Achapa kom'a” atin-hichu Christa kiseina ahi.
⚑⚑ G4690 sperma
Pathen'in Abraham le acha chu thutep ho anape e → Achapa kom'a” atin-hichu Christa kiseina ahi.
(Kamite lunggel: Paul in Genesis lekhabu chu tha lheh jengin asim'e. Aman athuho jouse chu thu khat chunga atungdoh e, tekaakhat "chate" ahin, "chateho" ahipoi. Chujouvin, mikhat chu amin apen, Christa ahi.)
Acts 13:22Hom↗Ahin Pathen'in Saul chu leng mun'a kon'in ana ladoh in David chu ana tung tan ahi. Pathen'in David thudol'a hitin ana seiye “Keiman kalung gottah mi Jesse Chapa David kamutai, aman kalunggot jouse abol ding ahi” ati. (23) Chule Pathen'in Israel te huhdoh dinga athutep Jesu chu leng David insunga kon ahi.
Chule Pathen'in Israel te huhdoh dinga athutep Jesu chu leng David insunga kon ahi.
(Kei kigel: Paul in hiche thu hi kikhopna in'a, Judah mite houna dinga aum na'a asamphong ahi. Thucheng khatna sunga hi khohsahna kiman lut pumpi chu aseikimsah in, ijeh chu Pathen in David chilhah'a kona kitepna Huhhingpa chu akaitou ahitai. Chujouvin Paul chun Huhhingpa min chu aphongdoh in, Jesus ahi.)
2 Timothy 2:8Hom↗Jesu Christa hi leng David chilhah ahin, athia konna kaithouva um ahi tia ka thuhil hi phat tinin geldoh jingin.
JESUS CHRIST DAVID CHI'A KON HUNG + THI LAH A KON THOKITSA.
(Kei kigel: Paul in Kipana Thupha (thupha pha) pumpi chu Timothy dinga thucheng khatna athuchom ahi. Paul in thutah ni bou alhengdoh in, Jesus Christ chu David chilhah ahi ti le, Pathen in Jesus Christ chu athia kona akaithoudoh ahi ti ahi. Kitepna chengkhat le lhankhuh vuchom chu thucheng khat sunga akikoukhom lhon in ahi.)
Revelation 22:16Hom↗“Jesu Keiman, hiche thu hi Hobungho henga galhut dinga ka vantil kasol ahitai. Keima David dinga ahung konna le alaltouna lodingpa chu kahi. Keima jingvalpa vahtah chu kahi,” ati.
KEIMA DAVID AJUNG LE ACHATE KAHI + VAHTHENG LE JINGKAH VAHLEN KAHI.
(Keima gel na: Jesun hiche thu hohi ama chungchang' asei ahi, Lekhabu pumpi lah'a thu nunung lai pen'ah. David chilhah tihi David insung'a peng chapa ahi, chule David jung tihi insung mama ana kipandoh nau ahi. Jesu chu chilhah le jung ni tha ahi.)
8. F. PA, CHAPA, CHULE LHAGAO THENG — MIN KISIMTHA KHOMPI, AHIVANGIN PAKAI KHATSEH
Danbu Nina 6:4Hom↗O Israel ngaiyun! Pakai hi i-Pathen’u ahi, chule Pakai ama bou ahi.
⚑⚑ H259 echad
O Israel ngaiyun! Pakai hi i-Pathen’u ahi, chule Pakai ama bou ahi.
(Kamite lunggel: Hiche lekhathu hin anoiya thil jouse chu vaipoh nalaijin aume. Hiche lekhajol a hin Pathen anina ahilouleh athumna khat jong kibelapkhalouhel ahi. Anoiya lekhathu jouseho hi Deuteronomy 6:4 toh kithop khomin natoh ding ahi.)
Matthew 3:16Hom↗Baptize achan jouva Jesu twi lah a konna ahung potdoh pet in, vanho chu Ama dingin ahung kihong doh in, chule Pathen Lhagao chu vakhu tobanga ahung kumsuh a chule achung'a aumden chu amun ahi. (17) Chuin van'a kon aw khat in, “Hiche hi Ka Chapa dei umtah le ngailut umtah, kipana sangpen eipea chu ahi,” tin aseiye.
⚑⚑ G4151 pneuma
PATHEN LHAGAO VAKOTTE BANGA HUNG CHUM + VANLAI'A KONNA AW KHAT AHUNG KIJA → HICHE HI KEIMA KA-NGAILUT KA CHAPA AHI.
(Keima gel ngaito: Hiche kimu na'a thilsoh ho hi sim un. Chapa chu vadung sunga adingin, Pathen Lhagao chu vakhu bangin ahung kumlha in, chule Pa aw chun van'a kon in aseije. Pa chun Chapa chungchang thu chu aseiye, Chapa chun ama thudol chu aseipoi.)
9. MUCHAN DANG, THILSOH TUMA — VADUNG TUMA, HICHE MUNNA DINGA DINGPA CHUN ASEIDOH
John 1:32Hom↗Chuin John in athu hettohsah nan, “Keiman van'a kon'a Lhagao Theng vakhu banga ahung lenlhah a achunga aumden kamui.” (33) Keiman ama ahilam kana hepoi, ahivang'in Pathen'in twiya Baptize chan sah dinga eisol chun, aman kakom'a “Achunga Lhagao Theng achuh a aumden namupa chun, Lhagao Thenga baptize ahin chan sah ding ahi,” (34) “Chule keiman Jesu chunga hicheng asopet hi kamun, hijeh a chu ama hi Pathen'in alhendoh achapa khat seh chu ahi tia ka hettohsah ahitai,” ati.
VAN A KONNA LHAGAO CHU VAKHU TOBANG'A HUNGKUM KA MU → HICHE HI PATHEN CHAPA AHI.
(Kei kigel: John Baptist in vadung mun thusim chu ahen dinga um mihetohpa banga aseikit ahi. Pathen in John Baptist chu Lhagao chu ahung kumsuh a, aumden ding chu melchihna kigontup ahi ti masang jenin aseipeh ahitai. Hijeh chun Pa chun melchihna chu apen, Lhagao chu melchihna ahin, Chapa chun melchihna chu asangin ahi.)
Matthew 28:18Hom↗Jesu ahungin aseijui te jah a chun, “Van'a le leiset chunga thuneina jouse Keima eikipedoh a ahitai. (19) Hijeh chun, nangho cheuvin chule namtin jouse seijuiyin gasemun, amaho chu Pa le Chapa chule Lhagao Theng minin Twilutsah uvin.
THANEINA JOUSE KEIMA CHU KIPEA AHI → AMAHO CHU PA MIN, CHAPA MIN, CHULE LHAGAO THENG MIN A BAPTIZE BOL IN.
(Kamsonpi lunggel: Jesus in mi thumkhat chu thupeh khatna gen khommin akoi. Pa, Chapa, chuleh Lhagao Theng chu akoi. Hiche study hin thu peuhpeuh chu ageldan bangbanga asei hi bou aseiya)
John 14:16Hom↗Keima Pa henga taoving ting chuleh aman nangho naumpi jing dingu Lhamonsah Lhagao napeh dingu ahi. (17) Ama chu Lhagao Theng, thudih lampia napui uva ahi; vannoiyin ama chu asang theipoi; ijeh inem itile ama chu mu jong amu pouvin, he jong ahe pouve; nang hon vang naheuve, ajeh chu ama nangho sunga chenga ahi, um jong hung um ding ahi.
⚑⚑ G3875 parakletos
KEIMAN PA KOM'AH TAO KA TI → AMAN NANGHO THEMPU DANGKHAT NAPE DING → THUTAH LHAGAO CHU AHI.
(Keimah lunggel: Thucheng khat sungah thumho akimu kit'in, Yeshua ataovin, Pa in apen, chuleh Lhagao Chatvai chu ahung e. "Adang" tia kisei chu ngaito jun. Yeshua chu aseijui te panpi'a dinga apang ahijeh chun, "Lhagao Chatvai dang" tichun Yeshua toh kibang panpi dang chu aseina ahi.)
John 14:26Hom↗Ahinla Pan keima khel'a naki thopi dingu Lhagao Theng ahinsol teng, Ama chun thil jouse nahetsah dingu chule thil jouse ka seidoh ho jouse avel'a nagel dohsah kit dingu ahi.”
LHEMONA PEPA, LHAGAO THENG AHI → KEIMA MIN A PAN AHINSOL DING PA.
(Kei changseh a kagel doh: Hiche jaovin Lhamonpa chu koi hija tia gelphahna umlouding in akoi tai. Jao chun Lhamonpa chu Lhagao Theng ahi ti aphotchen tah in aseidoh e. Pa in Lhagao Theng chu Jesu min a asol in, min thum khatseh a jaovin akipoh nalai e.)
2 Corinth 13:14Hom↗Pakai Jesu Christa milungsetna, Pathen ngailutna, chule Lhagao Theng kiloikhompina chun na boncha uvin umpi uhen.
PAKAI JESUS CHRIST LUNGSET NA + PATHEN NGAILUTNA + LHAGAO THENGTHENG KITHENGKHOMNA.
(Kei changseh a kagel doh: Paul in lekha khat pumpi chu phatthei bohna khat a min thum kipoh a akichai sah e. Grace kitihi Pathen mi khat chan gimna louva akipehna chu ahi, chule communion kitihi khompi a kihopna chu ahi. Paul, Judah mi tahsan tah, ahinkho sung sea Pathen khatseh chu apolhang jing pan, achaina laiyin Pakai Jesu Christa, Pathen, chule Lhagao Theng chu khatseh a akoi khom in.)
1 Peter 1:1Hom↗Hiche lekhathot hi Jesu Christa solchah Peter a kon ahi. Keiman Pathen lhendoh mite gamchom mi dinmun a, Pontus, Galatia, Cappadocia, Asia chule Bithynia gamkai hoa cheng ho henga kajih ahi. (2) Pa Pathen'in nana het uva chule masang peh a na lhendoh uva, chule a Lhagaovin nasuhtheng u ahitai. Hichea konna chu nang hon asei na ngaiyuva chule Jesu Christa thisan a nasop thengu ahitai. Pathen'in lungsetna le cham-lungmon napeh be be jeng tauhen.
Pa Pathen hetdohsa masa + Lhagao Theng suhthengna + Yeshua Christa thisan.
(Keimah lunggel: Peter in athu lekha sun apat chu Paul in a lekha ana khah bang bang mama in ana pat e. Hetdohsa ahin tihi thilhung masanga kihet ahin, kitheng-a kisemna tihi Pathen a ding a kikoi hi ahi. Solchah nichom in min thumkhat aban khompi chu ahin jih lhon e.)
Ephesus 4:4Hom↗Ajeh chu nangho hi khonunga loupina kinem'a kikou nahi bangun, tipum khat ahin chule Lhagao jong khat ahi. (5) Pakai khat, tahsan khat chule baptize chan khat bou ahi (6) chule Pathen khat le Pa chu ima jouse chung vum'a uma ahin, chule ima jousea uma ahiye.
LHAGAO KHAT + PAKAI KHAT + PATHEN LE PA KHAT, MIJOUSE PA.
Tun hiche hettohsahho hi khatseh in koikhom uhite. Matthew in Chapa chu vadung sunga, Lhagao chu ahung kumsuh, chule Pa aw chu aphongdoh in ahi. Yeshuan Pa min'a, chule Chapa min'a, chule Lhagao Theng min'a baptize chansahna thu apen ahi. Yeshuan Lhagao Theng, Lhamonpa, Pa in asol ding chu atepsa ahi. Paul in lekha khat asuh nunga Pakai Yeshua Christa, Pathen, chule Lhagao Theng chu phatthei bohna khatna akoikhom in ahi. Peter in lekha khat asuh masangin Pa, Lhagao, chule Yeshua Christa chu thucheng khatna akoikhom in ahi. Hiche lekhajih ho jouse chunga chun thupeh khatseh ading in ahi. "Ngaijin, Israel: Pakai I-Pathennu chu Pakai khatseh ahi" (Deuteronomy 6:4). Baibul in hiche hi kikhelna tin asei kha pon ahi. Lekhabu khatseh sunga in hiche lekhajih ho jouse chu aseidoh in ahi.
[TIVON HOLIMA KIKOPKHOM UM — TIVON KHATCHENGIN HICHE HI ASEIPOI]
(Kamsonpi lunggel: Hiche thupeh hohin Pa, Chapa, chuleh Lhagao Theng chu akoikhomma thu ageldoh in, Matthew, John, Paul, chuleh Peter in ana jih doh ahi. Thupeh khatseh in min thumho le Deuteronomy 6:4 a Pakai khatseh chu iti akizom ham ti thu khatseh a asei louhi. Bible in thu tilna a atonna munna, hiche study hin jong tonna aum ahi.)
MI NI KAM
Zechariah 6:13Hom↗Hiche pa hin Pakai Hou-In asahdoh a loupina jong hungin chang ing chuleh alaltouna-a jong hung touva chuleh alaltouna-a chu thempua hung pang ding chuleh akikah lhkonna chamna le lungmon konna
Revelation 3:21Hom↗Jona neiho chu koikoi hileh keiman jona kaneiya ka-Pa Laltouna a katoukhom banga hi amaho jong chu kalaltouna a katou khompi ding ahi.”
KEIMA JONG KAJOTHAT'IN + KAPA TOUNA A KATOU KHOMPI TAHIN.
2 Corinth 13:1Hom↗Nangho vila kahungna thua tuhi athumna hung hi ding ahitai (chule Pathen Thubun asei dungjuiya, “Hettohsahna ni ahilouleh thum chun ipipen thudol hijongleh aphudet ahi” tia kiseiya ahi).
Hettohsahna ni ahilouleh thum chun ipipen thudol hijongleh aphudet ahi” tia kiseiya ahi.
(Kamite lunggel: Hettoh sahna thumin thempu pa chu laltouna a atou aphongdoh uve. Themgao khat in aseijin, Hebrew lekhabu jihpa in aseijin, chuleh thoudoh Pakai amatah in aseiye. Hiche thu chu akipedet tai.)
LIMLIM LEH TAHLAWH DIMJAWNA
Leiset chunga lumlha khat gel un. Alim chu namu jing thei ahi. Alim chunbou chun ipi in alim chu asosah ahi nahetsah ding ahipoi. Thil ni tohbanga alet cheh chun alim tobangbep khatbeh asosah thei ahi. Vahchoi dihtak chun a thil dihtak chu nahilna masangin lumlha chu thupthu munna aum jing ahi. Chuteng namitkhu chun lumlha chu namu nawkkit ding, chuleh chu lumlha chun a phat masang peh a thilpi dihtak chu photchetna ahi kimuhin. Hichu Old Testament (Lai Lui) a photchetnaho chu ahi. Old Testament photchetnaho chu lumlha dihtak, tahsa dihtak khat in agongsah cheh ahi. Bible in hiho hi "thil hung lhung dingho lumlha ahiuve; ahinlah tahsa chu Christ a ahi" (Colossians 2:17) tin akoi. Chuleh lumlha chu thil dihtak chu "a limdihtak chu ahipoi" tin jong akoi (Hebrews 10:1). Koiman lumlha chunga bou konin thutah pumpi chu asimin ajah theilou ahi. Christ ahung chun, vah chun tahsa chu aphongdoh. Hijeh chun eiho lumlha chunga bou kingaia thuhil kisemdoh kanei ngaipouve. New Testament (Lai Thah) vah chun eiho tahsa ipi a lumlha chu kingapa ahi eimuhsah phatna bou chu, chu thilkhat chu lumlha ahi tia eikoi jouve.
Colossae 2:16Hom↗Hijeh chun nangho naneh u ahilou le nadonu ahilou le nikho khat achoma nitlou jeh ahilou le lhathah nikho nit ahilouleh choldo nikho thua koiman na oimo dauhen. (17) Ajeh iham itileh cheho chu atahbeh hunglhung ding vetsahna ho ahi bouvin, hinla Christa chu atahbeh ahung hitai.
DAN CHUN AHUNG DING THILPHA HO A LIMLHA ANEI + THILHO TAH TAH A LIMSOH JEL AHIDEH POI.
1.Semtilbu 14:18Hom↗Hichun Melchizedek Salem lengpa chule Pathen Thempu Chungnungpen a pang pan Abram chu lengpitwi chuleh changlhah ahin pohpeh e.
MELCHIZEDEK SALEM LENGPA + PATHEN CHUNGNUNGPEN THEMPU.
2.Hebrew 7:14Hom↗Keiman kahin seinom chu IPakai chu Judah phunga hungkon ahin, chule Mose chun hiche phunga konna thempu hung umdoh ding ana phapoh hihbeh in ahi. (15) Hiche kikhelna hi thempu gotchom beh Melchizedek tobang khat hung kilangdoh a ahitai. (16) Jesu thempu hina hi tahsalam dol a Levi phunga mihina ngaichatna pa chu hita louvin, suhmang thei hilou hinna thaneina a konjoh hiya ahi. (17) Chule David, Labu jihpan, hiche hi apodoh in, “Nangma tonsot thempu hina Melchizedek a tobang chu nahi,” ati.
I PAKAIYU CHU JUDAH A KONA AHUNG PENG → MELKHIZEDEK TOBANG'IN THEMPUPA DANGCHOM AHUNG DOH KIT'E + TONSOT HINNA THAHATNA JUI IN.
(Kamsonpi lunggel: Kitepna Thah vah amatah in hiche kizomna hi asemin, ajeh chu Hebrews lekhabu in Psalm 110:4 chu Jesus chunga akoi. Hebrews 7:14 in jong Judah phung chu asei, hichu Genesis 49:10 a lengtenggol pokei phung mama ahi. Salem munna lim chu lengpa le thempu khat mihem khatsunga umkhom ahi, chuleh atahsan chu Jesus, Lengpa le Thempu ahi.)
CHENGKHIATNA
Hebrew 4:14Hom↗Hiti chun eihon Thempu Chungnung, Pathen Chapa Jesu, van mun galut ah, chu ineiyu ahitah jeh in, Ama itahsan'u hi kolchah jingu hite. (15) Hiche ithempu Chungnung uhi ilhahsamnau hethem tah ahi, ajeh chu Aman eiho banga patepna jouse ato ahin, ahivangin chonse lou ahiye. (16) Hiti ahijeh chun eilungset uva I-Pathen'u Laltouna a chun lung ngamtah in hungu hite. Chukom'a chu eihon hepina le ingaichat khoh dehset tengu leh lungsetna panpina imu diu ahi.
Galatia 3:28Hom↗Juda mi ahilouleh chidang namdang aum chom tapoi, sohchang ahilouleh chamlhat, pasal le numei aumdeh tapoi. Ajeh iham itileh nangho na boncha uva Christa Jesu a khat nahi tauve. (29) Chule tun nangho Christaa nahi tauvin, Abraham chate tahbeh nahiuve. Nangho agoulo ding nahiuvin, chule Abraham henga Pathen thutep chu nanghoa ahitai.
NANGHO JOUSE CHRISTA YESHUA A NAHI'UVE → CHRISTA MIHO NAHI UVA AHILE, ABRAHAM CHI NAHI UVE, CHULE KITEPNA JUIYA GOUCHANG NAHI TAO UVE.
(Kei changseh a kagel doh: Thempu thulai chu lungset laltouna a akichai in, hilaiya Pathen Lekhabu in nangma nasan tah a nahung ding thu asei. Chate thulai chu nangma kotbul a akichai in, ajeh chu nangma Christa a nahi le, Pathen in nangma Abraham chate a nagel in, kitepna khatseh a agoulua nahi (Galatia 3:29). Jesu, Lengpa le Thempu chu tuni geija nangma nakou lai lai in aum e.)
PRACTICE QUIZ
1. Genesis 14:18 — Chule Salem lengpa Melkhizedek chun changlhah le lengpitwi ahin choiyin; ama chu ahi:
a) van le leiset neipa
b) Pathen sanglapen thempu
c) Dihna Lengpa
2. Matthew 3:17 — Chule ven, vana kon in aw khat in aseiyin:
a) Hiche hi kachapa deitah ahi, amaa keima kalunglhaina aum e
b) Nangma thempu na hi tonsot'a
c) Nangma kachapa deitah nahi, amaa keima kalunglhaina aum e
6. Hebrews 7:22 — Hiche jal a hin Yeshua chu hibanga kisem ahi:
a) thempu pipui tonsot'a
b) muntheng lhacha khat
c) thukhun phachomjo khat photchetna
7. Revelation 22:16 — Keima David jung leh chilhah kahi:
a) amasapen le anunungpen
b) chule jingkho ahsi vah leh
c) Pathen thilsem lhungdohna apatna
DONBUTNA: 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-a, 6-c, 7-b
KIHILNA HIN IBANGA AKIKHEN
→ Lim'a kon in vah ahung soh dan: Melchizedek chun Abram chu changlhah le lengpitwi toh aga kimupi (Genesis 14:18). Yeshua chun changlhah le khon chu dokhang chunga alan (Matthew 26:26-28). Hiche anneh teni hi khat toh khat kikoma pat khu, kikhoma khompi umlouvin ahi. Hiche thilsoh teni chu sim mipa chun a-thutep dinga akikal khoma umsah ahi.
→ Kitepna thah in iti asei chu: thempupa akikhel teng, dan jong akikhel ding angaije (Hebru 7:12). Thempupa chu akikhel'in. Kitepna jong thempupa toh akikhel khom in, chuleh Yeshua chu kitepna phajo sena a photchetna ahi (Hebru 7:22).
→ Thucheng ho iti kibang hitam: Jeremiah 23:5’a “Adih Bah” chuleh Zechariah 6:12’a “BAH” chu Hebrew paotah khat, tsemach (H6780) ahi. Themgao khat chun Bah chu David laltouna apeh in, themgao dang khat chun Bah chu hiche laltouna chunga thempu in asem e.
→ Hiche hi nangma dinga ipi kiseina ham: chate kitepna chu nikho lui a bou kikam khum ahipoi. Nangma Christa a nahileh, Abraham chate nahin, chuleh kitepna dungjuiya gou lo ding nahi (Galatians 3:29).
→ Hiche hin tonsot dinga asei chu: Pathen kihahselna chu beitih aumpoi. Athempu jing khat (Psalm 110:4). Alaltouna jong tonsot'a um jing ding (2 Samuel 7:13). Thempu natoh chu beitih neilou hinkho thahatna a ading jing ahi (Hebrews 7:16).
→ Lampi dangkhat: John 14:16-17 leh John 14:26 chun Lhamonpa, Lhagao Theng thuhil pumpi chu ahin phongdoh e. Lhamonpa chun tahsan mi khat sunga ipi abol ham, chu amacham a kihil chih tup ahi.
→ Lampi dangkhat kholchil na: Genesis 49:10 chun Judah phung thu jouse kipatna chu ahin honglha e. Hiche thutah chu vaihom tenggol Judah kom a umjing a pat Van Lentouna in a lhun kahsen alhajel e, hilaiya Revelation 5:5 chun Yeshua chu Judah phung Keipi Bahkai, David Jung tia akou ahi.
→ Kiphongdohna hithei ding: Jeremiah 23:6 in David insung a kon lengpa chu THE LORD OUR RIGHTEOUSNESS (IPAKAI KADIH NAO) tia min apen. Kihilna masapen chun Jacob le Manoah lah'a kikhun min khat chu ajui ahi. Hikom'ah David phung'a pen mi khat chun Pathen kitepna min chu apha tah'in apoh e. Bible sung'ah hitobang thil ni chu khat sohkhat pui a kihenpi lou ahi. Hiche thilsoh teni chu sido'in gel un.