Te Ariki Kua Ara Mai — He Ako Paipera me nga Nama a Strong
TE RIPEKA, TE TAUNAKITANGA, ME TE HOKINGA MAI — TE PUTAKE I TAKOTO POHEHE TE MATE, ME TE MEA E WHAI AKE
Ako Taketake o te Karaipiture — te Rongopai o Ihu Karaiti
KUPU WHAKATAKI
He aha a Ihu i matea ai kia mate? He aha ta te urupa tuwhera i whakaatu? Ka aha ina hoki mai ia? Ka mauria e tenei akoranga enei patai e toru ki te Paipera, a ka waiho ma te Paipera ano e whakautu, i roto i ana ake kupu.
E kapi ana i tēnei rangahau te take i whakahekea ai te toto. E kapi ana i tēnei rangahau te hōhonutanga o tōna hekenga iho, me te utu i utua e ia mō te ripeka. E kapi ana i tēnei rangahau te karangatanga a te Matua ki te Tama he Atua, he Ariki. E kapi ana i tēnei rangahau a Ihowa i kōrero ki te Ariki o Rāwiri. E kapi ana i tēnei rangahau a te Karaiti kua ara mai i te mate, me te Karaiti e noho ana i roto i te hunga i whakaorangia e ia. E kapi ana i tēnei rangahau tōna hokinga mai, me te whiringa e mau tonu ana ā mutunga kore.
NGĀ PĀTAI E TORU KA WHAKAUTUA E TĒNEI RANGAHAU:
1. He aha i tika ai kia na roto i te toto te matenga o Ihu, a ehara i tetahi mea ngawari ake?
2. I pēhea a Rāwiri i karanga ai i tana ake tama ko tōna Ariki i roto i te Waiata 110:1?
3. He aha ta te aranga i whakaatu, a ka aha ina hoki mai a Ihu?
KAMAKA WHAKATIMATANGA
1 Timoti 2:5Paipera Hou↗Tiri↗Kotahi tonu te Atua, kotahi te takawaenga o te Atua, o nga tangata, ko ia ano he tangata, ara ko Karaiti Ihu; (6) I hoatu nei i a ia hei utu mo te katoa; he mea kia whakaaturia i ona wa ake;
KOTAHI TE ATUA + KOTAHI TE KAIWHAKATIKA I WAENGANUI O TE ATUA ME NGA TANGATA, KO TE TANGATA KO KARAITI IHU.
(Ko oku whakaaro ake: He kaiwawao (he tangata e tu ana i waenganui i nga ropu e rua kua wehea, hei whakahoki mai i nga ropu e rua kia kotahi ano) me noho katoa ia ki nga ropu e rua, engari kaore ia e taea te mahi hei kaiwawao. Tirohia ta 1 Timoti 2:5 e kii nei ko wai te kaiwawao: "ko te tangata, ko Karaiti Ihu." Me tangata a Ihu Karaiti, engari kaore ia e taea te tu ki te wahi e tu ai te tangata, kia mate hoki i te matenga o te tangata. Tirohia ta 2 Koriniti 5:19 e kii nei he pono i roto i taua matenga: "i roto te Atua i a te Karaiti." Me Atua a Ihu Karaiti, engari ka rite tana matenga ki te matenga noa iho o tetahi atu tangata, kahore he whakaoranga (te whakaputanga mai i te hara me te utu mo te hara) mo tetahi. Koia tenei te take, ehara te whakautu ki te patai "ko wai a Ihu" i te patai iti mo nga tohunga anake. Ko te ako katoa mo te whakaoranga e whakawhirinaki ana ki te whakautu o taua patai.)
1. H. HE AHA I PENEI AI TE MATE — TE ARA HOKI KI TE ATUA
2. H1. TE RAPANGA, KUA WHAKAMĀRAMATIA MĀ TE MĀMĀ
Ihaia 59:2Paipera Hou↗Tiri↗Engari na o koutou he i wehe koutou ko to koutou Atua, na o koutou hara ano i huna ai tona mata ki a koutou, te whakarongo ai ia.
Engari na o koutou he i wehe koutou ko to koutou Atua.
Roma 3:23Paipera Hou↗Tiri↗Kua hara katoa hoki, a kahore e taea e ratou te kororia o te Atua;
Kua hara katoa hoki, a kahore e taea e ratou te kororia o te Atua.
3. H2. HE AHA TE TOTO, KAORE I TE MEA NGĀWARI AKE
Hiperu 9:22Paipera Hou↗Tiri↗I runga hoki i te ture, e tata ana ka kiia, e purea ana nga mea katoa ki te toto; ki te kahore hoki he ringihanga toto, kahore he murunga hara.
KUPU MĀORI KĒRĪKI⚑ G859 aphesis — whakarerenga
ki te kahore hoki he ringihanga toto, kahore he murunga hara.
Rewitikuha 17:11Paipera Hou↗Tiri↗Kei roto hoki i te toto te oranga o te kikokiko; kua hoatu ano e ahau ki a koutou mo runga i te aata, hei whakamarie mo o koutou wairua: ko te toto hoki, na tona ora, te mea hei whakamarie.
Kei roto hoki i te toto te oranga o te kikokiko --> ko te toto hoki, na tona ora, te mea hei whakamarie.
Hiperu 10:4Paipera Hou↗Tiri↗E kore hoki e tau ma nga toto o nga puru, o nga koati e whakakahore nga hara.
E kore hoki e tau ma nga toto o nga puru, o nga koati e whakakahore nga hara.
(Ōku whakaaro ake: Whakatakotoria ēnei rārangi e toru ki te taha o tētahi, ā, ka whakamārama ake te pūnaha patunga tapu tawhito i a ia anō. Kei roto i te toto te ora. Ko te utu mō te hara he oranga. I ngā wā onamata, ko ngā patunga tapu kararehe i whakarite i te whakamarie (he uhi mō tētahi wā mō te hara e whakahoki ana i te tūranga o te tangata i te aroaro o te Atua) i ia rā, i ia rā, mō ngā rau tau. E kī mārika ana a Hiperu e kore rawa ngā patunga tapu kararehe e taea te tango i te hara. He aha kē te take o aua patunga tapu kararehe katoa? Ko ngā patunga tapu kararehe i pupuri i te nama o te hara kia kitea tonu he mea kāore anō kia utua. He whakamaharatanga roa, tuarua, ā-ia-rā ngā patunga tapu kararehe he oranga te mea e utua ana. Ko ngā patunga tapu kararehe i pupuri i taua whakamaharatanga kia mau tonu, tae noa ki te matenga kotahi hei utu tino ea mō te nama o te hara.)
4. H3. TE HOHONUTANGA O TANA HEKENGA MAI
Piripai 2:5Paipera Hou↗Tiri↗Ko tenei hei whakaaro mo koutou, ko tera i a Karaiti Ihu: (6) Ahakoa hoki i a ia te ahua o te Atua, kihai i meinga e ia te rite ki te Atua hei taonga kapo mai; (7) Engari i mea i a ia ano kia poaha, ka mau ki te ahua o te pononga, ka meinga kia rite ki te tangata; (8) A ka kitea nei tona ahua e rite ana ki to te tangata, ka whakapapaku ia i a ia, ka meinga kia ngohengohe ahakoa ki te mate, ae ra, ki te mate o te ripeka.
I NOHO IA I TE AHUA O TE ATUA --> I MAU IA KI TE AHUA O TE PONONGA --> NGOHENGOHE TAEA NOATIA ATU TE MATE, AE RA, TE MATE O TE RIPEKA.
(Ōku whakaaro ake: Kia mātakina te raupapatanga o te hekenga i roto i Piripai 2:6-8. I noho a Ihu i te āhua o te Atua. I whakawātea a Ihu i tōna ingoa rongonui. I riro i a Ihu te āhua o te pononga. I riro i a Ihu te ritenga o ngā tāngata. I whakaitihia a Ihu. I ngohengohe a Ihu. I mate a Ihu. Kātahi a Paora ka tāpiri i ētahi kupu e rua atu kāore i tino hiahiatia e te rerenga kōrero: "ā, ko te mate i runga i te ripeka." Ko te kī noa kua mate a Ihu, kāore tērā i ranea mō Paora. Ko te āhua motuhake o te matenga o Ihu tētahi wāhanga o te kaupapa a Paora.)
5. H4. KO TE UTU TUUTURU I UTUA E IA — I KORERORA I MUA, A I KORERORA ANO I MURI
Ihaia 50:6Paipera Hou↗Tiri↗Tukua atu ana e ahau toku tuara ki nga kaiwhiu, oku paparinga ki nga kaihutihuti; ko toku kanohi kihai i huna kei whakama, kei tuwhaina.
Tukua atu ana e ahau toku tuara ki nga kaiwhiu --> ko toku kanohi kihai i huna kei whakama, kei tuwhaina.
Nga Waiata 22:16Paipera Hou↗Tiri↗Kua karapotia nei hoki ahau e te kirehe, kua muia e te whakaminenga o nga tangata hara: kua pokaia e ratou oku ringa me oku waewae. (17) E taea e ahau te tatau oku iwi katoa: e titiro mai ana ratou, e matakitaki ana ki ahau. (18) E wehewehea ana oku kakahu mo ratou, e maka rota ana mo toku weruweru.
I WEROHIA E RATOU OKU RINGA ME OKU WAEWAE --> E WEHEWEHEA ANA OKU KAKAHU E RATOU, A E MAKA ROTA ANA MO TOKU KAKAHU.
Matiu 27:35Paipera Hou↗Tiri↗A, ka oti ia te ripeka, ka wehewehea ona kakahu, he mea maka ki te rota: i rite ai te kupu i korerotia e te poropiti, I wehewehea oku weruweru mo ratou, i maka rota hoki mo toku kakahu.
NA RIPEKATIA IA E RATOU, WEHEWEHEA ANA ONA KAKAHU, HE MEA MAKA KI TE ROTA --> KIA RITE AI TE MEA I KORERO AI.
Hoani 19:34Paipera Hou↗Tiri↗Engari i werohia tona kaokao e tetahi o nga hoia ki te matia, a puta tonu he toto, he wai.
I WERO TETEKA TE TAO I TONA KAROKARO --> NA, KI TONU TE PUHA MAI O TE TOTO ME TE WAI.
(Ōku whakaaro ake: I tuhia e Rawiri mō ngā ringa me ngā waewae i werohia i roto i te Waiata 22. I tuhia e Rawiri mō ngā hōia e tohatoha ana i ngā kākahu i roto i te Waiata 22. I tuhia tēnei e Rawiri kotahi mano tau i mua i te kitenga o tētahi tangata i Iharaira i te ripekatanga. Ehara i te mea e whakaahua ana a Rawiri i tētahi mea i pā ki a ia ake. I tuhia e Matiu ētahi rautau i muri mai, i muri i te ripekatanga o Ihu. Ka tuhia e Matiu kua rite tonu ngā mahi a ngā hōia ki tā te Waiata 22 i kī ai. E kī ana a Matiu he aha i pēnei ai ngā hōia: "kia rite ai te mea i korerotia." Pānuitia ngā pūrongo e rua tahi. I tuhia e Rawiri tāna pūrongo me te titiro whakamua, kāore hoki i mōhio ka pā mai te ripekatanga. I tuhia e Matiu tāna pūrongo me te titiro whakamuri ki te ripekatanga, kāore hoki e taea te whakakāhore i te putanga mai o te ripekatanga.)
6. H5. TE TAKE O TE MATENGA — HE ARA WHAKAWHITI, EHARA I TE AITUA
Roma 5:8Paipera Hou↗Tiri↗Heoi e whakakitea nuitia ana e te Atua tona aroha ki a tatou, i te mea, i a tatou ano e hara ana, ka mate a te Karaiti mo tatou. (9) Na, i a tatou ka tika nei i ona toto, tera noa ake he whakaoranga mana i a tatou i te riri o te Atua. (10) Mehemea hoki, i te wa he hoa whawhai tatou, ka houhia ta tatou rongo ki te Atua i runga i te matenga o tana Tama, tera noa ake, i te mea ka mau nei te rongo, he whakaoranga mo tatou, i a ia kua ora nei;
KUPU MĀORI KĒRĪKI⚑ G2644 katallasso — whakaritea
I TE MEA E HARA TONU ANA TATOU, I MATE A TE KARAITI MO TATOU --> KUA HOUHIA TA TATOU RONGO KI TE ATUA I TE MATENGA O TANA TAMA.
2 Koriniti 5:18Paipera Hou↗Tiri↗Ko te putake ia o nga mea katoa ko te Atua, i hohou nei i ta tatou rongo ki a ia i runga i a te Karaiti, a homai ana e ia ki a matou te minitatanga o te houhanga rongo; (19) Ara, i roto te Atua i a te Karaiti e hohou ana i ta te ao rongo ki a ia, kore ake e whakairia ki a ratou o ratou he; a kua tukua mai ki a matou te kupu mo te houhanga rongo. (20) Na he karere matou na te Karaiti, me te mea ano ko te Atua tenei kei roto i a matou e karanga ana; ko matou hei whakakapi mo te Karaiti ki te tohe atu kia koutou, kia hohia ta koutou rongo ki te Atua. (21) Ko ia, kihai nei i matau ki te hara, meinga ana hei hara mo tatou, kia meinga ai tatou ko te tika o te Atua i roto i a ia.
i roto te Atua i a te Karaiti e hohou ana i ta te ao rongo ki a ia, kore ake e whakairia ki a ratou o ratou he --> kihai nei i matau ki te hara, meinga ana hei hara mo tatou.
7. H6. TE NAKAHI I RUNGA I TE POU — HE PIKITIA TAWHITO I WHAKAMAHIA E IA MONA ANO
Tauanga 21:8Paipera Hou↗Tiri↗Na ka mea a Ihowa ki a Mohi, Hanga tetahi nakahi tu a ahi mau, ka whakanoho ki te pou: na, mehemea kua ngaua tetahi, a ka titiro atu ia ki reira, ka ora. (9) Na hanga ana e Mohi te nakahi ki te parahi, a whakanohoia ana ki te pou; na, mehemea kua ngaua tetahi e te nakahi, ka titiro ia ki te nakahi parahi, kua ora.
mehemea kua ngaua tetahi, a ka titiro atu ia ki reira, ka ora.
8. HE TIROHANGA REREKĒ, KO TE ĀHUATANGA KOTAHI — te pou i te koraha, me te ripeka i runga i te puke
Hoani 3:14Paipera Hou↗Tiri↗Ka rite hoki ki ta Mohi whakairinga i te nakahi i te koraha, kua takoto te tikanga kia pera te whakairinga o te Tama a te tangata. (15) Kia kahore ai e ngaro te tangata e whakapono ana ki a ia, engari kia whiwhi ai ki te ora tonu. (16) Koia ano te aroha o te Atua ki te ao, homai ana e ia tana Tama kotahi, kia kahore ai e ngaro te tangata e whakapono ana ki a ia, engari kia whiwhi ai ki te ora tonu. (17) Kihai hoki te Atua i tono mai i tana Tama ki te ao ki te whakahe i te ao; engari kia ora ai te ao i a ia.
Ka rite hoki ki ta Mohi whakairinga i te nakahi i te koraha, kua takoto te tikanga kia pera te whakairinga o te Tama a te tangata --> Kia kahore ai e ngaro te tangata e whakapono ana ki a ia.
(Ko oku ake whakaaro: Ehara tenei hononga i waenganui i a Tauanga 21 me Hoani 3 i te mea i hangaia e tenei akoranga. Na Ihu ano i korero tenei hononga, i te reo nui, mo tona ake tuakiri. Kihai nga tangata e mate ana i te koraha i kiia kia whakatikaia e ratou ano. Kihai nga tangata e mate ana i te koraha i kiia kia maia. Kihai nga tangata e mate ana i te koraha i kiia kia whiwhi rongoa ma to ratou ake mahi. I kiia nga tangata e mate ana i te koraha kia TITIRO ki te mea i whakairihia e te Atua ki runga i te pou. Ko nga tangata e mate ana i te koraha i titiro, i ora. Na, whakapiritia nga wa e rua nei, ka kite koe i te wahanga rereke. Ko te nakahi parahi i whakairihia ki runga i te pou i hangaia kia rite ki te ahua o te mea ake e whakamate ana i nga tangata e titiro ana ki a ia. E korero ana a Paora i tetahi pono rereke ano mo te ripeka. E ki ana a Paora i MEINGATIA a Ihu hei hara mo tatou, ahakoa kihai a Ihu i mohio ki te hara (2 Koriniti 5:21). I whakairihia te rongoa i roto i te ahua kotahi me te kanga.)
9. KO TE MATUA ANO E KARANGA ANA I TE TAMA HE "ATUA" ME TE "ARIKI"
1.Hiperu 1:1Paipera Hou↗Tiri↗He maha nga wahi, he maha nga huarahi i korero ai te Atua i mua, ara nga poropiti, ki nga matua, (2) I enei ra whakamutunga na tana Tama ana korero ki a tatou, ko tana hoki tera i mea ai mana nga mea katoa, ko tana kaihanga hoki tera o nga ao; (3) Ko ia te kanapatanga o tona kororia, te tino ahua o tona pumautanga, e whakau nei i nga mea katoa ki te kupu o tona kaha, ka oti i a ia ake ano te horoi o tatou hara, na noho ana ia i te ringa matau o te Nui i runga rawa;
KUA KORERO IA KI A TATOU I RUNGA I TANA TAMA + NANA ANO I HANGA NGA AO --> KO IA TE KANAPATANGA O TONA KOROTIA, KO TE AHUA TINO TIKA O TONA ANO.
2.Hiperu 1:5Paipera Hou↗Tiri↗Ki a wai hoki o nga anahera tana meatanga i mua, Ko koe taku Tama, nonaianei koe i whakatupuria ai e ahau? Me tenei ano, Ko ahau hei Matua ki a ia, ko ia hei Tama ki ahau? (6) I tana kawenga mai ano hoki i te whanau matamua ki te ao, ka mea ia, Kia koropiko nga anahera katoa a te Atua ki a ia.
KUPU MĀORI KĒRĪKI⚑ G4416 prototokos — matamua
Ki a wai hoki o nga anahera tana meatanga i mua, Ko koe taku Tama? --> Kia koropiko nga anahera katoa a te Atua ki a ia.
(Ōku ake whakaaro: Ko te upoko tuatahi katoa o te pukapuka o Hiperu e whakatakoto ana i tētahi kōrero roa, kotahi tonu. Ko te kōrero, ehara te Tama i te anahera, kāore hoki i te anahera i mua. He mea nui tēnei hei whakaaro i roto i te ako i whakapau nei i ngā whārangi maha mō tētahi āhua e kīia ana ko "te anahera a Ihowa." Ko te kupu Hiperu nei ko malak e tohu ana i tētahi karere. I oma te Tama ake a te Atua i taua karere i ētahi wā i te Kawenata Tawhito. Engari e kore te kaituhi o te pukapuka o Hiperu e tuku kia whakarōpūhia te Tama ki waenga i ngā anahera i hangaia. Kua kīia ngā anahera kia koropiko ki te Tama.)
3.Hiperu 1:8Paipera Hou↗Tiri↗Mo te Tama ia, i ki ia, Pumau tonu tou torona, e te Atua, ake, ake: a ko te hepeta o te tika te hepeta o tou kingitanga; (9) I arohaina e koe te tika, i kinongia e koe te hara; no reira nui atu i to ou hoa te whakawahinga a te Atua, a tou Atua, i a koe ki te hinu o te hari. (10) Me tenei ano, Nau, e te Ariki, i te timatanga i whakatakoto te whenua; he mahi ano nga rangi na ou ringa: (11) Ko era e hemo atu, ko koe ia e mau tonu: ka tawhitotia katoatia hoki era me he kakahu: (12) Ka pokaitia e koe, ano he koheka, ka whakaputaia ketia: ko koe tonu ano ia koe, kahore hoki he mutunga o ou tau.
KI TE TAMA IA I MEA, KO TOU TORONA, E TE ATUA, HE MEA MO NGA WA O TUA WHAKARERE --> KO KOE, E TE ARIKI, I TE TIMATANGA, NAU I WHAKATAKOTO TE TURANGA O TE WHENUA.
(Ōku ake whakaaro: Pānuitia anō ngā kupu tuatahi e rima o Hiperu 1:8: "Ki te Tama ia, e mea ana ia." Ehara tēnei rerenga kōrero i te whakaaro nō te kaituhi o te pukapuka o Hiperu mō Ihu. E tuhia ana i tēnei rerenga te kōrero tika a te Atua Matua ki te Tama. Ka karangatia e te Atua Matua te Tama "E te Atua." Ka karangatia anō e te Atua Matua te Tama "E te Ariki." Kātahi ka whakawhiwhia e te Atua Matua ki te Tama te mahi hanga i te whenua me ngā rangi. Mēnā ka hiahia tētahi tangata ki te tautohe kāore rawa te Tama i karangatia he Atua i roto i te Karaipiture, me whakatika taua tangata ki tēnei irava, i reira ka karangatia e te Matua te Tama he Atua.)
10. TIROHANGA REREKE, KITE KOTAHI — he waiata i tuhia mo tetahi kingi, a ka whakahuahia e te Matua ki tana Tama
Nga Waiata 45:6Paipera Hou↗Tiri↗He pumau, e te Atua, tou torona ake ake: he hepeta tika te hepeta o tou kingitanga. (7) Kua aroha koe ki te tika, kua kino ki te hara: na reira, nui atu i to ou hoa te whakawahinga a te Atua, a tou Atua i a koe ki te hinu o te hari.
He pumau, e te Atua, tou torona ake ake --> nui atu i to ou hoa te whakawahinga a te Atua, a tou Atua i a koe ki te hinu o te hari.
Nga Waiata 102:25Paipera Hou↗Tiri↗Nonamata te whenua i whakaturia ai e koe, a he mahi nga rangi na ou ringa. (26) Ko era e hemo atu, ko koe ia e mau tonu: ae ra, ka tawhitotia katoatia me he weweru; ka whakaputaia ketia ratou e koe ano he kakahu, a ka whakaputaia ketia. (27) Ko koe ia, ko koe tonu, kahore hoki he mutunga o ou tau.
Nonamata te whenua i whakaturia ai e koe --> ko koe tonu, kahore hoki he mutunga o ou tau.
(Ko aku whakaaro ake: He wāhi tēnei e whai hua ai te pānui i ētahi kauwhau e rua kia noho tahi. He waiata mārena a Waiata 45. He inoi a Waiata 102 nā tētahi tangata e raru ana. I roto i a Waiata 102, e kōrerohia ana aua kupu ki a Ihowa, te Atua o Iharaira, nāna nei i hanga te ao. I tuhia ēnei waiata e rua i mua noa atu i te whanautanga o Ihu i Peterehema, mō ētahi rau tau. E whakahua ana a Hiperu 1 i ēnei waiata e rua. E whakaatu ana a Hiperu 1 i ēnei waiata e rua he kupu nā te Atua Matua. E whakauru ana a Hiperu 1 i ēnei waiata e rua ki te Tama. Kia mahara ki ngā rerekētanga iti i waenga i ngā kupu o ngā waiata taketake me ngā whakahuatanga i roto i a Hiperu 1. Kāore te Paipera e huna i ēnei rerekētanga iti, kāore hoki tēnei rangahau e huna i aua rerekētanga. Ko tā te mea kāore e rerekē i waenga i ngā waiata me a Hiperu 1, ko te tuakiri o te tangata e kōrerohia ana ēnei kupu mōna.)
11. J. I MEA A IHOWA KI TOKU ARIKI — TE RARANGI I WHAKAMUTU I TE TOHETOHE
1.Nga Waiata 110:1Paipera Hou↗Tiri↗He himene na Rawiri. I mea a Ihowa ki toku Ariki: Hei toku matau koe noho ai, kia meinga ra ano e ahau ou hoariri hei turanga waewae mou. (2) Ma Ihowa e tono mai te tokotoko o tou kaha i Hiona: hei rangatira koe i waenganui i ou hoariri.
I MEA A IHOWA KI TOKU ARIKI, E NOHO KI TOKU RINGA MATAU --> KIA MEA RA ANO AHAU I OU HOARIRI HEI TURANGA WAEWAE MOU.
(Ko aku whakaaro ake: Ko tēnei rārangi kotahi i roto i te Waiata 110:1 he nui ake te tikanga i tērā e kitea ana i te pānuitanga tuatahi. I roto i te reo Ingarihi, e taia ana ēnei kupu e rua he "Ariki." Ko te tohu anake mō te rerekētanga ko te whakamahi i nga reta nunui. Ko te kupu tuatahi kua taia ki nga reta nunui katoa, "ARIKI." Ko te kupu tuarua kāore i taia ki nga reta nunui katoa. I raro i te reo Ingarihi, e rua ēnei kupu Hiperu rerekē. Ko te kupu Hiperu tuatahi ko te ingoa kawenata o te Atua, Yehovah (H3068). I roto i te KJV, ko nga reta nunui katoa e tohu ana i nga wā katoa ko te kupu Hiperu i raro ko Yehovah. Ko te kupu Hiperu tuarua ko adown (H113), he kupu mō tētahi rangatira, tētahi ariki. Ko te āhua o adown e whakamahia ana i konei e pānui ana "toku Ariki." Ko Rawiri, i a ia e tuhi ana i tēnei waiata, e tuhi ana i te Atua e kōrero ana ki tētahi e karangahia ana e Rawiri ko tōna Ariki ake. Nā, whakaarohia te pātai mārama. Ko Rawiri te kīngi o Iharaira. Ko wai tōna Ariki? Ka rerekē ake, ka tino kē te whakautu ina maumahara koe i te oati a te Atua, ka puta mai te Karaiti i roto i te whānau ake o Rawiri, i muri mai i ētahi whakatupuranga. Kāore e tika ana kia karangahia e te tangata tana mokopuna tuarua ko "toku Ariki.")
12. J2. I UI IA KI A RATOU MO TAUA MEA, A KIHAI TETAHI I AHEI TE WHAKAHOKI
Matiu 22:41Paipera Hou↗Tiri↗A, i nga Parihi e noho huihui ana, ka ui a Ihu ki a ratou, (42) Ka mea, He pehea o koutou whakaaro ki a te Karaiti? Na wai ia tama? Ka mea ratou ki a ia, Na Rawiri. (43) Ka mea ia ki a ratou, He aha ra a Rawiri, i a ia e nohoia ana e te Wairua, i karanga ai i a ia he Ariki? i mea hoki ia, (44) I mea te Ariki ki toku Ariki, hei toku matau koe noho ai, kia meinga ra ano e ahau ou hoariri hei turanga waewae mou. (45) Na, ka kiia nei ia e Rawiri he Ariki, he pehea i tama ai ki a ia? (46) A hore he tangata i ahei te whakahoki kupu ki a ia, kihai rawa ano tetahi i maia ki te ui ki a ia i taua ra iho ano.
KI TE KARANGATIA IA E RAWIRI HE ARIKI, HE PEHEA I TAMA AI KI A IA? --> A KIHAI TETAHI I AHEI KI TE WHAKAHOKI KUPU KI A IA.
(Ōku whakaaro ake: Kāore a Ihu i kī atu ki nga Parihi te whakautu mō tāna ake pātai i Matiu 22:41-46. I pātaihia e Ihu te pātai, ā, i waiho taua pātai kia kore e whakautua. Kei te kore tonu e whakautua taua pātai a mohoa noa nei, ā, kotahi tonu te whakautu e tau ana ki taua pātai. He tama a te Karaiti nā Rāwiri, e ai ki te kikokiko. He Ariki ia a te Karaiti nō Rāwiri, e ai ki tāna i mua atu i te whānautanga o Rāwiri.)
13. J3. I WHAKAMAHIA E PITA TE RARANGI KOTAHI ANO I TE RA I TIMATA AI TE HAHI
Nga Mahi 2:32Paipera Hou↗Tiri↗Kua whakaarahia ake tenei Ihu e te Atua: ko matou katoa nga kaiwhakaatu. (33) A, ka oti nei ia te whakanui e te ringa matau o te Atua, a ka homai nei ki a ia e te Matua te Wairua Tapu i korerotia ra i mua, na kua ringihia mai e ia tenei, e kite nei, e rongo nei koutou. (34) Kahore hoki a Rawiri i kake ki te rangi; heoi e mea ana ia, I mea te Ariki ki toku Ariki, hei toku matau koe noho ai, (35) Kia meinga ra ano e ahau ou hoariri hei turanga waewae mou. (36) No reira ka kia matau pu te whare katoa o Iharaira, kua meinga e te Atua hei Ariki, hei Karaiti, taua Ihu i ripekatia na e koutou.
KAHORE A RAWIRI I KAKE KI TE RANGI --> KUA MEINGA E TE ATUA TAUA IHU I RIPEKATIA NA E KOUTOU HEI ARIKI, HEI KARAITI.
(Ko aku whakaaro ake: he poto te tautohetohe a Pita i roto i nga Mahi 2:29-36. Kaore te tautohetohe a Pita e hiahia ana ki tetahi mahi maarama rawa. I tuhi a Rawiri mo tetahi tangata e noho ana ki te taha matau o te Atua. Kaore a Rawiri i kake ki runga ki te noho ki te taha matau o te Atua. Ka taea e te tangata te haere ki te matakitaki i te urupa o Rawiri, e ai ki a Pita i etahi rarangi i mua tata nei. No reira, ehara i te mea mo Rawiri te waiata. Katahi ka whakaingoatia e Pita te tangata i korerotia mo ratou i roto i te waiata. Ka whakaingoatia e Pita tenei tangata, kahore rawa he whakangawari: "koia ano taua Ihu, i ripekatia e koutou." Ka karangatia e Pita tenei tangata "ko te Ariki, ko te Karaiti.")
14. J4. E KI ANA ANO TE WAIATA KOTAHI I TETAHI MEA ANO — A KEI TE HANGA A HIPERU I TETAHI TOHENGA KATOA I RUNGA I TERA
Nga Waiata 110:4Paipera Hou↗Tiri↗Kua oati a Ihowa, e kore ano tana e puta ke; Hei tohunga koe ake ake, no te tikanga o Merekihereke.
Kua oati a Ihowa, e kore ano tana e puta ke --> Hei tohunga koe ake ake, no te tikanga o Merekihereke.
Hiperu 5:5Paipera Hou↗Tiri↗Waihoki ko te Karaiti kahore ana whakanui i a ia hei tohunga nui; na tera ke i ki ra ki a ia, Ko koe taku Tama, nonaianei koe i whakatupuria ai e ahau. (6) Pera hoki me tana i ki ai i tetahi atu wahi, Hei tohunga koe ake ake i runga i te ritenga o Merekihereke.
Waihoki ko te Karaiti kahore ana whakanui i a ia hei tohunga nui --> Hei tohunga koe ake ake i runga i te ritenga o Merekihereke.
Hiperu 7:3Paipera Hou↗Tiri↗He mea matuakore, whaeakore, kahore nei ona whakapapa tupuna, kahore he timatanga o ona ra, kahore he mutunga o tona ora; he tangata kua whakaritea ki te Tama a te Atua, mau tonu ana ia hei tohunga.
kahore he timatanga o ona ra, kahore he mutunga o tona ora --> mau tonu ana ia hei tohunga.
Hiperu 7:24Paipera Hou↗Tiri↗Ko tenei ia, e mau tonu ana ake ake, e kore ano e puta ke tana mahi tohunga. (25) Na, e taea ano e ia te tino whakaora te hunga e na runga atu ana i a ia ki te Atua; e ora tonu ana hoki ia hei inoi mo ratou.
E ORA TONU IA, HE TOHUNGATANGA KAHORE E TAEA TE WHAKAREREKE --> E TAEA E IA TE WHAKAORA RAWA RATOU.
(Ko oku whakaaro ake: He nui te korero kei roto i tetahi waiata poto. E whakaingoatia ana e te Waiata 110 tetahi tangata e kiia ana e Rawiri ko tona Ariki, e noho ana ki te ringa matau o te Atua. E whakaingoatia ana e te Waiata 110 tetahi kingi e whakahaere ana mai i Hiona. E whakaingoatia ana e te Waiata 110 tetahi tohunga mo ake tonu atu, no tetahi tuku iho tawhito ake i te tuku iho o nga tohunga o Iharaira, i oatitia e te Atua ki tetahi oati e kore e whakahokia e te Atua. I roto i Iharaira o mua, i tera ture, i wehea te turanga o te kingi me te turanga o te tohunga. Kihai i whakaaetia tetahi tangata kia mau i nga turanga e rua i raro i taua ture. E hoatu ana e te Waiata 110 nga turanga e rua ki te tangata kotahi. He maha nga upoko o te pukapuka o Hiperu e whakamarama ana ko wai taua tangata.)
15. K. I WHAKAARAHIA AKE I TE URUPĀ — Ā, E NOHO ANA I ROTO I A KOE
16. K1. TE MEATANGA TONU, ME TE PĒHEA I TUKUA AI
1 Koriniti 15:3Paipera Hou↗Tiri↗I hoatu na hoki e ahau ki a koutou i te tuatahi te mea i riro mai i ahau, ara i mate a te Karaiti mo o tatou hara, i pera me ta nga karaipiture; (4) A i tanumia; a i ara ake ano i te toru o nga ra, i pera me ta nga karaipiture;
I MATE A TE KARAITI MO O TATOU HARA, I PERA ME TA NGA KARAIPITURE + I TANUMIA IA + I ARA AKE ANO IA I TE TORU O NGA RA.
1 Koriniti 15:20Paipera Hou↗Tiri↗Ko tenei kua ara a te Karaiti i te hunga mate, kua waiho hei matamua mo te hunga kua moe.
KUA ARA MAI A TE KARAITI I TE HUNGA MATE, A KUA MEINGA HEI MATAMUA MO TE HUNGA E MOE ANA.
17. K2. TE MEA I WHAKAATURIA E TE ARANGATANGA MONA
Roma 1:3Paipera Hou↗Tiri↗Mo tana Tama, i whanau nei he uri no Rawiri, no te wahi ki te kikokiko; (4) I whakapuakina mai nei ko te Tama a te Atua i runga i te kaha, i runga i ta te wairua o te tapu, i te mea ka whakaarahia i te hunga mate; ara a Ihu Karaiti, to tatou Ariki,
I WHANAU MAI I TE UWI O RAWIRI I TE KIKOKIKO --> I WHAKAATURIA KO TE TAMA A TE ATUA I RUNGA I TE KAHA, NA TE ARANGA MAI I TE HUNGA MATE.
(Ōku whakaaro ake: Ka whakatakotoria anō e Paora ngā wāhanga e rua o te whakautu ki roto i te rerenga kotahi, i te raupapa, i Roma 1:3-4. I ahu mai a Ihu i te whānau o Rawiri, i te kikokiko. I whakapuakina a Ihu hei Tama a te Atua i runga i te kaha, mā tana putanga mai i te urupā. Ka taea e tētahi tangata te kī he Tama ia nō te Atua. Ko Ihu anake i whakamanatia tēnei kī mā te aranga mai i te mate.)
18. K3. NA TE KAWENATA TAWHITO I KI TUATAHI
Nga Waiata 16:10Paipera Hou↗Tiri↗No te mea e kore e waiho e koe toku wairua i te reinga, e kore e tukua tau Mea Tapu kia kite i te pirau. (11) Ka whakakitea mai e koe ki ahau te huarahi o te ora; kei tou aroaro te hari nui, kei tou matau nga ahuareka e kore e mutu.
No te mea e kore e waiho e koe toku wairua i te reinga --> e kore e tukua tau Mea Tapu kia kite i te pirau.
Nga Mahi 2:29Paipera Hou↗Tiri↗E oku teina, e tika ana kia aronui he kupu ki a koutou mo te tupuna nei mo Rawiri, ara kua mate ia, kua tanumia, kei a tatou ano tona urupa, a taea noatia tenei ra. (30) I te mea he poropiti ia, a i mohio kua oati te Atua i te oati ki a ia, ka whakaputaina ake tetahi, he hua no tona hope, hei noho ki runga ki tona torona; (31) A, i tana kite wawe i tenei, korerotia ana e ia te aranga o te Karaiti, ara kihai tona wairua i waiho i te reinga, kihai ano tona kikokiko i kite i te pirau.
KUA MATE A RAWIRI, KUA TANUMIA ANO --> I KITE WAWE IA I TENEI MEA, A KOREROTIA ANA E IA TE ARANGA O TE KARAITI.
19. K4. Ā, INAIANEI — E NOHO ANA IA I ROTO I TE HUNGA I WHAKAORATIA E IA
Roma 8:11Paipera Hou↗Tiri↗Ki te noho ia i roto i a koutou te Wairua o te kaiwhakaara o Ihu i te hunga mate, mana, ma te kaiwhakaara o Karaiti Ihu i roto i te hunga mate, e whakaora ake ano o koutou tinana mate ki tona Wairua e noho na i roto i a koutou.
KI TE NOHO TE WAIRUA O TE KAIWHAKAARA I A IHU I TE HUNGA MATE I ROTO I A KOUTOU --> MANA ANO E WHAKAORA AKE O KOUTOU TINANA MATE.
Karatia 2:20Paipera Hou↗Tiri↗Kua ripekatia tahitia ahau me te Karaiti: a e ora nei, ehara i te mea ko ahau, engari ko te Karaiti e ora ana i roto i ahau: e ora nei hoki ahau i roto i te kikokiko, he oranga na te whakapono ki te Tama a te Atua, i aroha nei ki ahau, i tuku ne i i a ia moku.
KUA RIPEKATIA TAHITIA AHAU ME TE KARAITI --> EHARA I AHAU, ENGARI KO TE KARAITI E ORA ANA I ROTO I AHAU.
Korohe 1:27Paipera Hou↗Tiri↗He meatanga na te Atua, kia whakaaturia ki a ratou te taonga nui o te kororia o tenei mea ngaro ki roto ki nga Tauiwi, ara a te Karaiti i roto i a koutou, e tumanako atu ai ki te kororia:
KUPU MĀORI KĒRĪKI⚑ G3466 musterion — Ngaromia
TENEI MEA NGARO = KO TE KARAITI I ROTO I A KOUTOU, KO TE TUMANAKO KI TE KORORIA.
Hoani 14:23Paipera Hou↗Tiri↗Ka whakahoki a Ihu, ka mea ki a ia, Ki te aroha tetahi ki ahau, e puritia e ia taku kupu: a ka arohaina ia e toku Matua, ka haere atu maua ki a ia, ka noho tonu ki a ia.
KI TE AROHA TETAHI TANGATA KI AHAU, KA PUPURI IA I AKU KUPU --> KA HAERE MAI MATOU KI A IA, KA NOHO HOKI I A IA.
(Ko aku whakaaro ake: Whāia te raina katoa o tēnei rangahau tae noa ki tōna otinga. I noho a Ihu ki te Matua i mua i te hanganga o tētahi mea. I puta a Ihu ki nga tangata i te Kawenata Tawhito, a i ora ano nga tangata ra. I whanau a Ihu i roto i te wahine, i tetahi taone iti. I whakamatea a Ihu ki runga i tetahi puke, ki runga i te rakau, i waho o te pa. I puta mai a Ihu i roto i te urupa. Ka kii inaianei te Paipera kei roto a Ihu i nga tangata e noho ai. Ko tenei otinga te wahi i anga atu ai tenei rangahau mai i te timatanga. Ehara i te mea ko te whainga o tenei rangahau he wikitoria i runga i tetahi tautohetohe mo wai a Ihu. Ko te whainga o tenei rangahau, ko te mea nei, ko ia nei nga mea katoa, e hiahia ana kia noho ki roto i a koe. Kia mahara ano ki a Hoani 14:23: "ka haere mai matou." Ko te reo maha i whakatuwhera i te Paipera i roto i Kenehi 1:26 e mau tonu ana i konei.)
20. E HOKI MAI ANA IA — ME TE WHIRINGA E MAU TONU ANA AKE AKE
21. L1. KEI TE HAERE MAI IA, Ā, KA KITE NGĀ KANOHI KATOA I A IA
Nga Mahi 1:9Paipera Hou↗Tiri↗A, no ka mutu tana korero i enei mea, i a ratou ano e titiro atu ana, ka tangohia atu ia, a na te kapua i kopaki atu i o ratou kanohi. (10) A, i a ratou e titiro matatau atu ana ki te rangi, i a ia e haere ana, na ko nga tangata tokorua e tu ana i to ratou taha, he ma nga kakahu; (11) E mea ana, E nga tangata o Kariri, he aha ta koutou e tu, e matakitaki atu na ki te rangi? ko tena Ihu kua tangohia atu na i a koutou ki te rangi, ka pera ano tona haerenga mai me ia i tirohia atu na e koutou e haere ana ki te rangi.
ko tena Ihu kua tangohia atu na i a koutou ki te rangi, ka pera ano tona haerenga mai me ia i tirohia atu na e koutou e haere ana ki te rangi.
Whakakitenga 1:7Paipera Hou↗Tiri↗Tenei ia te haere mai nei me nga kapua, e kite hoki i a ia nga kanohi katoa, me te hunga hoki i wero i a ia: ka aue ano hoki nga hapu katoa o te whenua ki a ia. Ae, Amine.
KA KITE NGA KANOHI KATOA I A IA + ME TE HUNGA HOKI NANA IA I WERO.
1.2 Teharonika 1:7Paipera Hou↗Tiri↗A, ki a koutou hoki e tukinotia na, kia okioki tahi me matou, i te whakakitenga mai o te Ariki, o Ihu, i runga i te rangi me nga anahera o tona kaha, (8) I roto i te mura ahi e rapu utu ana i te hunga kahore e matau ki te Atua, kahore nei hoki e ngohengohe ki te rongopai o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti. (9) Ko te utu hoki e whakapangia ki a ratou he whakangaromanga, he mea mutungakore i te aroaro ano o te Ariki, i te kororia ano hoki o tona kaha; (10) Ina haere mai ia kia whakakororiatia i roto i tana hunga tapu, kia whakamoemititia i roto i te hunga whakapono katoa i taua ra; i whakapono na hoki koutou ki ta matou whakaatu i roto i a koutou.
KUPU MĀORI KĒRĪKI⚑ G1557 ekdikesis — utu
I TE MURA AHI E RAPU UTU ANA I A RATOU KAHORE E MOHIO ANA KI TE ATUA, A KAHORE E RONGO ANA KI TE RONGOPAI --> I A IA KA HAERE MAI KIA WHAKAKORORIATIA I ROTO I ANA TANGATA TAPU.
(Ōku whakaaro ake: Pānuitia a 2 Teharonika 1:8 i te ata. E rua ngā rōpū e whakahuatia ana i roto i a 2 Teharonika 1:8, ehara i te kotahi noa. Ko te rōpū tuatahi kāore e MŌHIO ki te Atua. Ko te rōpū tuarua kāore e WHAKARONGO ki te rongopai. Ko te mōhio me te whakarongo e whakahuatia ngātahitia ana i roto i te rārangi kotahi. Kia mātakitaki hoki koe ki a 2 Teharonika 1:10, he wāhanga o taua rerenga kotahi anō. Ko taua haerenga mai kotahi anō o Ihu, he ahi ki tētahi rōpū, he kororia ki tērā atu rōpū. He kaupapa kotahi tēnei. Ko tō te tangata taha o taua kaupapa, ka whakatauhia ināianei, ehara i muriake.)
2.Whakakitenga 19:11Paipera Hou↗Tiri↗A ka kite ahau i te rangi e tuwhera ana, na, he hoiho ma; ko te ingoa hoki o tona kainoho ko te Pono, ko te Tika, kei runga i te tika tana whakawa, tana whawhai. (12) A ko ona kanohi, ano he mura ahi, a i runga i tona matenga nga karauna maha; he ingoa hoki tona kua oti te tuhituhi, e kore nei tetahi e matau, ko ia anake. (13) Ko te kakahu i kakahuria e ia he mea tuku ki te toto: ko te ingoa i huaina ai ia ko te Kupu a te Atua.
KO TE TANGATA I NOHO I RUNGA I A IA I HUAINA KO PONO, KO TIKA --> KO TONA INGOA I HUAINA KO TE KUPU A TE ATUA.
Whakakitenga 19:16Paipera Hou↗Tiri↗He ingoa ano tona, tuhituhi rawa ki tona kakahu, ki tona huha, KO TE KINGI O NGA KINGI, KO TE ARIKI O NGA ARIKI.
KO TE KINGI O NGA KINGI, KO TE ARIKI O NGA ARIKI.
(Ko aku whakaaro ake: Kia aro ki tētahi rārangi iti i te Whakakitenga 19:12. He ingoa a Ihu i tuhia kāhore i mōhiotia e te tangata, engari ko ia anake i mōhio ki tēnā ingoa. Ko nga ingoa kua homai ki tēnei rangahau ka kitea i taua wāhanga ano. Ko ēnei ingoa ko te Pono me te Tika. Ko te Kupu a te Atua. Ko te Kīngi o nga kīngi, me te Ariki o nga ariki.)
22. L4. NGĀ PUKAPUKA I WHAKATUWHERATIA
Whakakitenga 20:11Paipera Hou↗Tiri↗A ka kite ahau i tetahi torona nui, ma, i tetahi hoki e noho ana i runga, rere ana te whenua me te rangi i tona kanohi; kahore hoki i kitea he wahi mo raua. (12) I kite ano ahau i te hunga mate, i te hunga nunui, i te hunga ririki, e tu ana i mua o te torona; na kua whakatuwheratia nga pukapuka; kua whakatuwheratia ano hoki tetahi atu pukapuka, ko te pukapuka o te ora: kei nga mea hoki i tuhituhia ki aua pukapuka he whakawa mo te hunga mate, he mea whakarite tonu ki a ratou mahi. (13) I tukua mai ano e te moana te hunga mate i roto i a ia; i tukua mai hoki e te mate, e te po, te hunga mate i roto i a raua: na ka whakawakia tena tangata, tena, he mea whakarite ki a ratou mahi. (14) Na ka panga te mate me te po ki te roto ahi. Ko te tuarua tenei o nga mate, ara ko te roto ahi. (15) A, ki te kitea tetahi kihai i tuhituhia ki te pukapuka o te ora, i panga ia ki te roto ahi.
I WHAKATUWHERATIA NGA PUKAPUKA + I WHAKATUWHERATIA ANO TETAHI ATU PUKAPUKA, ARA KO TE PUKAPUKA O TE ORA --> KO TE TANGATA KIHAI I KITEA TE TUHITUHI KI ROTO I TE PUKAPUKA O TE ORA, I MAKA IA KI TE ROTO AHI.
(Ko ōku whakaaro ake: E rua ngā momo pukapuka e puta ana ki te torona i te Whakakitenga 20:12. Ko tētahi momo pukapuka e tuhi ana i ngā mahi a te tangata. Ko tētahi atu momo pukapuka e tuhi ana i ngā ingoa, e kīia nei ko te pukapuka o te ora. E kore te Whakakitenga 20:12 e kī ana i whakaorangia tētahi tangata mā runga i te mea i tuhia ki ngā pukapuka o ngā mahi. E kī ana te Whakakitenga 20:15 ko te mea kotahi i whakatau i te hopunga, ko te mea kua tuhia rānei te ingoa o te tangata ki te pukapuka o te ora.)
23. L5. TE WHIRINGA, I KORERO MARAMA RAWATIA PENEI I TA TE PAIPERA KI TE KORERO I TETAHI MEA
Hoani 3:18Paipera Hou↗Tiri↗Ko ia e whakapono ana ki a ia, e kore e tau te he ki a ia: tena ko ia e kore e whakapono, kua whakahengia noatia ake, mona kihai i whakapono ki te ingoa o te Tama kotahi a te Atua.
KO TE TANGATA KAHORE E WHAKAPONO, KUA WHAKAHENGIA NOATIA AKE.
Hoani 3:36Paipera Hou↗Tiri↗Ko ia e whakapono ana ki te Tama, he ora tonu tona: ko ia e kore e whakapono ki te Tama, e kore e kite i te ora; engari ka mau tonu te riri a te Atua ki a ia.
Ko ia e whakapono ana ki te Tama, he ora tonu tona.
Roma 6:23Paipera Hou↗Tiri↗Ko nga utu hoki o te hara he mate; ko ta te Atua ia i homai ai he ora tonu, i roto i a Karaiti Ihu, i to tatou Ariki.
Ko nga utu hoki o te hara he mate --> ko ta te Atua ia i homai ai he ora tonu, i roto i a Karaiti Ihu, i to tatou Ariki.
(Oku whakaaro ake: Ko Roma 6:23 te tino irava o tenei akoranga katoa. He rerenga korero poto a Roma 6:23 e rua ona wahanga. He utu e tika ana mo te hara, a ko taua utu ko te mate. Ka utua taua utu i tetahi o nga huarahi e rua. Ka utua ake e te tangata ake, ake tonu atu, tetahi ranei ka tangohia e te tangata te mea kua utua ke e Ihu, hei koha. Koina te whiringa katoa. Kaore he tangata e mawhiti ana i te whakarite i tera whiringa, no te mea ko te kore whiringa he rite tonu ki te whiringa i te huarahi tuatahi. Ko nga mea katoa o tenei akoranga, mai i te "tatou ka hanga i te tangata" i roto i Kenehi 1:26, tae noa ki te torona i roto i te Whakakitenga 20, kua whakatika mai ki taua whiringa kotahi. Kei te noho tonu te wa hei whakarite i taua whakatau. Kei te karanga tonu a Ihu.)
1.Nga Mahi 4:12Paipera Hou↗Tiri↗Kahore hoki he ora i tetahi atu: kahore hoki he ingoa ke atu i raro o te rangi kua homai ki nga tangata, e ora ai tatou.
Kahore hoki he ora i tetahi atu --> kahore hoki he ingoa ke atu i raro o te rangi kua homai ki nga tangata, e ora ai tatou.
KUPU WHAKAMUTUNGA
Whakakitenga 22:17Paipera Hou↗Tiri↗E mea ana hoki te Wairua me te wahine marena hou, Haere mai. Me ki ake ano e te tangata e rongo ana, Haere mai. Kia haere mai hoki te tangata e hiainu ana: kia tangohia noatia ano te wai ora e te tangata e hiahia ana.
E mea ana hoki te Wairua me te wahine marena hou --> kia tangohia noatia ano te wai ora e te tangata e hiahia ana.
Hoani 3:17Paipera Hou↗Tiri↗Kihai hoki te Atua i tono mai i tana Tama ki te ao ki te whakahe i te ao; engari kia ora ai te ao i a ia.
Kihai hoki te Atua i tono mai i tana Tama ki te ao ki te whakahe i te ao --> engari kia ora ai te ao i a ia.
(Ko aku whakaaro ake: Kāore he utu mō te karanga whakamutunga i roto i te Paipera. Ka tukuna te karanga whakamutunga i roto i te Paipera ki te tangata katoa. Ko te kupu e whakamahia ana ko "ahakoa ko wai." Ko te kupu "ahakoa ko wai" kāore e waiho tetahi i waho, nā te tino whakaaro anō. Kei roto i tēnei te tangata kino rawa atu e pānui ana i tēnei rangahau. Kei roto i tēnei te tangata kua kī kē "kāo" mō ngā tau e maha. Ko Ihu, ko ia nei katoa tēnei, ko ia te kaikaranga mai, "Haere mai." Ko tā te tangata anake e tika ai kia mahi, ko te haere mai me te tango i te wai o te ora.)
WHAKAMATAUTAU MAHI
1. Hiperu 9:22 — A ko nga mea katoa, tata tonu, e meinga ana e te ture kia ma i te toto:
a) No te mea kei roto i te toto te ora o te kikokiko
b) a ki te kahore he whakahekenga toto, kahore he murunga hara
c) nō te mea ko te toto te mea e whakamarie ana mō te wairua
2. Roma 5:8 — Heoi e whakaaturia mai ana e te Atua tona aroha ki a tatou, i te mea, i a tatou ano e hara ana:
a) ka ora ai tatou i te riri, i roto i a ia
b) i houhia ai te rongo ki te Atua, he mea nā te matenga o tāna Tama
c) i mate a te Karaiti mo tatou
3. Perepiu 1:8 — Ki te Tama ia i mea ia, Ko tou torona, e te Atua, he mea mo ake tonu atu:
a) he hepeta tika te hepeta o tou kingitanga
b) he hepeta tika te hepeta o tou kingitanga
c) a ka mau te kawanatanga ki tona pokohiwi
4. Waiata 110:1 — I ki mai a Ihowa ki toku Ariki, E noho ki toku ringa matau:
a) kia meinga ra ano e ahau ou hoariri hei turanga waewae mou
b) e kingi koe i waenganui o ou hoariri
c) kia meinga ra ano e ahau ou hoariri hei turanga waewae mou
5. 1 Koriniti 15:20 — Otira inaianei kua ara a te Karaiti i roto i te hunga mate:
a) a ka meinga hei matamua mo te hunga i moe
b) a ka ara ano ia i te toru o nga ra, i runga i nga karaipiture
c) e kore ano e tukua e koe tāu Mea Tapu kia kite i te pirau
6. Whakakitenga 1:7 — Nana, kei te haere mai ia me nga kapua:
a) a kapua ana i tango atu i a ia i o ratou aroaro
b) a e kite nga kanohi katoa i a ia
c) kia miharotia i roto i te hunga katoa e whakapono ana
7. 2 Tesaronika 1:9 — Ko te hunga e whiua ki te whakangaromanga mutunga kore i te aroaro o te Ariki:
a) me te kororia o tona kaha
b) ko te matenga tuarua tenei
c) me te kororia o tona nui
NGA WHAKAUTU TIKA: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
PEHEA TENEI RANGAHAU E MANGA AI
He mea nui nga kupu: kotahi te kupu Ingarihi "Lord" e tohu ana i nga kupu Hiperu rereke e rua i roto i te Waiata 110:1. Ko nga kupu Hiperu e rua ko Ihowa (H3068) me adown (H113). Ko te tautohetohe katoa i whakatakotoria e Ihu i roto i Matiu 22:45 e tu ana i runga i tera rereketanga.
--> Me pēhea tēnei e pā ana ki a koe: Ehara a Ihu i te mea kua tae mai anake. Ehara a Ihu i te mea ka tae mai anake. Ko Ihu te mea e hiahia ana ki te noho i roto i a koe ināianei (Korohe 1:27, Karatia 2:20).
Ko te tikanga o tenei mo te ao tonu: ko te utu o te hara he mate. Ko te mea homai noa a te Atua he ora tonu i roto i a Ihu Karaiti to tatou Ariki (Roma 6:23). Koinei anake nga huarahi e rua e utua ai e te tangata te nama o te hara.
He ara wheiwhei: Waiata 110:4 me te pukapuka o nga Hiperu upoko 7 e whakatuwhera ana ki te ako katoa mo te tohungatanga o Merekihereke. Ko tenei ako e whakaahua ana i tetahi kingi me tetahi tohunga kua honoa ki te tangata kotahi, he tawhito ake i te ture, kua oatitia e te Atua, kaore e tangohia ano. Ko tenei ako he tika kia whai ako motuhake ake.
--> Ara hangarau: Ko 2 Tesaronia 1:7-10 me Whakakitenga 19:11-16 e whakapuare ana ki te ako katoa mo te hokinga mai o Ihu. Ko tēnei ako e whai wāhi ana ki te pono o te hokinga mai o Ihu, te oho ohorere o te hokinga mai o Ihu, me te ako kia mataara mo te hokinga mai o Ihu. Kia mārama te kōrero: E kī ana te Karaipiture i te pono o te hokinga mai o Ihu, ā, e whakakāhore ana ki te whakaatu i te wā o te hokinga mai o Ihu (Matiu 24:36, Mahi 1:7). E whakakāhore ana ano tēnei whakahaere ki te whakaatu i te wā o te hokinga mai o Ihu.
HE KARANGA TUWHERA — AHAKOA KO WAI KOE, KIA PANUI TONU
Kaore koe e mate kia noho hei Karaitiana kia panui i tenei rangahau. He maha nga mea pea i kawe mai i a koe ki konei. Tera pea he rapunga i kawe mai i a koe ki konei. Tera pea he tautohetohe i kawe mai i a koe ki konei. Tera pea he patai i mauria e koe mo nga tau maha i kawe mai i a koe ki konei. Tera pea he hiahia mohio mo te whakapono o tetahi atu i kawe mai i a koe ki konei. Ko nga mea katoa kei tenei paetukutuku nau ake, kaore he utu, i roto i to reo ake. E kore rawa matou e patai i to ingoa. E kore rawa matou e patai i to whenua. E kore rawa matou e patai i to whakapono. E kore e taea e te rangahau kotahi te whakaatu katoa i a Ihu. I hoatu e matou nga mea katoa i a matou mo tenei patai, a, ko tenei rangahau anake i haere i tetahi huarahi kotahi puta noa i te Paipera. I noho a Ihu i mua i te timatanga. Kei te noho a Ihu inaianei. Ka hoki mai a Ihu. Kaore e taea e te whaarangi kotahi te whakaoti i te whakaatu i era mea katoa. Kei te tatari etahi atu rangahau i konei. Kei te tatari nga rangahau mo te aroha mahana i konei. Kei te tatari nga rangahau mo te whakaaro nui i konei. Kei te tatari nga rangahau mo te matauranga i konei. Kei te tatari nga rangahau mo te manawanui i konei. Kei te tatari nga rangahau mo te ngakau karakia i konei. Kei te haere mai ano etahi atu rangahau. Panuitia enei rangahau i roto i tetahi tikanga e pai ana ki a koe. Tirohia a matou puna korero i a koe e haere ana. Ko ia rarangi o enei rangahau kua taia katoatia, he mea ata whakaaro. Kaore koe e mate ki te whakapono noa ki a matou kupu mo tetahi mea. Ka taea e koe te ata whakaaro i ia rarangi mau ake.
Kotahi anō atu tono e whai ake ana i tēnei. E kore mātou e whakapae kei te huna taua tono. Ko taua tono ko te rangahau mō tā te tangata e tika ana kia mahia kia ora ai ia. Pānuihia taua rangahau ināianei mēnā e hiahia ana koe ki te pānui ināianei. Pānuihia tētahi atu mea i mua mēnā ko tō hiahia ke ki te pānui i tētahi atu mea i mua. Kāore tētahi e tatau ana. Ka noho tuwhera tonu te kūwaha ahakoa pēhea. I kōrero a Paora i ngā kupu e whai ake nei i roto i tētahi tāone kī tonu i ngā aata mō ngā atua ehara nei i tōna ake Atua. I kōrero a Paora i ēnei kupu ki ngā tāngata kāore i tono ki a Paora kia haere mai ki taua tāone:
Nga Mahi 17:26Paipera Hou↗Tiri↗Kotahi ano te toto i hanga ai e ia nga iwi katoa o nga tangata, hei noho ki te mata katoa o te whenua, nana hoki i whakatakoto o ratou wa i whakaritea i mua, me nga kaha o to ratou nohoanga; (27) Kia rapu ai ratou i te Atua, me kore e whawha, e kite i a ia, ahakoa ra kahore ia i matara atu i a tatou katoa:
I HANGA E IA KI TE TOTO KOTAHI NGA IWI KATOA O TE TANGATA --> KIA RAPU AI RATOU I TE ARIKI, A KIA KITE I A IA + KAHORE IA E TAWHITI ATU I A TATOU KATOA.
KUPU MĀORI KĒRĪKI
Ko ēnei ngā kupu matua mō tēnei ako. Pāwhiritia tētahi kupu ira kei roto i ngā irava kei runga ake nei kia kite i tōna tikanga ki konei.
“whakaritea” — G2644 katallasso — hei whakaputa i te hoariri hei hoa; hei whakahoki mai ki te pai
Ko Katallasso te ingoa mo te take katoa o te ripeka, i roto i te kupu kotahi.
“houhanga rongo” — G2643 katallage — te whakahokinga mai o te aroha; te whakahokinga mai o nga taha e rua i wehea
Ko Katallage he mea ahu mai i te putake kotahi me Katallasso i runga ake nei. Ko Katallasso te ingoa mo te mahi whakahoutanga (te whakahokinga o te whakahoanga i waenganui i nga tangata tokorua i wehea). Ko Katallage te ingoa mo te hua o taua whakahoutanga.
“whakarerenga” — G859 aphesis — he tuku atu; he tuku noa; he tuku; he murunga
Ki te kore e whakahekea he toto, kahore he whakarerenga atu o te hara.
“Ngaromia” — G3466 musterion — he mea ngaro; he mea i huna i mua, ā, kua whakaaturia inaianei
I roto i te Paipera, ehara i te mea he panga hei whakaoti te mea ngaro. He mea ngaro kei roto i te Paipera he mea huna i whiriwhiria e te Atua kia whakaaturia.
“utu” — G1557 ekdikesis — ko te mea e puta mai ana i te tika; he whakatikatanga tino o te he
Ko Ekdikesis te kupu i whakamahia i roto i te 2 Tesaronia 1:8. Ko te tikanga o Ekdikesis ehara i te riri kore taea te pehi. Ko te tikanga o Ekdikesis ko te whakatutukitanga o te tika i roto i te katoa.
“matamua” — G4416 prototokos — matamua; te mea whanau tuatahi
E kī ana te Matua "kia koropiko nga anahera katoa o te Atua ki a ia" mo te Tama.
KUPU MATUA HEBERU
“ARIKI” — H3068 Yehovah — ko te ingoa kawenata o te Atua, i tuhia i roto i te KJV ko IHOWA i nga reta nunui
I nga wahi katoa e puta ai te kupu LORD i roto i nga reta nunui i te Kawenata Tawhito, ko Ihowa te ingoa Hiperu kei raro i te kupu Ingarihi ra, ko LORD.
“Ariki” — H113 adown — ariki; rangatira; te mea nona; te mea whakahaere
I roto i te Waiata 110:1, ko te ahua o adon e panuitia ana ko "toku Ariki." He kupu Hiperu rerekē a adon i a Ihowa, ko te ARIKI e korero ana ki te Ariki o Rawiri i taua rarangi.
