See More Jesus
Kikuyu
🌐 Language
'Olelo Hawai'iAfaan Oromoobahasa IndonesiaBelarusianBrezhonegCebuanoChamorroChichewachiShonaChongthuCiyawoDanskDeutschEestiEnglishEspañolEsperantoeʋegbeFrançaisHausaHrvatskiIgboIlocanoItalianoKikuyuKiswahiliKiyombiKreyòl AyisyenLatinaLatviešulietuviųLingálaLugandaMagyarMahasuiMāoriNederlandsNorskPohnpeianPolskiPortuguêsQach’abelRomaniRomânăSanskritSetswanaShqipsrpski jezikSuomiSvenskaTagalogTiếng ViệtTonganTwiTürkçeUyghur tiliYorùbáÍslenskaČeštinaБългарскиРусскийУкраїнськаעבריתاردوالعربيةفارسیكوردی سۆرانیअहिराणी‎नेपालीभद्रवाही‎मराठीमानक हिन्दी‎हरियाणवी‎অসমীয়াবাংলাਪੰਜਾਬੀગુજરાતીଓଡ଼ିଆ‎தமிழ்తెలుగుಕನ್ನಡമലയാളംไทยဗမာἙλληνική中文日本語한국어＋ Thiomi ciothe

Ngai Ũrĩ Hinya — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's

JESŪ AARĨ Ũ MBERE YA BETHILEHEMU — MŨGAMBO WA ŨINGĨ, MŨRAIKA WA JEHOVA, NGŨ CIA ISAKA

SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com
Kikuyu BibleEnglishKiswahili Swahili study

Ngai Ũrĩ Hinya — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's

JESŪ AARĨ Ũ MBERE YA BETHILEHEMU — MŨGAMBO WA ŨINGĨ, MŨRAIKA WA JEHOVA, NGŨ CIA ISAKA
Ũrutani wa Mũthingi wa Bibilia — Ũhoro Mwega wa Jesu Kristũ

KIAMBĪRĪRIA

Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩrooria Jesũ nĩ ũ, kĩambĩrĩirie kuuma kũũmbwo, harĩa Ngai oigire, 'Nĩtwambe mũndũ na mũhianano witũ.' Kĩrũmagĩrĩra ũrĩa wetagwo mũraika wa Jehova, ũrĩa andũ moonanaga ũthiũ na ũthiũ na makamwĩta Ngai. Kĩrĩĩkagĩrĩria na ngũ iria ciaigĩrĩirwo Isaka, mwana wake wa mũmwe ũrĩa Aburahamu endete. Macokio mothe monaga marĩ kuuma Bibiria yeneni, na ciugo cia Bibiria cio nyene.

ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:

1. Angĩkorwo Ngai nĩ ũmwe, nũũ arĩ "ithuĩ" ũrĩa mwaragia thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 1:26?
2. Nĩ ũ mũraika wa Jehova, ũrĩa andũ maacemanirie nake ũthiũ kwa ũthiũ na makamwĩta Ngai?
3. Ngũ iria ciaigĩrĩirwo Isaka, mwana ũrĩa wa mũmwe, ciarorete na mbere kũrĩ kĩĩ?

MUHURI WA KWAMBĨRĨRIA

Isaia 9:6Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nĩgũkorwo nĩtũciarĩirwo kaana, tũkaheo kahĩĩ, naguo wathani ũgaakorwo ciande-inĩ ciako. Nako gageetagwo Mũheani-Kĩrĩra-wa-Kũgegania, Mũrungu Mwene-Hinya, Ithe-wa-Andũ-wa-Tene-na-Tene, Mũnene-wa-Thayũ.
Kaana nĩgĩgaciarwo, na Mwana nĩakaheanwo --> Rĩĩtwa rĩake rĩgeetagwo Mũrungu ũrĩ na Hinya.
Mĩaka magana mũgwanja mbere ya gũciarwo kwa Jesũ, mũnabii nĩandĩkire atĩ kaana kau gagetwo Ngai Mwene Hinya. Kaana ga Jesũ nĩgaakomire mũharatĩ-inĩ wa gũtũma indo cia mahiũ irĩe. Thoma mũhari ũcio kahora. Mĩhari ĩyo yugaga ndũmĩrĩri yothe ya wĩruti ũyũ.

1. A. NGAI ŨRĨA OIGĮTE, "NĨTWĨKE" — NGAI Ũmwe, NA ARĨA MARĨARĨRIAGA MARĨ MAKĨRIA MA ŨMWE

1. Kĩambĩrĩria 1:26Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Ningĩ Ngai agĩathana, akiuga atĩrĩ, “Nĩtũũmbei andũ na mũhianĩre witũ, mahaanane na ithuĩ, nao maathage thamaki cia iria na nyoni cia rĩera-inĩ, na mahiũ ma thĩ yothe, na maathage ciũmbe ciothe iria ithiiagĩra thĩ.” (27) Nĩ ũndũ ũcio Ngai akĩũmba mũndũ na mũhianĩre wake mwene, akĩmũmba na mũhianĩre wa Ngai; akĩmomba marĩ mũndũ mũrũme na mũndũ-wa-nja.
NĨTWOOMBE MŨNDŨ NA MŨHIANO WITŪ, TA ŨRĨA TWĨHAANĬTE --> NĪ ŨNDŪ ŪCIO NGAI OOMBĪRE MŪNDŪ NA MŪHIANO WAKE.
(Mawoni makwa mwene: Thoma Kĩambĩrĩria 1:26 na Kĩambĩrĩria 1:27 hamwe. Ndũkaninũkie ũtiganu ũrĩ gatagatĩ ka mĩhari ĩyo ĩĩrĩ. Kĩambĩrĩria 1:26 koiga "ithuĩ" na "witũ." Kĩambĩrĩria 1:27 koiga "mũhianano wake" na "Ngai oombire," mĩhari yeerĩ ĩrĩ ya mũndũ ũmwe. Bibilia yugaga mĩhari ĩyo yeerĩ hamwe itekwĩgiritanĩria. Bibilia o yugaga mĩhari ĩyo yeerĩ ũguo.)
2. Kĩambĩrĩria 3:22Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Jehova Ngai akiuga atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ nĩatuĩkĩte o ta ũmwe witũ, akamenya wega na ũũru. Ndagĩrĩire gwĩtĩkĩrio atue matunda ma mũtĩ wa muoyo o namo, amarĩe nake atũũre nginya tene.”
MŨNDŨ ŨCIO NĨATŨĨKĨTE TA ŨMWE WITŨ, NĨ GŨKĨMENYA WEGA NA ŨŨRU.
3. Kĩambĩrĩria 11:7Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Ũkai, tũikũrũke tũkahĩngĩcanie rũthiomi rwao, nĩgeetha matigacooke kũiguithania mĩario mũndũ na ũrĩa ũngĩ.”
NĨTŨIKŨRŨKE + TŨMINJANĨRIE RŨTHIOMI RWAO.
4. Isaia 6:8Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Ningĩ ngĩigua mũgambo wa Mwathani ũkĩũria atĩrĩ, “Nũũ ngũtũma? Na nũũ ũgũthiĩ handũ haitũ?” Na niĩ ngĩcookia atĩrĩ, “Niĩ ũyũ haha. Ndũma!”
Na nũũ ũgũthiĩ handũ haitũ + Na niĩ ngĩcookia atĩrĩ?
(Meciria makwa mwene: Rora wega Isaia 6:8. Isaia 6:8 nĩ irĩ na mĩhianĩre yeerĩ thĩinĩ wa kiugo kĩmwe: "Nĩ ũ ũrĩa ngũtũma" na "nũũ ũrĩ na kũhaica nĩ ũndũ witũ." Mwaria ũcio wiki nĩahũthagĩra mũhianĩre wa mũndũ ũmwe na wa aingĩ hamwe. Ũndũ ũyũ ti mahĩtia ma kwandĩka. Ũndũ ũyũ ti Ngai akĩhũthĩra kiugo kĩa aingĩ nĩguo agwete akĩrĩ we wiki. Mũthiring ũyũ wonekaga maita maingĩ, ibuku-inĩ nyingĩ tofauti cia Bibilia, mĩario-inĩ ya mĩnyaka mĩingĩ.)
5. Gũcookerithia 6:4Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Atĩrĩrĩ, wee Isiraeli, thikĩrĩria: Jehova Ngai witũ, we wiki nowe Jehova.
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H259 echad — ũmwe
Atĩrĩrĩ, wee Isiraeli, thikĩrĩria: Jehova Ngai witũ, we wiki nowe Jehova.
(Meciiria makwa mwene: Gũcookerithia 6:4 nĩyo ĩrũgamagĩrĩra wĩruti ũyũ wothe. Kũrĩ Ngai ũmwe. Gũtirĩ ngai igĩrĩ. Gũtirĩ ngai ithatũ. Gũtirĩ ngai nyingĩ. Mũhari o wothe wa wĩruti ũyũ ũrĩa ũngĩonania ũhoro wa Ngai wa keerĩ nĩ mũthomeku na njĩra ĩtarĩ ya ma. Gũcookerithia 6:4 nĩguo geria wa ũhoro ũcio. Ririkana kiugo gĩa Kĩhibirania kĩrĩa mũhari ũyũ ũhũthagĩra harĩ "ũmwe." Kiugo kĩu nĩ echad. Echad no kiugo kĩrĩa kĩo kĩhũthagĩrwo rĩrĩa hwaĩ-inĩ na rũciinĩ ciĩtagwo mũthenya ŨMWE, o na gũtuĩka mũthenya ũrĩ na icunjĩ igĩrĩ. Echad no kiugo kĩrĩa kĩo kĩhũthagĩrwo rĩrĩa mũthuuri na mũtumia wake meetagwo mwĩrĩ ŨMWE, o na gũtuĩka mũthuuri na mũtumia nĩ andũ eerĩ. Bibilia nĩyathuurire kiugo gĩa "ũmwe" kĩrĩa kĩĩtĩkagĩrĩria kũgĩa na andũ makĩria ma ũmwe thĩinĩ wakĩo. Kĩambĩrĩria 1:26 hĩndĩ ĩyo yandĩkĩte Ngai akiuga, "nĩtũthondeke.")
6. Isaia 45:5Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Niĩ nĩ niĩ Jehova, na gũtirĩ ũngĩ; tiga niĩ gũtirĩ Ngai ũngĩ. Nĩndĩrĩkuongagĩrĩra hinya, o na gũtuĩka wee ndũnjũũĩ,
Niĩ nĩ niĩ Jehova + na gũtirĩ ũngĩ + tiga niĩ gũtirĩ Ngai ũngĩ.
(Meciria makwa mwene: Isaia 45:5 yugaga mwena ũrĩa ũngĩ wa ũhoro ũyũ wa ma. Wĩruti ũyũ ndũgũtiganĩria Isaia 45:5. Ngai oigaga na njĩra ĩtarĩ na ũhinga atĩ gũtirĩ Ngai ũngĩ tiga we. Kĩrĩa gĩothe wĩruti ũyũ ũkuona thutha wa mahuti maya matingĩongerera Ngai wa keerĩ. Kĩrĩa wĩruti ũyũ ũkuona nĩ kĩndũ kĩa magegania na kĩega gũkĩra Ngai wa keerĩ. Wĩruti ũyũ ũkuona Ngai ũmwe akĩĩmenyithania kũrĩ andũ.)

2. B. ŨRĨA WĨTAGWO MŨRAIKA WA JEHOVA — ŨRĨA O NAO WĨTAGWO NGAI

Kiugo gĩa Kĩhibirania kĩrĩa gĩtaũrĩtwo "mũraika" nĩ malaki (H4397). Malaki nĩ kuuga ũrĩa ũtũmĩtwo. Malaki yumbũraga wĩra wa mũndũ ũcio ũtũmĩtwo, ti mũthemba wake. Ta rora ũrĩa Bibilia yaria ũhoro wa mũndũ ũyũ mũtũmĩtwo hau thĩinĩ wa maũndũ marĩa marĩ na tha thĩinĩ.

3. B1. HAGARI WERŨ-INĨ — AKĨMWĨTA RĨĨTWA

Kĩambĩrĩria 16:7Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Mũraika wa Jehova agĩkora Hagari hakuhĩ na handũ haatherũkaga maaĩ werũ-inĩ; gathima kau kaarĩ mũkĩra-inĩ wa njĩra ĩrĩa ya gũthiĩ Shuri. (8) Mũraika akĩmũũria atĩrĩ, “Hagari ndungata ya Sarai, uuma kũ na wathiĩ kũ?” Hagari akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ kũũrĩra ndĩroorĩra Sarai ũrĩa mwathi wakwa.” (9) Ningĩ mũraika wa Jehova akĩmwĩra atĩrĩ, “Cooka kũrĩ mũtumia ũcio mwathi waku na ũmwĩnyiihĩrie.” (10) Ningĩ mũraika agĩcooka akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩngaingĩhia njiaro ciaku ũndũ itagaatarĩka.”
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H4397 malak — mũraika / mũtũmwo
MŨRAIKA WA JEHOVA OIGA, NĪNGŨINGĪHIA HĨNGA YAKU MŨNO MŨNO.
Kĩambĩrĩria 16:13Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Hagari akĩhe Jehova ũcio wamwarĩirie rĩĩtwa rĩĩrĩ: “Wee nĩwe Ngai ũrĩa ũnyonaga,” nĩgũkorwo oigire atĩrĩ, “Rĩu niĩ ndĩkuona Ũrĩa ũnyonaga.”
Nake Hagari akĩhe Jehova ũcio wamwarĩirie rĩĩtwa rĩĩrĩ: “Wee nĩwe Ngai ũrĩa ũnyonaga.
(Meciiria makwa mĩene: Maũndũ meerĩ marĩ Kĩambĩrĩria 16 nĩmagĩrĩirwo nĩ gwĩkĩra mũthomi ngoro. Kĩa mbere, ũrĩa wĩtagwo "mũraika wa Jehova" oigaga "Nĩngũingĩhia rũciaro rwaku." Mũraika wa Jehova ndoigaga "Jehova nĩekũingĩhia rũciaro rwaku." Mũraika wa Jehova aaragia ta ũrĩa wĩkaga wĩra ũcio wa kũingĩhia. Kĩa keerĩ, rĩandĩko rĩene rĩa Kĩambĩrĩria, ti woni wa Hagari, ĩgwetaga mũraika ũyũ wa Jehova ta "Jehova ũrĩa wamwarĩirie." Hagari egwetaga mũndũ o ũcio ta "Wee Ngai." Mwandĩki wa ibuku rĩa Kĩambĩrĩria nĩetĩkanĩtie na Hagari.)

4. B2. GUOKO IGŨRŨ RĨA ISAKA — EHĨTĨTE NA WE MWENE

Kĩambĩrĩria 22:11Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ No mũraika wa Jehova akĩmwĩta kuuma igũrũ, akiuga atĩrĩ, “Iburahĩmu! Iburahĩmu!” Nake Iburahĩmu agĩcookia atĩrĩ, “Niĩ ũyũ haha.” (12) Akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũkahutie kĩmwana kĩu na guoko gwaku, na ndũgagĩĩke ũndũ o na ũrĩkũ. Rĩu nĩndamenya atĩ nĩwĩtigĩrĩte Ngai, tondũ ndũnarega kũruta mũrũguo, o we mũrũguo waku wa mũmwe, arĩ igongona.”
tondũ ndũnarega kũruta mũrũguo, o we mũrũguo waku wa mũmwe, arĩ igongona.
Kĩambĩrĩria 22:15Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake mũraika wa Jehova arĩ igũrũ, agĩĩta Iburahĩmu hĩndĩ ya keerĩ, (16) akĩmwĩra atĩrĩ, “Jehova ekuuga ũũ: Nĩndĩhĩtĩte na niĩ mwene, atĩ tondũ nĩwĩkĩte ũndũ ũyũ na ndũnarega kũndutĩra mũrũguo, o mũrũguo waku wa mũmwe-rĩ, (17) ti-itherũ nĩngakũrathima na ndũme njiaro ciaku cingĩhe ta njata cia matu-inĩ na ta mũthanga ũrĩa ũrĩ hũgũrũrũ-inĩ cia iria. Njiaro ciaku nĩ ikegwatĩra matũũra marĩa manene ma thũ ciacio, (18) na nĩ ũndũ wa rũciaro rwaku, ndũrĩrĩ ciothe cia thĩ nĩikarathimwo, tondũ wee nĩũnjathĩkĩire.”
NĨNDĨĨHĨTĨTE NA RĨĨTWA RĨAKWA, ĨKĨAGA JEHOVA --> NA MBEŨ YAKU NDŨRĨRĨ CIOTHE CIA THĨ ĨGACIATHIMWO.
(Meciiria makwa mwene: Wĩcirie ũhoro wa ciugo igĩrĩ thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 22:11-18. Ciugo cia mbere nĩ atĩrĩ, "Ndũnaage kũhingĩrĩria mũrũguo harĩ NIĨ." Iburahĩmu nĩaraheanaga mũriũ wake kũrĩ Ngai. Mwaria thĩinĩ wa ciugo ici oigĩte atĩ mũriũ ũcio ndaigana kũhingĩrĩrio harĩ mwaria ũcio. Ciugo cia keerĩ nĩ atĩrĩ, "Nĩndĩĩhĩtithĩtie na ndĩ mwene, ũguo nĩguo Jehova ekuuga." Matukũ-inĩ ma tene, mũndũ nĩehĩtaga na mũndũ ũngĩ mũnene kũmũkĩra we mwene. Mũtũmwo mũũmbe ũrĩa ũtwaraga o ũhoro tu ndehĩtaga na we mwene. Mũtũmwo mũũmbe ndaandĩkaga kĩĩhĩtwa na rĩĩtwa rĩa kĩrĩkanĩro rĩa Ngai. Ahibirania 6:13 nĩyonanagia gĩtũmi. Ahibirania 6:13 yugaga atĩ Ngai nĩehĩtire na we mwene. Ahibirania 6:13 yonanagia gĩtũmi: "tondũ ndaarĩ na ũngĩ mũnene gũkĩra we wa kwĩhĩta nake.")

5. B3. JAKOBU NĨAKORWO NA MŨNDŨ AGĨTHITHITHIA — AGĨĨTA HANDU HORO "ŨTHIŨ WA NGAI"

Kĩambĩrĩria 32:24Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Jakubu agĩtigwo arĩ o wiki, na hagĩũka mũndũ maagianire nake o nginya gũgĩthererũka. (25) Na rĩrĩa mũndũ ũcio onire atĩ ndangĩmũhoota-rĩ, akĩmũhutia ihĩndĩ rĩa gĩtina gĩa kũgũrũ, nakuo kũgũrũ kwa Jakubu gũgĩthenyũkĩra hau gĩtina-inĩ, o makĩgianaga na mũndũ ũcio. (26) Na mũndũ ũcio akĩmwĩra atĩrĩ, “Reke ndĩthiĩre tondũ nĩ gwathererũka.” No Jakubu akĩmũcookeria, akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndingĩreka ũthiĩ ũtandathimĩte.”
NĨ HAARĨ MŨNDŨ WARUTANĨTE HINYA NAKE --> NDĨGAGŨTIGA ŨTHIĨ, TIGA WANJĨĨTHIMA.
Kĩambĩrĩria 32:28Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Ningĩ mũndũ ũcio akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũgũcooka gwĩtwo Jakubu, no ũrĩĩtagwo Isiraeli, tondũ nĩũgianĩte na Ngai o na andũ, na ũkahootana.” (29) Jakubu akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndagũthaitha, njĩĩra rĩĩtwa rĩaku.” Nowe akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ũranjũũria rĩĩtwa rĩakwa nĩkĩ?” Agĩcooka akĩmũrathima marĩ o hau. (30) Nĩ ũndũ ũcio Jakubu agĩĩta handũ hau Penieli, akiuga atĩrĩ, “Tondũ nĩnyonete Ngai ũthiũ kwa ũthiũ, na akahonokia muoyo wakwa.”
ŨRĨ TA MŨTHAMAKI, NĨŨRĨ NA HINYA HARĨ NGAI --> NĨNYONETE NGAI ŨTHIŨ KWA ŨTHIŨ, NA MUOYO WAKWA NĨMŨTŨŨRIE.
(Meciiria makwa: Maandĩko ma Kĩambĩrĩria 32 moĩtaga mũndũ ũyũ mũndũ. Mũndũ ũyũ ũragianaga na Jakubu oigaga Jakubu arĩ na hinya HARĨ NGAI. Jakubu etaga handũ hau "ũthiũ wa Ngai." Jakubu oigaga muoyo wake nĩwahonokirio. Jakubu areragia mũndũ ũyũ rĩĩtwa. Jakubu ndaheirwo rĩĩtwa, o kũũria kũngĩ. Ririkana kĩũria gĩkĩ gĩtaacookeirio ma ũhoro wa rĩĩtwa. Kĩũria o kĩu gĩcookaga rĩngĩ, ibuku-inĩ rĩngĩ rĩa Bibilia, mĩaka magana maingĩ thutha ũcio.)

6. B4. KĨHINGA KĨRĨA GĨAKANAGA NA MWAKI — MŨRAIKA ŨRĨA ARĨ NDĨ ŨRĨA NDĨ

Thaama 3:2Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗
MŨRAIKA WA JEHOVA AKĨONEKANA NA RUURI RWA MWAKI --> NGAI AGĨĨTA KUUMA GATĨ-INĨ KA GĨTHAKA.
Thaama 3:14Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗
NDĨ ŨRĨA NDĨ --> NDĨ NĨWE ŨNDŨMĨTE KŨRĨ INYUĨ.
(Meciiria makwa: Thaama 3:2 yugaga mũraika wa Jehova. Thaama 3:4 yugaga Jehova, na Ngai. Kĩhinga o kĩrĩa kĩmwe, mwaki o ũrĩa ũmwe, na mũgambo o ũrĩa ũmwe nĩcio ciumagĩrĩra mĩhari-inĩ ĩyo yeerĩ, ikĩgayanĩtio nĩ mĩhari ĩna. Bibilia ndĩrĩ hĩndĩ ĩtuaga ũhoro ũyũ ta ũkararanĩri. Mũgambo o ũyũ ũcio thutha ũcio nĩguo ũheanaga rĩĩtwa rĩrĩa Isiraeli mangĩakuĩrĩire nginya tene: NĨ NIĨ ŨRĨA NDĨ.)

7. B5. MANOA NA MŨTUMIA WAKE — RĨĨTWA RĨRĨA RĨGEGANIA

Atiirĩrĩri 13:3Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Mũraika wa Jehova akĩmuumĩrĩra, akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũrĩ thaata na ndũrĩ mwana, no nĩũkũgĩa nda ũciare kahĩĩ.
Mũraika wa Jehova akĩmuumĩrĩra --> no nĩũkũgĩa nda ũciare kahĩĩ.
Atiirĩrĩri 13:17Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Manoa agĩtuĩria ũhoro kuuma kũrĩ mũraika wa Jehova akĩmũũria atĩrĩ, “Wee wĩtagwo atĩa, nĩguo tũgaagũtĩĩa hĩndĩ ĩrĩa kiugo gĩaku gĩgaatuĩka kĩa ma?” (18) Nake agĩcookia atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ũnjũũrie rĩĩtwa rĩakwa? Ndũngĩhota kũrĩmenya, nĩ rĩa magegania.”
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H6383 piliy — hitho / kũgegania
Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ũnjũũrie rĩĩtwa rĩakwa? Ndũngĩhota kũrĩmenya, nĩ rĩa magegania?
Atiirĩrĩri 13:20Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ O rũrĩrĩmbĩ rũkĩrĩrĩmbũkaga kuuma kĩgongona-inĩ rũrorete igũrũ-rĩ, mũraika wa Jehova akĩambatĩra rũrĩrĩmbĩ-inĩ rũu. Nake Manoa na mũtumia wake mona ũguo, makĩĩgũithia magĩturumithia mothiũ mao thĩ. (21) Rĩrĩa mũraika ũcio wa Jehova aagire gũcooka kwĩyonithania kũrĩ Manoa na mũtumia wake, Manoa akĩmenya atĩ ũcio aarĩ mũraika wa Jehova. (22) Akĩĩra mũtumia wake atĩrĩ, “Ithuĩ rĩu no tũgũkua, tondũ nĩtuonete Ngai!”
Nake Manoa na mũtumia wake mona ũguo --> Ithuĩ rĩu no tũgũkua, tondũ nĩtuonete Ngai.
(Meciiria makwa mũhithũrũku: Maũndũ matatũ nĩmoimĩrĩte na mbere thĩinĩ wa Atiirithi 13. Manoa nĩoragia rĩĩtwa, o ta ũrĩa Jakubu eekire thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 32. Rĩĩtwa rĩu rĩgacooka kũhithwo kuuma harĩ Manoa rĩngĩ, hĩndĩ ĩno na gĩtũmi kĩagwetetwo. Kiugo gĩa Kĩhibirania kĩrĩa kĩheanĩtwo nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩu nĩ piliy (H6383). KJV ĩgũtaũra piliy ta "kũhitha." Piliy nĩ kuuga kĩndũ kĩgakĩra kũmenyeka nĩ ũndũ wa magegania mao. Piliy yumanĩte na mũri o ũmwe na pele (H6382), kiugo kĩrĩa gĩtaũrĩtwo "Mũgegania" thĩinĩ wa Isaia 9:6, harĩa kaana karĩa gaaciarĩirwo ithuĩ getanagwo. Mũraika ũyũ wa Jehova mwene nĩacookaga akambata na igũrũ thĩinĩ wa rũrĩrĩmbĩ rwa kĩgongona. Ũndũ ũrĩa Manoa mwene aakinyire nĩ atĩrĩ ti "nĩtuonete mũraika." Ũndũ ũrĩa Manoa aakinyire nĩ atĩrĩ "nĩtuonete Ngai.")

8. B6. MŨNENE WA ITA WARĨ NJA YA JERIKO — AATHATHAIIRWO, NA IRAATŨ IGĨRUTWO

Joshua 5:13Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Rĩrĩa Joshua aarĩ hakuhĩ na Jeriko, agĩtiira maitho akĩona mũndũ warũgamĩte mbere yake acomorete rũhiũ njora, akarũnyiita na guoko. Nake Joshua agĩthiĩ o harĩa aarĩ, akĩmũũria atĩrĩ, “Wee-rĩ, ũrĩ mwena witũ kana ũrĩ mwena wa thũ ciitũ?” (14) Nake agĩcookia atĩrĩ, “Ndirĩ mwena wanyu o na kana wa thũ cianyu, no njũkĩte ndĩ mũnene wa mbũtũ ya ita rĩa Jehova.” Nake Joshua akĩĩgũithia, agĩturumithia ũthiũ thĩ, akĩhooya, akĩmũũria atĩrĩ, “Wee, Mwathi wakwa, nĩ ndũmĩrĩri ĩrĩkũ ũkwenda kũũhe niĩ ndungata yaku?” (15) Nake mũnene ũcio wa mbũtũ ya ita rĩa Jehova agĩcookia atĩrĩ, “Amba ũrute iraatũ ciaku magũrũ, nĩgũkorwo handũ hau ũrũgamĩte nĩ haamũre.” Nake Joshua agĩĩka o ta ũguo.
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H8269 sar — mũnene / mũthamaki
JOSHUA AKĨGŨA THĨ NA ŨTHIŨ, AKĨHOOYA --> RUTA KĨRAATŨ GĨAKU KŨGŨRŨ; NĨGŨKORWO HANDŨ HAU ŨRŨGAMĨTE NĨ HATHERU.

9. ŨRORI ŨNGĨ, GĨTONGA KĨRĨA KĨMWE — andũ erĩ meerĩirwo kũruta iraatũ

Thaama 3:5Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗
Ndũgakuhĩrĩrie haha. Ruta iraatũ ciaku magũrũ, nĩgũkorwo handũ hau ũrũgamĩte nĩ handũ hatheru.
(Meciria makwa mwene: Ta rora watho ũrĩa ũmwe, ũgwetetwo na ndeto ihanaine, ũheanĩtwo kũrĩ andũ eerĩ tofauti, thutha wa mĩnyaka magana maingĩ. Handũ-inĩ ha kĩhinga, watho ũcio uumaga na mũgambo ũrĩa Maandĩko megwetaga LORD na Ngai. Nja ya Jeriko, watho ũcio uumaga na mũndũ ũrũgamĩte hau arĩ na rũhiũ rwa njora guoko-inĩ gwake. Mũndũ ũyũ ũrĩ nja ya Jeriko nĩareka Joshua akegũithie thĩ ũthiũ na akĩmũthathaiya mũndũ ũyũ. Mũndũ ũyũ ũrĩ nja ya Jeriko ndaagirĩrĩirie Joshua kwĩgũithia gũthathaiya we. Ta ũria ũguo na ũrĩa mũraika wa ma mũũmbĩtwo ekaga hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ekũgeria kũmũthathaiya mũraika ũcio. Mũraika ũcio oigaga, "Nĩ ndungata ya thoguo hamwe nawe" (Kũguũrĩrio 19:10). Mũraika ũcio oigaga, "thathaiya Ngai" (Kũguũrĩrio 22:9). Johana nĩageririe kũthathaiya mũraika maita meerĩ. Mũraika akĩrega ũthathaiya wa Johana maita meerĩ. Gũtirĩ mũndũ wagirĩrĩirie ũthathaiya wa Joshua nja ya Jeriko.)

10. B7. RĨRĨ, KĨRĨKANĪRO KĪERŪ KĪAARIA ŨNDŪ MŪNENE NA WĪ TAARĨFU MŪNO

Johana 1:18Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ ũrĩ ona Ngai, o tiga Mũrũ wake wa Mũmwe ũrĩa ũikarĩte hamwe na Ithe, na nĩwe ũtũmĩte amenyeke.
CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G1834 exegeomai — kũmenyithanio · ⚑ G3439 monogenes — ũrĩa wa mũmwe
Gũtirĩ mũndũ wonete Ngai rĩ na rĩ --> Mwana ũrĩa Mũciare wa Iiki nĩamũguũrĩirie.
Johana 5:37Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Baba ũrĩa wandũmire nĩaheanĩte ũira ũngoniĩ we mwene. Inyuĩ mũtirĩ mwaigua mũgambo wake kana mũkona ũrĩa atariĩ,
Inyuĩ mũtirĩ mwaigua mũgambo wake kana mũkona ũrĩa atariĩ.
1 Timotheo 6:16Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Ningĩ nowe wiki ũtũũraga muoyo ũrĩa ũtathiraga, na agatũũra ũtheri-inĩ ũrĩa gũtarĩ mũndũ ũngĩhota kũũkuhĩrĩria. Gũtirĩ mũndũ ũrĩ wamuona kana ũngĩhota kũmuona. Nake arotĩĩagwo, na arogĩa na wathani ũrĩa ũtathiraga nginya tene. Ameni.
na agatũũra ũtheri-inĩ ũrĩa gũtarĩ mũndũ ũngĩhota kũũkuhĩrĩria --> Gũtirĩ mũndũ ũrĩ wamuona kana ũngĩhota kũmuona. Nake arotĩĩagwo.
Rĩu iga icunjĩ igĩrĩ cia Bibilia mwena ũmwe na ũrĩa ũngĩ, na mũthome icunjĩ icio igĩrĩ hamwe.
Kĩrĩkanĩro-Gĩkũrũ kiugaga, riita na riita, atĩ andũ nĩmoonire mũndũ ũyũ, makĩaria nake, makĩrĩa mbere yake, makĩnyiitana nake, na magĩtũũra muoyo.
Kĩrĩkanĩro Kĩerũ kiugaga, na ũteithũku, na maita matatũ, atĩ gũtirĩ mũndũ wonete Ngai Ithe rĩ, na gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kuona Ngai Ithe.
Ciugo cierĩ nĩ cia ma. Mũndũ ũrĩa andũ moonire thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro gĩa Tene na Ithe ũrĩa andũ mateaguire kuona nĩ ũguo matirĩ mũndũ o ũmwe. Johana oigaga mũndũ ũrĩa woonirwo nĩwe ũ. Johana oigaga mũndũ ũrĩa woonirwo nĩwe Mũriũ wa gũciarwo o wiki, Mũriũ ũrĩa ũrĩ gĩthũri-inĩ kĩa Ithe. Johana oigaga Mũriũ ũcio wa gũciarwo o wiki nĩatongoretie Ngai Ithe kuumĩra harĩa Ngai Ithe angĩoneka.
[MICEMANIO IGĨTWĨKANĨTIO — NDĨRĨ RIRĨA RĨMWE RĨUGĮTE ŨŨ RĪONEKA RĨO WĨKĨRE]
(Mwerekano wakwa mwene: Menyerera na wĩhaande na ma harĩ ũndũ ũyũ, tondũ nĩ ho hau mũndũ angĩambĩrĩria gwongerera Bibilia ũndũ. Ũrĩa ũrĩtwo NA WĨRE WA MŨRUGAMO: rũandĩko rwene rwa Kĩrĩkanĩro-gĩa-Tene rwĩtaga mũndũ ũyũ ũtũmĩtwo Jehova na Ngai, na andũ arĩa maacemanirie na mũndũ ũyũ ũtũmĩtwo o ũguo moigaga. Kĩene kĩu ti kĩoruta. Kĩene kĩu nĩ ũrĩa ciugo ciugaga. Ũrĩa ũKINYĨTWO NA GŨCOKANĨRĨRIA MĨĨRA: atĩ mũndũ ũyũ wonagwo nĩ Mũrũ wa Ngai kũna. Gũtirĩ mũhari o na ũmwe uugaga "mũraika wa Jehova thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 16 nĩ Jesũ." Ũtwo ũyũ ũkinyagĩrwo na kũiga Johana 1:18, Johana 5:37, na 1 Timotheo 6:16 hakuhĩ na maũndũ ma Kĩrĩkanĩro-gĩa-Tene na kũũria nũũ waroneka. Nĩkĩo gĩcũhĩ kĩu kĩrĩ ho, na gĩcũhĩ kĩu gĩgũikara ho.)

11. B8. NAKĨO MŨTŨMWA-ŨRĨA-ARĨ-JEHOVA NĨOONEKANAGA RĨNGĨ MŨTHIA-INĪ WA KĨRĨKANĬRO GĨA TENE

Malaki 3:1Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Na rĩrĩ, Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ, “Nĩngũtũma mũtũmwo wakwa, ũrĩa ũgaathondeka njĩra mbere yakwa. Hĩndĩ ĩyo Mwathani ũcio mũcaragia nĩagooka o rĩmwe thĩinĩ wa hekarũ yake; mũtũmwo ũcio wa kĩrĩkanĩro ũrĩa mwĩriragĩria nĩagooka.”
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H4397 malak — mũraika / mũtũmwo
NĨNGATŨMA MŨTŨMWO WAKWA + NĨAKAAMBĨRĨRIA NJĨRA MBERE YAKWA --> MWATHANI NĨAKOKA O RĨMWE HEKARŨ-INĨ YAKE, O WE MŨTŨMWO WA KĨRĨKANĨRO.

12. MAONERO MANDŨ, ŨNDŨ O ŨRĨA WONEKAGA — mũtũmwo ũrĩa werĩirwo, na mũtũmwo ũrĩa wamenyekanĩtio

Mariko 1:2Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ O ta ũrĩa kwandĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩa Isaia ũrĩa mũnabii atĩrĩ: “Nĩngũtũma mũtũmwo wakwa athiĩ mbere yaku, ũrĩa ũgũgũthondekera njĩra yaku.” (3) “Kũrĩ mũgambo wa mũndũ ũkwanĩrĩra werũ-inĩ akoiga atĩrĩ, ‘Haarĩriai njĩra ya Mwathani, rũngariai njĩra ciake.’” (4) Nĩ ũndũ ũcio Johana ookire akĩhunjagia, na akĩbatithanagĩria werũ-inĩ. Aahunjagia atĩ andũ merire, nĩguo marekerwo mehia mao, nĩgeetha mabatithio.
ATĨRĨRĨ, NĨNGUTHŨMA MŨTŨMWO WAKWA MBERE YA ŨTHIŨ WAKU --> HAARĨRIAI NJĨRA YA MWATHANI.
(Meciiria makwa mwene: Malaki 3:1 yugaga andũ eerĩ arĩa matũmĩtwo thĩinĩ wa rugano rũmwe. Ũrĩa mũtũmwo wa mbere athiiaga mbere gũthererania njĩra. Ũrĩa ũngĩ mũtũmwo eetagwo "Mwathani" na "mũtũmwo wa kĩrĩkanĩro." Mũtũmwo ũyũ wa keerĩ nĩwe ũgũũka hekarũ-inĩ ya Mwathani mwene. Mariko amaambĩrĩria Ũhoro-Mwega wa Mariko na kũgwetwo kwa mũhari o ũcio wa Malaki 3:1. Mariko oigaga atĩ ũrĩa ũthereranagia njĩra nĩ Johana, kũu werũ-inĩ. Ũndũ ũyũ ũgatiga mũtũmwo wa keerĩ atetwo rĩĩtwa nĩ Mariko hĩndĩ ĩyo. Kĩrĩkanĩro-gĩa-Tene gĩathiraga gĩetereire mũtũmwo ũrĩa arĩ Mwathani. Kĩrĩkanĩro Kĩerũ kĩambagĩrĩria na mũtũmwo o ũcio agĩtoonya.)

13. NGŨ ĨRĨA ĨAIGĬRWO NA IGŨRŨ RĨA MWANA WA MŨMWE — ABURAHAMU NA ISAKU KĨRĨMA-INĨ

1. Kĩambĩrĩria 22:2Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Ngai akĩmwĩra atĩrĩ, “Oya mũriũ waku, o we ũrĩa wa mũmwe Isaaka, ũrĩa wendete, ũthiĩ rũgongo rwa Moria, na ũmũrute ta igongona rĩa njino kuo kĩrĩma-inĩ kĩmwe kĩa iria ngaakuonia.”
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H3173 yachiyd — Mũriũ wa mũmwe
Ĩ OYA RĨU MŨRŨGUO, MŨRŨGUO WA MŨMWE ISAKA, ŨRĨA WENDETE --> ŨMŨRUTĨRE KŨU ARĨ IGONGONA RĨA NJINO.
2. Kĩambĩrĩria 22:6Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Iburahĩmu agĩkĩoya ngũ icio cia igongona rĩa njino, agĩciigĩrĩra mũriũ wake Isaaka, nake agĩkuua mwaki na kahiũ. Na rĩrĩa o eerĩ mathiiaga hamwe,
CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H6086 ets — mũtĩ
Iburahĩmu agĩkĩoya ngũ icio cia igongona rĩa njino, agĩciigĩrĩra mũriũ wake Isaaka --> Na rĩrĩa o eerĩ mathiiaga hamwe.
(Mecirie makwa mwene: Thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 22:6, ithe ndakuuaga ngũ. Isaka nĩwe ũkuuaga ngũ agĩĩtambũrũkia kĩrĩma-inĩ. Iburahĩmu nĩagakomia Isaka igũrũ wa ngũ icio. Kiugo gĩa Kĩhibirania kĩa ngũ icio nĩ ets (H6086). Ets nĩ kiugo kĩrĩa kĩmenyerekete gĩa mũtĩ ũrĩ muoyo. Ets no rĩo kiugo kĩrĩa kĩmenyerekete gĩa mbaũ ciatemwo. Ets nĩ kiugo o kĩo kĩhũthagĩrwo harĩ mũtĩ wa muoyo. Ets nĩ kiugo o kĩo kĩhũthagĩrwo harĩ mũtĩ ũrĩa warĩ gatagatĩ-inĩ ka mũgũnda.)
3. Kĩambĩrĩria 22:7Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Isaaka akĩaria, agĩĩta ithe Iburahĩmu atĩrĩ, “Baba!” Iburahĩmu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Niĩ ũyũ, mũrũ wakwa.” Isaaka akiuga atĩrĩ, “Ndĩrona tũrĩ na mwaki na ngũ! No rĩrĩ, gatũrũme ka igongona rĩa njino karĩ ha?” (8) Iburahĩmu agĩcookia atĩrĩ, “Mũrũ wakwa, Ngai we mwene nĩekũheana gatũrũme ka igongona rĩa njino.” Nao eerĩ magĩthiĩ na mbere marĩ hamwe.
Gatũrũme ka igongona rĩa njino kaarĩ ha? --> Ngai nĩekwĩgaĩra we mwene gatũrũme.
4. Kĩambĩrĩria 22:13Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Iburahĩmu agĩtiira maitho, na hau kĩhinga-inĩ akĩona ndũrũme ĩnyiitĩtwo hĩa nĩ mĩrita. Agĩthiĩ ho, akĩoya ndũrũme ĩyo na akĩmĩruta ĩrĩ igongona rĩa njino handũ ha mũriũ.
NDŨRŨME ĨRĨA YANYITĨTWO NJEGENYA NĨ HĨĨA --> AKĨMĨRUTA ĨTUĨKE IGONGONA RĨA GŨCINWO ITHENYA RĨA MŨRIŨ WAKE.
Kĩambĩrĩria 22:14Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nĩ ũndũ ũcio Iburahĩmu agĩĩta handũ hau Jehova-Nĩarĩheanaga. Na nginya ũmũthĩ kuugagwo atĩrĩ, “Kĩrĩma-inĩ kĩa Jehova-rĩ, nĩarĩtũheaga.”
Kĩrĩma-inĩ kĩa Jehova-rĩ, nĩarĩtũheaga.
(Meciiria makwa: Wĩcirie rĩngĩ ũhoro wa kĩũria kĩa mwana thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 22:7: gatũrũme kaha? Iburahĩmu nĩacokirie kĩũria kĩu. Ũcookio wa Iburahĩmu nĩ ũkinyaga kũraya gũkĩra ũrĩa aamenyaga. Iburahĩmu oigire, "Ngai nĩakoona gatũrũme ka igongona rĩa njino." Ciugo icio no ciũgane maũndũ meerĩ. Ũndũ ũmwe nĩ atĩ Ngai nĩekuona gatũrũme ka wĩra wake we mwene. Ũndũ ũrĩa ũngĩ nĩ atĩ Ngai nĩekũheana we mwene ta gatũrũme kau. Kĩrĩa Ngai aaheanire mũthenya ũcio nĩ NDũRũME, ti gatũrũme. Ndũrũme nĩ ndũrũme ĩrĩa ĩkũrĩte biũ. Ndũrũme ĩno nĩyakuire ithenya wa mwana ũcio, yohanĩtio na hĩa ciayo. Kĩũria kĩa Isaka nĩgĩcookeirio kĩrĩma-inĩ na njĩra ĩmwe. Kĩũria kĩa Isaka o na nakĩo nĩgĩtigĩtwo kĩrĩ mũhingo na njĩra ĩngĩ. Gatũrũme no gakĩrĩ ka kũrĩhwo. Iburahĩmu agĩtua handũ hau rĩĩtwa na kĩĩranĩro thaa ya thuutha: "kĩrĩma-inĩ kĩa Jehova nĩgũkuonekana.")

14. ŨRORERE ŨNGĨ, KĨONERO KĨRĨA KĨMWE — mũriũ ũrĩa wakuuire ngũ, na Mũriũ ũrĩa wakuuire mũtharaba

Kĩambĩrĩria 22:6Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Iburahĩmu agĩkĩoya ngũ icio cia igongona rĩa njino, agĩciigĩrĩra mũriũ wake Isaaka, nake agĩkuua mwaki na kahiũ. Na rĩrĩa o eerĩ mathiiaga hamwe,
Abrahamu nĩaigĩrĩire ngũ igũrũ rĩa Isaka mũriũ wake --> Nao eerĩ magĩthiĩ hamwe.
Johana 19:17Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Na ekuuĩire mũtharaba wake agĩthiĩ nginya harĩa heetagwo “Ha Ihĩndĩ rĩa Mũtwe” (na no ho hetagwo na Kĩhibirania, Gologotha.)
NAKE AKUUĨTE MŨTHARABA WAKE AGĨTHII, AGĨKINYA HANDŨ HETAGWO HA MŨTWE.
Johana 19:18Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Hau nĩho maamwambire, na hamwe nake makĩamba andũ angĩ eerĩ, ũmwe mwena ũmwe na ũcio ũngĩ mwena ũcio ũngĩ; nake Jesũ arĩ gatagatĩ.
KŨU NĨKUO MAAMWAMBĨRE MŨTĨ-IGŨRŨ + JESŨ ARĨ GATAGATĨ.
(Meciiria makwa mwene: Baba, mũriũ wake wa mũmwe ũrĩa ithe endete, kĩrĩma, ngũ ciigĩrĩirwo mũgongo-inĩ wa mũriũ we mwene, na mũriũ agĩthiĩ na igũrũ arĩ na ngũ icio. Ũhoro ũyũ wekĩkire maita meerĩ thĩinĩ wa Bibilia. Mahinda ma mbere, thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 22, Ngai nĩaatiganĩirie kahiũ. Ngai nĩaigire ndũrũme handũ ha mũriũ ũcio. Mahinda ma keerĩ, mũtĩ-inĩ, gũtirĩ mũndũ watiganĩirie gĩkuũ. Hĩndĩ ĩno, Mũriũ nĩwe warĩ ithenya rĩa mũndũ ũngĩ. Ta wone ũrũgamĩrĩri ũngĩ gatagatĩ-inĩ ka macio meerĩ. Isaka nĩoririe atĩrĩ, "Gatũrũme karĩ ha?" Gũtirĩ macokio ma kĩũria kĩa Isaka mũthenya ũcio. Macokio nĩmokire thutha ũcio, Rũũĩ-inĩ rwa Jorodani, kuuma kũrĩ Johana. Johana nĩonanĩirie mũndũ ũrathiĩ agĩthiĩrĩria we.)
1. Johana 1:29Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Mũthenya ũyũ ũngĩ, Johana akĩona Jesũ agĩũka na kũrĩ we, akiuga atĩrĩ, “Onei! Gatũrũme ka Ngai karĩa keheragia mehia ma kĩrĩndĩ!
akiuga atĩrĩ, “Onei! Gatũrũme ka Ngai karĩa keheragia mehia ma kĩrĩndĩ.
2. Kĩambĩrĩria 22:2Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nake Ngai akĩmwĩra atĩrĩ, “Oya mũriũ waku, o we ũrĩa wa mũmwe Isaaka, ũrĩa wendete, ũthiĩ rũgongo rwa Moria, na ũmũrute ta igongona rĩa njino kuo kĩrĩma-inĩ kĩmwe kĩa iria ngaakuonia.”
Johana 3:16Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ “Nĩgũkorwo Ngai nĩendire kĩrĩndĩ, akĩruta Mũrũ wake wa mũmwe, nĩgeetha mũndũ o wothe ũmwĩtĩkĩtie ndakoore, no agĩe na muoyo wa tene na tene.
CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G3439 monogenes — ũrĩa wa mũmwe
MWANA WAKU WA MŨMWE, ŨRĨA WENDETE --> NĨ AHEANIRE MWANA WAKE WA MŨMWE WACIARWO.
3. Ahibirania 11:17Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia-rĩ, Iburahĩmu, rĩrĩa aageririo nĩ Ngai, nĩarutire Isaaka atuĩke igongona. Ũcio werĩirwo ciĩranĩro nĩehaarĩirie kũruta mũrũ wake wa mũmwe igongona, (18) o na gũtuĩka Ngai nĩamwĩrĩte atĩrĩ, “Rũciaro rũrĩa rũgeetanio nawe rũkoima harĩ Isaaka.” (19) Iburahĩmu nĩatuĩte na ngoro atĩ Ngai no ariũkie mũndũ mũkuũ, na nĩ ũndũ ũcio no kwĩrwo na ngerekano atĩ nĩacookeirio Isaaka ta oimĩte kũrĩ arĩa akuũ.
AARUTIRE IGONGONA RĨA MŨRIŨ WAKE WA MŨMWE --> ETĨKĨTIE ATĨ NGAI NĨ MŨHOTI KŨMŨRIŨKIA, O NA KUUMA KŨRĨ ARĨA AKUŨ.
(Meciiria makwa mĩene: Mwandĩki wa ibuku rĩa Ahibirania nĩahũthagĩra kiugo kĩrĩa kĩmwe gĩa Kĩngiriki kĩrĩa Johana ahũthagĩra harĩ Jesũ, kũgweta Isaka. Kiugo kĩu nĩ "mũrigithathi," monogenes (G3439). Mwandĩki wa Ahibirania atwĩraga ũrĩa Iburahĩmu eeciiragia hĩndĩ ya kwambata kĩrĩma-inĩ. Iburahĩmu eeciiragia atĩ Ngai no ahote kũriũkia kĩmwana kĩu kuuma kũrĩ arĩa akuũ. Iburahĩmu eerire aanake acio maarĩ mũthia-inĩ wa kĩrĩma, "Niĩ na kĩmwana tũrathiĩ kũu, na tũrathathaiya, thuutha ũcio tũgacooka kũrĩ inyuĩ." Iburahĩmu eetereire gũcooka na Isaka akĩharũrũka kĩrĩma. Mwandĩki wa Ahibirania oigaga atĩ Iburahĩmu nĩamũkĩrire Isaka rĩngĩ "ta kĩoneki." Kĩoneki gũkũ nĩ mũhianĩre kana rũũri. Thutha wa mĩthenya ĩtatũ kuuma watho ũrĩa waheirwo, mwana ũrĩa watariĩ ta mũkuũ nĩacookire arĩ muoyo.)

15. KĨMENYITHIA GĨA HANDŨ — kĩmenyithia gĩa gũteithĩrĩria, ti ũndũ mĩcemanio ĩyugaga tũhũ

2 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 3:1Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Hĩndĩ ĩyo Solomoni akĩambĩrĩria gwaka hekarũ ya Jehova kũu Jerusalemu Kĩrĩma-inĩ kĩa Moria, harĩa Jehova oimĩrĩire ithe Daudi. Hau nĩho kĩhuhĩro-inĩ kĩa ngano kĩa Arauna ũrĩa Mũjebusi, handũ harĩa Daudi aaheanĩte hekarũ ĩgaakwo.
Hĩndĩ ĩyo Solomoni akĩambĩrĩria gwaka hekarũ ya Jehova kũu Jerusalemu Kĩrĩma-inĩ kĩa Moria.
[MICEMANIO IGĨTWĨKANĨTIO — NDĨRĨ RIRĨA RĨMWE RĨUGĮTE ŨŨ RĪONEKA RĨO WĨKĨRE]
(Meciiria makwa niĩ mwene: Kĩandĩko gĩa Kĩambĩrĩria 22:2 kĩgwetaga handũ Ngai aatũmire Iburahimu athiĩ ta bũrũri wa Moria. 2 Maũndũ ma Matukũ 3:1 gwetaga handũ Solomoni aakire hekarũ ta kĩrĩma kĩa Moria, kũu Jerusalemu. Kĩrĩma kĩrĩa Isaka aakuhĩrĩirie kũrutwo igongona na kĩrĩma kĩrĩa igongona ciothe cia thutha cia hekarũ ciarutagĩrwo nĩ ũndũ ũcio marĩ na rĩĩtwa rĩmwe. Jerusalemu no nokuo itũũra rĩrĩa thigari ciambithirie Jesũ mũhaka-inĩ wa itũũra rĩu inene. Ugagai o ũrĩa mĩhari ĩyugaga. Mĩhari ndĩugaga atĩ Goligotha nĩrĩo rwaro rwa ihiga rĩmwe na Moria. No mĩhari yugaga atĩ nĩ rĩĩtwa rĩmwe, na irĩma imwe, na itũũra rĩmwe. Ciugo cia Iburahimu we mwene ciarĩ "Kĩrĩma-inĩ kĩa Jehova nĩkuo kũrĩoneka." Iburahimu aaririe ciugo icio na ihinda rĩa thutha.)

KŨHINGA

Johana 8:56Bibilia ya Matukũ Maya↗Gayana↗ Ithe wanyu Iburahĩmu nĩakenaga atĩ nĩakona mũthenya wakwa; na nĩawonire na agĩcanjamũka.” (57) Nao Ayahudi makĩmwĩra atĩrĩ, “Wee o na ndũkinyĩtie mĩaka mĩrongo ĩtano, na ũkoiga atĩ nĩwonete Iburahĩmu!” (58) Nake Jesũ akĩmacookeria atĩrĩ, “Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, Iburahĩmu atanaciarwo, Niĩ ndũire!” (59) Maigua ũguo makĩoya mahiga mamũhũũre namo nyuguto, no Jesũ akĩĩhitha, akiuma kũu hekarũ-inĩ.
ABURAHAMU ATANATHĨĨA, NĨ NDĨ --> NAO MAGĨOYA MAHIGA NĨGUO MAMŨIKĨRĨRIE.
(Meciiria makwa ma mwene: Iga ciĩhaano igĩrĩ ici hamwe, na wĩtĩkĩrie ũtiganu ũcio ũkũrutane. Kĩhinga-inĩ, mũgambo kuuma mwaki-inĩ uugaga NĨ NIĨ. Musa nĩehithagia ũthiũ wake kĩhinga-inĩ. Hekarũ-inĩ, mũndũ arũgamĩte mbere ya kĩrĩndĩ oigaga NĨ NIĨ. Kĩrĩndĩ nĩgĩkuuaga mahiga. Kĩrĩndĩ gĩtiarĩ na ũrigici igũrũ rĩa ũrĩa Jesũ oigire. Kĩrĩndĩ nĩgĩataũkĩirwo nĩ ũrĩa Jesũ oigire kũna. Kĩrĩndĩ nĩgĩatuire ciugo cia Jesũ cia bata wa gũikĩrĩrio mahiga. Ririkana ningĩ atĩ Jesũ ndoigire "Iburahĩmu atanagĩa, ndaarĩ" Jesũ ooigire NĨ NIĨ.)

KĨGERANIO GĨA GWĨMENYERIA

1. Kĩambĩrĩria 1:26 — Nake Ngai akiuga, Rekei tũthondeke mũndũ na mũhianĩre witũ, ahaanane na ithuĩ:
a) kũringana na mũhianano witũ
b) rora, kwarĩ wega mũno
c) nĩ mũhianĩre wa Ngai aamũũmbire
2. Kĩambĩrĩria 16:13 — Nake agĩĩta rĩĩtwa rĩa Jehova ũrĩa aamwarĩirie:
a) Wee Ngai ũrĩa ũnyonaga
b) nĩnyonire Ngai ũthiũ kwa ũthiũ
c) Nĩ niĩ ũyũ; ndũma
3. Thaama 3:14 — Nake Ngai akĩĩra Musa atĩrĩ:
a) Nĩ niĩ Ngai wa thoguo
b) NĨ NIĨ ŨRĨA NDĨ
c) Nĩ niĩ Jehova, na gũtirĩ ũngĩ
4. Johana 8:58 — Jesũ akĩmeera atĩrĩ, Ma ngũmwĩra atĩrĩ:
a) Thoguo Iburahimu nĩakenire nĩ kuona mũthenya wakwa
b) Ibrahĩmu atanagĩa-ho, niĩ nĩ ndĩ ho
c) Gũtirĩ mũndũ ũrĩ ona Ngai o na rĩ
5. Atiirĩrĩri 13:22 — Nake Manoa akĩĩra mũtumia wake, Ti-itherũ tũrĩkua:
a) tondũ ndĩ mũndũ mwene mĩromo ĩtarĩ theru
b) nĩgũkorwo handũ harĩa ũrũgamĩte nĩ tĩĩri mũtheru
c) tondũ nĩtuonete Ngai
6. Joshua 5:15 — Nake mũnene wa mbũtũ ya Jehova akĩĩra Joshua:
a) Ruta iraatũ yaku kũgũrũ
b) Wee ũrĩ wa mbarĩ iitũ, kana wa thũ ciitũ?
c) Cooka kũrĩ mũtumia waku
7. Kĩambĩrĩria 22:8 — Ngai nĩekũrutĩra we mwene gatũrũme ka igongona rĩa njino:
a) agĩgĩũigĩrĩra Isaaka mũriũ wake
b) nĩ ũndũ ũcio magĩthiĩ eerĩ hamwe
c) ta mwenya mwaki na ngũ
MACOOKIO: 1-a, 2-a, 3-b, 4-b, 5-c, 6-a, 7-b

ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA

Njĩra ĩrĩa kĩĩruru kĩonanagia ũtheri: ngũ iria yaigirĩirwo mũgongo wa Isaka (Kĩambĩrĩria 22:6) na mũtharaba ũrĩa waigirĩirwo mũgongo wa Mũrũ (Johana 19:17). Kĩĩruru kĩu kĩoonekire kĩrĩma-inĩ. Mwĩrĩ ũcio woonekire nja ya itũũra.
--> Njĩra ya kũhũthũra: ciugo cia "ithuĩ" na "iitũ" cia Kĩambĩrĩria 1:26, hamwe na "Jehova ũmwe" wa Gũcookerithia 6:4, nĩciũgũraga mũrango wa wĩruti wa kũna wa Ũngai. Ũngai nĩ Ngai ũmwe, na Ithe, na Mũriũ, na Roho Mũtheru magwetetwo ta andũ atatũ mĩgambo-inĩ ĩgũrũ ya Bibilia yothe. Wĩruti ũyũ warigiicire o mũthia-inĩ wa wĩruti ũcio wa kũna.
--> Kũguũrio kũngĩhoteka: Jakubu nĩoririe mũndũ ũrĩa aakorainie nake thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 32 rĩĩtwa rĩake mwene, na akĩregwo (Kĩambĩrĩria 32:29). Manoa nĩoririe mũraika wa Jehova rĩĩtwa rĩake mwene, na akĩĩrwo atĩ rĩĩtwa rĩu rĩarĩ piliy (H6383), rĩa kũgegania mũno kũrĩ mũndũ kũrĩmenya (Atiirĩrĩri 13:18). Isaia agĩcooka akiuga atĩ kaana karĩa gaatũciarĩirwo GAGETAGWO Mũgegania, pele (H6382), kuuma mũri o ro ũcio (Isaia 9:6). Rĩĩtwa rĩrĩa rĩagitĩirwo Kĩrĩkanĩro-inĩ gĩa Tene nĩrĩo rĩanagĩrĩrio igũrũ rĩa kaana. Mũthia-inĩ wa Bibilia, akĩhaica akiuma igũrũ, Jesũ arĩ na rĩĩtwa rĩrĩa gũtarĩ mũndũ ũrĩmenyaga tiga we mwene (Kũguũrĩrio 19:12). Rĩĩtwa nĩrĩheanĩtwo, na rĩĩtwa rĩu rĩrĩ o na kũrĩa kũriku gũkĩra ũrĩa wĩrutwo ũyũ wonanĩtio.

CIUGO CIA KIRIIKI

Ici nĩ ciugo cia bata cia thomo ũyũ. Hutia kiugo o gĩothe kĩrĩ na tũtombo thĩinĩ wa mĩsigo ĩrĩ igũrũ kuona ũhoro wakĩo haha.
“ũrĩa wa mũmwe” — G3439 monogenes — mũciare wa mwana ũmwe; wa mũthemba ũmwe; ũrĩa wa mũthemba wake wiki
Kiugo Monogenes kĩrahũthĩrwo harĩ Mũrũ. Monogenes o na kĩrahũthĩrwo harĩ Isaaka thĩinĩ wa Ahibirania 11:17.
“kũmenyithanio” — G1834 exegeomai — gũtongoria kuuma; kũruta nja; kwaria wega na ũkinyanĩru; kũmenyithania
Gũtirĩ mũndũ wonete Ngai. Mũriũ ũrĩa wa mũmwe nĩatongoretie Ngai akoimĩra hau akĩoneka.

CIUGO CIA KIHEBERI

“mũraika / mũtũmwo” — H4397 malak — ũrĩa mũtũme; mũtũmwo; mũraika
Kiugo gĩkĩ nĩkĩonanagia ũtũmi, ti mũthemba wa ũndũ. Kiugo gĩkĩ nĩgĩhũthagĩrwo harĩ andũ. Kiugo gĩkĩ nĩgĩhũthagĩrwo harĩ anabii. Kiugo gĩkĩ nĩgĩhũthagĩrwo harĩ ciũmbe cia igũrũ. Kiugo gĩkĩ gĩtingĩmenyithania KĪĨ mũndũ ũrĩa watũmĩtwo arĩ. Kiugo gĩkĩ o nakĩo kĩmwe kĩonanagia atĩ mũndũ nĩ watũmĩtwo. Rũrango rũrĩa rũthiũrũrũkĩirie kiugo kĩu thiini wa Bibilia nĩrũagĩrĩirwo nĩ gũkũmenyithia matigari. Rũrango rũrĩa rũthiũrũrũkĩirie kiugo kĩu nĩrũmenyithanagia matigari macio ũhoro-inĩ ũyũ.
“Ngai” — H430 elohim — Ngai; ngai; Ngai wa ma
Elohim nĩ mũhaka wa maũndũ maingĩ. Elohim nĩyahũthagĩrwo kaingĩ mũno nĩ ũndũ wa Ngai ũrĩa wa ma ũmwe, hamwe na ciugo cia ũrũme ũmwe. Kiugo gĩkĩ kĩene nĩkĩo gĩkuuĩte ũiganu ũrĩa wĩrutwo ũyũ ũratuĩria.
“ũmwe” — H259 echad — ũmwe; kũrĩ na ũrũmwe; wa mbere
Echad nĩkĩo kiugo kĩrĩ thĩinĩ wa "Jehova Ngai witũ nĩ Jehova ũmwe." Echad nĩkĩo kiugo o kĩu gĩtũmagĩrwo harĩ hwaĩ-inĩ na rũciinĩ gwĩtwo mũthenya Ũ MWE. Echad nĩkĩo kiugo o kĩu gĩtũmagĩrwo harĩ mũndũ mũrũme na mũtumia wake gũtuĩka mwĩrĩ Ũ MWE.
“Mũriũ wa mũmwe” — H3173 yachiyd — wiki; ũrĩa wiki; wa mwana wa mũmwe
Kĩbuku gĩa Kĩambĩrĩria gĩa 22 gĩgwĩtaga Isaka "mũrũguo wa mũmwe" maita matatũ mataarĩ hamwe. Yachiyd nĩ kuuga ũrĩa wa mũmwe wiki.
“mũtĩ” — H6086 ets — mũtĩ; mbaũ; mbaũ cia gwaka; mbaũ nyaraganu; rũthanju
Ets nĩ kiugo kĩmwe gĩa Kĩhibirania kĩonanagia mũtĩ ũrĩ muoyo hamwe na ngũa iria itemetwo. Ets nĩ kiugo kĩa ngũa iria Iburahamu aigĩrĩire Isaaka.
“hitho / kũgegania” — H6383 piliy — wa magegania; ũrĩ wa magegania mũno gũkĩrĩrĩrwo kũmenyeka
Piliy nĩrĩo kiugo kĩrĩa mũraika wa Jehova aaheire Manoa kũgũtaarĩria rĩĩtwa rĩake. Piliy ũkoima mũri ũmwe na rĩĩtwa pele thĩinĩ wa Isaia 9:6.
“mũnene / mũthamaki” — H8269 sar — mũndũ mũnene; mũtongoria; mũnene wa mbũtũ; mũthamaki; mwathi
Sar nĩ rĩĩtwa rĩa ũnene rĩrĩa mũndũ ũrĩa warĩ na rũhiũ rwa njora rwakũnjũrwo eyugaga arĩ nja ya Jeriko.
“NĨ NIĨ” — H1961 hayah — gũkorwo; gũtũũra; gũtuĩka
Hayah nĩ kĩgio kĩa kiugo kĩrĩa kĩrĩ rungu rwa "NDĪ ŨRĨA NDĪ" mũrĩmĩrĩri-inĩ ũrakanĩte na mwaki.

Wĩkĩte wega — thiĩ na mbere.

Ĩka Kũĩrĩrio ya Bibilia ĩrĩ na mũigana wa mũthomo ũyũ →Kiugo Kĩrĩa Gĩatuĩkire Mwĩrĩ — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's →
Ũhoro wa Mbere← Bibilia Yugaga Atĩa Ũhoro wa Ũũgĩ? — Mũthingi · Maandĩko ma KJV marĩ na Namba cia Strong's
↓ Ikũrũria wĩrutwo ũyũ (PDF)

Kĩũria kĩrĩa kĩnene mũno o mũndũ angĩũria: Ndagĩrĩirwo nĩgwĩka atĩa nĩguo honokio?

Soma ũhoro →

SOURCES & CREDITS

Scripture: Kikuyu Bible (CC BY-SA 4.0) — a redistributable edition, looked up exactly and never machine-translated.
Alternate chapter/verse numbering reconciled with STEPBible TVTMS (CC BY 4.0).
Strong's numbering & original-language data: OpenScriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0); STEPBible.org — TAHOT/TAGNT/TBESH/TBESG (CC BY 4.0); Robinson-Pierpont Byzantine Majority Text (Public Domain); Strong's dictionary, 1890 (Public Domain).
Typography: Google Noto fonts (SIL Open Font License 1.1).
© SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com — shared under Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0).
Wrong wording in a title, heading or button? Let us know — for a verse, use the ⚠ beside it