Ka ʻŌlelo i Lilo i ʻIʻo — He Haʻawina Baibala KJV me nā Helu Strong
HOʻOHIKI ʻIA, A LILO I KINO — KE KAUĀ HOʻOMĀINOINO ʻIA, ʻIMANUʻELA, KE KAIKAMAHINE PUʻUPAʻA, KA ʻŌLELO
Kumu Ho'oilina Baibala — ka Euanelio o Iesu Kristo
HUAʻŌLELO HOʻOMAKA
Nīnau kēia haʻawina i kekahi nīnau hoʻokahi: ʻo wai ʻo Iesū? Hahai kēia ʻāpana i nā ʻōlelo hoʻohiki. He kauā i hoʻowahāwahā ʻia a hōʻole ʻia, i kākau mua ʻia ma mua loa o ke keʻa. He wahine puʻupaʻa e hānau ana i keiki kāne i kapa ʻia ʻImanuʻela, ʻo ke Akua me kākou. He hua i hoʻohiki ʻia i ka wahine ma ka māla. A laila, ua lilo ka Logo i kino, i lohe ʻia a ʻike ʻia a hoʻopā ʻia. Ua hele mua nā ʻōlelo hoʻohiki. A laila hele mai ke kanaka. Heluhelu kēia ʻāpana i nā mea ʻelua ma nā ʻōlelo ponoʻī o ka Baibala.
NĀ NĪNAU EKOLU E PANE ‘IA MA KĒIA HAʻAWINA:
1. ʻO wai ka mea a ke kāula e ʻōlelo nei ma Isaia 53, ke kanaka kaumaha?
2. He aha ka hoailona a ka Haku iho i hoohiki mai, a he aha ke ano o ka inoa Immanuela?
3. Ma hea kā i ʻōlelo ai ʻo Iesū iho e nānā aku kekahi kanaka e loaʻa ai ʻo ia?
HELU MŌĀKĀKA MUA
1.Mika 5:2Kaʻana Like↗A o oe, Betelehema Eperata, Ka mea uuku iwaena o na tausani o Iuda, Mailoko mai ou e hele mai ai io'u nei, Ka mea e alii ana iloko o ka Iseraela; Mamua mai kona puka ana, mai ka manawa kahiko loa mai.
MAI LOKO MAI ʻO ʻOE E HELE MAI AI ʻO IA KA MEA E ALIʻI AI ʻO ʻISERAʻELA --> ʻO KONA MAU HELE ʻANA MAI, MAI KA WĀ KAHIKO MAI, MAI KE AU MAU LOA MAI.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: Hoʻokahi ʻōlelo ma ka Mika 5:2 e paʻa ai nā kihi ʻelua o kēia haʻawina holoʻokoʻa. E HELE MAI ana kēia aliʻi mai loko mai o kekahi kūlanakauhale liʻiliʻi. ʻO ka hele mai ʻana mai loko mai o kekahi kūlanakauhale liʻiliʻi he hoʻomaka ia, ma kahi hiki i ke kanaka ke hele wāwae aku. ʻO nā HELE ʻANA MAI o kēia aliʻi mai ka wā kahiko mai, mai ka wā pau ʻole mai. ʻO ka hele ʻana mai mai ka wā pau ʻole mai, ʻaʻohe ia he hoʻomaka. Hōʻike ʻo Mika i nā ʻoiaʻiʻo ʻelua ma ka ʻōlelo hoʻokahi. ʻAʻole ʻo Mika e hoʻomālie i kekahi o nā ʻoiaʻiʻo ʻelua.)
1. KE KAUWA HOOMAINOINO — KA MOKUNA E WEHEWEHE ANA I KE KEA MAMUA O KA HOOMAKA ANA O NA KEA
1.Isaia 52:13Kaʻana Like↗Aia hoi e pomaikai ana ka'u kauwa, E hapaiia no hoi ia, a e hookiekieia, A e kiekie loa auanei oia. (14) Nui no ka poe i haohao ia oe, No ka mea, ua oi aku ka mainoino o kona helehelena mamua o ko ke kanaka, A me kona hiona hoi mamna o ko na keiki a kanaka. (15) Pela no oia e pipi ai i na lahuikanaka, he nui loa; E hoopaa na'lii i ko lakou waha imua ona; No ka mea, e ike auanei lakou i ka mea i hai ole ia ia lakou, A e noonoo pono lakou i ka mea a lakou i lohe ole ai.
UA ʻINO LOA KONA HELEHELENA MA MUA O KO KE KANAKA --> PĒLĀ NŌ ʻO IA E KĀPĪPĪ AI I NĀ LĀHUI KANAKA HE NUI.
2.Isaia 53:1Kaʻana Like↗O WAI ka mea i manaoio i ka makou hoike ana? Iawai la hoi i hoikeia'ku ai ka lima o Iehova? (2) E ulu mai no oia imua ona me he oha la, E like hoi me ke aa kupu mai loko mai o ka Iepo maloo, Aole ona maikai o ke kino, aole ona hanohano; A ia kakou e ike aku ai ia ia, aole ona helehelena maikai i makemake aku ai kakou ia ia.
O WAI ka mea i manaoio i ka makou hoike ana? --> aole ona helehelena maikai i makemake aku ai kakou ia ia.
3.Isaia 53:3Kaʻana Like↗Ua hoowahawahaia oia, a ua haaleleia hoi ia e na kanaka; He kanaka eha, a ua ike hoi oia i ka popilikia; E like me ka huna ana o na maka, mai o kakou aku, Pela no ia i hoowahawahaia'i, a manao ole hoi kakou ia ia.
HE KANAKA ʻEHA A I ʻIKE I KE KAUMAHA --> UA HOʻOWAHĀWAHĀ ʻIA ʻO IA, ʻAʻOLE MĀKOU I MANAʻO IKI IĀ IA.
4.Isaia 53:4Kaʻana Like↗He oiaio no, ua kaikai no oia i ko kakou popilikia, Ua halihali no oia i ko kakou eha: Aka, manao aku kakou ia ia, ua paipaiia, Ua hahauia hoi, a ua hookaumahaia e ke Akua. (5) Aka, ua hou a oia no ko kakou hewa, Ua paopaoia oia no ko kakou hala; Maluna ona ka hoopai ana e malu ai kakou, Ma kona mau palapu, ua hoolaia mai kakou.
UA HŌʻEHAʻEHA ʻIA ʻO IA NO KĀ KĀKOU MAU HALA + UA KŪʻIʻIA IA NO KO KĀKOU HEWA --> MA KONA MAU KAHA HAHAU I HOʻŌLA ʻIA AI KĀKOU.
5.Isaia 53:6Kaʻana Like↗Ua hele hewa kakou a pau e like me na hipa; Ua huli kela mea keia mea o kakou i kona aoao iho; A ua kau no o Iehova maluna oua i ka hewa o kakou a pau.
Ua hele hewa kakou a pau e like me na hipa --> A ua kau no o Iehova maluna oua i ka hewa o kakou a pau.
6.Isaia 53:7Kaʻana Like↗Ua hookaumahaia oia, ua hoopilikiaia hoi, Aole nae i ekemu ae kona waha. E like me ke keikihipa, ua alakaiia oia i ka make, E like hoi me ka hipa i pane ole imua o ka mea nana ia e ako, Pela no oia, aole i ekemu ae kona waha.
UA LAWE ʻIA ʻO IA E LIKE ME KA HIPA I KA PEPEHI ʻIA --> ʻAʻOLE ʻO IA I HĀMAMA I KONA WAHA.
7.Isaia 53:8Kaʻana Like↗Ua laweia'ku la oia, mai ka paa ana, a mai ka hookolokolo ana hoi; A owai la ka mea e hai i kona hanauna? No ka mea, ua kipakuia oia mai ka aina o ka poe ola aku; No ka hewa o ko'u poe kanaka ia i hahauia'i.
UA OKIIA'KU IA MAI KA AINA O KA POE E OLA ANA --> NO KA HEWA O KO'U POE KANAKA I HAHAUIA MAI AI OIA.
8.Isaia 53:9Kaʻana Like↗Haawi ae la oia i kona lua me ka poe hewa, Me ka poe mea waiwai hoi iloko o kona make; Aole nae ia i hana i ka mea hewa, Aohe hoopunipuni ma kona waha.
Haawi ae la oia i kona lua me ka poe hewa + Me ka poe mea waiwai hoi iloko o kona make --> Aole nae ia i hana i ka mea hewa.
9.Isaia 53:10Kaʻana Like↗Aka, manao no o Iehova e paopao ia ia, Ua hoeha oia ia ia: A i ka wa e haawi aku ai oe i kona uhane i mohai hala, E ike no oia i kana mau keiki, a e hooloihi no hoi i kona mau la, A e pomaikai auanei ka makemake o Iehova ma kona mau lima.
AIA HOOLILO OE I KONA UHANE I MOHAI NO KA HEWA --> E IKE NO IA I KANA POE MAMO, E HOOLOIHI ANA NO OIA I KONA MAU LA.
10.Isaia 53:11Kaʻana Like↗E ike aku no oia i ka hope o ka luhi ana o kona uhane, A e oluolu oia; Ma ka ike ana ia ia, e hoapono no ka'u kauwa hemolele i na mea he nui, No ka mea, nana no e amo i ko lakou hewa. (12) Nolaila, e mahele aku au nana, me ka poe koikoi, A nana no e mahele i ka waiwai pio me ka poe ikaika; Ua ninini aku oia i kona uhane i ka make; A ua helu pu ia oia me ka poe lawehala; A halihali no oia i ka hewa o na mea he nui, A e nouoi aku la oia no ka poe i lawehala.
UA NINI ʻIA KONA ʻUHANE A HIKI I KA MAKE + UA HELU ʻIA ʻO IA ME KA POʻE LAWEHALA --> UA HALI ʻO IA I KA HEWA O KA LEHULEHU, A NĀNĀ AKU I KA POʻE LAWEHALA.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: E heluhelu iā Isaia 53:9 a laila iā Isaia 53:10 hou, ma ke kaʻina pololei. Ke ʻōlelo nei ʻo Isaia 53:9 ua MAKE ke kauā a ua kanu ʻia i loko o ka lua kupapaʻu o kekahi kanaka waiwai. Ke ʻōlelo nei ʻo Isaia 53:10 ma hope o ka lilo ʻana o ka ʻuhane o ke kauā i mōhai no ka hewa, e ʻIKE ana ke kauā i kāna hua a e HOʻOLŌʻIHI ana i kona mau lā. ʻAʻole hiki ke ʻoiaʻiʻo like nā ʻōlelo ʻelua no kekahi kanaka e noho mau ana i ka make. Ua kākau ʻia ke ala hou i loko o kēia mokuna o Isaia. Ua kākau ʻia ke ala hou i loko o kēia mokuna ʻehiku haneli mau makahiki ma mua o ka hoʻokō ʻana o ke ala hou.)
2. ʻIKE ʻOKOʻA, HANANA HOʻOKAHI — ka ʻaoʻao a ke kāula, a he kanaka i loko o kahi kaʻa kaua e heluhelu leo nui ana ia
NO WAI LA KEIA MEA A KE KAULA I OLELO MAI NEI? --> ALAILA HOOMAKA O PILIPO MA IA PALAPALA HEMOLELE, A HAI MAI IA IESU IA IA.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: He nīnau kūpono kēia, i nīnau ʻia ma ka leo nui e kekahi kanaka i lohe ʻole i ka pane ma mua. Eia ka nīnau: ʻo wai ka mea a ke kāula e ʻōlelo nei? ʻAʻole ʻo ka manaʻo pilikino o Pilipo ka pane. Hoʻomaka ʻo Pilipo ma kēlā paukū pono ma Isaia 53. Haʻi ʻo Pilipo iā Iesū mai kēlā paukū. Ua kākau ʻia ka heluhelu ʻana o nā lūnaʻōlelo ponoʻī iā Isaia 53 no kākou. ʻAʻole pono kekahi e koho wale i ka heluhelu ʻana o nā lūnaʻōlelo iā Isaia 53.)
3. E. EMANUELA — KE AKUA ME KAKOU, UA HANAU MAI KE KEIKI A UA HAAWIIA MAI KE KEIKI KANE
1.Isaia 7:14Kaʻana Like↗Nolaila, na ka Haku ponoi no e haawi mai ia oukou i hoailona; Aia hoi! e hapai ana no kekahi wahine puupaa, A e hanau mai hoi ia i keiki, A e kapa aku no oia i kona inoa, o IMANUELA.
Nolaila, na ka Haku ponoi no e haawi mai ia oukou i hoailona; Aia hoi --> e hapai ana no kekahi wahine puupaa, A e hanau mai hoi ia i keiki, A e kapa aku no oia i kona inoa, o IMANUELA.
2.Isaia 9:6Kaʻana Like↗No ka mea, ua hanauia mai, he keiki no kakou, No kakou i haawiia mai ai, he keikikane, Maluna o kona poohiwi ke aupuni; A e kapaia kona inoa, o Kupaianaha, O Kakaolelo, o Keakuamana, O Kamakuamauloa, o Kealiiokamalu. (7) Aole e pau ka mahuahua ana o kona aupuni, a me ka malu; Ma ka nohoalii o Davida ia, A ma kona aupuni no hoi, E hoala hou ia mea, a e hookupaa ia ia, Me ka hooponopono, a me ka maikai, Mai keia wa aku, a i ke ao pau ole. Na ka ikaika o Iehova o na kaua e hana i keia.
UA HĀNAU MAI HE KEIKI + UA HĀʻAWI ʻIA MAI HE KEIKIKĀNE --> E KAPA ʻIA KONA INOA ʻO KE AKUA MANA, KA MAKUA MAU LOA --> ʻAʻOHE HOPENA O KA MĀHUAHUA ʻANA O KONA AUPUNI.
(Kuʻu mau manaʻo pilikino: E nānā i ke kaʻina o nā huaʻōlelo hana ʻelua ma Isaia 9:6. ʻAʻole like nā huaʻōlelo hana ʻelua. ʻAʻole ma muli o ka manaʻo ʻole i kēlā kaʻina. Ua HĀNAU ʻia kekahi keiki. Ua HĀʻAWI ʻia kekahi keiki kāne. ʻO ka hānau ʻia, ke wehewehe nei i ke ala i hiki mai ai ke keiki i ke ao nei. ʻO ka hāʻawi ʻia, ke wehewehe nei i ka mea i hana ʻia i kekahi Keiki Kāne i noho mua ai. E noʻonoʻo kākou i nā inoa i hāʻawi ʻia i kēia keiki. ʻAʻole ʻōlelo ʻo Isaia 9:6 e like auaneʻi ke keiki me ke Akua mana. Ke ʻōlelo nei ʻo Isaia 9:6, "a e kapa ʻia kona inoa, ʻo ke Akua mana." ʻO ka inoa mua ma ka papa inoa, ʻo Kupanaha, ʻo ia ʻo pele (H6382). Loaʻa iā pele ke kumu like me ka pane a Manoa i loaʻa ai ma Lunakanawai 13, i kona noi ʻana i inoa a hiki ʻole iā ia ke loaʻa. Ma Isaia 9:6, ua hāʻawi ʻia ka inoa.)
3.Isaia 9:2Kaʻana Like↗O na kanaka i hele ma ka pouli, E ike auanei lakou i ka malamalama nui; O ka poe i noho ma ka aina o ke aka o ka make, E alohi mai auanei ka malamalama maluna o lakou.
O na kanaka i hele ma ka pouli, E ike auanei lakou i ka malamalama nui.
4. F. KA HUA A KA WAHINE A ME KA KAIKAMAHINE PUʻUPAʻA — KA HOʻOHIKI MUA A ME KA HOʻOKŌ ʻANA
1.Kinohi 3:15Kaʻana Like↗E waiho no au i ka inaina mawaena o olua a me ka wahine, a mawaena hoi o kou hua a me kona hua; nana e paopao iho kou poo, a nau hoi e pakuikui aku kona kuekuewawae.
a mawaena hoi o kou hua a me kona hua --> nana e paopao iho kou poo, a nau hoi e pakuikui aku kona kuekuewawae.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: Ua ʻōlelo mai ke Akua i ka Kinohi 3:15 i ka nahesa ma ka māla, i ka manawa i komo mai ai ka hewa i ke ao nei. ʻO ka Kinohi 3:15 ka ʻōlelo hoʻohiki mua o kekahi mea hoʻōla ma ka Baibala a pau. E nānā i ka mea nona ka hua i kapa ʻia ai ma kēia paukū. Ma ke koena o ka Palapala Hemolele, ua hōʻike ʻia ke kūauhau ʻohana ma o nā kāne. ʻO nā laʻana ʻo ia ka hua a ʻAberahama a me ka hua a Dāvida. Ma ʻaneʻi, hoʻokahi wale nō manawa, mai kinohi loa mai, ʻo ka hua a ka WAHINE ke kūauhau i kapa ʻia. E nānā pū i nā ʻeha ʻelua o kēia paukū, ʻaʻole like ka nui. Ua ʻoʻoia ke kuekuewaʻa o ka hua a ka wahine. Ua kuʻiia a nāhāhā ke poʻo o ka nahesa.)
2.Galatia 4:4Kaʻana Like↗Aka, i ka hiki ana mai o ka manawa maopopo, hoouna mai la ke Akua i kana Keiki, a ka wahine i hanau ai, i hanau malalo o ko kanawai. (5) E hoopakele ae i ka poe malalo o ke kanawai, i hookamaia mai ai kakou he poe keiki.
UA HOʻOUNA MAI KE AKUA I KĀNA KEIKI, I HĀNAU ʻIA E KA WAHINE --> E HOʻŌLA I KA POʻE MA LALO O KE KĀNĀWAI.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: Ua ʻōlelo ʻo Galatia 4:4 ua HOʻOUNA ʻo ke Akua i kāna Keiki. A laila ʻōlelo ʻo Galatia 4:4 ua HĀNAU ʻIA ke Keiki NA KA WAHINE MAI. Ua kapa mua ʻia ka hoʻouna ʻana ma ka ʻōlelo. Ua kapa lua ʻia ka hānau ʻana ma ka ʻōlelo. He mea nui kēlā kauoha. ʻAʻole hoʻouna ʻia kekahi kanaka mai kahi wahi mai ke ʻole ua ola mua kēlā kanaka ma ia wahi.)
5. HELEHELENA ʻOKOʻA, HIʻOHIʻONA HOʻOKAHI — ka hōʻailona i hoʻohiki ʻia, a me ka hōʻailona i hāʻawi ʻia
Isaia 7:14Kaʻana Like↗Nolaila, na ka Haku ponoi no e haawi mai ia oukou i hoailona; Aia hoi! e hapai ana no kekahi wahine puupaa, A e hanau mai hoi ia i keiki, A e kapa aku no oia i kona inoa, o IMANUELA.
e hapai ana no kekahi wahine puupaa, A e hanau mai hoi ia i keiki, A e kapa aku no oia i kona inoa, o IMANUELA.
Mataio 1:18Kaʻana Like↗Penei hoi ka hanau ana o Iesu Kristo: I hoopalau e ia kona makuwahine o Maria na Iosepa, aole nae laua i pili, a ikea oia, ua hapai na ka Uhane Hemolele. (19) Aka, he kanaka pono kana kane o Iosepa, aole ia i makemake e hoino ia ia ma ke akea; manao iho la ia e kipaku malu ia ia. (20) A i kona noonoo ana ma ia mau mea, aia hoi, ikeia'ku ka anela a ka Haku e ia ma ka moe, i mai la, E Iosepa, e ka mamo a Davida, mai makau oe ke lawe ia Maria i wahine nau; no ka mea, ua hapai oia na ka Uhane Hemolele. (21) A e hanau mai oia i keikikane, a e kapa aku oe i kona inoa o IESU; no ka mea, e hoola ia i kona poe kanaka mai ko lakou hewa. (22) Ma ia mau mea i ko ai ka mea a ka Haku i olelo mai ai ma ke kaula, i ka i ana mai, (23) Aia hoi, e hapai ana kekahi wahine puupaa, a e hanau mai ia i keikikane, a e kapaia kona inoa o Emanuela; o ke ano keia, o ke Akua me kakou.
E KAPA ʻOE I KONA INOA ʻO IESŪ: NO KA MEA, E HOʻŌLA ʻO IA I KONA POʻE KĀNAKA MAI KO LĀKOU MAU HEWA --> E KAPA ʻIA KONA INOA ʻO EMANU'ELA, ʻO IA HOʻI, MA KA UNUHI ʻANA, ʻO KE AKUA ME KĀKOU.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: ʻO ka ʻokoʻa ma waena o nā moʻolelo ʻelua ke aʻo. Wahi a Isaia 7:14, na IA e kapa aku i ka inoa o ke keiki ʻo ʻImanuʻela. Wahi a Mataio 1:23, na LĀKOU e kapa aku i ka inoa o ke keiki ʻo ʻEmanuʻela. Hoʻokahi makuahine i kapa i kāna keiki ma ka moʻolelo a Isaia. Kapa nā kānaka a pau iā Iesū ma ka moʻolelo a Mataio. Hana pū ʻo Mataio i kekahi mea ʻaʻole pono e koho wale ka mea heluhelu. Kū ʻo Mataio a unuhi i ke ʻano o ka inoa no ka mea heluhelu, ma loko pono o ka ʻatikala o ka ʻEuanelio a Mataio. ʻAʻohe mea heluhelu i kēlā me kēia kenekulia e nalowale ke ʻano o ka inoa ʻEmanuʻela. ʻO ke ʻano o ʻEmanuʻela, ʻo ke Akua me kākou. ʻAʻole hoʻi i ʻōlelo ʻo Mataio, ua hoʻomanaʻo wale ka hānau ʻana o Iesū iā Mataio i ka wānana a Isaia. Wahi a Mataio, ua HANA ʻIA kēia mau mea a pau i mea e KŌ ai ka wānana a Isaia.)
1.Luka 1:31Kaʻana Like↗Eia hoi, e hapai auanei oe, a e hanau i ke keikikane, a e kapa iho oe i kona inoa, o IESU. (32) E nui auanei oia, a e kapaia 'ku, O ke Keiki a ka Mea kiekie loa; a e haawi hoi nona o Iehova ke Akua i ka nohoalii o Davida o kona makuakane. (33) E mau loa no hoi kona alii ana maluna o ka ohana a Iakoba; a o kona aupuni aole ia e pau. (34) Alaila, ninau aku la o Maria i ka anela, Pehea la uanei ia mea? no ka mea, aole au ike i ke kane. (35) Olelo mai la ka anela, i mai la ia ia, E kau mai no ka Uhane Hemolele maluna iho ou; a e hoomalu mai ka mana o ka Mea kiekie loa ia oe, no ia mea la hoi, e kapaia ka mea hemolele au e hanau ai, o ke Keiki a ke Akua.
PEHEA LĀ ʻO IA E HIKI AI, NO KA MEA ʻAʻOLE AU I ʻIKE I KE KĀNE? --> A ʻO KA MEA HEMOLELE E HĀNAU ʻIA MAI IĀ ʻOE, E KAPA ʻIA IA KE KEIKI A KE AKUA.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: He nīnau kūpono ka nīnau a Maria ma Luka 1:34. Ke nīnau nei nō ka poʻe i kēia manawa i ka nīnau like a Maria i nīnau ai. ʻAʻole he hoʻopaʻapaʻa ka pane i hāʻawi ʻia iā Maria. He haʻi ʻana ka pane i hāʻawi ʻia iā Maria no ka mea a ke Akua e mākaukau nei e hana. E nānā i ka noho aliʻi i kapa ʻia ma Luka 1:32: "ka noho aliʻi o kona kupuna kāne ʻo Davida." ʻO ia nō ka noho aliʻi like a ʻIsaia 9:7 i ʻōlelo ai e noho ana ke keiki ma luna. ʻO ia nō ka ʻohana aliʻi like i kākau ʻia ai ka Salamo 110.)
6. G. KA LOGO I HOOLILOIA I KINO — A PEHEA E LOAA IO AI KEKAHI KANAKA IA IA
1.Ioane 1:1Kaʻana Like↗I KINOHI ka Logou, me ke Akua ka Logou, a o ke Akua no ka Logou. (2) Me ke Akua no hoi ia i kinohi. (3) Hanaia iho la na mea a pau e ia; aole kekahi mea i hanaia i hana ole ia e ia. (4) Iloko ona ke ola, a o ua ola la ka malamalama no na kanaka.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G3056 logos — ʻŌlelo
I KINOHI ka Logou + me ke Akua ka Logou + a o ke Akua no ka Logou --> Hanaia iho la na mea a pau e ia.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: Hōʻike ʻo Ioane 1:1 i ʻekolu ʻōlelo i loko o hoʻokahi lālani. Pono kēlā me kēia o kēia mau ʻōlelo ʻekolu. ʻO ka ʻōlelo mua, "aia nō ka Logo i ke kumu." ʻO ka Logo, kahi inoa no ke Keiki a ke Akua ma mua o kona lawe ʻana i ke kino kanaka, ʻaʻohe ona kumu hoʻomaka. ʻO ka lua o ka ʻōlelo, "aia nō ka Logo me ke Akua." ʻAʻole ʻo ka Logo he inoa ʻē aʻe wale nō no ka Makua Akua, no ka mea, ʻaʻole hiki i kekahi kanaka ke noho pū me ia iho. ʻO ke kolu o ka ʻōlelo, "he Akua ka Logo." ʻAʻole ʻo ka Logo he mea liʻiliʻi e kū ana ma ka ʻaoʻao o ke Akua. Ke wehe ʻia kekahi o kēia mau ʻōlelo ʻekolu, e loaʻa mai ana kahi ʻōlelo ʻokoʻa i ka ʻōlelo a Ioane i kākau ai.)
2.Ioane 1:14Kaʻana Like↗Lilo mai la ka Logou i kanaka, a nobo iho la me kakou, a ike kakou i kona nani, i ka nani o ka hiwahiwa a ke Akua, ua piha i ka lokomaikai a me ka oiaio.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK⚑ G4637 skenoo — noho
Lilo mai la ka Logou i kanaka + a nobo iho la me kakou --> a ike kakou i kona nani, i ka nani o ka hiwahiwa a ke Akua.
7. HELEHELENA ʻOKOʻA, HIʻOHIʻONA HOʻOKAHI — ka halelewa ma ka wao nahele, a me ka halelewa o ke kino
Pukaana 25:8Kaʻana Like↗A e hana hoi lakou i keenakapu no'u, i noho ai au iwaena o lakou.
A e hana hoi lakou i keenakapu no'u --> i noho ai au iwaena o lakou.
Ioane 1:14Kaʻana Like↗Lilo mai la ka Logou i kanaka, a nobo iho la me kakou, a ike kakou i kona nani, i ka nani o ka hiwahiwa a ke Akua, ua piha i ka lokomaikai a me ka oiaio.
Lilo mai la ka Logou i kanaka + a nobo iho la me kakou.
(Koʻu manaʻo ponoʻī: ʻO ka huaʻōlelo Helene a Ioane i hoʻohana ai no ka "noho" ma ka Ioane 1:14, ʻo ia ʻo skenoo (G4637). ʻO ke ʻano o skenoo, ʻo ia ke kūkulu ʻana i hale lole a noho i loko o kēlā hale lole. I nā lā kahiko, ʻōlelo mai ke Akua i nā kānaka o ka ʻIseraʻela e kūkulu i hale lole i noho ai ke Akua i waena o nā kānaka o ka ʻIseraʻela. Kūkulu nā kānaka o ka ʻIseraʻela i kēlā hale lole me ka ʻili holoholona, ka lāʻau, a me ke gula (Exodo 25:8). Ma ka Ioane 1:14, hoʻi hou mai ke kiʻi hoʻohālike, akā, ʻo ke kino kanaka ka hale lole. ʻO ka hale lole i ka wao nahele, he kiʻi hoʻohālike mua ia no ka ʻoiaʻiʻo a Ioane e wehewehe nei. Ua kuhikuhi aku ka hale lole i ka wao nahele i ke kino o Iesū Kristo. Hoʻomaopopo ka Kauoha Hou i ka hale lole i ka wao nahele he aka, he kiʻi hoʻohālike e kuhikuhi ana i ʻo Iesū Kristo, ma hope wale nō o ka wehe ʻana mai o ka Kauoha Hou i ka mea a ke aka i kuhikuhi ai. Hōʻike akaka mai ʻo Ioane i kēia ʻoiaʻiʻo no ke kino o Iesū Kristo ma ka Ioane 1:14.)
1.Kolosa 1:15Kaʻana Like↗Oia hoi ka like me ke Akua i nana ole ia, oia hoi ka mua o na mea a pau i hanaia'i. (16) No ka mea, ua hanaia e ia na mea a pau, o ko ka lani a me ko ka honua, i nanaia, a i nana ole ia, o na nohoalii, o na haku, o na luna, a me na'lii: ua hauaia na mea a pau ma ona la, a nona no hoi. (17) Oia hoi ka mua o na mea a pau, a ma ona la no hoi i mau ai na mea a pau.
NA IA IA I HANAIA AI NA MEA A PAU + AIA NO OIA MAMUA O NA MEA A PAU --> NA IA IA E KU PAA AI NA MEA A PAU.
2.Kolosa 2:9Kaʻana Like↗No ka mea, maloko ona e noho ana ka pono nui a pau o ke Akua ma ko kino. (10) Ua hemolele oukou maloko ona, oia ke poo o na'lii a pau a me ka mana.
MA LOKO ONA E NOHO KINO ANA KA PIHA LOA O KE AKUA --> A UA HOʻOPIHA ʻIA ʻOUKOU MA LOKO ONA.
8. G5. PEHEA ʻOE E LOAʻA AI ʻO IA — UA HAʻI MAI ʻO IA IĀ MĀKOU I KAHI E NĀNĀ AI
Ioane 5:39Kaʻana Like↗E huli oukou i ka palapala hemolele; no ka mea, ua manao oukou, he ola mau loa ko oukou malaila; a oia ka mea nana i hoike uo'u. (40) Aole o oukou makemake e hele mai io'u nei, i loaa'i ia oukou ke ola.
E huli oukou i ka palapala hemolele --> a oia ka mea nana i hoike uo'u.
(Koʻu mau manaʻo pilikino: Ua ʻōlelo ʻo Iesū i kēia mea ma Ioane 5:39-40 i nā kānaka i ʻike i nā Palapala Hemolele ma mua o kekahi mea e ola ana i kēlā manawa. Hiki i kēia poʻe kānaka ke haʻi mai i nā Palapala Hemolele. Ua haʻi aku ʻo Iesū i kēia poʻe kānaka, ʻo ka Palapala Hemolele holoʻokoʻa a lākou i hoʻopaʻanaʻau ai, e kuhikuhi ana iā ia. Ua haʻi aku ʻo Iesū i kēia poʻe kānaka, ʻaʻole naʻe lākou e hele mai iā ia e loaʻa ai ke ola. ʻAʻole like ka ʻike ʻana i nā ʻōlelo o ka Palapala Hemolele me ka ʻike ʻana i ke kanaka nona kēia mau ʻōlelo. ʻAʻohe wahi ʻē aʻe e ʻimi ai i ke ola. ʻAʻole ʻōlelo ʻo Iesū e ʻimi i kou mau manaʻo. Ua ʻōlelo ʻo Iesū e huli i nā Palapala Hemolele.)
1.Luka 24:25Kaʻana Like↗Olelo mai la oia ia laua, E na mea manao ole, e, na mea uaau manaoio ole i na mea a pau a na kaula i olelo mai ai; (26) Aole anei e pono ka Mesia ke hanaia pela, a komo aku i kona nani? (27) Alaila wehewehe mai la oia i na palapala hemolele ia laua, mai a Mose mai a pau na kaula i na mea a pau i kakauia nona iho.
MAI A MOSE MAI A ME NA KAULA A PAU --> UA WEHEWEHE MAI OIA MA NA PALAPALA HEMOLELE A PAU I NA MEA E PILI ANA IA IA IHO.
2.Luka 24:32Kaʻana Like↗A olelo ae la kekahi i kekahi, Aole anei i mehana ko kaua naau iloko o kaua, i kona kamailio ana me kaua ma ke alanui, a i kona hoomoakaka ana mai i ka palapala hemolele?
AOLE ANEI I WELA KO KAKOU NAAU I LOKO O KAKOU, I KANA WEHE ANA MAI I NA PALAPALA HEMOLELE NO KAKOU?
3.Luka 24:44Kaʻana Like↗Olelo mai la hoi oia ia lakou, Eia na olelo a'u i olelo aku ai ia oukou, i ko'u noho ana me oukou, e pono e hookoia na mea a pau i kakauia ma ke kanawai o Mose, a ma na kaula, a ma na halelu, no'u. (45) Alaila wehewehe iho la oia i ko lakou manao i hoomaopopo lakou i na palapala hemolele,
E PONO E HOOKO IA NA MEA A PAU I PALAPALA IA I LOKO O KE KANAWAI O MOSE, A ME NA KAULA, A ME NA HALELU, NO'U --> ALAILA WEHE AE LA OIA I KO LAKOU NAAU E HOOMAOPOPO LEA AI.
(Koʻu manaʻo pilikino: Hōʻike mai ʻo Luka 24:44-45 i ka pane no ka nīnau a kēia haʻawina holoʻokoʻa e nīnau nei. Mai ka waha mai o Iesū kēia pane, ma hope o ke ala hou ʻana o Iesū mai ka lua kupapaʻu. Kapa akula ʻo Iesū i ʻekolu ʻāpana o ke Kauoha Kahiko: ke kānāwai o Mose, ka poʻe kāula, a me nā Halelu. Eia ʻekolu ʻāpana i hui pū ʻia ke Kauoha Kahiko holoʻokoʻa. ʻŌlelo ʻo Iesū he mau mea e pili ana iā ia i loko o ke Kauoha Kahiko holoʻokoʻa. ʻAʻole ʻo Iesū i ʻōlelo he wahi ʻāpana wale nō o ke Kauoha Kahiko i loaʻa nā mea e pili ana iā ia. A laila, hana ihola ʻo Iesū i ʻelua mea kūʻokoʻa no nā haumāna. Wehe ʻo Iesū i nā PALAPALA HEMOLELE i nā haumāna. Wehe ʻo Iesū i ka NOʻONOʻO ʻANA o nā haumāna. Pono ke kanaka i kēia ʻelua mea. Hiki i ke kanaka ke paʻa i ka Baibala holoʻokoʻa i loko o kona lima a naʻe pono nō ʻo ia iā Iesū ke wehe i kona mau maka e ʻike iā Iesū i loko o ka Baibala. E heluhelu i ka Baibala. E noi iā Iesū e wehe i ka Baibala iā ʻoe. E hoʻomau i ka heluhelu ʻana i ka Baibala.)
PANI ANA
4.Ioane I. 1:1Kaʻana Like↗O Ka mea mai kinohi mai, ka mea a makou i lohe ai, ka mea a ko makou mau maka i ike ai, ka mea a makou i manao ai, a i lawelawe ai no hoi me ko makou mau lima, no ka Logou o ke ola: (2) Ua hoikeia mai ke ola, a ua ike makou, a ke hoike aku nei no hoi makou, me ka hoakaka aku ia oukou ia ola mau loa; aia no ia me ka Makua, a ua hoikeia mai no ia makou; (3) O ua mea la a makou i ike io ai a i lohe io ai no hoi, oia ka makou e hai aku nei ia oukou, i lilo oukou i poe hoaaloha me makou; a o ko makou aloha pu ana. aia no ia me ka Makua, a me kana Keiki o Iesu Kristo.
UA LOHE + ʻIKE ʻIA ME KO MĀKOU MAU MAKA + NĀNĀ ʻIA + UA HOʻOPĀ KO MĀKOU MAU LIMA --> ʻO KĒLĀ OLA MAU LOA, KA MEA I NOHO PŪ ME KA MAKUA, A UA HŌʻIKE ʻIA MAI IĀ MĀKOU.
(Koʻu manaʻo pilikino: Ua helu ʻo Ioane i nā manaʻo ʻike ma ke ʻano kūpono ma ka 1 Ioane 1:1: i lohe ʻia, i ʻike ʻia, i nānā pono ʻia, a i hoʻopā ʻia me ko mākou mau lima. ʻAʻole e wehewehe ana ʻo Ioane i kekahi manaʻo noʻonoʻo a i ʻole kekahi manaʻo. E wehewehe ana ʻo Ioane i kekahi kanaka āna i ʻai pū ai i nā ʻaina. Ma ka ʻōlelo hoʻokahi nō, kapa akula ʻo Ioane i kēlā kanaka "ke ola mau loa, ka mea i noho me ka Makua." ʻO ke kanaka a nā lunaʻōlelo i hoʻopā ai me ko lākou mau lima, ʻo ia nō ke kanaka i noho me ka Makua ma mua o ke kumu. ʻO ia ka ʻōlelo hoʻopiʻi holoʻokoʻa o ka 1 Ioane 1:1-3. Hōʻike akula ʻo Ioane he mea hōʻike ʻo ia no kēia ʻōlelo hoʻopiʻi, ʻaʻole he mea noʻonoʻo wale no ia ʻōlelo hoʻopiʻi.)
HOʻĀʻO HOʻOKOLOHUA
1. Isaia 7:14 — Aia hoʻi, e hāpai ana kekahi wahine puʻupaʻa, a e hānau mai i keiki kāne:
a) a e kapa aku ʻoe i kona inoa ʻo IESU
b) a e kapa aku ʻia kona inoa ʻo ʻImanuʻela
c) a e kapa aku lākou i kona inoa, ʻo ʻImanuʻela
2. Isaia 53:3 — Ua hoʻowahāwahāʻia ʻo ia, a ua hōʻoleʻia e nā kānaka:
a) ʻaʻole naʻe ia i wehe i kona waha
b) a ma kona mau ʻeha i hoʻōla ʻia mai ai kākou
c) he kanaka kaumaha, a i kamaʻāina i ka ʻeha
3. Isaia 53:6 — Ua auwana loa mākou a pau e like me nā hipa; ua huli aku kēlā me kēia i kona ʻaoʻao iho:
a) a ua kau mai ʻo Iēhova ma luna ona i ka hewa o kākou a pau
b) a ua hali ʻo ia i ka hewa o ka lehulehu
c) akā, manaʻo mākou ua hahau ʻia ʻo ia, ua hoʻopaʻi ʻia e ke Akua
4. Mika 5:2 — akā, e hele mai nō kekahi mai ou mai e noho aliʻi ma luna o ʻIseraʻela noʻu:
a) aole hoi e pau kona aupuni
b) i luna o ka noho aliʻi o Dāvida, a i luna o kona aupuni
c) nona nā hele ʻana mai kinohi mai, mai ke ao pau ʻole mai
5. Galatia 4:4 — Akā, i ka wā i hiki mai ka manawa piha:
a) hoouna mai la ke Akua i kana Keiki, i hanau ia e ka wahine
b) E hiki mai ana ka ʻUhane Hemolele ma luna ou
c) a e hoola oia i kona poe kanaka mai ko lakou hewa
6. Ioane 1:14 — A ua lilo ka Logo i kino:
a) a aia ka Ōlelo me ke Akua
b) a noho ihola ia i waena o kākou
c) a me ia, aohe mea i hanaia
7. Ioane 5:39 — E imi oukou i ka Palapala Hemolele; no ka mea, ke manao nei oukou, aia iloko olaila ke ola mau loa:
a) a ʻo ke ola ka mālamalama o kānaka
b) a oia hoi ka mea e hoike mai nei no'u
c) i kana wehe ana mai ia kakou i na palapala hemolele
KĪ PANE: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-b
PEHEA KA LAULĀ O KĒIA HAʻAWINA
--> Kumuhana liʻiliʻi: Kinohi 3:15, ka hua a ka wahine, e wehe ana i ke kaula holoʻokoʻa o ka Hua i hoʻohikiʻia. Holo kēia kaula ma waena o ʻAberahama (Kinohi 22:18), ma waena o Davida (Salamo 132:11), a ua kapa ʻia ma ke ʻano piha ma Galatia 3:16.
NĀ HUAʻŌLELO KOʻIKOʻI GREEK
ʻO kēia nā huaʻōlelo koʻikoʻi no kēia haʻawina. E kaomi i kekahi huaʻōlelo kikoʻī ma nā paukū ma luna e ʻike ai i kona manaʻo ma ʻaneʻi.
“ʻŌlelo” — G3056 logos — he olelo; he olelo i oleloia; ka mea i oleloia; ka hoike ana o ka manao
Aole i hoomaka o Ioane i ka Euanelio a Ioane me ka hanau ana. Hoomaka o Ioane i ka Euanelio a Ioane mamua o ka hoomaka ana.
“noho” — G4637 skenoo — e kūkulu i ka halelewa; e hoʻomoana; e noho i loko o ka halelewa
"Ua hoʻolilo ʻia ka Logo i kino, a noho ihola ia i waena o kākou." Wahi a kēia paukū, e noho ana ke Akua i loko o ke kino kanaka e like me ke noho ʻana o kekahi kanaka i loko o kahi hale lole.
NĀ HUAʻŌLELO HEBERA KOʻIKOʻI
“kupaianaha” — H6382 pele — he mea kupanaha; he mea kupaianaha; he mea ma waho aʻe o ka hoʻomaopopo ʻia
ʻO Pele ka inoa mua i hāʻawi ʻia i ke keiki ma ʻIsaia 9:6.
“wahine puʻupaʻa” — H5959 almah — he wahine ʻōpio i male ʻole ʻia; he wahine puʻupaʻa; he kaikamahine
ʻO Almah ka huaʻōlelo i hoʻohana ʻia ma Isaia 7:14.
“Immanuela” — H6005 Immanuwel — me kākou ke Akua
He inoa ʻo ʻImanuʻela i lilo iā ia iho he ʻōlelo piha. Unuhi ʻo Mataio i kēia inoa no ka mea heluhelu.
