Kiugo Kĩrĩa Gĩatuĩkire Mwĩrĩ — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's

EERANĨIRWO, AGĨCOOKA GŨTUĨKA MWĨRĨ — NDUNGATA ĨRĨA YANYARIIRWO, IMANUELI, MŨIRĨTU GATHIRANGE, KIUGO

SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com

Kikuyu BibleEnglish Kiswahili Swahili study

Kiugo Kĩrĩa Gĩatuĩkire Mwĩrĩ — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's

EERANĨIRWO, AGĨCOOKA GŨTUĨKA MWĨRĨ — NDUNGATA ĨRĨA YANYARIIRWO, IMANUELI, MŨIRĨTU GATHIRANGE, KIUGO

Ũrutani wa Mũthingi wa Bibilia — Ũhoro Mwega wa Jesu Kristũ

KIAMBĪRĪRIA

Ũthomo ũyũ ũrooria kĩũria kĩmwe: Jesũ nĩ ũ? Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩrũmagĩrĩra ciĩranĩro. Ndungata ĩrĩa yamenerũo na ĩgatiganĩrio, ĩyandĩkĩtwo kabere mũno mbere ya mũtĩ wa mũtharaba. Mũirĩtu gathirange ũrĩa aagĩaga na mwana wetagwo Imanueli, ũguo nĩ Ngai arĩ hamwe na ithuĩ. Mbeũ ĩrĩa yeranĩirwo mũtumia mũgũnda-inĩ. Nayo thutha ũcio Kiugo kĩgĩtuĩka mwĩrĩ, kĩiguũo na kĩonwo na kĩhutio na guoko. Ciĩranĩro nĩcio ciokire mbere. Nake mũndũ ũcio agĩũka thutha. Gĩcunjĩ gĩkĩ gĩthomaga cierĩ na ciugo cia Bibiria cio nyene.

ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:

1. Nũũ mũnabii aaragia ũhoro wake thĩinĩ wa Isaia 53, mũndũ ũrĩa wa kĩeha?

2. Nĩ kĩmenyithia kĩrĩkũ Mwathani we mwene eehĩtĩte, na rĩĩtwa Imanueli rĩgĩtaũrwo nĩ atĩa?

3. Jesu we mwene oigire mũndũ agĩrĩirwo nĩ kũrora kũ nĩguo one?

MUHURI WA KWAMBĨRĨRIA

1. Mika 5:2Bibilia ya Matukũ Maya↗ “No rĩrĩ, wee Bethilehemu Efiratha, o na harĩa arĩ we mũnini mũno mĩhĩrĩga-inĩ ya Juda, thĩinĩ waku nĩkuo gũkoima ũrĩa ũgaatuĩka mwathi wa Isiraeli, ũrĩa kĩhumo gĩake nĩ gĩa kuuma tene, kuuma mĩndĩ na mĩndĩ.”

KUUMA HARĨ WE NĨGŨKOIMA ŨRĨA ŨGAATHANA ISIRAELI --> ŨRĨA MATHĨĨ MAKE MOIMĨTE TENE, KUUMA TENE NA TENE.

(Meciiria makwa mwene: Kiugo kĩmwe kĩrĩ thĩinĩ wa Mika 5:2 nĩkĩnyiitĩte mĩthia yeerĩ ya wĩrutwo ũyũ wothe. Mũthamaki ũyũ OIMAAGA itũũra-inĩ inini. Kuuma itũũra inini nĩ kĩambĩrĩria, handũ mũndũ angĩceerera. GŨCIARWO kwa mũthamaki ũyũ nĩ kuuma tene, kuuma tene wa tene. Kuuma tene wa tene ti kĩambĩrĩria o na hanini. Mika oigaga ũhoro ũyũ wĩrĩ mũrũgamo-inĩ ũmwe. Mika ndoinainagia ũhoro o na ũrĩkũ wa ũhoro ũcio.)

1. NDŨĨKI ĨRĨA YANYARIIRWO — MŨRAMARI ŨRĨA WARANĨRIA ŨHORO WA MSALABA MBERE MĨSALABA YAGĨA KUO

1. Isaia 52:13Bibilia ya Matukũ Maya↗ Atĩrĩrĩ, ndungata yakwa ĩgeekaga maũndũ na ũũgĩ; nĩĩkambarario na yambatĩrio, o na ĩtũũgĩrio mũno. (14) O ta ũrĩa andũ aingĩ maagegirio mũno nĩ ũndũ wake, tondũ gĩthiithi gĩake nĩgĩathũkĩtio mũno, gĩgakĩra kĩa mũndũ o wothe, na mũhianĩre wake ũgathũkio gũkĩra mũhianĩre wa andũ, (15) ũguo noguo akaamakia ndũrĩrĩ nyingĩ, nao athamaki nĩmagatumia tũnua twao nĩ ũndũ wake. Nĩgũkorwo maũndũ marĩa materĩtwo, nĩmakamoona, na maũndũ marĩa mataiguĩte, nĩmakamenya ũhoro wamo.

ŨTHIŨ WAKE WATHUKĨTIO GŨKĨRA MŨNDŨ O WOTHE --> ŨGUO NĨKUO AGAAMINJAMINJA NDŨRĨRĨ NYINGĨ.

2. Isaia 53:1Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nũũ wĩtĩkĩtie ũhoro witũ, nakuo guoko kwa Jehova-rĩ, kũguũrĩirio ũ? (2) Nĩgũkorwo ndungata ĩyo yakũrire ĩhaana ta mũtĩ mwĩthĩ, na ta mũri ũmerete kũndũ kũmũ. Ndĩarĩ kĩĩrorerwa o na kana ĩgathakara ũndũ tũngĩaguucĩrĩirio nĩyo, ĩkĩoneka-rĩ, gũtirĩ kĩndũ kĩngĩatũmire tũmĩĩrirĩrie.

Nũũ wĩtĩkĩtie ũhoro witũ? --> gũtirĩ kĩndũ kĩngĩatũmire tũmĩĩrirĩrie.

3. Isaia 53:3Bibilia ya Matukũ Maya↗ Ndungata ĩyo nĩyanyararirwo na ĩkĩregwo nĩ andũ, aarĩ mũndũ wa kĩeha kĩingĩ na wonete thĩĩna. O ta mũndũ ũrĩa andũ mahithaga mothiũ mao matikamuone-rĩ, aanyararirwo, na ithuĩ tũtiigana kũmũtĩĩa.

MŨNDŨ WA KĨĨNA NA WĨ MENYERERE RUHONGE --> NĨAAMENIRWO, NA TŨTIAMUONAGA ARĨ WA BATA.

4. Isaia 53:4Bibilia ya Matukũ Maya↗ Ti-itherũ nĩwe woire wonje witũ, na agĩkuua kĩeha giitũ; no ithuĩ twatuire nĩkũhũũrwo aahũũrĩtwo nĩ Ngai, akamũgũtha na akamũnyamaria. (5) No rĩrĩ, aatihangirio nĩ ũndũ wa mahĩtia maitũ, o na akĩhehenjwo nĩ ũndũ wa waganu witũ; nakuo kũherithio kũrĩa gwatũmire tũgĩe na thayũ nĩwe waherithirio, na ithuĩ tũhonagio nĩ ũndũ wa nguraro ciake.

NIAGŨRIRIO NĨ ŨNDŨ WA MAHĨTIA MAITŨ + AGATHĨĨNŨO NĨ ŨNDŨ WA MEHIA MAITŨ --> NA IBARA CIAKE NĨHO TWAHONIO.

5. Isaia 53:6Bibilia ya Matukũ Maya↗ Ithuothe, nĩtũhĩtĩtie njĩra, tũgaturuura ta ngʼondu ciũrĩte, o mũndũ agathiĩ na njĩra yake mwene; nake Jehova nĩamũigĩrĩire waganu witũ ithuothe.

Ithuothe, nĩtũhĩtĩtie njĩra --> nake Jehova nĩamũigĩrĩire waganu witũ ithuothe.

6. Isaia 53:7Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nĩahinyĩrĩirio na agĩthĩĩnio, nowe ndaatumũrire kanua gake; aakirire ki o ta ũrĩa gatũrũme gakiraga gagĩthiĩ gũthĩnjwo, na o ta ũrĩa ngʼondu ĩkiraga ki ĩrĩ mbere ya mũmĩenji guoya, noguo o nake ataatumũrire kanua gake.

AATWARĨRWO TA GATŨRŪME KARĨA GATHĨNJAGWO --> NDAATUMŨRAGA KANUA GAKE.

7. Isaia 53:8Bibilia ya Matukũ Maya↗ Eeheririo na ũndũ wa kũhinyĩrĩrio na gũtuĩrwo ciira ũtarĩ wa kĩhooto. Ha ũhoro wa rũciaro rwake-rĩ, nũũ ũngĩaria ũhoro waruo? Nĩgũkorwo eeheririo kuuma bũrũri wa arĩa matũũraga muoyo; na nĩ ũndũ wa mahĩtia ma andũ akwa nĩkĩo aahũũrirwo.

NĨAATINŨRĨTWO KUUMA BŨRŨRĨ-INĨ WA ARĨA MARĨ MUOYO --> NĨ ŨNDŨ WA MĨHĨRĨGA YA ANDŨ AKWA NĨARĨ AHŨŨRĨTWO.

8. Isaia 53:9Bibilia ya Matukũ Maya↗ Rĩrĩa aakuire aigirwo mbĩrĩra-inĩ ya andũ aaganu, o na agĩthikwo mbĩrĩra-inĩ ya andũ arĩa itonga, o na harĩa atekĩte ũndũ mũũru, kana kanua gake gakaaria maheeni.

Rĩrĩa aakuire aigirwo mbĩrĩra-inĩ ya andũ aaganu + o na agĩthikwo mbĩrĩra-inĩ ya andũ arĩa itonga --> o na harĩa atekĩte ũndũ mũũru.

9. Isaia 53:10Bibilia ya Matukũ Maya↗ No rĩrĩ, Jehova nĩonire arĩ wega amũhehenje, na agĩtũma athĩĩnĩke, na rĩrĩa Jehova agaatũma muoyo wake ũtuĩke igongona rĩa mehia-rĩ, nĩakoona rũciaro rwake, na amũingĩhĩrie matukũ make, naguo wendi wa Jehova nĩũkagaacĩra guoko-inĩ gwake.

RĨRĨA ŨKARĨKIA MŨOYO WAKE ŨTUĨKE ITAMBO RĨA MEHIA --> NĬAKONA MBEŨ YAKE, AGATAMBŨRŨKIA MĨTHENYA YAKE.

10. Isaia 53:11Bibilia ya Matukũ Maya↗ Thuutha wa ngoro yake gũthĩĩnĩka, nĩakoona uumithio wa gũthĩĩnĩka gwake, na aiganĩre; nĩ ũndũ wa ũmenyo wake, ndungata ĩyo yakwa thingu nĩĩgatũma andũ aingĩ matuĩke athingu, na nĩĩgakuua mawaganu mao, ĩmeherie. (12) Nĩ ũndũ ũcio nĩngamĩgayanĩria igai hamwe na arĩa anene, o na magayane indo cia gũtahwo na andũ arĩa marĩ hinya, tondũ nĩarutire muoyo wake akue, na agĩtaranĩrio na arĩa aagarari watho. Nĩgũkorwo nĩakuuire mehia ma andũ aingĩ, o na arĩa maahĩtĩtie akĩmathaithanĩrĩra.

NĨAITĨTE NGORO YAKE NGINYA GĨKUŨ + AGĨTARWO HAMWE NA ANĨNĨ --> NĨKUUĨTE MEHIA MA AINGĨ, AKĨĨRUUGAMĨRĨRA ANĨNĨ.

(Meciria makwa ma mwene: Thoma Isaia 53:9 ũcooke ũthome Isaia 53:10 rĩngĩ, kũringana na ũrĩa ciandĩkĩtwo. Isaia 53:9 yugaga atĩ ndungata nĩyakuĩte na ĩgĩthikwo mbĩrĩra-inĩ ya mũndũ mũtongu. Isaia 53:10 yugaga atĩ thutha wa ngoro ya ndungata gũtuuo iruta rĩa mehia, ndungata ĩyo nĩĩkoona hinya wayo na ĩgĩe na matukũ maingĩ makĩongerereka. Ciugo icio igĩrĩ itingĩhota gũkorwo irĩ cia ma cierĩ igiĩ mũndũ ũrĩa ũtũũraga akuĩte. Ũhoro wa kũriũka nĩ mwandĩke thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ kĩa Isaia. Ũhoro wa kũriũka nĩ mwandĩke thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ mĩaka magana mũgwanja mbere ya kũriũka kũu kwĩhande.)

2. ŨRORERE ŨNGĨ, KĨONERO KĨRĨA KĨMWE — karatathi ka mũnabii, na mũndũ warĩ ngaari-ya-mbarathi agĩgathoma na mũgambo mũnene

Atũmwo 8:32Bibilia ya Matukũ Maya↗ Mũndũ ũcio warĩ mũhakũre aathomaga gacunjĩ gaka ka Maandĩko: “Aatwarirwo o ta ngʼondu gĩthĩnjĩro-inĩ, na o ta ũrĩa gatũrũme gakiraga ki karĩ mbere ya mũndũ ũrĩa ũrakenja guoya, noguo o nake ataatumũrire kanua gake. (33) Nĩaconorithirio na ndaigana gũtuĩrwo ciira na kĩhooto. Nũũ ũngĩaria ũhoro wa njiaro ciake? Nĩgũkorwo muoyo wake nĩwehererio ũkiuma gũkũ thĩ.” (34) Mũndũ ũcio mũhakũre akĩũria Filipu atĩrĩ, “Ndagũthaitha, ta njĩĩra atĩrĩ, mũnabii araaria ũhoro wa ũ, nĩ ũhoro wake we mwene kana nĩ ũhoro wa mũndũ ũngĩ?” (35) Hĩndĩ ĩyo Filipu akĩrutia ũhoro hau, akĩmũhe Ũhoro-ũrĩa-Mwega ũkoniĩ Jesũ.

MŨNABII ARĨA ARĨRIA ŨNDŨ ŨYŨ NĨ ŨNDŨ WA ŨRĨKA? --> FILIPO AKĨAMBĨRĨRIA MAANDĨKO-INĨ MO, AKĨMWĨRA ŨHORO WA JESU.

(Meciiria makwa niĩ mwene: Kĩĩ nĩ kĩũria kĩa ma, kĩũrĩtio na mũgambo nĩ mũndũ ũtarĩ waigua macookio makĩo. Kĩũria nĩ gĩkĩ: mũnabii araaria ũhoro wa ũ? Macookio ti woni wa Filipu wa mwene. Filipu nĩambĩrĩirie o mũhari ũcio wa Isaia 53. Filipu nĩahunjĩirie Jesũ kuuma mũhari-inĩ ũcio. Ũrutani wa atũmwo wa mwene wa Isaia 53 nĩwandĩkĩtwo nĩ ũndũ witũ. Gũtirĩ mũndũ ũbataraga kũgereria kũmenya ũrutani wa atũmwo wa Isaia 53.)

3. E. IMANUELI — NGAI ARĨ HAMWE NA ITHUĨ, KAANA GAACIARĨRWO, NA MŨRIŨ ŨHEANĨTWO

1. Isaia 7:14Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Mwathani we mwene nĩakamũhe kĩmenyithia: Nĩgũkorwo mũirĩtu gathirange nĩakagĩa nda aciare kahĩĩ, nake agatue Imanueli.

CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H6005 Immanuwel — Imanueli · ⚑ H5959 almah — mũirĩtu gathirange

Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Mwathani we mwene nĩakamũhe kĩmenyithia --> Nĩgũkorwo mũirĩtu gathirange nĩakagĩa nda aciare kahĩĩ, nake agatue Imanueli.

2. Isaia 9:6Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nĩgũkorwo nĩtũciarĩirwo kaana, tũkaheo kahĩĩ, naguo wathani ũgaakorwo ciande-inĩ ciako. Nako gageetagwo Mũheani-Kĩrĩra-wa-Kũgegania, Mũrungu Mwene-Hinya, Ithe-wa-Andũ-wa-Tene-na-Tene, Mũnene-wa-Thayũ. (7) Naguo ũhoro wa gũtheerema kwa ũthamaki wake na thayũ gũtirĩ hĩndĩ igaathira. Agaathamakagĩra ũthamaki wake aikarĩire gĩtĩ kĩa ũnene kĩa Daudi, aũhaande na aũtiirĩrĩre na ciira wa kĩhooto na ũthingu, kuuma rĩu nginya tene. Kĩyo kĩa Jehova Mwene-Hinya-Wothe nĩkĩo gĩgaatũma maũndũ macio mekĩke.

CIUGO CIA KIHEBERI ⚑ H6382 pele — wa kũgegania

KAANA NĨGĨACIARĨTWO + MWANA NĨAHETWO --> RĨĨTWA RĨAKE RĨGETWO NGAI MŨHOTANI, ITHE WA TENE NA TENE --> ŨINGĨHIO WA WATHANI WAKE NDŨRĨ MŨTHIA.

(Meciiria makwa jũa: Ta rora ũtaratara wa ciugo cierĩ cia ciĩko thĩinĩ wa Isaia 9:6. Ciugo icio cierĩ cia ciĩko ti ciugo o ĩmwe. Na gũtirĩ ũndũ wa tũhũ atĩ irĩ na ũtaratara ũcio. Kaana nĩ RĨCIARĨTWO. Mũriũ nĩ ARUUTWO. Gũciarwo kuonanagia ũrĩa kaana kaũkire gũkũ thĩ. Kũrutwo kuonanagia ũndũ wekĩkire kũrĩ Mũriũ ũrĩa waarĩ o kuo mbere. Rĩu, wĩcirie ma marĩĩtwa maheetwo kaana gaka. Isaia 9:6 ndĩroiga atĩ kaana gagatariĩ ta Ngai Mwene-Hinya. Isaia 9:6 yugaga atĩ "rĩĩtwa rĩake rĩgeetagwo Ngai Mwene-Hinya." Rĩĩtwa rĩa mbere thĩinĩ wa mũhari ũcio, Wa Magegania, nĩ pele (H6382). Pele nĩ ĩgayaine mũri o ũmwe na macokio marĩa Manoa aaheirwo thĩinĩ wa Atiirĩrĩri 13, hĩndĩ ĩrĩa oragia rĩĩtwa na akĩaga kũrĩgĩa. Thĩinĩ wa Isaia 9:6, rĩĩtwa nĩ rĩheanĩtwo.)

3. Isaia 9:2Bibilia ya Matukũ Maya↗ Andũ arĩa matũũraga nduma-inĩ nĩmonete ũtheri mũnene; nao arĩa matũũraga bũrũri ũrĩ nduma ta ya gĩkuũ-rĩ, nĩmarĩirwo nĩ ũtheri.

Andũ arĩa matũũraga nduma-inĩ nĩmonete ũtheri mũnene.

4. F. MBEU YA MŨTUMIA NA MŨIRĨTU GĨTHENGI — KĨĨRANĨRO KĨA MBERE NA ŨHINGIO WARO

1. Kĩambĩrĩria 3:15Bibilia ya Matukũ Maya↗ Na nĩngũtũma kũgĩe ũthũ gatagatĩ gaku na mũndũ-wa-nja ũyũ, na gatagatĩ ka rũciaro rwaku na rwake; nake nĩagakũhehenja mũtwe, nawe nĩũkamũgũtha ndiira ya kũgũrũ gwake.”

GATHĨ GAKO NA GATHĨ GAKE --> NĨKO GAGAGŨTHECA MŨTWE, NAWE ŨKAMŨTHECA KĨĨRĨ GĨAKE.

(Mawoni makwa mwene: Ngai nĩaririe Kĩambĩrĩria 3:15 kũrĩ nyoka ũrĩa warĩ mũgũnda-inĩ, hĩndĩ ĩrĩa mehia matoonyire thĩ. Kĩambĩrĩria 3:15 nĩguo mwĩhĩtwa wa mbere wa mũhonokia thĩinĩ wa Maandĩko mothe. Ta wone mbeũ ĩrĩa ĩtaũragwo mũhari-inĩ ũyũ. Rĩngĩ, thĩinĩ wa Maandĩko mothe marĩa matigaire, rũciaro rũrũ rũtaũragwo kũgerera arũme. Ngerekano nĩ mbeũ ya Iburahĩmu, na mbeũ ya Daudi. Haha, kamwe, kĩambĩrĩria-inĩ biũ, rũciaro rũrĩa rũtaũragwo nĩ mbeũ ya MŨTUMIA. Ta wone o na ironda igĩrĩ cia mũhari-inĩ ũyũ, iria itarĩ cia ũnene o ro ũmwe. Ĩtumbũ rĩa mbeũ ya mũtumia nĩrĩrĩtiihagio. Mũtwe wa nyoka nĩũrĩhehenjagwo.)

2. Agalatia 4:4Bibilia ya Matukũ Maya↗ No hĩndĩ ĩrĩa ihinda rĩrĩa rĩagĩrĩru kũna rĩakinyire, Ngai nĩatũmire Mũriũ, nake agĩciarwo nĩ mũndũ-wa-nja, na agĩciarwo arĩ wa gwathagwo nĩ watho, (5) nĩguo akũũre andũ arĩa matũire mathagwo nĩ watho, nĩgeetha tũgĩe na kĩhooto gĩa gũtuĩka ciana ciake,

Ngai nĩatũmire Mũriũ, nake agĩciarwo nĩ mũndũ-wa-nja --> nĩguo akũũre andũ arĩa matũire mathagwo nĩ watho.

(Meciria makwa mwene: Agalatia 4:4 yugaga atĩ Ngai NĨATŨMĨTE Mũrũ wake. Agalatia 4:4 thutha ũcio yugaga atĩ Mũriũ nĩ AGĨACĨRWO NĨ MŨTUMIA. Gũtũmwo nĩkuo kwagwetetwo mbere thĩinĩ wa kiugo kĩu. Gũciarwo nĩkuo kwagwetetwo thutha thĩinĩ wa kiugo kĩu. Ũtaratara ũcio nĩ wa bata. Mũndũ ndangĩtũmwo oimĩte handũ tiga arĩ o mũndũ ũcio nĩaikaraga kũu mbere.)

5. MOONO MEHARANĬTE, HAAHA HO HAMWE — kĩmenyithia kĩrĩa kĩerĩtwo, na kĩmenyithia kĩrĩa kĩaheanĩtwo

Isaia 7:14Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Mwathani we mwene nĩakamũhe kĩmenyithia: Nĩgũkorwo mũirĩtu gathirange nĩakagĩa nda aciare kahĩĩ, nake agatue Imanueli.

Nĩgũkorwo mũirĩtu gathirange nĩakagĩa nda aciare kahĩĩ, nake agatue Imanueli.

Mathayo 1:18Bibilia ya Matukũ Maya↗ Ũhoro wa gũciarwo kwa Jesũ Kristũ watariĩ ũũ: Nyina Mariamu nĩ oorĩtio nĩ Jusufu atuĩke mũtumia wake, no matanaikarania-rĩ, nĩamenyekire atĩ arĩ na nda ya Roho Mũtheru. (19) Nake Jusufu mũthuuri wake tondũ aarĩ mũndũ mũthingu na ndangĩendire kũmũconorithia kũrĩ andũ, agĩĩciiria amũtige na hitho. (20) No thuutha wa gwĩciiria ũndũ ũcio, mũraika wa Mwathani akĩmuumĩrĩra kĩroto-inĩ, akĩmwĩra atĩrĩ, “Jusufu, mũrũ wa Daudi, ndũkae gwĩtigĩra kũhikia Mariamu atuĩke mũtumia waku, tondũ nda ĩyo arĩ nayo nĩ ya Roho Mũtheru. (21) Nĩagaciara kahĩĩ, nawe nĩũgagatua Jesũ, tondũ nĩwe ũkaahonokia andũ ake kuuma mehia-inĩ mao.” (22) Na rĩrĩ, maũndũ macio mothe meekĩkire nĩguo ũrĩa Mwathani aarĩtie na kanua ka mũnabii ũhinge, rĩrĩa oigire atĩrĩ, (23) “Mũirĩtu gathirange nĩakagĩa nda na nĩagaciara kahĩĩ, nao magaagatua Imanueli” ũguo naguo ũgĩtaũrwo nĩ kuuga, “Ngai hamwe na ithuĩ.”

NĨŨKĨĨTA RĨĨTWA RĨAKE JESU: NĨGŨKORWO NĨAGAKŨŨRA ANDŨ AKE KUUMA MEHIA-INĨ MAO --> NĨMAKĨĨTA RĨĨTWA RĨAKE EMANUELI, RĨRĨA RĨGĨATAŨRWO NĨ ATĨ, NGAI ARĨ HAMWE NA ITHUĨ.

(Meciiria makwa ma mwene: Ũtiganu ũrĩ gatagatĩ-inĩ ka macokio meerĩ maya nĩguo mũrutani. Isaia 7:14 yugaga NĨWE ũgetana rĩĩtwa rĩa kaana kau Imanueli. Mathayo 1:23 yugaga NĨMO magetana rĩĩtwa rĩa kaana kau Emanueli. Nyina ũmwe nĩetaga kaana kake thĩinĩ wa ũhoro wa Isaia. Andũ othe nĩmetaga Jesũ thĩinĩ wa ũhoro wa Mathayo. Mathayo ningĩ nĩekaga ũndũ ũtekwenda gũtuĩrio nĩ mũthomi o wothe. Mathayo nĩarũgamaga na akoimbũra rĩĩtwa rĩu kũrĩ mũthomi, thĩinĩ wa Ũhoro-Mwega wa Mathayo wĩ mwene. Gũtirĩ mũthomi wa ũthiũrũrũka o na ũrĩkũ ũngĩaga kũmenya ũrĩa rĩĩtwa Emanueli riugĩte. Emanueli nĩ kuuga Ngai arĩ hamwe na ithuĩ. Mathayo ningĩ ndoigaga atĩ gũciarwo kwa Jesũ no kwaririkanirie Mathayo ũhoro wa ũrathi wa Isaia. Mathayo oigaga atĩ maũndũ maya mothe nĩMEEKĨTWO nĩgeetha ũrathi wa Isaia ũHINGĨRIRIE.)

1. Luka 1:31Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nawe nĩũkũgĩa nda na nĩũgaaciara mwana wa kahĩĩ, nawe nĩũkamũtua Jesũ. (32) Nake nĩagatuĩka mũnene na ageetagwo Mũrũ-wa-Ũrĩa-ũrĩ-Igũrũ-Mũno. Mwathani Ngai nĩakamũhe gĩtĩ kĩa ũnene kĩrĩa gĩa ithe Daudi, (33) nake nĩagathamakĩra nyũmba ya Jakubu nginya tene; ũthamaki wake ndũgaathira o na rĩ.” (34) Mariamu akĩũria mũraika ũcio atĩrĩ, “Ũndũ ũyũ ũngĩhoteka atĩa, kuona atĩ ndĩ o mũirĩtu gathirange?” (35) Nake mũraika ũcio akĩmũcookeria, akĩmwĩra atĩrĩ, “Roho Mũtheru nĩagooka igũrũ rĩaku naguo hinya wa Ũrĩa-ũrĩ-Igũrũ-Mũno nĩũgakũhumbĩra, nĩ ũndũ ũcio mwana ũrĩa ũgaaciarwo nĩ mũtheru na ageetagwo Mũrũ wa Ngai.

ŨGWĨKA ŨNDŨ ŨYU RĨTA, NĨGŨKĨRIA NDĨRĨ NA MŨNDŨRUME? --> KĨĨRA GĨĨTHERU KĨRĨA GĨGACIARWO NĨWE GĨGETWO MWANA WA NGAI.

(Mawoni makwa mwene: Kĩũria kĩa Mariam thĩinĩ wa Luka 1:34 nĩ kĩũria kĩrĩ na ũũgĩ. Andũ no makĩrũgamĩrĩria kũũria kĩũria kĩu Mariam ooririe. Macookio marĩa maheirwo Mariam ti ngarari. Macookio marĩa maheirwo Mariam nĩ ũmenyithia wa ũrĩa Ngai arĩ hakuhĩ gwĩka. Ta rora gĩtĩ kĩa ũnene kĩrĩa gĩgwetetwo thĩinĩ wa Luka 1:32: "gĩtĩ kĩa ũnene kĩa ithe Daudi." Gĩkĩ nĩ o gĩtĩ kĩrĩa Isaia 9:7 yugĩte atĩ kaana kau gagaikara igũrũ rĩakĩo. Gĩkĩ nĩ o nyũmba ĩyo ya ũthamaki ĩrĩa Thaburi 110 yandĩkĩtwo ĩkĩaria ũhoro wayo.)

6. G. KIUGO GĨATUĨKĨTE MWĨRĨ — NA ŨRĨA MŨNDŨ ANGĨAMUONA KŨNA

1. Johana 1:1Bibilia ya Matukũ Maya↗ Kĩambĩrĩria-inĩ Ũhoro aarĩ o kuo, nake Ũhoro aatũũrĩte na Ngai, na Ũhoro aarĩ Ngai. (2) We aatũũrĩte na Ngai kuuma o kĩambĩrĩria. (3) Indo ciothe ciombirwo na ũndũ wake; gũtirĩ kĩndũ kĩa iria ciombirwo kĩagĩire atarĩ ho. (4) Thĩinĩ wake kwarĩ muoyo, naguo muoyo ũcio nĩguo warĩ ũtheri wa andũ.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G3056 logos — Kiugo

Kĩambĩrĩria-inĩ Ũhoro aarĩ o kuo + nake Ũhoro aatũũrĩte na Ngai + na Ũhoro aarĩ Ngai --> Indo ciothe ciombirwo na ũndũ wake.

(Meciiria makwa: Johana 1:1 ĩheanaga ciugo ithatũ mũhari ũmwe. O ũmwe wa ciugo icio ithatũ nĩ wa bata. Kiugo kĩa mbere nĩ "Kiugo kĩarĩ ho kĩambĩrĩria-inĩ." Kiugo, rĩĩtwa rĩa Mũrũ wa Ngai mbere ya kuoya mwĩrĩ wa mũndũ, gĩtiarĩ na kĩambĩrĩria. Kiugo kĩa keerĩ nĩ "Kiugo kĩarĩ na Ngai." Kiugo ti o rĩĩtwa rĩngĩ rĩa Ngai Ithe, tondũ mũndũ ndangĩkorwo na we mwene. Kiugo kĩa gatatũ nĩ "Kiugo kĩarĩ Ngai." Kiugo ti kĩũmbe kĩnini kĩrũgamĩte hakuhĩ na Ngai. Kweheria kĩmwe kĩa ciugo icio ithatũ nĩ gũtũma harehwo kĩrĩkanĩro kĩngĩ tiga kĩrĩa Johana aandĩkire.)

2. Johana 1:14Bibilia ya Matukũ Maya↗ We Kiugo agĩtuĩka mũndũ na agĩtũũrania na ithuĩ. Nĩtuonete riiri wake, riiri wa Mũrũ wake wa Mũmwe, ũrĩa woimire kũrĩ Ithe aiyũrĩtwo nĩ ũtugi na ũhoro wa ma.

CIUGO CIA KIRIIKI ⚑ G4637 skenoo — gũtũũra

KIUGO GĨGĨTUĨKA MWĨRĨ + GĨGĨTŨŨRANIA NA ITHUĨ --> TWONA RIRIA RĨAKE, RIRIA TA RĨA MWANA WA ITHE WA MWE.

7. MOONERIA MERĨ, ŨHORO O RŨ ŨMWE — hema ĩrĩa yarĩ werũ-inĩ, na hema ya mwĩrĩ

Thaama 25:8Bibilia ya Matukũ Maya↗

Ningĩ ũnjakithĩrie handũ haamũre --> na niĩ nĩngatũũranagia nao.

Johana 1:14Bibilia ya Matukũ Maya↗ We Kiugo agĩtuĩka mũndũ na agĩtũũrania na ithuĩ. Nĩtuonete riiri wake, riiri wa Mũrũ wake wa Mũmwe, ũrĩa woimire kũrĩ Ithe aiyũrĩtwo nĩ ũtugi na ũhoro wa ma.

KIUGO GĨGĨTUĨKA MWĨRĨ + GĨGĨIKARA GATAGATĨ-INĨ GAITŨ.

(Meciria makwa mwene: Kiugo gĩa Kĩngiriki kĩrĩa Johana ahũthĩrĩte gĩa "gũikara" thĩinĩ wa Johana 1:14 nĩ skenoo (G4637). Skenoo nĩ kuuga kwaka hema na gũtũũra thĩinĩ wa hema ĩyo. Matukũ ma tene, Ngai eerire andũ a Isiraeli maake hema nĩguo Ngai atũũre gatagatĩ-inĩ ka andũ a Isiraeli. Andũ a Isiraeli maakire hema ĩyo na njũa, mĩgogo, na thahabu (Thaama 25:8). Thĩinĩ wa Johana 1:14, mũhianano ũcio wacoka, no rĩrĩ hema nĩ mwĩrĩ wa mũndũ. Hema ĩrĩa yarĩ werũ-inĩ yarĩ mũhianano wa mbere wa ũhoro wa ma ũrĩa Johana araragia. Hema ĩrĩa yarĩ werũ-inĩ yaronanagia mbere mwĩrĩ wa Jesũ Kristũ. Kĩrĩkanĩro Kĩrũ nĩkĩo kĩonanagia atĩ hema ĩrĩa yarĩ werũ-inĩ yarĩ kĩĩruru, mũhianano ũrĩa waronanagia Jesũ Kristũ, no thutha wa Kĩrĩkanĩro Kĩrũ kũguũrania kĩrĩa kĩĩruru kĩu kĩaronanagia. Johana oigaga ũhoro ũyũ wa ma wĩgiĩ mwĩrĩ wa Jesũ Kristũ na njĩra ĩtarĩ na ũhinga thĩinĩ wa Johana 1:14.)

1. Akolosai 1:15Bibilia ya Matukũ Maya↗ Ũcio nĩwe mũhianĩre wa Ngai ũrĩa ũtonekaga, na nĩwe irigithathi harĩ indo ciothe iria ciombirwo. (16) Nĩgũkorwo nĩwe wombire indo ciothe: indo iria irĩ igũrũ na iria irĩ thĩ, iria cionekaga na iria itonekaga, o na angĩkorwo nĩ itĩ cia ũnene kana maahinya, kana aathani o na kana arĩa marĩ ũhoti; indo ciothe ciombirwo nĩwe na nĩguo ituĩke ciake. (17) Kristũ nĩwe warĩ kuo mbere ya indo ciothe, nacio indo ciothe itũũraga inyiitithanĩtio nĩwe.

NĨ WE WOOMBĪRE MAŨNDŪ MOTHE + NĨ WE ARĨ MBERE YA MAŨNDŪ MOTHE --> NA NĨ WE MAŨNDŪ MOTHE MOOMĪRĪRIE.

2. Akolosai 2:9Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nĩgũkorwo ũiyũru wothe wa Ũngai ũtũũraga thĩinĩ wa Kristũ arĩ na mwĩrĩ, (10) na inyuĩ nĩmũiyũrĩtwo nĩ muoyo thĩinĩ wa Kristũ, ũrĩa arĩ we Mũnene igũrũ rĩa hinya o wothe na ũhoti o wothe.

Nĩgũkorwo ũiyũru wothe wa Ũngai ũtũũraga thĩinĩ wa Kristũ arĩ na mwĩrĩ --> na inyuĩ nĩmũiyũrĩtwo nĩ muoyo thĩinĩ wa Kristũ.

8. G5. ŨRĨA ŨNGĨMUONA — AATWĨRIRE KŨRĨA TWAGĨRĨIRWE NĨ GŨCARIA

Johana 5:39Bibilia ya Matukũ Maya↗ Inyuĩ mũtuĩragia Maandĩko tondũ mwĩciiragia atĩ na ũndũ wamo nĩmwĩgwatĩire muoyo wa tene na tene. Maandĩko macio nĩmo moimbũraga ũhoro ũrĩa ũngoniĩ, (40) no nĩmũregaga gũũka kũrĩ niĩ mũgĩe na muoyo.

TAHUURANIRIA MAANDĨKO --> NĨ MO MAROIRA ŨIRA WAKWA.

(Meciiria makwa mũhithũrũku: Jesu nĩoigire ũhoro ũyũ thĩinĩ wa Johana 5:39-40 kũrĩ andũ arĩa moĩ Maandĩko makĩria ya mũndũ o wothe warĩ muoyo hĩndĩ ĩyo. Andũ aya nĩmahotaga kwaria Maandĩko na ngoro biũ. Jesu akĩĩra andũ aya atĩ Maandĩko mothe marĩa maarĩkĩtie kwaria na ngoro nĩmarĩ makĩonania harĩ we. Jesu akĩĩra andũ aya atĩ o na kũrĩ ũguo, matingĩũka kũrĩ we nĩguo magĩe na muoyo. Kũmenya ciugo cia Maandĩko ti kũringana na kũmenya mũndũ ũrĩa ciugo icio ciaragia ũhoro wake. Gũtirĩ handũ hangĩ ha gũcaria muoyo. Jesu ndoigire mũthuthurie mĩigwa yanyu. Jesu oigire mũthuthurie Maandĩko.)

1. Luka 24:25Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Inyuĩ andũ aya mwagĩte ũũgĩ na mũtihiũhaga gwĩtĩkia maũndũ mothe marĩa anabii moigĩte! (26) Githĩ to mũhaka Kristũ ambe anyariirwo na acooke atoonye riiri-inĩ wake?” (27) Jesũ akĩmataarĩria ũhoro wothe ũrĩa waarĩtio Maandĩko-inĩ ũmũkoniĩ, ambĩrĩirie na maandĩko ma Musa na ma Anabii othe.

KWAMBĨRĨRIA NA MUSA NA ANABII OTHE --> AATAARĨIRIE MAŨNDŨ MAKONANIA NAKE MWENE MAANDĨKO-INĨ MOTHE.

2. Luka 24:32Bibilia ya Matukũ Maya↗ Nao makĩũrania atĩrĩ, “Githĩ ngoro ciitũ itiikũhĩahĩaga hĩndĩ ĩrĩa ekwaragia na ithuĩ njĩra-inĩ, na agĩtũtaarĩria ũrĩa Maandĩko moigĩte?”

GĨĨTĨ NGORO CIITŨ NDICIACĨNAGA THĨĨNĨ WITŨ, RĨRĨA AATŨHINGŨRĨRAGA MAANDĨKO?

3. Luka 24:44Bibilia ya Matukũ Maya↗ Akĩmeera atĩrĩ, “Ũũ nĩguo ndamwĩrire hĩndĩ ĩrĩa ndaarĩ na inyuĩ atĩ: Maũndũ mothe marĩa mandĩkĩtwo ũhoro wakwa Watho-inĩ wa Musa, na Maandĩko-inĩ ma Anabii, na Thaburi, no nginya mahingio.” (45) Hĩndĩ ĩyo akĩhingũra meciiria mao nĩguo mamenye Maandĩko.

MAUNDŨ MOTHE NĨMAGĨRĨRWO NĨ KŨHINGĨRIO, MARĨA MAANDĨKĨTWO WATHO-INĨ WA MOSES, NA ATHAMBI-INĨ, NA THABURI-INĨ, ŨHORO-INĨ WAKWA --> HĨNDĨ ĨYO AKĨMAHINGŨRA MEECIRIA MAO.

(Mawoni makwa mwene: Luka 24:44-45 nĩkuoiga macokio ma kĩũria kĩrĩa gĩcemanio gĩkĩ giothe kĩroragia. Macokio maya moimĩte kanua-inĩ ka Jesũ, thutha wa Jesũ kwariũka kuuma mbĩrĩra-inĩ. Jesũ nĩguoetire icunjĩ ithatũ cia Kĩrĩkanĩro-Gĩkũrũ: watho wa Musa, na anabii, na thaburi. Icunjĩ ici ithatũ ciunutwo hamwe nĩcio Kĩrĩkanĩro-Gĩkũrũ kĩrĩa gĩothe. Jesũ oigire Kĩrĩkanĩro-Gĩkũrũ kĩrĩa gĩothe nĩ kĩarĩ na maũndũ makoniĩ we. Jesũ ndoigire nĩ o rũgongo rwa Kĩrĩkanĩro-Gĩkũrũ rwarĩ na maũndũ makoniĩ we. Jesũ acio agĩcoka agĩĩka maũndũ meerĩ mataarĩ o mamwe nĩ ũndũ wa arutwo. Jesũ nĩoririkanirie ARUTWO MAANDĨKO. Jesũ nĩoririkanirie ŨŨMENYI wa arutwo. Mũndũ nĩabataire maũndũ meerĩ maya mothe. Mũndũ no akorwo na Bibilia yothe moko-inĩ make no agĩkorwo abataraga Jesũ oohore maitho make one Jesũ thĩinĩ wa Bibilia. Thoma Bibilia. Ĩra Jesũ agũkũnũrĩre Bibilia. Thiĩ na mbere gũthoma Bibilia.)

KŨHINGA

4. 1 Johana 1:1Bibilia ya Matukũ Maya↗ Ũhoro ũrĩa warĩ kuo kuuma o kĩambĩrĩria, ũrĩa tũiguĩte, na ũrĩa tuonete na maitho maitũ, na tũkawĩrorera, namo moko maitũ makaũhutia, o ũhoro ũcio wa Kiugo kĩa muoyo, nĩguo tũhunjagia. (2) Muoyo ũcio nĩwonithanirio; na ithuĩ nĩtũwonete na tũkaheana ũira waguo, na ithuĩ tũkamũhunjagĩria ũhoro wa muoyo wa tene na tene, ũrĩa watũire na Ithe witũ, na ũkĩonithanio kũrĩ ithuĩ. (3) Ithuĩ tũmũhunjagĩria kĩrĩa tuonete na tũkaigua, nĩgeetha o na inyuĩ mũgĩe ngwatanĩro na ithuĩ. Nayo ngwatanĩro iitũ nĩ ngwatanĩro na Ithe witũ, o na Mũriũ Jesũ Kristũ.

TWAIGUĨTE + TWONETE NA MAITHO MAITŨ + TWACŨTHĬRĬRĬE + MOKO MAITŨ NĨMOHUTITIE --> MUOYO ŨCIO WA TENE NA TENE, ŨRĨA WARĨ NA ITHE, NA ŨKĨONANĬRIO KŨRĨ ITHUĨ.

(Meciiria makwa mwene: Johana nĩaandĩkĩte maũndũ na wendi thĩinĩ wa 1 Johana 1:1: aiguĩte, onete, arorete na kĩyo, na ahutĩtie na moko make. Johana ndaracookagia ũhoro wa gwĩciiria kana wa muoyo. Johana nĩararaga ũhoro wa mũndũ ũrĩa aarĩĩanaga nake irio. Thĩinĩ wa kiugo o kĩmwe, Johana ekũgwetaga mũndũ ũcio ta "muoyo ũrĩa wa tene na tene, ũrĩa warĩ na Ithe." Mũndũ ũrĩa Atũmwo mahutirie na moko mao no we mũndũ o ũcio warĩ na Ithe mbere ya kĩambĩrĩria. Ũguo nĩguo ũhoro wothe wa 1 Johana 1:1-3. Johana nĩoigaga atĩ we nĩ mũira wa ũhoro ũyũ, ti mũndũ wa gwĩciiria ũhoro ũyũ.)

KĨGERANIO GĨA GWĨMENYERIA

1. Isaia 7:14 — Rora, mũirĩtu gathirange nĩakagĩa nda, agaciara mwana wa kahĩĩ:

a) na nĩũgeeta rĩĩtwa rĩake Jesũ

b) na nĩakeeta rĩĩtwa rĩake Imanueli

c) na nĩmagetana rĩĩtwa rĩake Emanueli

2. Isaia 53:3 — Nĩamenagwo na agatiganĩrio nĩ andũ:

a) no ndaatumũrire kanua gake

b) na nĩ ũndũ wa ihũũra ciake nĩtũhonete

c) mũndũ wa kĩeha, na wamenyeire ruo

3. Isaia 53:6 — Ithuĩ othe tũhaana ta ngʼondu tũrĩ tũhĩtĩtie; o mũndũ nĩagarũrũkĩte agathiĩ na njĩra yake:

a) na Jehova nĩaigĩrĩire igũrũ rĩake waganu witũ ithuĩ othe

b) na nĩagĩakuuire mehia ma aingĩ

c) na ũguo tũkĩmuonaga arĩ mũhũũre, ahũũrĩtwo nĩ Ngai

4. Mika 5:2 — no kuuma harĩwe nĩguo agooka kũrĩ niĩ ũrĩa ũgaatuĩka mwathi wa Isiraeli:

a) na ũthamaki wake ndũrĩ hĩndĩ ũgaathira

b) igũrũ rĩa gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Daudi, na igũrũ rĩa ũthamaki wake

c) ũrĩa gũthiĩ gwake kwarĩ kuuma o tene, kuuma tene na tene

5. Agalatia 4:4 — No rĩrĩa ihinda rĩakinyanĩire:

a) Ngai nĩatũmire Mũriũ wake, ũciarĩtwo nĩ mũtumia

b) Roho Mũtheru nĩegũũka igũrũ rĩaku

c) nĩegũkũũra andũ ake kuuma mehia-inĩ mao

6. Johana 1:14 — Nake Kiugo gĩgĩtuĩka mwĩrĩ:

a) na Kiugo kĩarĩ na Ngai

b) na agĩtũũra gatagatĩ-inĩ gaitũ

c) na hatirĩ kĩndũ o na kĩmwe gĩathondekirwo atarĩ nake

7. Johana 5:39 — Thuthuriai maandĩko; nĩgũkorwo mwĩciiragia mũrĩ na muoyo wa tene na tene thĩinĩ wamo:

a) na muoyo ũcio warĩ ũtheri wa andũ

b) na nĩcio ciĩrutaga ũira wakwa

c) rĩrĩa aatũhingũragĩria Maandĩko

MACOOKIO: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-b

ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA

Njĩra ya kũrora ithuĩ-inĩ: Kĩambĩrĩria 3:15, mbeũ ya mũtumia, nĩyo ĩhingũraga ũhoro wothe wa mũhabu wa Mbeũ ĩrĩa yerĩirwo. Mũhabu ũyũ ũthiiaga na Iburahĩmu (Kĩambĩrĩria 22:18), na Daudi (Thaburi 132:11), na nĩwĩtanĩtio ũhoro-inĩ wa Agalatia 3:16.

CIUGO CIA KIRIIKI

Ici nĩ ciugo cia bata cia thomo ũyũ. Hutia kiugo o gĩothe kĩrĩ na tũtombo thĩinĩ wa mĩsigo ĩrĩ igũrũ kuona ũhoro wakĩo haha.

“Kiugo” — G3056 logos — kiugo; ũndũ wa kuuga; kĩndũ kĩrĩa kioigĩtwo; kuumbũra meciiria

Johana ndaambĩrĩirie Ũhoro-Mwega wa Johana na ũciari. Johana aambagĩrĩria Ũhoro-Mwega wa Johana mbere ya kĩambĩrĩria.

“gũtũũra” — G4637 skenoo — kwamba hema; gũikara kambĩ; gũtũũra hema-inĩ

"Kiugo gĩgĩtuĩka mwĩrĩ, na gĩgĩtũũrania na ithuĩ." Mũhari ũyũ nĩũtaarĩirie Ngai agĩtũũra na mwĩrĩ wa mũndũ ta ũrĩa mũndũ atũũraga hema-inĩ.

CIUGO CIA KIHEBERI

“wa kũgegania” — H6382 pele — kĩndũ kĩa magegania; kĩndũ gĩa kũgegania; kĩndũ kĩrĩa kĩrĩ igũrũ rĩa ũmenyo

Pele nĩrĩo rĩĩtwa rĩa mbere rĩrĩa rĩaheirwo mwana thĩinĩ wa Isaia 9:6.

“mũirĩtu gathirange” — H5959 almah — mũirĩtu mwĩthĩ ũtahikĩtie; mũirĩtu gathirange; mũirĩtu

Almah nĩrĩo rĩgamba rĩhũthagĩrwo thĩinĩ wa Isaia 7:14.

“Imanueli” — H6005 Immanuwel — Ngai arĩ hamwe na ithuĩ

Imanueli nĩ rĩĩtwa rĩrĩ o rĩo rĩrĩ ta ũhoro mũkinyanĩru. Mathayo nĩataũragĩra mũthomi rĩĩtwa rĩrĩ.

Wĩkĩte wega — thiĩ na mbere.

Ĩka Kũĩrĩrio ya Bibilia ĩrĩ na mũigana wa mũthomo ũyũ →Mwathani Mũriũkĩrie — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's →

Ũhoro wa Mbere← Ngai Ũrĩ Hinya — Wĩruti wa Bibilia wa KJV na Nomba cia Strong's

↓ Ikũrũria wĩrutwo ũyũ (PDF)

Kĩũria kĩrĩa kĩnene mũno o mũndũ angĩũria: Ndagĩrĩirwo nĩgwĩka atĩa nĩguo honokio?

Soma ũhoro →

SOURCES & CREDITS

Scripture: Kikuyu Bible (CC BY-SA 4.0) — a redistributable edition, looked up exactly and never machine-translated.

Alternate chapter/verse numbering reconciled with STEPBible TVTMS (CC BY 4.0).

Strong's numbering & original-language data: OpenScriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0); STEPBible.org — TAHOT/TAGNT/TBESH/TBESG (CC BY 4.0); Robinson-Pierpont Byzantine Majority Text (Public Domain); Strong's dictionary, 1890 (Public Domain).

Typography: Google Noto fonts (SIL Open Font License 1.1).

Wrong wording in a title, heading or button? Let us know — for a verse, use the ⚠ beside it