Chineke Dị Ike — Ọmụmụ Baịbụl KJV nwere Nọmba Strong
ONYE JIZỌS BỤ TUPU BETLEHEM — OLU NDỊ AHỤ, MMỤỌ OZI ONYENWE ANYỊ, OSISI AHỤ NA AỊZAK
Ozizi Bibul Bụ Ntọala — Oziọma Jizọs Kraịst
OKWU MMEGHE
Akụkụ a na-ajụ onye Jizọs bụ, malite na okike, ebe Chineke kwuru, "Ka anyị kee mmadụ n'oyiyi anyị." Ọ na-esochi onye ahụ a na-akpọ mmụọ ozi nke Onyenwe anyị, onye ndị mmadụ zutere ihu na ihu ma kpọọ ya Chineke. Ọ na-agwụcha na osisi ahụ e tinyere n'elu Aịzik, otu ọkpara ahụ nke Abraham hụrụ n'anya. Ihe nzaghachi ọ bụla si n'Akwụkwọ Nsọ n'onwe ya bịa, n'okwu Akwụkwọ Nsọ n'onwe ya.
AJỤJỤ ATỌ ỌMỤMỤ IHE A NA-AZA:
1. Ọ bụrụ na Chineke bụ otu, "anyị" onye na-ekwu okwu na Jenesis 1:26 bụ onye?
2. Ònye bụ mmụọ ozi nke Onyenwe anyị, onye ndị mmadụ hụrụ ihu na ihu ma kpọọ ya Chineke?
3. Gịnị ka osisi ahụ e bokwasịrị Aizik, ọ bụ naanị nwa ya nwoke, na-ele anya ya?
ANCHOR MMEGHE
Aịzaya 9:6Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼihi na amụọrala anyị otu nwa, e nyekwala anyị otu nwa nwoke. Ọ ga-abụkwa onye ga-achị anyị. Ndị a ga-abụ aha ya, Onye Ndụmọdụ dị Ebube, Chineke bụ dike, Nna nke mgbe ebighị ebi, Eze Udo.
A MỤRỤ NWATA + E NYERE NWA NWOKE --> A GA-AKPỌ AHA YA CHINEKE DỊ IKE.
Narị afọ asaa tupu a mụọ Jizọs, otu onye amụma dere na a ga-akpọ nwata a Chineke dị ike. Nwa ọhụrụ Jizọs dinara n'ime ebe iri nri anụmanụ. Gụọ amaokwu ahụ nwayọọ. Amaokwu ndị a na-ekwupụta ozi zuru oke nke ọmụmụ ihe a.
1. A. CHINEKE NKE SỊRỊ "KA ANYỊ" — OTU CHINEKE, MA KARỊA OTU ONYE NA-EKWU
1.Jenesis 1:26Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, Chineke kwuru sị, “Ka anyị mee mmadụ nʼoyiyi anyị, dịka ụdịdị anyị si dị, ka ha chịa azụ niile nke osimiri, na anụ ufe niile nke eluigwe, na anụ ụlọ niile, na anụ ọhịa niile, na ihe niile e kere eke nwere ndụ nke na-akpụ akpụ nʼala.” (27) Ya mere, Chineke kere mmadụ nʼoyiyi nke ya, nʼoyiyi Chineke ka o kere ha, nwoke na nwanyị ka o kere ha.
KA ANYỊ MEE MMADỤ N'ỤDỊ YITỤRỤ ANYỊ, DỊKA ỌNỌDỤ ANYỊ --> YA MERE, CHINEKE KERE MMADỤ N'ỤDỊ NKE YA.
(Echiche m nkeonwe: Gụọ Jenesis 1:26 na Jenesis 1:27 ọnụ. Ejila obi eze zoo ọdịiche dị n'etiti amaokwu abụọ ahụ. Jenesis 1:26 kwuru "anyị" na "nke anyị." Jenesis 1:27 kwuru "onyinyo ya" na "Chineke kere," ha abụọ bụ ọnụ ọgụgụ so naanị otu. Baịbụl na-ekwupụta amaokwu abụọ a n'akụkụ ibe ha na-enweghị ihere ọ bụla. Baịbụl kwa naanị na-ekwupụta ha abụọ.)
2.Jenesis 3:22Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Onyenwe anyị Chineke sịrị, “Lee, mmadụ adịla ka onye ọbụla nʼime anyị site nʼịmata ihe ọma na ihe ọjọọ. Ugbu a, ka ọ gharakwa ị setịpụ aka ya ghọrọ mkpụrụ osisi ahụ na-enye ndụ rie, si otu a dịrị ndụ ruo mgbe ebighị ebi.”
NWOKE A AGHỌWO ONYE N'OTU N'IME ANYỊ, ỊMATA IHE ỌMA NA IHE ỌJỌỌ.
3.Jenesis 11:7Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ngwa, ka anyị rịda gaa gbarụọ asụsụ ha, ka onye o bụla ghara ịghọta asụsụ ibe ya.”
KA ANYI RIDA + GBAGWOJUO ASỤSỤ HA ANYA.
4.Aịzaya 6:8Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, anụrụ m olu Onyenwe anyị ka ọ na-ajụ, “Onye ka m ga-eziga? Onye ga-ejekwara anyị?” Asịrị m, “Lee m, ziga m.”
ONYE KA M GA-EZIGA + ONYE GA-EJERE ANYỊ?
(Echiche m nkeonwe: Lelee Aịsaịa 6:8 nke ọma. Aịsaịa 6:8 nwere ụdị abụọ ahụ n'otu ahịrịokwu ahụ: "Onye ka M ga-ezipụ" na "onye ga-agara anyị." Otu onye na-ekwu okwu ahụ ji ma ụdị mkpumkpu ma ụdị ọtụtụ arụ ọrụ ọnụ. Nke a abụghị mperi ederede. Nke a abụghị Chineke ji okwu ọtụtụ akọwa onwe ya naanị. Otu usoro a na-eme ọtụtụ mgbe, n'ọtụtụ akwụkwọ dị iche iche nke Baịbụl, gbaa ọtụtụ narị afọ.)
5.Diuteronomi 6:4Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nụrụ gị Izrel, Onyenwe anyị bụ Chineke anyị, Onyenwe anyị bụ otu.
OKWU ISI HIBRU⚑ H259 echad — otu
Nụrụ gị Izrel, Onyenwe anyị bụ Chineke anyị, Onyenwe anyị bụ otu.
(Echiche m onwe m: Diuteronomi 6:4 na-achị ọmụmụ ihe a dum. Otu Chineke dị. Chineke abụọ adịghị. Chineke atọ adịghị. Chineke ọtụtụ adịghị. Amaokwu ọ bụla dị n'ọmụmụ ihe a nke ga-egosi Chineke nke abụọ ka a gụrụ ya n'ụzọ na-ezighị ezi. Diuteronomi 6:4 bụ ule maka nke ahụ. Rịba ama okwu Hibru nke amaokwu a ji kwuo "otu." Okwu ahụ bụ echad. Echad bụ otu okwu ejiri kpọọ mgbede na ụtụtụ OTU ụbọchị, ọ bụ ezie na ụbọchị nwere akụkụ abụọ. Echad bụ otu okwu ejiri kpọọ nwoke na nwunye ya OTU anụ ahụ, ọ bụ ezie na nwoke na nwunye bụ mmadụ abụọ. Baịbụl họọrọ okwu maka "otu" nke na-ekwe ka mmadụ karịrị otu dịrị n'ime ya. Jenesis 1:26 mgbe ahụ na-edekọ ka Chineke kwuru "ka anyị.")
6.Aịzaya 45:5Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ọ bụ m bụ Onyenwe anyị, ọ dịghịkwa onye ọzọ dị; ewezuga m, ọ dịkwaghị Chineke ọzọ dị. Ọ bụ ezie na ị maghị m, ma aga m eme ka ị dịrị ike.
ABỤ M ONYENWE ANYỊ + ỌNWEGHỊ ỌZỌ + ỌNWEGHỊ CHINEKE NA-ADỊGHỊ M.
(Echiche nkeम m: Aịzaya 45:5 na-ekwupụta akụkụ ọzọ nke eziokwu a. Ọmụmụ ihe a agaghị agbanahụ Aịzaya 45:5. Chineke na-ekwupụta doro anya na ọ dịghị chi ọzọ ma ọ bụghị ya. Ihe ọ bụla ọmụmụ ihe a ga-achọta na akụkụ ndị fọdụrụ nke peeji ndị a agaghị enwe ike ịgbakwunye chi nke abụọ. Ihe ọmụmụ ihe a ga-achọtakwa n'ezie dị iche na ọ kacha mma karịa chi nke abụọ. Ọmụmụ ihe a ga-achọta na otu Chineke na-eme ka a mata ya n'etiti ndị mmadụ.)
2. B. ONYE A KPỌRỌ MMỤỌ OZI NKE ONYENWE ANYỊ — ONYE A KPỌKWARA CHINEKE
Okwu Hibru a sụgharịrị dị ka "mmụọ ozi" bụ malak (H4397). Malak pụtara onye e zipụrụ. Malak na-akọwa ozi e nyere onye ahụ e zipụrụ, ọ bụghị ọdịdị onye ahụ n'onwe ya. Chetakwa ihe Baịbụl kwuru gbasara onye a e ziri ozi n'akụkọ ndị dị n'okpuru.
3. B1. HAGA NA OZARA — Ọ KPỌKUO YA AHA
Jenesis 16:7Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ma mmụọ ozi Onyenwe anyị hụrụ ya nʼakụkụ isi iyi mmiri dị nʼọzara, nʼakụkụ ụzọ Shua, (8) jụọ ya sị, “Hega, ohu nwanyị Serai, olee ebe i si bịa, olee ebe ka ị na-ejekwa?” Hega zara sị, “Ọ bụ site nʼihu nne m ukwu Serai ka m na-agba ọsọ.” (9) Mmụọ ozi Onyenwe anyị gwara ya sị, “Laghachikwuru nne gị ukwu. Doo onwe gị nʼokpuru ya.” (10) Mmụọ ozi Onyenwe anyị sịkwa ya, “Aga m amụba ụmụ gị, ka a hapụ inwe ike ịgụta ole ha dị.”
OKWU ISI HIBRU⚑ H4397 malak — mmụọ ozi / onyeozi
Aga m amụba ụmụ gị, ka a hapụ inwe ike ịgụta ole ha dị.
Jenesis 16:13Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Hega kpọkuru aha Onyenwe anyị, onye gwara ya okwu sị, “Ị bụ Chineke m na-ahụ m.” Nʼihi na Hega kwuru sị, “Ahụla m, ugbu a, onye ahụ na-ahụ m.”
Hega kpọkuru aha Onyenwe anyị, onye gwara ya okwu sị, “Ị bụ Chineke m na-ahụ m.
(Echiche m nkeonwe: Ihe abụọ dị na Jenesis isi iri na isii kwesịrị ime ka onye na-agụ ya kwụsịtụ chee. Nke mbụ, onye a na-akpọ "mmụọ ozi nke Onyenwe anyị" kwuru, "M ga-eme ka mkpụrụ gị baa ụba." Mmụọ ozi nke Onyenwe anyị ekwughị "Onyenwe anyị ga-eme ka mkpụrụ gị baa ụba." Mmụọ ozi nke Onyenwe anyị kwuru dịka onye na-eme ọmụmụba ahụ n'onwe ya. Nke abụọ, ihe odide Baịbụl n'onwe ya, ọ bụghị echiche Hega, kpọrọ mmụọ ozi Onyenwe anyị a bụ "Onyenwe anyị nke gwara ya okwu." Hega kpọrọ otu onye ahụ "Gị bụ Chineke." Onye na-akọ akụkọ akwụkwọ Jenesis kwenyere na Hega kwuru eziokwu.)
4. B2. AKA DỊ N'ELU ISAAC — O JI ONWE YA ṲA IYI
Jenesis 22:11Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ma mmụọ ozi Onyenwe anyị si nʼeluigwe kpọọ ya oku sị ya, “Ebraham! Ebraham!” Ebraham zara, “Lekwa m nʼebe a.” (12) Ọ sịrị ya, “Emetụkwala nwokorobịa ahụ aka. Emekwala ya ihe ọbụla. Nʼihi na amatala m ugbu a na ị na-atụ egwu Chineke, ebe ọ bụ na i kwenyere iji nwa gị nwoke, naanị otu nwa nwoke i nwere chụọrọ m aja.”
N'IHI NA Ị JIGHỊ NWA GỊ, BỤ NWA GỊ NAANỊ, GBOCHIE M YA.
Jenesis 22:15Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mmụọ ozi Onyenwe anyị sitere nʼeluigwe kpọọ Ebraham oku nke ugboro abụọ, (16) sị, “Mụ onwe m, bụ Onyenwe anyị, ji onwe m na-aṅụ iyi na-ekwupụta sị, ebe ọ bụ na i mere ihe dị otu a, na i kwenyere iji nwa gị nwoke, naanị otu nwoke i nwere chụọrọ m aja, (17) aga m agọzi gị nʼezie, mekwa ka ụmụ ụmụ gị mụbaa nʼọnụọgụgụ dịka kpakpando nke mbara eluigwe na dịka aja dị nʼọnụ mmiri osimiri. Ụmụ ụmụ gị ga-enwetara onwe ha ọnụ ụzọ ama ndị iro ha. (18) Sitekwa na mkpụrụ gị ka a ga-agọzikwa agbụrụ niile nọ nʼụwa, nʼihi na i rubeere m isi.”
EJI MU ONWE M AA IYI, KA ONYENWE ANYI SI EKWU --> N'IME MKPURU GI KA A GA-EJI GOZIE MBA NILE DI N'UWA.
(Echiche m nkeanya: Tụlee ahịrịokwu abụọ dị na Jenesis 22:11-18. Ahịrịokwu mbụ bụ, "Ị jụghị inye M nwa gị." Ebreham nọ na-achụ nwa ya aja nye Chineke. Onye na-ekwu okwu n'ahịrịokwu a kwuru na e wepụghị nwa ahụ n'aka onye na-ekwu okwu ahụ. Ahịrịokwu nke abụọ bụ, "Onwe m ka m ji na-aṅụ iyi, ka Onyenwe anyị kwuru." N'oge ochie, mmadụ na-aṅụ iyi n'aha onye ka ya ukwuu. Ozi e kere eke, nke naanị na-eweta ozi, adịghị aṅụ iyi n'onwe ya. Ozi e kere eke adịghị abịanye aka n'iyi ji aha ọgbụgba ndụ nke Chineke. Ndị Hibru 6:13 na-enye ihe kpatara ya. Ndị Hibru 6:13 kwuru na Chineke ṅụrụ iyi n'onwe ya. Ndị Hibru 6:13 na-ekwu ihe kpatara ya: "n'ihi na o nweghị onye ka ya ukwuu ọ ga-eji aṅụ iyi.")
5. B3. JAKỌB LỤSORO OTU NWOKE ỌGỤ — MA GỤA AHA EBE AHỤ "IHU CHINEKE"
Jenesis 32:24Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Emesịa, Jekọb lọghachiri nọdụ naanị ya. Mgbe ahụ, otu nwoke bịara gbaso ya mgba. Ha abụọ gbagidere mgba a tutu chi ebido ịbọ. (25) Mgbe nwoke ahụ hụrụ na ọ pụghị imeri Jekọb na mgba ahụ, o tiri Jekọb aka nʼọkpụ, mee ka ọkpụ ya hịkwapụ site nʼọnọdụ ya. (26) Mgbe nke a mesịrị, nwoke ahụ gwara Jekọb sị ya: “Hapụ m aka ka m laa, nʼihi na chi ebidola ịbọ.” Ma Jekọb zara sị ya, “Ọ bụ naanị mgbe ị gọziri m ka m ga-ahapụ gị ka ị laa.”
OTU NWOKE MAKPARA YA MGBA --> AGAGHỊ M AHAPỤ GỊ, MA Ọ BỤ NA I GOZIE M.
Jenesis 32:28Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nwoke ahụ zara sị ya, “Aha gị agaghị abụkwa Jekọb, kama ọ ga-abụ Izrel, nʼihi na gị na Chineke na ndị mmadụ gbara mgba, ị mmeri.” (29) Jekọb sịrị, “Biko gwa m aha gị.” Ma ọ zaghachiri, “Gịnị mere ị ji ajụ aha m?” Mgbe ahụ, ọ gọziri ya nʼebe ahụ. (30) Jekọb kpọrọ aha ebe ahụ Peniel, nʼihi na ọ sịrị, “Ahụla m Chineke ihu na ihu, ma e chebere ndụ m.”
DỊKA ONYE-EZE, I NWERE IKE N'EBE CHINEKE NỌ --> AHỤWO M CHINEKE IHU N'IHU, A ZỌPỤTAKWARA NDỤ M.
(Echiche m nkeonwe: Ihe odide Jenesis 32 na-akpọ onye a nwoke. Nwoke a na-amagide Jekọb na-ekwu na Jekọb nwere ike SO CHINEKE. Jekọb kpọrọ ala ahụ "ihu Chineke." Jekọb kwuru na e chebere ndụ ya. Jekọb rịọ nwoke a maka aha. Jekọb enweghị aha ọ nara, kama ọ bụ ajụjụ e ji zaghachi ya. Cheta ajụjụ a a zaghị gbasara aha ahụ. Otu ajụjụ ahụ na-abịaghachi ọzọ, n'akwụkwọ ọzọ dị n'Akwụkwọ Nsọ, ọtụtụ narị afọ ka e mesịrị.)
6. B4. OSISI NKENKE NKE ỌKỤ REPỤRỤ — MMỤỌ OZI BỤ ONYE BỤ MỤ ONWE M
Ọpụpụ 3:2Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼebe ahụ, mmụọ ozi nke Onyenwe anyị mere ka ọ hụ ya nʼọkụ na-ere nʼetiti ọhịa. Mosis hụrụ na ọ bụ ezie na ọhịa ahụ na-enwu ọkụ ma ọ naghị ere ọkụ. (3) Nʼihi ya, Mosis chere nʼobi ya sị, “Aga m aga nso leruo ihe omimi a anya, otu ọkụ si enwu ma ọhịa anaghị ere ọkụ.” (4) Mgbe Onyenwe anyị hụrụ na ọ tụgharịrị ka ọ hụ ihe na-eme, Chineke kpọrọ ya oku site nʼime ọhịa ahụ, “Mosis! Mosis!” Ọ sị, “Lekwa m nʼebe a.” (5) Mgbe ahụ, ọ sịrị ya, “Abịakwala nso. Yipụ akpụkpọụkwụ gị, nʼihi na ebe i guzo bụ ala dị nsọ.” (6) Ọ sịrị, “Abụ m Chineke nke nna gị. Chineke nke Ebraham, Chineke nke Aịzik na Chineke nke Jekọb.” Mosis zoro ihu ya, nʼihi na ọ tụrụ egwu ilegide Chineke anya.
MMUOOZI ONYENWE ANYI PUTARA N'OKU OKU --> CHINEKE KPOWARA YA SITE N'ETITI OSISI OHIA AHU.
Ọpụpụ 3:14Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Chineke sịrị Mosis, “ABỤ M ONYE M BỤ. Naanị gwa ụmụ Izrel na ‘ABỤ M zitere gị.’”
MỤ ONWE M BỤ IHE M BỤ --> MỤ ONWE M BỤ ONYE ZIGARA M ZIGA UNU.
(Echiche m nke onwe m: Ọpụpụ 3:2 kwuru mmụọ ozi Onyenwe anyị. Ọpụpụ 3:4 kwuru Onyenwe anyị, na Chineke. Otu ohia ahụ, otu ọkụ ahụ, na otu olu ahụ na-apụta n'amaokwu abụọ ahụ, amaokwu anọ dịpụrụ adịpụ. Baịbụl adịghị ewere nke a dị ka ọdịghị kwekọ. Otu olu ahụ mesịrị na-enye aha nke Izrel ga-ebu ruo mgbe ebighị ebi: MỤ BỤ ONYE MỤ BỤ.)
7. B5. MANOA NA NWUNYE YA — AHA BỤ IJỤ ANYA
Ndị Ikpe 13:3Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Otu ụbọchị, mmụọ ozi Onyenwe anyị gosiri nwanyị a onwe ya, gwa ya okwu sị, “Ọ bụ ezie na ị bụ nwanyị aga nke mere na ị mụtaghị nwa ma na mgbe na-adịghị anya, ị ga-atụrụ ime mụta nwa.
Otu ụbọchị, mmụọ ozi Onyenwe anyị gosiri nwanyị a onwe ya --> ị ga-atụrụ ime mụta nwa.
Ndị Ikpe 13:17Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, Manoa jụrụ Mmụọ ozi Onyenwe anyị ahụ, sị, “Biko, gịnị bụ aha gị, ka anyị nye gị nsọpụrụ dịịrị gị mgbe okwu gị mezuru?” (18) Ọ zara, “Nʼihi gịnị kwa ka ị na-ajụ banyere aha m? Ọ bụ ihe karịrị nghọta.”
OKWU ISI HIBRU⚑ H6383 piliy — ihe nzuzo / ihe ịtụnanya
Nʼihi gịnị kwa ka ị na-ajụ banyere aha m? Ọ bụ ihe karịrị nghọta?
Ndị Ikpe 13:20Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ire ọkụ ahụ sitere nʼebe ịchụ aja ahụ na-arịgo na-aga elu, Mmụọ ozi Onyenwe anyị wụliri elu soro ire ọkụ ahụ rigoro gawa nʼeluigwe! Mgbe Manoa na nwunye ya hụrụ ka nke a na-eme, ha kpuru ihu ha nʼala. (21) Mgbe Mmụọ ozi Onyenwe anyị na-egosighị onwe ya ọzọ nye Manoa na nwunye ya, ka Manoa ghọtara na ọ bụ Mmụọ ozi Onyenwe anyị ka ha hụrụ. (22) Manoa gwara nwunye ya sị, “Anyị abụrụla ndị nwụrụ anwụ, nʼihi na anyị ahụla Chineke!”
MMỤỌ OZI NKE ONYENWE ANYỊ RỊGOORO N'ỌKỤ NKE EBE ỊCHỤÀJÀ --> ANYỊ AGHAGHỊ ỊNWỤ, N'IHI NA ANYỊ AHỤLA CHINEKE.
(Echiche m nkeonwe: Ihe atọ pụtara ìhè na Ndị Ikpe isi 13. Manoa jụrụ aha ahụ, kpọmkwem otu Jekọb mere na Jenesis 32. Ejighachiri Manoa aha ahụ ọzọ, oge a ya na ihe kpatara ya. Okwu Hibru e nyere maka ihe kpatara ya bụ piliy (H6383). KJV sụgharịrị piliy dịka "nzuzo." Piliy pụtara ihe dị ebube nke mmadụ na-apụghị ịmata. Piliy si na otu mgbọrọgwụ ahụ e si nweta pele (H6382), bụ okwu a sụgharịrị "Onye ebube" na Aịzaya 9:6, ebe a kpọrọ nwa a mụụrụ anyị aha. Otu mmụọ ozi Onyenwe anyị a wee rịgoro n'ime ọkụ ebe ịchụàjà ahụ. Nkwubi okwu Manoa nkeonwe ya abụghị "anyị ahụla mmụọ ozi." Nkwubi okwu Manoa bụ "anyị ahụla Chineke.")
8. B6. ỌCHỊAGHA NỌ N'ÈZÍ JERIKO — E KPERE YA ISIALA, WEPỤKWA AKPỤKPỌ ỤKWỤ
Joshua 5:13Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe Joshua nọ nso obodo Jeriko, o weliri anya ya elu hụ otu nwoke ka o guzo nʼihu ya. Nwoke a mịpụtara mma agha ya jide ya nʼaka ya. Joshua jekwuru ya jụọ ya sị ya, “Ị dịnyeere anyị ka ị dịnyeere ndị iro anyị?” (14) Nwoke ahụ zaghachiri ya sị, “Ọ dịghị onye m dịnyeere, kama abịara m ugbu a dịka ọchịagha usuu ndị agha Onyenwe anyị.” Joshua dara nʼala kpuo ihu ya nʼala kpọọ isiala nye ya, sị ya, “Ejikerela m ime ihe ọbụla i nyere nʼiwu. Onyenwe m, gịnị ka ị chọrọ ka m mee?” (15) Ọchịagha usuu ndị agha Onyenwe anyị zara sị Joshua, “Yipụ akpụkpọụkwụ gị, nʼihi na ebe ahụ i guzo bụ ala dị nsọ.” Joshua mere dịka ọ gwara ya.
OKWU ISI HIBRU⚑ H8269 sar — ọchịagha / onyeisi
JOSUA DAA N'IHU YA N'ALA, KPỌKUOKWA CHINEKE --> TỌPỤ AKPỤKPỌ ỤKWỤ GỊ N'ỤKWỤ GỊ; N'IHI NA EBE Ị NA-EGUKWASI ỤKWỤ BỤ EBE DỊ NSỌ.
9. NLEBA ANYA DỊ ICHE, IHE NKỌWA OTU N'OTU — ndị ikom abụọ a gwara ka ha yipụ akpụkpọ ụkwụ ha
Ọpụpụ 3:5Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, ọ sịrị ya, “Abịakwala nso. Yipụ akpụkpọụkwụ gị, nʼihi na ebe i guzo bụ ala dị nsọ.”
Abịakwala nso. Yipụ akpụkpọụkwụ gị, nʼihi na ebe i guzo bụ ala dị nsọ.
(Echiche m nkeonwe: Chetakwa iwu otu ahụ, n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu okwu, e nyere ndị ikom abụọ dị iche iche, narị afọ n'etiti ha. N'ọhịa ọ dịị, iwu ahụ si n'olu Akwụkwọ Nsọ kpọrọ Onyenwe anyị na Chineke. N'èzí obodo Jeriko, iwu ahụ si n'aka nwoke guzo n'ebe ahụ jide mma agha n'aka ya. Nwoke a nọ n'èzí Jeriko hapụrụ Joshua ka o kpuo ihu ya n'ala fee ya ofufe. Nwoke a nọ n'èzí Jeriko akwụsịghị Joshua ka ọ ghara ife ya ofufe. Tụlee nke ahụ na ihe mmụọ ozi e kere eke n'ezie na-eme mgbe nwoke gbalịrị ife mmụọ ozi ahụ ofufe. Mmụọ ozi ahụ sịrị, "Abụ m onye na-ejekọ gị ọrụ" (Mkpughe 19:10). Mmụọ ozi ahụ sịrị, "fee Chineke ofufe" (Mkpughe 22:9). Jọn gbalịrị ife mmụọ ozi otu ofufe ugboro abụọ. Mmụọ ozi jụrụ ofufe Jọn ugboro abụọ. Ọ dịghị onye jụrụ ofufe Joshua nọ n'èzí Jeriko.)
10. B7. UGBU A, AGBA OHUU KWURU IHE DỊ ỌCHA NKE UKWUU
Jọn 1:18Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ọ dịbeghị onye ọbụla hụrụla Chineke, ma Chineke, onye naanị ya bụ Ọkpara Nna mụrụ. Onye ya na Nna dị na mma, emeela ka anyị mata ya.
Ọ DỊGHỊ MMADỤ HỤRỤ CHINEKE MGBE Ọ BỤLA --> NWA NA-AMỤ NANI YA KỌWAPỤTARA YA.
Jọn 5:37Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ya bụ Nna ahụ zitere m na-agbakwa ama nʼonwe ya banyere m. Unu anụbeghị olu maọbụ hụ ụdịdị ya.
Unu anụbeghị olu maọbụ hụ ụdịdị ya.
1 Timoti 6:16Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Onye naanị ya na-adịghị anwụ anwụ. Onye na-ebikwa nʼime ìhè nke mmadụ ọbụla na-apụghị ịbịaru nso. Onye mmadụ ọbụla na-ahụbeghị anya mgbe ọbụla, onye a na-apụghịkwa ịhụ anya. Ọ bụ ya ka nsọpụrụ na ike dịrị ruo mgbe ebighị ebi. Amen.
Onye na-ebikwa nʼime ìhè nke mmadụ ọbụla na-apụghị ịbịaru nso --> Onye mmadụ ọbụla na-ahụbeghị anya mgbe ọbụla, onye a na-apụghịkwa ịhụ anya.
Ugbu a, dobe ọkara abụọ nke Baịbụl n'akụkụ ibe ha ma gụọ ọkara abụọ ahụ ọnụ.
Agba Ochie na-ekwu, ọtụtụ mgbe, na ndị mmadụ HỤRỤ onye a, gwa onye a okwu, riri nri n'ihu onye a, mgba onye a, ma dịrị ndụ.
Agba Ọhụrụ kwuru, n'ụzọ doro anya na ugboro atọ, na ọ dịbeghị onye hụrụla Chineke bụ́ Nna, na ọ dịkwaghị onye pụrụ ịhụ Chineke bụ Nna.
Ozi abụọ ahụ bụ eziokwu. N'ihi ya, onye ndị mmadụ hụrụ n'Agba Ochie na Nna ndị mmadụ na-apụghị ịhụ abụghị otu onye. Jọn na-akọwa onye bụ onye ahụ e hụrụ anya. Jọn kwuru na onye ahụ e hụrụ anya bụ Ọkpara naanị ya mụrụ, Ọkpara nke nọ n'obi Nna. Jọn kwuru na Ọkpara naanị ya mụrụ edugola Chineke bụ́ Nna pụta ebe a na-ahụ Chineke bụ́ Nna anya.
[AMAMIHE E JIKỌTARA ỌNỤ — ỌBỤLA N'OTU AMAMIHE EKWUGHỊ NKE A NA YA NAANỊ]
(Echiche m onwe m: Kpachara anya ma nwee eziokwu ebe a, n'ihi na ebe a kpọmkwem ka mmadụ nwere ike ịmalite itinyeyi n'ime Akwụkwọ Nsọ. Ihe e kwuru KPỌMKWEM: ihe odide Agba Ochie n'onwe ya na-akpọ onye ozi e zigara a Onyenwe anyị na Chineke, ndị mmadụ zutere onye ozi a na-ekwukwa otu ihe ahụ. Akụkụ ahụ abụghị mmechi ihe echiche. Akụkụ ahụ bụ ihe ahịrịokwu ndị ahụ na-ekwu. Ihe A na-ERUTE site n'ijikọ amaokwu: na onye a a na-ahụ anya bụ kpọmkwem Ọkpara ahụ. Ọ dịghị otu amaokwu na-ekwu "mmụọ ozi Onyenwe anyị dị na Jenesis 16 bụ Jizọs." Mmechi ihe echiche a bụ ihe e rutere site n'idobe Jọn 1:18, Jọn 5:37, na 1 Timoti 6:16 n'akụkụ akụkọ ndị Agba Ochie ma jụọ onye ka a na-ahụ anya. Ọ bụ ya mere akara ahụ ji dịrị ebe ahụ, akaraahụkwa na-anọgide ebe ahụ.)
11. B8. NA ONYE-OZI-BỤ-ONYENWE-ANYỊ PỤTARA ỌZỌ NA NGWỤCHA OZUZU AGBA OCHIE
Malakaị 3:1Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗“Lee, aga m ezipu onyeozi m, onye ga-edozi ụzọ nʼihu m. Mgbe ahụ, Onyenwe anyị ahụ unu na-ele anya ya ga-abịa na mberede nʼụlọnsọ ukwu ya. Onyeozi nke ọgbụgba ndụ ahụ, onye ihe ya na-agụsị unu agụụ ike, ga-abịa,” ka Onyenwe anyị, Onye pụrụ ime ihe niile kwuru.
OKWU ISI HIBRU⚑ H4397 malak — mmụọ ozi / onyeozi
M GA-EZIGA ONYE OZI M + Ọ GA-EDOZI ỤZỌ N'IHU M --> ONYENWE ANYỊ GA-ABỊA NA MBERE N'ỤLỌ NSỌ YA, YA BỤ ONYE OZI NKE ỌGBỤGBA NDỤ.
12. ANYA DỊ ỊCHE, ỌHỤỤ OTU AHỤ — onyeozi ahụ e kwere na nkwa, na onyeozi ahụ a chọpụtara
Mak 1:2Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Dịka e dere ya rịị nʼakwụkwọ Aịzaya onye amụma sị, “Aga m ezipu onyeozi m nʼihu gị, onye ga-edozi ụzọ gị.” (3) “Otu onye na-eti mkpu nʼọzara, na-asị, ‘Dozienụ ụzọ maka Onyenwe anyị, meenụ ka okporoụzọ ya guzozie.’” (4) Jọn omee baptizim pụtara na-eme baptizim nʼọzara, ma na-ekwusa baptizim nke nchegharị maka mgbaghara mmehie.
Aga m ezipu onyeozi m nʼihu gị, onye ga-edozi ụzọ gị --> Dozienụ ụzọ maka Onyenwe anyị.
(Echiche m onwe m: Malakaị 3:1 na-akpọ aha ndị mmadụ abụọ e zitere n'otu amaokwu. Otu onye e zitere na-aga n'ihu iji hazie ụzọ. Onye ọzọ e zitere ka a na-akpọ "Onyenwe anyị" na "onyeozi nke ọgbụgba ndụ." Onye nke abụọ a bụ onye na-abịa n'ime ụlọnsọ ukwu nke aka Onyenwe anyị. Mak mepere Oziọma Mak site n'ikwutọ ihe ahụ kpọmkwem site na Malakaị 3:1. Mak kpọrọ onye na-ahazi ụzọ aha ya Jọn, nọ n'ọzara. Nke a hapụrụ onye e zitere nke abụọ na-akpọghị aha ya site n'aka Mak n'oge ahụ. Agba Ochie mechiri na-eche onyeozi bụ Onyenwe anyị. Agba Ọhụrụ mepere site n'onyeozi ahụ nʼonwe ya na-abanye.)
13. OSISI E DỊNWE NA NWA NAANỊ YA — ABRAHAM NA AỊZIK NʼUGWU AHỤ
1.Jenesis 22:2Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Chineke sịrị, “Duru nwa gị nwoke, naanị otu nwa gị nwoke, Aịzik onye ị hụrụ nʼanya, gaa nʼala Mọrịa. Jiri ya chụọrọ m aja nsure ọkụ nʼelu otu nʼime ugwu dị nʼebe m ga-egosi gị.”
OKWU ISI HIBRU⚑ H3173 yachiyd — naanị nwa
KPỌROỤ UGBUA NWA GỊ, NAANỊ NWA GỊ AỊZIK, ONYE Ị HỤRỤ N'ANYA --> CHỤPỤTA YA EBE AHỤ DỊKA ARỤ AJA NSURE ỌKỤ.
2.Jenesis 22:6Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ebraham boro nwa ya nwoke Aịzik ukwu nkụ ahụ e ji achụ aja nsure ọkụ nʼisi, ma ya onwe ya jidere ọkụ na mma.
OKWU ISI HIBRU⚑ H6086 ets — osisi
Ebraham weere osisi maka aja nsure ọkụ, bokwasị ya n'ahụ́ Aịzik nwa ya --> ha abụọ jekọrọ ọnụ.
(Echiche m nkeonwe: Na Jenesis 22:6, nna ahụ anaghị ebu osisi ahụ. Aịzik bu osisi ahụ gaa n'elu ugwu ahụ. Ebreham ga-edobe Aịzik n'elu osisi ahụ. Okwu Hibru maka osisi ahụ bụ ets (H6086). Ets bụ okwu a na-ejikarị akpọ osisi dị ndụ. Ets bụkwa okwu a na-ejikarị akpọ osisi e gburu egbu. Ets bụ otu okwu ahụ e ji akpọ osisi nke ndụ. Ets bụ otu okwu ahụ e ji akpọ osisi ahụ dị n'etiti ubi ahụ.)
3.Jenesis 22:7Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Aịzik gwara nna ya Ebraham sị, “Nna m.” Ebraham zara, “Ehee, nwa m.” Aịzik sịrị, “Ọkụ na nkụ dị nʼebe a, olee nwa atụrụ e ji achụ aja nsure ọkụ?” (8) Ebraham zara, “Nwa m, Chineke nʼonwe ya ga-eweta nwa atụrụ e ji achụ aja nsure ọkụ.” Ha abụọ gakwara nʼihu nʼije ha.
OLEE EBE ATỤRỤ MADANWU DỊ? --> CHINEKE GA-EWEPỤTA ATỤRỤ MADANWU.
4.Jenesis 22:13Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ebraham leliri anya hụ otu ebule nke eriri ọhịa jidere na mpi ya. Ebraham gara jide ebule ahụ, were ya chụọ aja nsure ọkụ nʼọnọdụ nwa ya nwoke.
EBULU E JIDERE N'IME OHIA N'MPI YA --> WERE YA CHỤỌ ÀJÀ ỌKỤ N'ỌNỌDỤ NWA YA.
Jenesis 22:14Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ya mere, Ebraham kpọrọ ebe ahụ, “Onyenwe anyị ga-arọpụta.” Ya mere ruo taa a na-asị, “Nʼugwu Onyenwe anyị, a ga-arọpụta.”
Nʼugwu Onyenwe anyị, a ga-arọpụta.
(Echiche m nkeonwe: Tulee ajụjụ nwa ahụ ọzọ na Jenesis 22:7: ebee ka atụrụ ahụ nọ? Ebreham zara ajụjụ ahụ. Azịza Ebreham ruru ebe ọ na-amaghị. Ebreham sịrị, "Chineke n'onwe ya ga-enweta atụrụ maka aja nsure ọkụ." Nkebi okwu ahụ nwere ike ịnwe ihe abụọ ọ pụtara. Otu ihe ọ pụtara bụ na Chineke ga-enweta atụrụ maka onwe ya iji ya mee ihe. Ihe ọzọ ọ pụtara bụ na Chineke ga-enye onwe ya n'onwe ya dịka atụrụ ahụ. Ihe Chineke nyere n'ezie ụbọchị ahụ bụ EBIRI, ọ bụghị atụrụ. Ebiri bụ atụrụ nwoke tozuru okè. Ebiri a nwụrụ n'ọnọdụ nwa nwoke ahụ, mgbe a jidere ya n'mpi ya. E ji otu ụzọ zaa ajụjụ Aịzik n'elu ugwu ahụ. E jikwa ụzọ ọzọ hapụ ajụjụ Aịzik ka ọ ghara izaghachi. A ka ji ụgwọ atụrụ. Ebreham gụrụ ọnọdụ ahụ aha ọnụ jiri nkwa n'oge dị n'ihu: "N'elu ugwu Onyenwe anyị ka a ga-ahụ ya.")
14. ỌDỊDỊ DỊ ICHE ICHE, OTU IHE OMUME — nwa nwoke bụụrụ nkụ, na Ọkpara bụụrụ obe
Jenesis 22:6Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ebraham boro nwa ya nwoke Aịzik ukwu nkụ ahụ e ji achụ aja nsure ọkụ nʼisi, ma ya onwe ya jidere ọkụ na mma.
EIBRAHAM DOBERE NKU N'ELU AYIZIK NWA YA NWOKE --> HA ABỤỌ JEKỌRỊTARA ỌNỤ.
Jọn 19:17Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗O buuru obe ya gaa nʼebe a na-akpọ Okpokoro Isi (nke pụtara Gọlgọta nʼasụsụ Hibru).
Ya onwe ya bu obe ya, pụọ jee n'ebe a na-akpọ Ebe Okpukpu Isi.
Jọn 19:18Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼebe ahụ ka ha kpọgidere ya nʼobe, ya na mmadụ abụọ ndị ọzọ. Otu onye nʼaka nri ya, onye nke ọzọ nʼaka ekpe ya.
N'EBE AHỤ KA HA KPỌGBURU YA N'OBE + JISỌS NỌ N'ETITI.
(Echiche m nkeonwe: Otu nna, otu ọkpara nna ahụ hụrụ n'anya, otu ugwu, osisi e boro n'azụ nwa ahụ n'onwe ya, na nwa ahụ na-arịgo elu n'okpuru osisi ahụ. Ihe ndị a mere ugboro abụọ na Baịbụl. Na nke mbụ, na Jenesis 22, Chineke kwụsịrị mma ahụ. Chineke tinyere ebule dochie anya n'ọnọdụ nwa ahụ. Na nke abụọ, n'obe ahụ, ọ dịghị onye kwụsịrị ọnwụ ahụ. Na oge a, Ọkpara ahụ bụ onye dochie anya. Rịba ama otu ihe ọzọ dị iche n'etiti ihe abụọ ndị a. Aịzik jụrụ, "ebee ka atụrụ ahụ dị?" O nweghị azịza jụziri Aịzik n'ụbọchị ahụ. Azịza ahụ bịara mgbe e mesịrị, n'osimiri Jọdan, site n'aka Jọn. Jọn kpọtụrụ mkpịsị aka na nwoke na-abịakwute ya.)
1.Jọn 1:29Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼechi ya, ọ hụrụ ka Jisọs na-abịakwute ya sị, “Leekwa, Nwa Atụrụ Chineke, onye na-ebupụ mmehie ụwa.
Leekwa, Nwa Atụrụ Chineke, onye na-ebupụ mmehie ụwa.
2.Jenesis 22:2Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Chineke sịrị, “Duru nwa gị nwoke, naanị otu nwa gị nwoke, Aịzik onye ị hụrụ nʼanya, gaa nʼala Mọrịa. Jiri ya chụọrọ m aja nsure ọkụ nʼelu otu nʼime ugwu dị nʼebe m ga-egosi gị.”
Jọn 3:16Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼihi na Chineke hụrụ ụwa nʼanya, nke a mere o jiri nye Ọkpara ọ mụrụ naanị ya, ka onye ọbụla kweere na ya ghara ịla nʼiyi, kama ka o nwee ndụ ebighị ebi.
OKWU ISI GRIIKI⚑ G3439 monogenes — naanị ọkpara
NWA NAANỊ GỊ, ONYE Ị HỤRỤ NʼANYA --> O NYERE NWA YA NAANỊ Ọ MỤRỤ.
3.Ndị Hibru 11:17Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Site nʼokwukwe Ebraham ji Aịzik chụọ aja mgbe a nwalere ya. Onye ahụ natara ihe ndị ahụ e kwere nkwa, dị njikere iji otu nwa ahụ o nwere chụọ aja, (18) ọ bụ ezie na Chineke kwuru maka ya, “Ọ bụ site nʼAịzik ka a ga-akpọ mkpụrụ gị aha.” (19) Ebraham chere na Chineke pụrụ ime ka onye nwụrụ anwụ site nʼọnwụ bilie, dịka ihe ịma atụ otu ahụ ka o mekwara, nʼihi na ọ nataghachikwara ya.
Ọ CHỤRỤ NAANỊ ỌKPARA YA MỤRỤ DỊKA AJA --> NA-ECHE NA CHINEKE NWERE IKE IME KA Ọ DỊGHACHI NDỤ, ỌBỤNA SITE N'ỌNWỤ.
(Echiche m nkeonwe: Onye dere akwụkwọ Hibru ji otu okwu Grik ahụ o ji kpọọ Aịzik nke Jọn ji akpọ Jizọs. Okwu ahụ bụ "ọkpara naanị ya," monogenes (G3439). Onye dere akwụkwọ Hibru na-agwa anyị ihe Abraham na-eche n'uche ka ọ na-arịgo ugwu ahụ. Abraham nọ na-eche na Chineke nwere ike ime ka nwa okorobịa ahụ site n'ọnwụ bilie. Abraham gwara ụmụ okorobịa ahụ nọ n'ala ugwu, "Mụ na nwa okorobịa a ga-aga ebe ahụ ife ofufe, ma anyị ga-alaghachikwute unu ọzọ." Abraham tụrụ anya ijiri Aịzik gbadaa ugwu ahụ. Onye dere akwụkwọ Hibru kwuru na Abraham nwetaghachiri Aịzik "n'ụdị ihe atụ." Ihe atụ ebe a pụtara onyonyo ma ọ bụ ihe ịrịba ama. Abalị atọ ka e nyesịrị iwu ahụ, nwa nwoke bụ onye dabara ka onye nwụrụ anwụ lọtara na-adị ndụ.)
15. NDETU GBASARA EBE — ndetu na-akwado, ọ bụghị nkwupụta amaokwu ndị ahụ na-ekwu kpọmkwem
2 Ihe E Mere 3:1Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, Solomọn malitere iwu ụlọnsọ ukwu Onyenwe anyị. Ọ bụ nʼugwu Mọrịa, nke dị na Jerusalem, ka e wukwasịrị ya, nʼebe ahụ Onyenwe anyị mere ka Devid bụ nna ya hụ ya anya. Ọ bụ nʼala ebe ịzọcha ọka Arauna, onye Jebus, ebe ahụ Devid họpụtara.
Mgbe ahụ, Solomọn malitere iwu ụlọnsọ ukwu Onyenwe anyị. Ọ bụ nʼugwu Mọrịa, nke dị na Jerusalem.
[AMAMIHE E JIKỌTARA ỌNỤ — ỌBỤLA N'OTU AMAMIHE EKWUGHỊ NKE A NA YA NAANỊ]
(Echiche m nkeonwe: Jenesis 22:2 kpọrọ ebe Chineke zigara Ebreham aha ala Moraịa. 2 Ihe E Mere 3:1 kpọrọ ebe Solomọn wuru ụlọ nsọ ahụ aha ugwu Moraịa, na Jerusalem. Ya mere, ugwu ebe a fọrọ nke nta ka e chụọ Aịzik aja na ugwu nke aja niile e chụrụ n'ụlọ nsọ mgbe e mesịrị bụ otu aha. Jerusalem bụkwa otu obodo ahụ ndị agha kpọgburu Jizọs n'ọbọ na mgbidi obodo ahụ apụtara. Kwuo naanị ihe amaokwu Akwụkwọ Nsọ kwuru. Amaokwu ndị ahụ ekwughị na Golgọta bụ otu nkume ahụ na Moraịa. Amaokwu ndị ahụ na-ekwu na otu aha ahụ, otu usoro ugwu ahụ, na otu obodo ahụ. Okwu Ebreham n'onwe ya bụ "n'ugwu Onyenwe anyị ka a ga-ahụ ya." Ebreham kwuru okwu ndị ahụ n'oge na-abịa n'ihu.)
MMECHI
Jọn 8:56Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nna unu Ebraham ṅụrịrị ọṅụ mgbe o chetara na ọ ga-ahụ ụbọchị m; ọ hụrụ ya ma ṅụrịakwa ọnụ.” (57) Ndị Juu sịrị ya, “Ị gbabeghị iri afọ ise ma ị hụla Ebraham?” (58) Jisọs sịrị ha, “Nʼezie, nʼezie agwa m unu, tupu amụọ Ebraham, mụ onwe m nọ ya.” (59) Ya mere, ha tụtụlitere nkume ịtụ ya, ma Jisọs zoro onwe ya, sitekwa nʼụlọnsọ ukwuu ahụ pụọ.
TUPU ABRAHAM ADỊ, MỤ ONWE M BỤ --> MGBE AHỤ KA HA WELITE OKWUTE ỊTỤ YA.
(Echiche m nkeonwe: Debe ihe omume abụọ a n'akụkụ ibe ha, ka ọdịiche ha kụziere ihe. N'ohia ahụ, olu si n'ime ọkụ ahụ kwuo, ABỤ M. Moses zochiri ihu ya n'ohia ahụ. N'ụlọ nsọ ahụ, otu nwoke guzoro n'ihu ìgwè mmadụ kwuo, ABỤ M. Ìgwè mmadụ ahụ bulitere okwute. Ìgwè mmadụ ahụ anaghị enwe mgbagwoju anya banyere ihe Jizọs kwuru. Ìgwè mmadụ ahụ ghọtara Jizọs kpọmkwem. Ìgwè mmadụ ahụ kpebiri na okwu Jizọs kwuru kwesịrị ka a tugbuo ya na nkume. Rịba ama kwa na Jizọs ekwughị, "Tupu e mụọ Ebreham, M DỊRỊ." Jizọs kwuru, ABỤ M.)
AJỤJỤ NGWALITE
1. Jenesis 1:26 — Chineke wee sị, Ka anyị mee mmadụ n'ụdịdị anyị:
a) dịka oyiyi anyị
b) lee, ọ dị ezigbo mma
c) n'oyiyi Chineke kere ya
2. Jenesis 16:13 — O wee kpọọ aha Onyenwe anyị bụ onye gwara ya okwu:
a) Gị Chineke na-ahụ m
b) Ahụwo m Chineke ihu na ihu
c) Lekwa m ebe a; zipụ m
3. Ọpụpụ 3:14 — Chineke wee sị Mozis:
a) Mụ onwe m bụ Chineke nke nna gị
b) ABỤ M ONYE M BỤ
c) Mụ onwe m bụ Onyenwe anyị, ọ dịghịkwa onye ọzọ
4. Jọn 8:58 — Jisọs sịrị ha, Nʼezie, nʼezie, agwa m unu:
a) Nna gị bụ Abraham ṅụrịrị ọñụ ka ọ hụrụ ụbọchị m
b) Tupu e mụọ Abraham, Mụ onwe m bụ
c) Ọ dịghị mmadụ ọ bụla hụworo Chineke n'oge ọ bụla
7. Jenesis 22:8 — Chineke n'onwe ya ga-enye atụrụ maka aja ọkụ:
a) tinye ya n'ahụ Aịzik nwa ya
b) ya mere ha abụọ gara ọnụ
c) lee ọkụ na nkụ ahụ
AZỊZA: 1-a, 2-a, 3-b, 4-b, 5-c, 6-a, 7-b
KA NCHỌPỤTA A SI GBASAA
Otu onyinyo si akọwa ìhè: osisi ahụ e boro Aịzik n'azụ (Jenesis 22:6) na obe ahụ e boro n'azụ Ọkpara ahụ (Jọn 19:17). Onyinyo ahụ pụtara n'elu ugwu. Ahụ ahụ pụtara n'èzí obodo.
--> Okporo ụzọ dị iche: "anyị" na "nke anyị" nke Jenesis 1:26, jikọtara ya na "otu Onyenwe anyị" nke Diuteronomi 6:4, na-emeghe ụzọ maka ọmụmụ ihe zuru ezu banyere Chi Nna, Ọkpara na Mmụọ Nsọ. Chi Nna, Ọkpara na Mmụọ Nsọ bụ otu Chineke, ebe a na-akpọ Nna, Ọkpara, na Mmụọ Nsọ dị iche iche n'aha n'ofe Akwụkwọ Nsọ dum. Ọmụmụ ihe a metụrụ naanị n'ọnụ ọnụ nke ọmụmụ ihe ahụ zuru ezu.
--> Mkpughe pụrụ iche: Jekọb jụrụ onye ahụ ọ na-amaba aka na Jenesis 32 maka aha nke onwe ya, ma ọ jụrụ ya (Jenesis 32:29). Manọa jụrụ mmụọ ozi Onyenwe anyị maka aha nke onwe ya, a gwara ya na aha ahụ bụ piliy (H6383), nke dị ebube nke ukwuu ka a ga-eji mata ya (Ndị Ikpe 13:18). Aịzaya kwuru mgbe ahụ na nwa ahụ a mụrụ nye anyị ga-AKPỌ Onye Ebube, pele (H6382), site n'otu mgbọrọgwụ ahụ (Aịzaya 9:6). Aha ahụ e jichiri n'Agba Ochie ka a na-ekwupụta ya n'elu otu nwa ọhụrụ. Ná ngwụcha Akwụkwọ Nsọ, mgbe ọ na-agba ịnyịnya si n'eluigwe, Jisọs ka nwere aha nke ọ dịghị mmadụ ọ bụla mara ma ọ bụghị naanị ya (Mkpughe 19:12). Aha ahụ enyela, ma aha ahụ ka dị omimi karịa ka ọmụmụ ihe a gwara anyị.
OKWU ISI GRIIKI
Ndị a bụ okwu ndị bụ isi maka ọmụmụ ihe a. Pịa okwu ọ bụla e chọpụtara na amaokwu ndị dị n'elu iji hụ ihe ọ pụtara ebe a.
“naanị ọkpara” — G3439 monogenes — nke a mụrụ naanị ya; nke dị iche; nke naanị ya dị n'ụdị ya
A na-eji Monogenes akọwa Ọkpara ahụ. A na-ejikwa Monogenes akọwa Aịzik na Ndị Hibru 11:17.
“kwupụtara” — G1834 exegeomai — iduzi apụ; ịkpọpụta; ịkọ okwu zuru oke; ime ka amara
Ọ dịghị onye ọ bụla hụrụla Chineke. Ọkpara ahụ a mụrụ naanị ya edugoro Chineke apụta ìhè ebe a ga-ahụ Chineke.
OKWU ISI HIBRU
“mmụọ ozi / onyeozi” — H4397 malak — onye e zipụrụ; onye ozi; mmụọ ozi
Okwu a na-akpọ aha ozi, ọ bụghị okwu na-akọwa ọdịdị. A na-eji okwu a mee ihe banyere ụmụ mmadụ. A na-eji okwu a mee ihe banyere ndị amụma. A na-eji okwu a mee ihe banyere ndị mmụọ ozi eluigwe. Okwu a n'onwe ya adịghị agwa gị IHE onye e zigara ahụ bụ. Okwu a n'onwe ya na-agwa gị nnọọ na e zigara mmadụ. Ihe ndị gbara Baịbụl gburugburu ka ọ na-agwa gị ihe ndị ọzọ fọdụrụ. Ihe ndị gbara Baịbụl gburugburu na-agwakwa gị ihe ndị ọzọ fọdụrụ n'akụkọ ndị a.
Elohim bụ ụdị nnọmnọ n'ọtụtụ. A na-eji Elohim mgbe niile maka Chineke naanị otu, ya na ngwaa nke otu onye. Okwu a n'onwe ya na-ebu ozuzu nke a na-enyocha n'ọmụmụ ihe a.
“otu” — H259 echad — otu; jikọtara ọnụ; nke mbụ
Echad bụ okwu dị na "Onyenwe anyị bụ Chineke anyị, otu Onyenwe anyị." Echad bụkwa otu okwu ahụ e ji akpọ mgbede na ụtụtụ OTU ụbọchị. Echad bụkwa otu okwu ahụ e ji akọwa otu nwoke na nwunye ya na-aghọ OTU anụ ahụ.
