Mawu Ŋusẽtɔ La — Biblia Nusɔsrɔ̃ Tso KJV Me Kple Strong Ƒe Nɔmbɔwo
AME SI YESU NƆ HAFI BETLEHEM DZIDZI — GBE SI FIA AME GEGE, AƑETƆ LA ƑE DƆLƆ, ATI SI LE ISAK DZI
SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com
Mawu Ŋusẽtɔ La — Biblia Nusɔsrɔ̃ Tso KJV Me Kple Strong Ƒe Nɔmbɔwo
AME SI YESU NƆ HAFI BETLEHEM DZIDZI — GBE SI FIA AME GEGE, AƑETƆ LA ƑE DƆLƆ, ATI SI LE ISAK DZI
Mawunya ƒe Nufiafia Gɔmeɖoanyi — Yesu Kristo ƒe Nyanyui la
NYA GBALẼNYA
Akpa sia bia be ame kae Yesu nye, eƒo nu tso nuwɔwɔ gɔmedzedze me, afi si Mawu gblɔ le, "Mina míawɔ amegbetɔ ɖe míaƒe nɔnɔme me." Edzea mɔ ame si woyɔna be Aƒetɔ la ƒe mawudɔla la, ame si amewo do goe ŋkume kple ŋkume, hele yɔyɔm be Mawu. Ewua enu kple ati si wode Isak dzi, vi ɖeka si Abraham lɔ̃na vevie. Ŋuɖoɖo ɖe sia ɖe tso Biblia ŋutɔ me, kple Biblia ƒe nya siwo ŋutɔ.
NYA ETƐ̃ SIWO NUSƆSRƆ̃ SIA ƊO NAWO ŊU:
1. Ne Mawu le ɖeka la, ame kae nye "mí" si le nu ƒom le 1 Mose 1:26 me?
2. Amekae nye Aƒetɔ ƒe dɔla la, si amewo do goe ŋkume kple ŋkume heyɔe be Mawu?
3. Nu ka ati si wotsɔ da ɖe Isak, via ɖekaɖeka la, dzi la fia ɖe ŋgɔ?
GƆMEDZEDZE SEKE
Yesaya 9:6Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗elabena wodzi vi na mí, wona ŋutsuvi mí. Dziɖuɖu le eƒe abɔta, eye woda fianyenye ƒe bubuŋkɔwo ɖe edzi be, “Nukunu, Aɖaŋudela, Mawu Kalẽtɔ, Fofo Mavɔ kple Ŋutifafafia.”
WODZI ƉEVI NA MÍ + WOTSƆ VIŊUTSU NA MÍ --> WOAYƆ EƒE ŊKƆ BE MAWU ŊUSẼTƆ.
Ƒe alafa adre do ŋgɔ na Yesu ƒe dzidzi la, nyagblɔɖila aɖe ŋlɔ be woayɔ ɖevi sia be Mawu Ŋusẽkatãtɔ la. Vidzĩ Yesu mlɔ nu si dzi wodaa nuɖuɖu ɖo na lãwo la dzi. Xlẽ mawunyakpukpui la blewuu. Mawunyakpukpuiawo gblɔ nusrɔ̃gbalẽvi sia ƒe gbedasi bliboa katã.
1. A. MAWU SI GBLƆ BE "MINA MÍAWƆ" — MAWU ƊEKA, GAKE AME GEDE SI ƑOA NU
1.Mose 1 1:26Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Mawu gblɔ be, “Mina míawɔ ame ɖe míaƒe nɔnɔme me, wòaɖi mí, eye wòaɖu ƒumelãwo, dziƒoxewo, aƒemelãwo kple gbemelãwo katã kpakple nu gbagbe siwo katã tana le anyigba dzi la dzi.” (27) Ale Mawu wɔ ame ɖe eya ŋutɔ ƒe nɔnɔme me. Mawu ƒe nɔnɔme me wòwɔ ame ɖo; ŋutsu kple nyɔnu wòwɔ.
MI NA MÍAWƆ AMEGBETƆ ƉE MÍAƑE NƆNƆME ME, ƉE MÍAƑE KPƆKPƆƉEME NU --> EYE MAWU WƆ AMEGBETƆ ƉE EYA ŊUTƆ ƑE NƆNƆME ME.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Xlẽ Genesis 1:26 kple Genesis 1:27 ɖekae. Mègana vovototo si le kpukpui eve siawo dome nu naɖe fu o. Genesis 1:26 gblɔ be "mí" kple "míaƒe." Genesis 1:27 gblɔ be "eya ŋutɔ ƒe nɔnɔme" kple "Mawu wɔ," siwo katã nye ame ɖeka tɔ. Biblia tsɔ kpukpui eve siawo katã da ɖe anyi ɖekae, eye mebia tafiatafia aɖeke le eŋu o. Biblia ɖeɖe koe gblɔ wo katã.)
2.Mose 1 3:22Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Yehowa Mawu gblɔ be, “Esi ame la zu abe míawo ene, eye wònya nyui kple vɔ̃ la, nya kae adzɔ ne aɖu agbeti la, eye wòanɔ agbe tegbetegbe?”
AZƆ LA, AME LA VA ZU ABE MÍA DOMETƆ ĐEKA ENE, SI NYA NYUI KPLE VƆ̃.
3.Mose 1 11:7Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Mina míaɖi ayi anyigba dzi, eye míatɔtɔ woƒe gbe ale be womagase wo nɔewo gɔme o!”
MINA MÍAƉI AYI ANYI + MÍATƆTƆ WOƑE GBE.
4.Yesaya 6:8Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Eye mese Aƒetɔ la ƒe gbe wòbia be, “Ame ka madɔ, eye ame ka ayi na mí?” Meɖo eŋu be, “Aƒetɔ, nyee nye esi, dɔm!”
AME KAE MADƆ + AME KAE AYI NA MÍ?
(Nye ɖokuinyeŋutɔ ƒe susuwo: Kpɔ Yesaya 6:8 ɖe nya me nyuie. Yesaya 6:8 lɔ nyagbeɖoɖo eveawo siaa ɖe nya ɖeka me: "Ame kae madɔ" kple "ame kae ayi na mí." Ame ɖeka si le nu ƒom lae zãa nya ɖekakpuime kple agbɔsɔsɔnya la siaa ɖekae. Esia menye ŋɔŋlɔ vodada aɖeke o. Menye be Mawu le agbɔsɔsɔnya zãm be wòaɖɔ eɖokui ɖeka gome tsɔ o. Nudzɔdzɔ sia tututu va yi zi geɖe, le agbalẽ vovovo geɖe siwo le Biblia me, le ƒe alafa geɖe siwo va yi me.)
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Mose 5 lia 6:4 le nu ɖom ɖe nusɔsrɔ̃ blibo la nu. Mawu ɖeka koe li. Mawu eve mele anyi o. Mawu etɔ̃ mele anyi o. Mawu geɖe mele anyi o. Kpukpui ɖe sia ɖe le nusɔsrɔ̃ sia me si afia be Mawu evelia li la, exlẽm gbegblẽe. Mose 5 lia 6:4 nye dodokpɔ na esia. De dzesi Hebrigbe me nya si wozã na "ɖeka" le kpukpui sia me. Nya la nye echad. Echad koe nye nya si wozã hã esime wona ŋkeke ɖeka ŋkɔe zãmeɣi kple ŋdi, evɔ ŋkeke ɖeka le akpa eve me. Echad koe wogazãna esime wobe ŋutsu kple srɔ̃a nye ŋutilã ɖeka, evɔ ŋutsu kple srɔ̃a nye ame eve. Biblia tia nya na "ɖeka" si ɖe mɔ ɖi na ame wu ɖeka be wòanɔ eme. Mose 1 lia 1:26 gaŋlɔ Mawu ƒe gbɔgblɔ be "mina míawɔ.")
6.Yesaya 45:5Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Nyee nye Yehowa. Bubu aɖeke megali o. Mawu bubu aɖeke megali kpe ɖe ŋunye o. Mado ŋusẽ wò togbɔ be mèdze sim o hã.
NYEE NYE AƑETƆ + AME BUBU AÐEKE MELI O + MAWU BUBU AÐEKE MELI KAKA TSO GBƆNYE O.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Yesaya 45:5 gblɔ nyateƒe sia ƒe akpa evelia. Nusɔsrɔ̃ sia maɖe asi le Yesaya 45:5 ŋu o. Mawu gblɔe le gaglãgbe be Mawu bubu aɖeke mele eƒe axa o. Nu sia nu si nusɔsrɔ̃ sia akpɔ le axa mamlɛawo me la, mate ŋu atsɔ Mawu evelia akpe ɖe eŋu gbeɖe o. Nu si nusɔsrɔ̃ sia akpɔ vavã la wɔ nuku wu Mawu evelia, eye wònyo wu eya hã. Nusɔsrɔ̃ sia akpɔ be Mawu ɖeka lae le eɖokui ɖem fia amewo.)
2. B. AME SI WOYƆNA BE AƑETƆ LA ƑE MAWUDƆLA — SI WOGAYƆNA HÃ BE MAWU
Hebrigbe me nya si woɖe gɔme be "mawudɔla" lae nye malak (H4397). Malak gɔmee nye ame si wodɔ ɖa. Malak ɖɔ dɔdeasi si wotsɔ na ame si wodɔ ɖa, menye eƒe nɔnɔme o. De dzesi nu si Biblia wɔ kple ame tɔxɛ sia si wodɔ ɖa, le ŋutinya siwo gbɔna la me.
3. B1. HAGAR LE GBEDZI — EYE WÒNA ŊKƆE
Mose 1 16:7Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Yehowa ƒe dɔla aɖe kpɔe wòtsi tsitre ɖe vudo aɖe to le Sur mɔ dzi. (8) Ale wòbiae be, “Hagar, Sarai ƒe kosi, afi ka nètso, eye afi ka yim nèle?” Hagar ɖo eŋu be, “Sisim mele le nye aƒenɔ nu.” (9) Yehowa ƒe dɔla la yi edzi gblɔ nɛ be, “Trɔ nàyi wò aƒenɔ gbɔ, eye nàbɔbɔ ɖokuiwò nɛ, (10) elabena mana dukɔ gã aɖe nado tso mewò.
EBLEGBE NYA VEVIWO⚑ H4397 malak — mawudɔla / dɔla
AƑETƆ LA ƑE MAWUDƆLA GBLƆ BE, MADZI WƆ DEKÃ ƐO GBEƐE.
Mose 1 16:13Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Hagar bia eɖokui be, “Ɖe mekpɔ Mawu ŋkume kple ŋkume hafi gale agbe be maƒo nu tso eŋua?” Eya ta eyɔ Yehowa ame si ƒo nu kpli la be, “Mawu si kpɔa nu.”
Hagar bia eɖokui be, “Ɖe mekpɔ Mawu ŋkume kple ŋkume hafi gale agbe be maƒo nu tso eŋua.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Nu eve siwo le Mose ƒe agbalẽ evelia ta 16 lia me la ele be woana nuxlẽla la natɔ. Gbã la, ame si woyɔna be "Yehowa ƒe dɔla" la gblɔ be "Mana wò dzidzimeviwo nadzi ɖe edzi." Yehowa ƒe dɔla la megblɔ be "Yehowa ana wò dzidzimeviwo nadzi ɖe edzi" o. Yehowa ƒe dɔla la ƒo nu abe eya ŋutɔe le dzidzimeviawo dzim ɖe edzi ene. Evelia, Mose ƒe agbalẽ ŋutɔ, menye Hagar ƒe susue o, yɔ dɔla sia be "Yehowa si ƒo nu kplii." Hagar yɔ ame ma ke be "Wò, Mawu." Genesis ƒe nuŋlɔla lɔ̃ ɖe Hagar ƒe nya dzi.)
4. B2. ASI LE ISAK DZI — EKA ATAM LE EƉOKUI ŊUTI
Mose 1 22:11Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Le ɣe ma ɣi me tututu la, Yehowa ƒe dɔla aɖe do ɣli tso dziƒo be, “Abraham, Abraham!” Abraham tɔ be, “Nyee nye esi.” (12) Mawudɔla la gblɔ nɛ be, “Tsɔ hɛ la de aku me; mègawɔ nu vevi aɖeke ɖevi la o, elabena menya be Mawu xɔ teƒe gbãtɔ le wò agbenɔnɔ me; mèhe viwò lɔlɔ̃a gɔ̃ hã ɖe megbe tso gbɔnye o.”
mèhe viwò lɔlɔ̃a gɔ̃ hã ɖe megbe tso gbɔnye o.
Mose 1 22:15Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Yehowa ƒe dɔla la gayɔ Abraham tso dziƒo, (16) eye wògblɔ nɛ be, “Nye, Yehowa, meka atam na wò le nye ŋkɔ dzi be esi nèɖo tom, eye mègbe viwò ŋutsuvi lɔlɔ̃a tsɔtsɔ nam o ta la, (17) makɔ yayra manyagblɔwo ɖe dziwò, eye mana wò dzidzimeviwo nasɔ gbɔ fũu abe ɣletivi siwo le dziƒo alo ƒutake ene. Wò dzidzimeviwo aɖu woƒe futɔwo dzi, (18) eye woanye yayra na dukɔwo katã le anyigba dzi. Esiawo katã ava eme, elabena èɖo tom.”
NYE ŊUTƆ MEKA ATAM, YEHOWA BE, --> WƆ DZIDZIMEVI ME WOAYRA DUKƆWO KATÃ LE ANYIGBA DZI.
(Nye ŋutɔ ƒe susu siwo dze le ŋunye: Bu tame le nya eve siwo le Mose 1 (Genesis) ta 22:11-18 me. Nya gbãtɔ nye "Mègbe viwò tsɔtsɔ vɛ nam o." Abraham nɔ viaŋutsu tsɔm na Mawu abe vɔsa ene. Ame si le nu ƒom le nya sia me gblɔ be womegbe be woatsɔ vi la vɛ na ye o. Nya evelia nye, "Le ɖokuinye ŋu meka atam ɖo," Yehowa gblɔe. Le blema me la, ne ame aɖe ka atam la, eƒoa atam ɖe ame gã aɖe si lolo wui la ŋu. Amedɔdɔ si wowɔ, si doa gbedasi ko la, mekaa atam ɖe eya ŋutɔ ɖokui ŋu o. Amedɔdɔ si wowɔ mede asi teƒe atam aɖeke ŋu kple Mawu ƒe nubabla-ŋkɔ o. Hebritɔwo 6:13 na susu si tae. Hebritɔwo 6:13 gblɔ be Mawu ka atam ɖe eya ŋutɔ ɖokui ŋu. Hebritɔwo 6:13 gblɔ susu si tae: "elabena ame gã aɖeke meli si lolo wui hafi wòate ŋu aka atam ɖe eŋu o.")
5. B3. YAKOB WÔ AVU KPLE ŊUTSU AƊE — EYE WÒNA ŊKƆ TEƑE MA BE "MAWU ƑE MO"
Mose 1 32:24Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Yakob trɔ va asaɖa la me, eye eya ɖeka nɔ afi ma. Ŋutsu aɖe te kame kplii va se ɖe fɔŋli. (25) Esi ŋutsu la kpɔ be yemate ŋu aɖu Yakob dzi o la, etɔ asi Yakob ƒe aligo, eye ƒuawo gli le enu. (26) Tete ŋutsu la gblɔ nɛ be, “Ɖe asi le ŋunye mayi, elabena ŋu le kekem.” Ke Yakob ɖo eŋu be, “Nyemele asi ɖe ge le ŋuwò o, negbe ɖeko nàyram hafi.”
ŊUTSU AÐE WƆ KUTRIKUKU KPLII --> NYEMATE ŊU AÐE ASI LE ŊUWÒ O, NEGBE NE YAYRA WÒ.
Mose 1 32:28Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Ŋutsu la gblɔ nɛ be, “Womagayɔ wò azɔ nenema o! Woayɔ wò azɔ be Israel, ame si te kame kple Mawu. Esi nète kame kple Mawu ta la, àɖu amewo dzi.” (29) Yakob biae be, “Wò hã ŋkɔwò ɖe?” Ŋutsu la ɖo eŋu be, “Nu ka ta nèbia ŋkɔnye ta ɖo.” Eye wòyrae le afi ma. (30) Yakob na ŋkɔ teƒea be “Peniel” si gɔmee nye “Mawu ƒe ŋkume,” elabena egblɔ be, “Mekpɔ Mawu ŋkume kple ŋkume, gake metsi agbe.”
ABE FIAVI ENE LA, ÈKPƆ ŊUSẼ LE MAWU GBƆ --> MEKPƆ MAWU ŊKUME KPLI ŊKUME, EYE WOÐE NYE AGBE.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Mose I ta 32 lia yɔ ame sia be ŋutsu. Ŋutsu si le kadodo dzi kple Yakob la gblɔ be Yakob si ŋusẽ KPLE MAWU. Yakob na ŋkɔ anyigba la be "Mawu ƒe ŋkume." Yakob gblɔ be woɖe eƒe agbe. Yakob bia ŋutsu sia ƒe ŋkɔ. Yakob mexɔ ŋkɔ aɖeke o, ke boŋ biabia bu tso eŋu ko wova. Ɖo ŋku biabia sia si womeɖo eŋu o la dzi tso ŋkɔ la ŋu. Biabia ma ke gato va do le Biblia me le agbalẽ bubu me, ƒe alafa geɖe emegbe.)
6. B4. ATI SI BI LE DZO ME — MAWUDƆLA SI NYE "NYEE NYE AMESI MENYE"
Mose 2 3:2Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Tete Yehowa ƒe dɔla aɖe ɖe eɖokui fiae le ŋuve aɖe si nɔ bibim, gake menɔ fiafiam o la me. Esi Mose kpɔ be ŋuve la nɔ bibim, gake menɔ fiafiam o la, (3) Mose ɖo ta me be, “Mayi makpɔ nu wɔnuku sia, nu si ta ŋuve la menɔ fiafiam o la ɖa.” (4) Esi Yehowa kpɔ be Mose yi be yeakpɔe ɖa la, Mawu yɔe tso ŋuve bibi la me be, “Mose, Mose!” Eye Mose tɔ be, “Nye nye esi.” (5) Mawu gblɔ nɛ be, “Mègate va afi sia o. Ɖe wò afɔkpawo da ɖi, elabena anyigba kɔkɔe dzie nèle tsitre ɖo. (6) Nyee nye fofowòwo ƒe Mawu, Abraham ƒe Mawu, Isak ƒe Mawu kple Yakob ƒe Mawu.” Mose tsyɔ mo anyi, elabena enɔ vɔvɔ̃m na Mawu kpɔkpɔ.
YEHOWA ƑE DƆLA ƉE EƉOKUI FIA LE DZOXI --> MAWU YƆE TSO AVETIBIAWO TITINA.
Mose 2 3:14Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Mawu ɖo eŋu na Mose be, “Menye ame si Menye. Gblɔ na Israelviwo ko be, ‘Menyee dɔm ɖa.’”
NYEE NYE AMESI MENYE --> MENYE LA DƆM ƉO ƉE MI.
(Nye ŋutɔ nye susuwo: 2 Mose 3:2 gblɔ be Yehowa ƒe dɔla. 2 Mose 3:4 gblɔ be Yehowa, kple Mawu. Ati ma ke, dzo ma ke, kple gbe ma ke le kpukpui eve siawo katã me, esiwo dome kpukpui ene le. Biblia mebua esia be etɔtɔ gbeɖe o. Gbe ma ke gblɔ ŋkɔ si Israel atsɔ tegbee: Meli Alesi Meli.)
7. B5. MANOA KPLE SRƆ̃A — ŊKƆ SI NYE NUKUNUWƆLA
Ʋɔnudrɔ̃lawo 13:3Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Yehowa ƒe dɔla aɖe ɖe eɖokui fiae eye wògblɔ nɛ be, “Wò la, ètsi ko eye mèdzi vi o gake èle fu fɔ ge adzi ŋutsuvi.
YEHOWA ƑE DƆLA ƉE EƉOKUI FIA NYƆNU LA --> ÀFƆ FU, ADZI ŊUTSUVI.
Ʋɔnudrɔ̃lawo 13:17Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Manoa bia Yehowa ƒe dɔla la be “Wò ŋkɔ ɖe? Ale be ne wò nya la va eme la, ne míade bubu ŋuwò.” (18) Eɖo eŋu be, “Nu ka ŋuti nèle nye ŋkɔ biam ɖo? Nye ŋkɔ ƒo gɔmesese ta.”
EBLEGBE NYA VEVIWO⚑ H6383 piliy — nuɣaɣla / nukuwɔwɔ
Nu ka ŋuti nèle nye ŋkɔ biam ɖo? Nye ŋkɔ ƒo gɔmesese ta?
Ʋɔnudrɔ̃lawo 13:20Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Esi dzo ƒe aɖewo tso vɔsamlekpui la dzi ɖo ta dziŋgɔli me la, Yehowa ƒe dɔla la to dzo la me yi dziƒo. Esi Manoa kple srɔ̃a kpɔ esia la, wotsyɔ mo anyi. (21) Esi Yehowa ƒe dɔla la megaɖe eɖokui fia Manoa kple srɔ̃a o la, Manoa kpɔe dze sii be Yehowa ƒe dɔlae. (22) Manoa do ɣli gblɔ na srɔ̃a be, “Aléle, míedze na ku elabena míekpɔ Mawu.”
Esi Manoa kple srɔ̃a kpɔ esia la --> míedze na ku elabena míekpɔ Mawu.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Nu etɔ̃ dzena le Ʋɔnudrɔ̃lawo ta 13. Manoa bia ŋkɔ, abe ale si tututu Yakob wɔe le 1 Mose 32 ene. Wogbe ŋkɔa nana Manoa ake, azɔ la wogblɔ susu si ta wowɔe nenema. Hebrigbe me nya si wotsɔ na susu ma nye piliy (H6383). KJV ɖe piliy gɔme be "secret," si fia nya ɣaɣla. Piliy fia nu si wɔ nuku wu be woanya. Piliy tso gbɔgbɔ ɖeka me kple pele (H6382), nya si woɖe gɔme be "Nukumɔnɔla" le Yesaya 9:6, afi si woyɔ ŋkɔ ɖevi si wodzi na mí le. Mawudɔla sia ke, si nye Yehowa ƒe mawudɔla, va yi dzi le vɔsamlekpui la ƒe dzo me. Manoa ŋutɔ ƒe nyametsotso menye "míekpɔ mawudɔla aɖe" o. Manoa ƒe nyametsotso nye "míekpɔ Mawu.")
8. B6. AƑAFIA SI LE YERIKO GODO — WOSUBƆE, EYE WOƐE AFƆKPA
Yosua 5:13Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Esime Yosua nɔ teƒe si te ɖe Yeriko ŋu, eye wòfɔ kɔ dzi ko la, ame aɖe si lé yi ɖe asi la do ɖe eŋkume kpoyi! Yosua te ɖe eŋu, eye wòbiae be, “Mía dzie nèle loo alo míaƒe futɔe nènye?” (14) Ŋutsu la ɖo eŋu be, “Yehowa ƒe aʋakɔ ƒe Aʋafiae menye.” Yosua tsyɔ mo anyi, de ta agu nɛ kple vɔvɔ̃, eye wògblɔ nɛ be, “Wò dɔlae menye; nu ka nèdi be mawɔ?” (15) Yehowa ƒe Aʋafia la gblɔ nɛ be, “Ɖe wò afɔkpa le afɔ, elabena teƒe kɔkɔe aɖee nètsi tsitre ɖo!” Yosua wɔ nu si Aʋafia la ɖo nɛ, heɖe eƒe afɔkpa la le afɔ.
EBLEGBE NYA VEVIWO⚑ H8269 sar — aʋafia / fiavi
YOSUA DZE MO ANYI ƉE ANYIGBA DZI, EYE WƆSUBƆ --> ƉE WƆ AFƆKPA LE WƆ AFƆ ŊU; ELABENA TEƑE SI NÈLE TSITRE ƉO LA LE KƆKƆE.
9. NUKPƆKPƆ VOVOVO, NƆNƆME SUE MA KE — WOGBLƆ NA ŊUTSU EVE BE WOAɖe woƒe afɔkpa
Mose 2 3:5Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Mawu gblɔ nɛ be, “Mègate va afi sia o. Ɖe wò afɔkpawo da ɖi, elabena anyigba kɔkɔe dzie nèle tsitre ɖo.
(Nye ɖokuinyeŋutɔ ƒe susuwo: De dzesi ɖoɖo ɖeka si wode na ame eve vovovo, le nya siwo sɔ gbɔ ɖeka gbɔgbɔ me, le ƒe alafa geɖe siwo dome. Le atikpo la gbɔ, ɖoɖo la tso gbe si Biblia ƒe nuŋlɔɖi la yɔ be Yehowa kple Mawu gbɔ. Le Yeriko godo, ɖoɖo la tso ŋutsu si le tsitre ɖe afi ma kple yi le eƒe asi me gbɔ. Ŋutsu sia si le Yeriko godo la na Yosua dze eƒe mo dzi anyi be wòasubɔ ame sia. Ŋutsu sia si le Yeriko godo la mexe mɔ na Yosua be wòasubɔ o. Tsɔe sɔ kple nu si mawudɔla vavã, si wowɔ la, wɔna ne ame aɖe di be yeasubɔ mawudɔla la. Mawudɔla la gblɔ be, "Nyee nye wò dɔwɔhati" (Nyaɖeɖefia 19:10). Mawudɔla la gblɔ be, "subɔ Mawu" (Nyaɖeɖefia 22:9). Yohanes te kpɔ be yeasubɔ mawudɔla zi eve. Mawudɔla gbe Yohanes ƒe subɔsubɔ zi eve. Ame aɖeke megbe Yosua ƒe subɔsubɔ le Yeriko godo o.)
10. B7. AZƆ NUBABLA YEYE LA GBLƆ NYA AƉE SI ME KƆ ŊUTƆ
Yohanes 1:18Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Ame aɖeke mekpɔ Mawu kpɔ o, ame si nye Via ɖeka hɔ̃ɔ la, ame si nɔ anyi ɖe Fofo la ƒe axadzi la, eyae ɖee fia mí.
AME AƉEKE MEKPƆ MAWU KPƆ GBEƉE O --> VIA ƉEKAKOE LA ƉE EƑE NYA ME NA MÍ.
Yohanes 5:37Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Eye Fofo la, ame si dɔm la ŋutɔ ɖi ɖase tso ŋunye. Miese eƒe gbe kpɔ alo kpɔe kpɔ o.
Miese eƒe gbe kpɔ alo kpɔe kpɔ o.
Timoteo 1 6:16Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Mawu sia ɖeka hɔ̃ɔ koe mate ŋu aku o; keklẽ gã dziŋɔ aɖe ƒo xlãe ale gbegbe be amegbetɔ aɖeke mate ŋu ate ɖe eŋuti o. Amegbetɔ aɖeke mekpɔe kpɔ o, eye womakpɔe akpɔ hã o. Eya tɔ nanye bubu kple ŋusẽ kple dziɖuɖu tso mavɔ me yi ɖe mavɔ me. Amen.
keklẽ gã dziŋɔ aɖe ƒo xlãe ale gbegbe be amegbetɔ aɖeke mate ŋu ate ɖe eŋuti o --> Amegbetɔ aɖeke mekpɔe kpɔ o, eye womakpɔe akpɔ hã o.
Nubabla Xoxoa gblɔ zi geɖe be amewo KPƆ ame sia, ƒo nu kplii, ɖu nu le eŋkume, wɔ avuwɔwɔ kplii, eye wonɔ agbe.
Nubabla Yeye la gblɔ tsitotsito, zi etɔ̃ gɔ̃ hã, be ame aɖeke mekpɔ Mawu Fofo la kpɔ o, eye ame aɖeke mate ŋu akpɔ Mawu Fofo la o.
Nya eveawo katã le eteƒe. Ame si amewo kpɔ le Nubabla Xoxoa me kple Fofo si amewo mate ŋu akpɔ o la menye ame ɖeka o eya ta. Yohanes gblɔ be ame si wokpɔ lae nye ame kae. Yohanes gblɔ be ame si wokpɔ lae nye Vi ɖekake si wodzi, Vi si le Fofo la ƒe akɔta. Yohanes gblɔ be Vi ɖekake si wodzi la kplɔ Mawu Fofo la va afi si woate ŋu akpɔ Mawu Fofo la le.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Kpɔ nyuie eye nàwɔ nuteƒe le afi sia tututu, elabena afi siae nye afi si ame ate ŋu adze egɔme le nu tsɔtsɔ akpe ɖe Biblia ŋu la. Nu si wogblɔ AGBAGBAWO: Blibi Xoxo la ŋutɔ yɔa ame si wodɔ ɖa sia be Aƒetɔ kple Mawu, eye ame siwo do goe la hã gblɔa nya ma ke. Ema menye nya si wova tsoe o. Ema nye nu si nyagbɔgblɔawo gblɔ tututu. Nu si wokpɔ TO KPUKPLƆ MAWUNYAKPUIWO ƒoƒo ɖekae ME: be ame sia si wokpɔ le ŋkume la, Vi la tututue. Mawunyakpui ɖeka pɛ mele afi aɖeke agblɔ be, "Aƒetɔ la ƒe dɔla si le Genesis 16 lae nye Yesu" o. Ŋɔŋlɔ sia wova nyae to John 1:18, John 5:37, kple 1 Timoteo 6:16 tsɔtsɔ ɖo Blibi Xoxo ƒe nyatakakawo gbɔ eye wobia be ame kae wokpɔ mahã. Esiae nye susu si ta agbalẽvi la le afi ma, eye agbalẽvi la anɔ afi ma.)
11. B8. EYE ƉƆLA-SI-NYE-YEHOWA GAƉO GO LE NUBABLA XƆXƆ LA ƑE NUWUWU KEKEAKE
Malaki 3:1Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗“Kpɔ ɖa, madɔ nye dɔla ɖo ɖa be wòata mɔ le ŋgɔnye eye Aƒetɔ si miele mɔ kpɔm na la ado ɖe eƒe gbedoxɔ me zi ɖeka kpoyi. Dɔla si ŋugbe wodo le nubabla la me, si dim miele la ava.” Yehowa, Dziƒoʋakɔwo ƒe Aƒetɔ lae gblɔe.
EBLEGBE NYA VEVIWO⚑ H4397 malak — mawudɔla / dɔla
MADƆ NYE DƆLA ƉA + ELE BE WƆADZRA MƆ LA ƉO LE NYE ŊGƆ --> AƑETƆ LA AVA EƑE GBEDOXƆ ME KPUIPUIU, EYE ENYE NUBABLA LA ƑE DƆLA.
12. NUKPƆKPƆ VOVOVO, NƆNƆME ÐEKA — dɔla si ŋugbe wodo tso eŋu, kple dɔla si woɖe fia
Marko 1:2Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Abe ale si woŋlɔe ɖi le Nyagblɔɖila Yesaya ƒe agbalẽ me ene be, “Madɔ nye dɔla ɖe ŋgɔwò be wòadzra wò mɔ la ɖo, (3) ame si ƒe gbe le ɖiɖim le gbea dzi be, ‘Midzra Yehowa ƒe mɔ ɖo, miwɔ eƒe mɔtatawo woanɔ dzɔdzɔe nɛ.’” (4) Yohanes Mawutsidetanamelae nye dɔla sia. Enɔ gbedzi, eye wònɔ mawunya gblɔm be amewo nede tsi ta; ne wòafia be wotrɔ dzi me, ale be wòatsɔ woƒe nu vɔ̃wo ake wo.
KPƆ ÐA, MELE NYE DƆLA LA DƆM ÐO ÐE WÒ ŊKUME --> MIDZRA AƑETƆ LA ƑE MƆ ÐO.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Malaki 3:1 yɔ ame eve siwo woɖo ɖa la ƒe ŋkɔ le kpukpui ɖeka me. Ame ɖeka si woɖo ɖa la yina ɖe ŋgɔ be wòakplɔ mɔ. Ame evelia si woɖo ɖa la, woyɔnɛ be "Aƒetɔ la" kple "nubabla ƒe dɔla." Ame evelia sia lae va Aƒetɔ la ŋutɔ ƒe gbedoxɔ me. Marko ʋu eƒe Nyanyui Gbalẽ la nu kple nya sia tututu tso Malaki 3:1 me. Marko yɔ ame si akplɔ mɔ la ƒe ŋkɔe be Yohanes, le gbedzi. Esia wɔe be ame evelia la ƒe ŋkɔ mele Marko ƒe nya me le afi ma o. Nubabla Xoxo la wu enu esime wole dɔla si nye Aƒetɔ la lalam. Nubabla Yeye la ʋu numɔ kple dɔla ma ke ƒe vava.)
13. ATI SI WOTSƆ DA ƊE VI ƊEKAPE LA DZI — ABRAHAM KPLE ISAK LE TO LA DZI
1.Mose 1 22:2Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Tete Mawu gblɔ be, “Kplɔ viwò ŋutsuvi ɖekɛ la, Isak, ame si gbɔ mèlɔ̃a nu le o la, ne miayi Moria nuto me. Tsɔe sa numevɔe le afi ma le toawo dometɔ ɖeka si mafia wò la dzi.”
EBLEGBE NYA VEVIWO⚑ H3173 yachiyd — vi ɖeka
TSƆ FIFIA WÒ VI, WÒ VI ƉEKA HƆ̃Ɔ ISAK, AME SI WÒLƆ̃ --> TSƆE SA VƆ NA MI ABE NUNANA SI WOTƆ DZO LE ENE LE AFIMA.
2.Mose 1 22:6Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Abraham tsɔ vɔsanake la ɖo ta na Isak, eye eya ŋutɔ tsɔ hɛ la kple dzosinu ɖe asi. Ale wo ame eveawo dze mɔ.
EBLEGBE NYA VEVIWO⚑ H6086 ets — ati
Abraham tsɔ vɔsanake la ɖo ta na Isak --> Ale wo ame eveawo dze mɔ.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Le Mose I, 22:6 me la, fofoa metsɔ atiawo o. Isak tsɔ atiawo yi togbɛa dzi. Abraham atsɔ Isak amlɔ atiawo la dzi. Hebri-gbe me nya si wozã na atiawo lae nye ets (H6086). Ets nye nya si wozãna ɖaa na ati gbagbe. Ets hã nye nya si wozãna ɖaa na ati si wolã kɔ ɖi. Ets nye nya ma ke si wozã na agbe ƒe atia. Ets nye nya ma ke si wozã na atia si le abɔ la titina.)
3.Mose 1 22:7Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Isak bia fofoa Abraham be, “Papa!” Eɖo eŋu nɛ bena “Nyee nye si, vinye!” Ke Isak bia be, “Nake kple dzosinu le mía si, ke afi ka agbo si míatsɔ asa vɔe ya le?” (8) Abraham ɖo eŋu be, “Vinye, Mawu akpɔ ema gbɔ na mí hena vɔsa la.” Ale woyi mɔzɔzɔ la dzi.
AFI KA ALẼVI SI WOATSƆ ASA NUMEVƆE LE? --> MAWU ŊUTƆ ANA ALẼVI SI WOATSƆ ASA NUMEVƆE.
4.Mose 1 22:13Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Enumake Abraham kpɔ agbo aɖe si ƒe dzowo avekawo bla la le avekɔe aɖe me. Ale wòlé agbo la, eye wòtsɔe sa vɔe ɖe ɖevi la teƒe abe numevɔsa ene le vɔsamlekpui la dzi.
AGBO SI EƑE DZOWO BLA ƐE AVEMETI ME --> WOTSƆE SA NUMEVƆSA ƐE VI LA TEƑE.
Mose 1 22:14Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Abraham na ŋkɔ teƒe la be, “Yehowa naa nu,” eye ŋkɔ sia tsi eŋu va se ɖe egbe.
eye ŋkɔ sia tsi eŋu va se ɖe egbe.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Bu ŋutsuvi la ƒe biabia le Genesis 22:7 ŋu ake: afika alẽvi la le? Abraham ɖo nya ŋu na biabia la. Abraham ƒe ŋuɖoɖo de asi teƒe wu nusi wònya. Abraham gblɔ be, "Mawu ŋutɔ awɔ alẽvi si wòatsɔ asa numevɔe." Nya sia ate ŋu afia nu eve. Nu ɖeka si wòafia enye be Mawu akpɔ alẽvi aɖe hena eŋutɔ ƒe dɔwɔwɔ. Nu bubu si wòafia enye be Mawu atsɔ eɖokui aɖo teƒe abe alẽvi ene. Nusi Mawu na le ŋkeke ma dzi vavã enye AGBO, menye alẽvi o. Agbo nye alẽ ŋutsu si tsi keŋ. Agbo sia ku ɖe ŋutsuvi la teƒe, wobla eƒe dzowo. Isak ƒe biabia kpɔ ŋuɖoɖo le to la dzi le gɔmesese ɖeka me. Isak ƒe biabia gale ʋuʋu le gɔmesese bubu me hã. Woƒe fe le alẽvi aɖe si woaxe. Abraham na ŋkɔ teƒea kple ŋugbedodo si le etsɔme ŋu: "Woakpɔe le Aƒetɔ la ƒe to dzi.")
14. NUKPƆKPƆ VOVOVO, NƆNƆME ƉEKA — vi si tsɔ atiawo, kple Vi si tsɔ atitsoga la
Mose 1 22:6Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Abraham tsɔ vɔsanake la ɖo ta na Isak, eye eya ŋutɔ tsɔ hɛ la kple dzosinu ɖe asi. Ale wo ame eveawo dze mɔ.
ABRAHAM TSƆ NAKEAWO DA ƉE VIA ISAK DZI --> WO AME EVEA YI MƆ LA DZI ƉEKA.
Yohanes 19:17Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Wotsɔ eƒe atitsoga la da ɖe abɔta nɛ be wòakɔ, eye wokplɔe do go le dua me ɖo ta “Ametakoloeƒe” (si woyɔna be “Golgata” le Hebrigbe me).
WOTSƆ EYA ŊUTƆ ƑE ATITSOGA HEDO GO YI TEƒE SI WOYƆNA BE TA KUKU.
Yohanes 19:18Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Afi siae woklã Yesu ɖe ati ŋu le, eye woklã adzodala eve hã ɖe eƒe axawo kple eve dzi, eye Yesu nɔ woƒe titina.
AFI MA WOKLÃE ƉE ATITSOGA ŊU + YESU LE TITINA.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Fofo aɖe, via ŋutsu ɖeka si fofo la lɔ̃, toa aɖe, ati siwo wotsɔ da ɖe vi la ƒe abɔta ŋutɔŋutɔ, kple vi la ƒe ɖoɖo yi to la dzi le ati mawo te. Nɔnɔme sia dzɔ zi eve le Biblia la me. Zi gbãtɔ la, le Genesis ta 22 lia me, Mawu tɔ hɛ la ɖe. Mawu tsɔ agbo aɖe ɖo teƒe na vi la ƒe teƒe. Zi evelia la, le Kroso la gbɔ, ame aɖeke metɔ ku la ɖe o. Zi sia la, Vi la ŋutɔe nye ɖoɖo teƒenɔla la. De dzesi tsitretsitre bubu si le nɔnɔme eve la dome. Isak bia be, "afi ka alẽvi la le?" Nyaŋuɖoɖo aɖeke meli na Isak ƒe nyabiase la gbe ma gbe o. Ŋuɖoɖo la va emegbe, le Yɔdan tɔsisi la to, tso Yohanes gbɔ. Yohanes tsɔ eƒe asi fia ame aɖe si nɔ zɔzɔm va egbɔ.)
1.Yohanes 1:29Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Esi ŋu ke la, Yohanes kpɔ Yesu wògbɔna egbɔ, ale wòdo ɣli gblɔ be, “Mikpɔ ɖa! Mawu ƒe Alẽvi si le xexe sia me ƒe nu vɔ̃wo ɖem ɖa lae nye ekem!
Mikpɔ ɖa! Mawu ƒe Alẽvi si le xexe sia me ƒe nu vɔ̃wo ɖem ɖa lae nye ekem.
2.Mose 1 22:2Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Tete Mawu gblɔ be, “Kplɔ viwò ŋutsuvi ɖekɛ la, Isak, ame si gbɔ mèlɔ̃a nu le o la, ne miayi Moria nuto me. Tsɔe sa numevɔe le afi ma le toawo dometɔ ɖeka si mafia wò la dzi.”
Yohanes 3:16Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Elabena Mawu lɔ̃a xexea me ale gbegbe be wòtsɔ eya ŋutɔ Via ɖeka hɔ̃ɔ la na, be ame sia ame si axɔ edzi ase la, nagatsrɔ̃ o, ke boŋ wòakpɔ agbe mavɔ.
WƆ VI ƊEKAPE, SI NÈLƆ̃NA --> ETSƆ VIA ƊEKAKEDEKA LA NA
3.Hebritɔwo 11:17Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗To xɔse me esi Mawu do Abraham kpɔ la, etsɔ via Isak be yeasa vɔe, eya ame si xɔ ŋugbedodoawo la nɔ klalo be yeatsɔ Via ŋutsuvi ɖeka hɔ̃ɔ la asa vɔe, (18) togbɔ be Mawu gblɔ nɛ be, “To Isak dzi la, dzidzimevi siwo katã ƒe ŋugbe wodo na wò la ava dzɔ” hã. (19) Abraham dze sii be Mawu ate ŋu afɔ ame kukuwo ɖe tsitre, eye woate ŋu agblɔe ko be exɔ Isak tso ku me.
ETSƆ VIA, AME SI WÒDZI ƉEKA KOE LA SA VƆE --> ELABENA WÒBU BE MAWU ATE ŊU AFƆE ƉE TSITRE, GƆ̃ HÃ TSO AME KUKUWO DOME.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Hebritɔwo ƒe agbalẽ ŋlɔla zã Helagbe me nya ma ke si John zã na Yesu la hã na Isak. Nya ma nye "vi ɖekɛ si wodzi," monogenes (G3439). Hebritɔwo ƒe agbalẽ ŋlɔla gblɔ na mí nu si Abraham nɔ bum le mɔ dzi yina towo dzi. Abraham nɔ bum be Mawu ate ŋu afɔ ɖevia tso ame kukuwo dome. Abraham gblɔ na ɖekakpuiawo le toa te be, "Nye kple ɖevia míayi afi ma asubɔ, eye míagbɔ va mia gbɔ." Abraham kpɔ mɔ be yeaɖi to la kple Isak. Abraham xɔ Isak trɔ, Hebritɔwo ƒe agbalẽ ŋlɔla gblɔ be, "le nɔnɔmetata me." Nɔnɔmetata le afi sia fia nɔnɔme alo dzesi aɖe. Ŋkeke etɔ̃ le sedeɖoƒe la megbe la, vi si sɔ kple ame kuku la gbɔ agbe.)
15. NYA SI KU ƉE TEƒEA ŊU — NYAMEKPEKPEƉEŊU, MENYE NYA SI MAWUNYAKPUKPUIAWO GBLƆ TẼ O
Kronika 2 3:1Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Tete Solomo na wodze Yehowa ƒe gbedoxɔ la tutu gɔme. Wotui ɖe Yerusalem, le Moria to la dzi, afi si Yehowa ɖe eɖokui fia Solomo fofo, Fia David le, afi si Arauna, Yebusitɔ la ƒe lugbɔƒe nɔ. David tia teƒe ma be wòanye gbedoxɔ la ƒe nɔƒe.
Tete Solomo na wodze Yehowa ƒe gbedoxɔ la tutu gɔme. Wotui ɖe Yerusalem, le Moria to la dzi.
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: 1 Mose 22:2 yɔ teƒe si Mawu dɔ Abraham ɖo be Moria-nyigba. 2 Kronika 3:1 yɔ teƒe si Solomo tu gbedoxɔ la ɖo be Moria to, le Yerusalem. Eya ta to si dzi wodo Isak kloe be woasa vɔe la kple to si dzi wowɔ vɔsawo katã le gbedoxɔ la me le ŋgɔgbe la ŋkɔ ɖeka. Yerusalem hã nye du ma ke si me asrafowo klã Yesu ɖo ati ŋu le du la godo. Gblɔ nu si ke mawunyakpukpuiawo gblɔ ko. Mawunyakpukpuiawo megblɔ be Golgota kple Moria nye kpe ɖeka o. Ke mawunyakpukpuiawo gblɔ be ŋkɔ ɖeka, tokɔ ɖeka, kple du ɖeka gome wonye. Abraham ŋutɔ ƒe nyawo nye "woakpɔe le Yehowa ƒe to la dzi." Abraham gblɔ nya siawo le etsɔme ƒe ɣeyiɣi me.)
NUTAMEƐ
Yohanes 8:56Biblia Egbegbetɔ↗Ma↗Mia fofo Abraham kpɔ dzidzɔ esi wòse be megbɔna, eye eƒe dzidzɔkpɔkpɔ de blibo esi wòkpɔ ŋkeke la.” (57) Yudatɔwo gabiae be, “Mèxɔ ƒe blaatɔ̃ gɔ̃ hã haɖe o, eye nèle gbɔgblɔm be yekpɔ Abraham mahã?” (58) Yesu ɖo eŋu na wo be, “Nyateƒe gblɔm mele na mi be meli hafi wodzi Abraham.” (59) Esi wògblɔ nya sia la, Yudatɔwo fɔ kpe be yewoaƒui, gake Yesu ɣla eɖokui, eye wòdo go le gbedoxɔ la me.
HAFI WOADZI ABRAHAM LA, NYEE LE ANYI XOXO --> WOTSƆ KPEWO BE YEWOAƑU EƑE
(Nye ŋutɔ ƒe susuwo: Tsɔ ŋkuɖoɖo eve siawo ɖo akpa ɖeka, ne woƒe vovototo afia nu wò. Le atikpo la gbɔ, gbe si tso dzo la me la gblɔ be NYEE LE ANYI. Mose ɣla eƒe ŋkume le atikpo la gbɔ. Le gbedoxɔ me, ŋutsu aɖe si le tsitre ɖe ameha aɖe ŋkume gblɔ be NYEE LE ANYI. Ameha la fɔ kpewo. Ameha la meto vovo le nu si Yesu gblɔ ŋu o. Ameha la se Yesu ƒe nya gɔme nyuie. Ameha la bu be Yesu ƒe nyawo dze be woafu kpe ɖe eŋu. Ðe ŋkuɖoɖo hã ɖe edzi be Yesu megblɔ o be "hafi Abraham nava zi, NYEE NƆ ANYI." Yesu gblɔ be NYEE LE ANYI.)
DZIDZEDOKPƆKPƆ
1. Mose 1:26 — Eye Mawu gblɔ be, Mina míawɔ ame le míaƒe nɔnɔme me:
a) le míaƒe nɔnɔme nu
b) kpɔ ɖa, enyo ŋutɔ
c) le Mawu ƒe nɔnɔme me wòwɔe
2. 1 Mose 16:13 — Eye eyɔ ŋkɔ na Aƒetɔ, si ƒo nu nɛ:
a) Wò Mawu, èle nu kpɔ̃m
b) Mekpɔ Mawu ŋkume kple ŋkume
c) Nyee le afi sia; dɔ dzim ɖa
3. 2 Mose 3:14 — Eye Mawu gblɔ na Mose:
a) Nyee nye fofowò ƒe Mawu
b) Nyee nye Nyee
c) Nyee Yehowa, eye ame bubu aɖeke megali o
4. Yohanes 8:58 — Yesu gblɔ na wo be, Vavã, vavã, mele egblɔm na mi bena:
a) Fofowò Abraham kpɔ dzidzɔ be wòakpɔ nye ŋkeke
b) Hafi Abraham nava dzɔ, nye la mele anyi
c) Ame aɖeke mekpɔ Mawu kpɔ gbeɖe o
5. Ʋɔnudrɔ̃lawo 13:22 — Eye Manoa gblɔ na srɔ̃a be, Míaku godoo:
a) elabena nyee nye ame si ƒe nuyiwo mekɔ o
b) elabena teƒe si nèle tsitre ɖo la, anyigba kɔkɔe wònye
c) elabena míekpɔ Mawu
6. Yosua 5:15 — Eye Yehowa ƒe aʋakɔ ƒe amegã la gblɔ na Yosua be:
Alesi vɔvɔli fiaa mɔ ɖe kekeli ŋuti: ati si wotsɔ da ɖe Isak ƒe abɔta (1 Mose 22:6) kple atitsoga si wotsɔ da ɖe Vi la ƒe abɔta (Yohanes 19:17). Vɔvɔli la dze le to la dzi. Ŋutilã la dze le dua godo.
--> Mɔ bubu: "mí" kple "míawo tɔ" siwo le Genesis 1:26 me, ne wode wo ɖe "Aƒetɔ ɖeka" si le Deuteronomium 6:4 me la, ʋu mɔ ɖo ɖe Mawu ƒe Nɔnɔme ƒe nusɔsrɔ̃ bliboa gbɔ. Mawu ƒe Nɔnɔme nye Mawu ɖeka, si me Fofo la, Vi la, kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la nɔ abe ame vovovowo ene le Biblia bliboa me. Nusɔsrɔ̃ sia ka asi nusɔsrɔ̃ bliboa ƒe to ko.
--> Nyaɖeɖefia si ate ŋu ava eme: Yakob bia amesi wɔ ʋiʋli kplii le Mose I ta 32 lia be wòagblɔ eƒe ŋkɔ na ye, gake wogbe nɛ (Mose I 32:29). Manoa bia Yehowa ƒe dɔla be wòagblɔ eƒe ŋkɔ na ye, gake wogblɔ nɛ be ŋkɔ lae nye piliy (H6383), si nye nukunu gã aɖe si womate ŋu anya o (Ʋɔnudrɔ̃lawo 13:18). Yesaya gblɔ emegbe be woayɔ ɖevi si wodzi na mí la be Nukunuɖila, pele (H6382), si tso nya ma ke ƒe gɔmedzedze me (Yesaya 9:6). Ŋkɔ si wobɔbɔ ɣaɣla ɖo le Nubabla Xoxoa me la, wogblɔe fia le vidzĩ aɖe ta. Le Biblia ƒe nuwuwu la, esime Yesu do go tso dziƒo, ŋkɔ aɖe gale esi si ame aɖeke menya o negbe eya ŋutɔ ko (Nyaɖeɖefia 19:12). Wotsɔ ŋkɔ la nɛ, gake ŋkɔ la gale goglo wu ale si nusɔsrɔ̃ sia gblɔe.
HELLENIKE NYAGBEGBLƆWO
Esiawo nye nya vevi tɔxɛ siwo le nusɔsrɔ̃ sia me. Tsɔ asi ka nya ɖe sia ɖe si dzi wode dodo ɖo le kpukpuiawo si le tame la ŋu, be àkpɔ eƒe gɔmesese le afi sia.
“dzidzi ɖeka” — G3439 monogenes — vi ɖeka hɔ̃ɔ si wodzi; ɖeka hɔ̃ɔ le eƒe ƒomevi me; ɖeka koe le eƒe ƒomevi me
Wozã Monogenes le Vi la ŋu. Wozã Monogenes hã le Isak ŋu le Hebritɔwo 11:17.
“ɖeɖefia” — G1834 exegeomai — kplɔ do goe; he do goe; gblɔ nu blibo; na woanya
Ame aɖeke mekpɔ Mawu kpɔ o. Vi si wodzi la, ame ɖeka hɔ̃ɔ la, kplɔ Mawu do goe le teƒe si woate ŋu akpɔe le.
Nya sia ɖɔ dɔdasi ƒe nya, ke menye eƒe nɔnɔme o. Wozã nya sia le amegbetɔwo ŋu. Wozã nya sia le nyagblɔɖilawo ŋu. Wozã nya sia le dziƒonuwɔwɔwo ŋu. Nya sia ɖeɖe mate ŋu agblɔ na wò naneke tso NU SI ame si wodɔ la nye ŋuti gbeɖe o. Nya sia ɖeɖe gblɔna ko be wodɔ ame aɖe ɖa. Nyaŋlɔɖia si ƒo xlãe lae ate ŋu agblɔ nu bubuawo na wò. Nyaŋlɔɖia si ƒo xlãe la gblɔ nu bubuawo na wò le ŋutinya siawo me.
“Mawu” — H430 elohim — Mawu; mawuwo; Mawu vavãtɔ la
Elohim nye nya si le agbɔsɔsɔ me. Wozãa Elohim zi geɖe hena Mawu vavã ɖeka la, kple dɔwɔnya siwo le ɖeka me. Nya sia ŋutɔ tsɔ blibonyenye si nusrɔ̃nu sia le kpɔkplɔm la ɖe eme.
“ɖeka” — H259 echad — ɖeka; wo katã zu ɖeka; gbãtɔ
Echad nye nya si le "Yehowa, míaƒe Mawu, nye Yehowa ɖeka" me. Echad nye nya ma ke wozãna hã na fiẽ kple ŋdi si wobe wonye ŋkeke ɖeka. Echad nye nya ma ke wozãna hã na ŋutsu kple srɔ̃a be wova zu ŋutilã ɖeka.
Genesis ta 22 lia yɔ Isak be "wò vi ɖeka hɔ̃ɔ" zi etɔ̃ vovo. Yachiyd fia ame si nye ɖekae ko.
“ati” — H6086 ets — ati; ati; atikpo; atifli; ati sue
Ets nye Hebrigbe me nya ɖeka si ɖo asi ati gbagbe kple ati si wolã la siaa dzi. Ets nye nya si wozã na ati si Abraham tsɔ ɖo Isak dzi.
“nuɣaɣla / nukuwɔwɔ” — H6383 piliy — nukutɔ; enye nukutɔ akpa be woanya ase eme
Piliy nye nya si Aƒetɔ la ƒe dɔla nam Manoa be wòazã atsɔ aɖo eƒe ŋkɔ. Piliy tso keke sia ke ƒe gɔmeɖoɖo si me ŋkɔ pele si dzena le Yesaya 9:6 la hã tso.
“aʋafia / fiavi” — H8269 sar — amegã aɖe; fia aɖe; aʋafia aɖe; fiavi aɖe; dziɖula aɖe
Sar nye ŋkɔ si ŋutsu si lé yi ɖe asi la tsɔ na eɖokui le Yeriko godo.
“Menye” — H1961 hayah — anyinɔnɔ; nɔnɔ; zuzu
Hayah nye gbe si le "NYE NYE NYE SI MENYE" te le ave si le bibim la gbɔ.