E KWEBIRI YA, MESE MEE YA ANWA ANWA — ODỊBENDỊ NA-ATA AHỤHỤ, IMANUEL, NWA AGBOGHO AMAGHỊ NWOKE, OKWU AHỤ
Ozizi Bibul Bụ Ntọala — Oziọma Jizọs Kraịst
OKWU MMEGHE
Ọmụmụ ihe a na-ajụ otu ajụjụ: onye ka Jizọs bụ? Akụkụ a na-esochi nkwa ndị ahụ e kwere. Odibo a na-eleda anya na onye a jụrụ, e dere ya ede tupu mgbe agbawara ọtụtụ afọ tupu obe. Otu agbọghọ na-amaghị nwoke bụ nwa na-amụta nwa a na-akpọ Imanuel, bụ Chineke na-anọnyere anyị. Mkpụrụ a kwere na nkwa nye nwanyị ahụ n'ubi ahụ. Mgbe ahụ, Okwu ahụ ghọrọ anụ ahụ, nke a nụrụ na-anụ ma hụ anya ma jiri aka metụ. Nkwa ndị ahụ bịara na mbụ. Mgbe ahụ, onye ahụ bịara. Akụkụ a na-agụ ihe abụọ ahụ n'okwu Akwụkwọ Nsọ n'onwe ya.
AJỤJỤ ATỌ ỌMỤMỤ IHE A NA-AZA:
1. Onye ka onye amụma ahụ na-ekwu banyere ya na Aịzaya 53, nwoke ahụ nwere ihe mgbu?
2. Gịnị bụ ihe ịrịba ama Onyenwe anyị n'onwe ya kwere na nkwa, gịnịkwa ka aha Emmanuel pụtara?
3. Ebee ka Jizọs n'onwe ya kwuru na mmadụ kwesịrị ile anya ịchọta ya?
ANCHOR MMEGHE
1.Maika 5:2Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗“Ma gị onwe gị, Betlehem Efrata, ọ bụ ezie na ị bụ obodo dị nta nʼetiti ndị ikwu Juda niile, ma onye ahụ ga-achị Izrel ga-esi na gị pụta, bụ onye ahụ mmalite ya sitere na mgbe ochie, sitekwa na mgbe ebighị ebi gara aga.”
SITE N'AKA GỊ KA Ọ GA-ESI PỤTA, ONYE GA-ABỤ ONYE-ISI N'IZIRELI --> ONYE MPỤTA YA SITERE N'OGE OCHIE, SITE NA MGBE EBIGHI EBI.
(Echiche m onwe m: Otu ahịrịokwu dị na Maịka 5:2 jidere akụkụ abụọ nke ọmụmụ ihe a niile. Onye ọchịchị a NA-APỤTA site n'obodo nta. Ịpụta site n'obodo nta bụ mmalite, n'ebe mmadụ pụrụ iji ụkwụ jee. GAPỤTA nke onye ọchịchị a sitere n'oge gboo, sitekwa n'ebighị ebi. Ịpụta site n'ebighị ebi abụghị mmalite ọ bụla. Maịka kwuru eziokwu abụọ ahụ n'otu ahịrịokwu ahụ. Maịka adịghị eme ka eziokwu ọ bụla n'ime ha dị nro.)
1. ORU AHỤHỤ NA-ATA AHỤHỤ — ISI AKWỤKWỌ NA-AKỌWA OBE TUPU E BUO OBE
1.Aịzaya 52:13Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Lee, ohu m ga-enwe uche, a ga-ebulikwa ya elu, ọ ga-abụkwa onye a na-asọpụrụ. (14) Dịka ibubo si nwụọ ọtụtụ ndị mmadụ nʼahụ; otu a ka ihu ya bụ ihe e bibiri ebibi nke ukwuu, nke mere na ọ dịkwaghị ka ihu mmadụ ọzọ, anụ ahụ ya ka ebibikwara nʼụzọ ọ na-agaghị eyikwa anụ ahụ mmadụ. (15) Otu a ka ọ ga-esi fesaa ọtụtụ mba dị iche iche, ndị eze ga-emechikwa ọnụ ha nʼihi ya, ọ bụ ihe a na-agwaghị ha ka ha ga-ahụ, ihe ha a ka anụbeghị, ka ha ga-aghọtakwa.
IHU YA MEBIRI KARỊA NKE MMADỤ ỌBỤLA --> N'OTU AHỤ KA Ọ GA-EFESA MBA DỊ ỊCHE ỊCHE MMIRI.
2.Aịzaya 53:1Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Onye kweere ozi anyị, ọ bụkwa nʼahụ onye ka e kpugheere ogwe aka Onyenwe anyị? (2) Nʼihi na o tolitere nʼihu Onyenwe anyị dịka ome, dịka mgbọrọgwụ nke puputara nʼala kpọrọ nkụ. O nweghị ụdịdị ọma maọbụ ịma mma nke ga-eme ka anyị lee ya anya. O nweghị ihe ọbụla dị nʼụdịdị ya nke ga-eme ka ihe banyere ya masị anyị, maọbụ mee ka anyị chọsie ya ike.
Onye kweere ozi anyị? --> maọbụ mee ka anyị chọsie ya ike.
3.Aịzaya 53:3Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ndị mmadụ ledara ya anya, jụkwa ya. Ọ bụ onye nwere ọtụtụ ihe mgbu, bụrụkwa onye hụrụ ọtụtụ ahụhụ. Ma anyị gbakụtara ya azụ, jụ ilenye anya nʼebe ọ nọ. E, anyị ledara ya anya, jụ ịgụ ya dịka ọ bụ ihe ọbụla.
NWOKE NWERE IHE MGBU DỊ UKWUU, MAKA NA A MAARA YA NKE ỌMA --> A LELỊRỊ YA ANYA, ANYỊ AGỤGHỊ YA DỊKA ONYE BARA URU.
4.Aịzaya 53:4Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼezie, ihe mgbu niile anyị ka o buuru, burukwa ahụhụ nke ọrịa anyị niile, ma anyị gụrụ ya ka onye Chineke tara ahụhụ, onye o tiri ihe otiti, na onye o mekpara ahụ. (5) Ma e tipụrụ ya ọnya nʼihi mmehie anyị: ọ bụkwa nʼihi ajọ omume anyị ka e ji merụchaa ya ahụ. E mere ka anyị nwee udo nʼihi ahụhụ ọ hụrụ; ọ bụkwa ubiri ụtarị dị ya nʼahụ mere anyị ji bụrụ ndị ahụ dị ike.
A MERỤRỤ YA AHỤ́ N'IHI MMEJỌ ANYỊ + A KỤRỤ YA N'IHI AJỌ OMUME ANYỊ --> ỌBỤBỤ AKA YA MERE ANYỊ JI GWỌỌ.
5.Aịzaya 53:6Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Anyị niile akpafuola dịka igwe atụrụ; onye ọbụla nʼime anyị etinyela isi ya nʼụzọ nke aka ya. Ma Onyenwe anyị ebokwasịla ya ajọ omume anyị niile.
Anyị niile akpafuola dịka igwe atụrụ --> Ma Onyenwe anyị ebokwasịla ya ajọ omume anyị niile.
6.Aịzaya 53:7Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗A kpagburu ya, mesie ya ihe ike, ma otu mkpụrụ okwu esighị ya nʼọnụ pụta. E duuru ya pụọ dịka atụrụ a na-aga igbu egbu, dịka atụrụ a na-akpachapụ ajị ya si anọ nwayọọ nʼihu ndị na-akpacha ya ajị, otu a ka o si nọdụ na-asagheghị ọnụ ya.
E duuru ya pụọ dịka atụrụ a na-aga igbu egbu --> otu a ka o si nọdụ na-asagheghị ọnụ ya.
7.Aịzaya 53:8Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Site na mmegbu na ikpe ka e ji wepụ ya. Ma, onye nʼetiti ndị ọgbọ ya weliri olu kwuo okwu? Nʼihi na e bipụrụ ya site nʼala ndị dị ndụ; maka njehie ndị m ka e ji tie ya ihe.
E BIPUURU YA N'ALA NDI DI NDU --> N'IHI NJEHIE NDI M KA E TIRI YA IHE.
8.Aịzaya 53:9Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗E nyefere ya ka e lie ya dịka onye na-emebi iwu, ọ bụkwa nʼetiti ndị ọgaranya ka e liri ya, ọ bụ ezie na o nweghị ihe ọjọọ ọbụla o mere, ọ dịkwaghị okwu aghụghọ si nʼọnụ ya pụta.
E nyefere ya ka e lie ya dịka onye na-emebi iwu + ọ bụkwa nʼetiti ndị ọgaranya ka e liri ya --> ọ bụ ezie na o nweghị ihe ọjọọ ọbụla o mere.
9.Aịzaya 53:10Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ma ọ bụ ọchịchọ Onyenwe anyị ịzọpịa ya, na ime ka ọ taa ahụhụ. Nʼihi na ọnwụ ya bụ aja a chụrụ nʼihi ikpe ọmụma nke mmehie. Ọ ga-ahụ ọtụtụ ụmụ na ụmụ ụmụ ya; ọ ga-adịkwa ndụ ogologo oge. Nzube Chineke niile ga-emezukwa site na ya.
Nʼihi na ọnwụ ya bụ aja a chụrụ nʼihi ikpe ọmụma nke mmehie --> Ọ ga-ahụ ọtụtụ ụmụ na ụmụ ụmụ ya; ọ ga-adịkwa ndụ ogologo oge.
10.Aịzaya 53:11Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ọ hụsịrị ahụhụ, ọ ga-emesịa hụ ìhè nke ndụ, afọ ga-ejukwa ya, site nʼihe ọmụma ya, ka onye ezi omume ahụ, bụ ohu m ga-eme ka a gụọ ọtụtụ mmadụ dịka ndị ezi omume, ọ ga-ebukwa mmehie ha niile. (12) Nʼihi ya, aga m enye ya oke nʼetiti ndị bara ụba, ọ ga-esokwa ndị bụ dike keta ihe nkwata nʼagha, nʼihi na ọ wụpụrụ ndụ ya nye ọnwụ, a gụkọtara ya na ndị na-emebi iwu. Ma ya onwe ya buuru mmehie ọtụtụ mmadụ, rịọọkwara ndị na-emebi iwu arịrịọ.
O WUSARA MKPỤRỤ OBI YA RUO N'ỌNWỤ + A GỤNYERE YA N'ETITI NDỊ MMEHIE --> O BURU MMEHIE ỤMỤ MADỤ DỊ ỌTỤTỤ, MEE ARỊRỊỌ MAKA NDỊ MMEHIE.
(Echiche m onwe m: Gụọ Aịzaya 53:9 wee gụghachi Aịzaya 53:10 ọzọ, n'usoro. Aịzaya 53:9 kwuru na ohu ahụ NWURU ANWỤ, e likwa ya n'ili nke ọgaranya. Aịzaya 53:10 kwuru na mgbe emesịrị mkpụrụ obi ohu ahụ ka a ga-eme ka ọ bụrụ àjà mmehie, ohu ahụ ga-AHỤ mkpụrụ ya ma "IME KA ỤBỌCHỊ YA DỊGIDE OGOLOGO." Okwu abụọ ahụ apụghị ịbụ eziokwu abụọ maka nwoke nke ga-anọgide na-anwụ anwụ. E deba mbilite n'ọnwụ n'ime isi akwụkwọ Aịzaya a. E deba mbilite n'ọnwụ n'ime isi akwụkwọ a puku afọ asaa (700) tupu mbilite n'ọnwụ ahụ emee.)
2. ỌDỊDỊ DỊ ICHE ICHE, OTU IHE OMUME — akwụkwọ onye amụma, na nwoke nọ n'ụgbọ ịnyịnya na-agụpụta ya n'olu dara ụda
ONYE KA ONYE-AMUMA A NA-EKWU MAKA YA? --> FILIP MALITERE N'ODIDE NSO AHU, GWA YA OZIOMA JIZOS.
(Echiche m nkeitụta: Nke a bụ ajụjụ eziokwu, nke nwoke jụpụtara n'olu dị ike, onye na-anụtụbeghị azịza ya. Ajụjụ ahụ bụ: onye ka onye amụma ahụ na-ekwu maka ya? Azịza ahụ abụghị echiche nkeonwe Filip. Filip malitere kpọmkwem n'amaokwu ahụ dị n'Aịsaịa 53. Filip kwusara Jizọs site n'amaokwu ahụ. Otu ndị ozi Jizọs si ghọta Aịsaịa 53 ka edere maka anyị. Ọ dịghị onye kwesịrị ịkọ akara banyere otu ndị ozi Jizọs si ghọta Aịsaịa 53.)
3. E. IMANUELỊ — CHINEKE NỌNYERE ANYỊ, NWATA A MỤRỤ NA NWA E NYERE
1.Aịzaya 7:14Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ya mere, Onyenwe anyị nʼonwe ya ga-enye gị ihe ịrịbama! Lee, nwaagbọghọ ahụ na-amaghị nwoke ga-atụrụ ime, mụọ nwa nwoke. Ọ ga-akpọ aha ya Ịmanụel, nke pụtara, Chineke nọnyeere anyị.
Ya mere, Onyenwe anyị nʼonwe ya ga-enye gị ihe ịrịbama! Lee --> nwaagbọghọ ahụ na-amaghị nwoke ga-atụrụ ime, mụọ nwa nwoke. Ọ ga-akpọ aha ya Ịmanụel, nke pụtara, Chineke nọnyeere anyị.
2.Aịzaya 9:6Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼihi na amụọrala anyị otu nwa, e nyekwala anyị otu nwa nwoke. Ọ ga-abụkwa onye ga-achị anyị. Ndị a ga-abụ aha ya, Onye Ndụmọdụ dị Ebube, Chineke bụ dike, Nna nke mgbe ebighị ebi, Eze Udo. (7) Alaeze ya ga-aba ụba, ọchịchị eze ya ga-abụ nʼọnọdụ udo nke na-enweghị ọgwụgwụ. Ọ bụ nʼocheeze Devid ka ọ ga-anọkwasị, chịakwa nʼalaeze ya. Ọ ga-eme ka alaeze ahụ guzosie ike; ọ bụkwa ikpe ziri ezi na ezi omume ka ọ ga-eji chịa site nʼoge ahụ ruo mgbe ebighị ebi. Ịnụ ọkụ nke Onyenwe anyị, Onye pụrụ ime ihe niile, ga-emezukwa nke a.
OKWU ISI HIBRU⚑ H6382 pele — ihe ịtụnanya
A MỤRỤ NWATA + E NYERE NWA NWOKE --> A GA-AKPỌ AHA YA CHINEKE DIKE, NNA EBIGHI EBI --> ỌGANIHU ỌCHỊCHỊ YA AGAGHỊ ENWE NGWỤCHA.
(Echiche m nke onwe m: Lee usoro ngwaa abụọ ahụ dị n'Aịzaya 9:6. Ngwaa abụọ ahụ abụghị otu ngwaa. Usoro ha adịghị otú ahụ n'ihi ihe mberede. A MỤRỤ nwa. E NYERE nwa nwoke. Ịmụ ya na-akọwa otu nwa ahụ si bata n'ụwa. Inye ya na-akọwa ihe merenụ Ọkpara nke dịbu adị. Ugbu a, tụlee aha ndị e nyere nwa a. Aịzaya 9:6 ekwughị na nwa ahụ ga-adị ka Chineke dị ike. Aịzaya 9:6 na-ekwu, "a ga-akpọ aha ya Chineke dị ike." Aha mbụ n'ndepụta ahụ, Ọtụtụanya, bụ pele (H6382). Pele na mkpọtụrụ okwu Manoa nwetara na Ndị Ikpe 13 nwere otu mgbọrọgwụ, mgbe ọ rịọrọ aha ma ọ nweghị ike inweta ya. N'Aịzaya 9:6, e nyere aha ahụ.)
3.Aịzaya 9:2Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ndị nọ na-agagharị nʼọchịchịrị ahụla ìhè dị ukwuu; ndị ahụ bi nʼala nke onyinyo ọnwụ ka ìhè nwukwasịrị.
Ndị nọ na-agagharị nʼọchịchịrị ahụla ìhè dị ukwuu.
4. F. MKPỤRỤ NWANYỊ AHỤ NA NWAAGBỌGHỌ AHỤ — NKWA MBỤ NA MMEZU YA
1.Jenesis 3:15Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Aga m eme ka iro dịrị nʼetiti gị na nwanyị ahụ, nʼetiti mkpụrụ gị na mkpụrụ ya, mkpụrụ ya ga-etipịa gị isi, gị onwe gị ga-ata ya arụ nʼikiri ụkwụ.”
N'ETITI MKPỤRỤ GỊ NA MKPỤRỤ YA --> Ọ GA-EGWERI ISI GỊ, GỊ EGWERIKWA IKIRIKPA YA.
(Echiche m onwe m: Chineke gwara agwọ okwu Jenesis 3:15 n'ubi ahụ, n'oge mmehie batara n'ụwa. Jenesis 3:15 bụ nkwa mbụ nke onye nnapụta na Baịbụl dum. Rịba ama onye mkpụrụ a na-akpọ aha ya na amaokwu a. N'ime akụkụ Akwụkwọ Nsọ ndị ọzọ, a na-esochi usoro agbụrụ site n'aka ndị ikom. Ihe atụ bụ mkpụrụ Abraham na mkpụrụ Devid. N'ebe a, otu ugbo, na mmalite kacha, agbụrụ a kpọrọ aha bụ mkpụrụ NWANYỊ. Rịbakwa ama ọnya abụọ dị n'amaokwu a, bụ ndị na-abụghị otu ha. Ikiri ụkwụ mkpụrụ nwanyị ahụ ga-emerụ. A ga-azọpịa isi agwọ ahụ.)
2.Ndị Galeshịa 4:4Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ma mgbe oge a kara aka ruru, Chineke zitere Ọkpara ya, bụ onye amụrụ site na nwanyị, onye amụrụ nʼokpuru iwu, (5) ka ọ gbapụta ndị nọ nʼokpuru iwu, ime anyị ndị a ga-agụ dị ka ụmụ a họpụtara.
Chineke zitere Ọkpara ya, bụ onye amụrụ site na nwanyị --> ka ọ gbapụta ndị nọ nʼokpuru iwu.
(Echiche m nkeonwe: Galetia 4:4 kwuru na Chineke ZIPụRụ Ọkpara ya. Galetia 4:4 kwuo ozo na e MụRụ Ọkpara ahụ site n'aka nwanyị. A kpọburu izipu aha na mbụ n'ahịrịokwu ahụ. A kpọ ọmụmụ aha na nke abụọ n'ahịrịokwu ahụ. Ntụziaka ahụ dị mkpa. A dịghị ezipu mmadụ site n'ebe ọ bụla ma ọ bụrụ na mmadụ ahụ anọtụbeghị n'ebe ahụ.)
5. ỤZỌ ỌDỊDA YIRI IBE YA, IHE ỌHỤỤ OTU AHỤ — ihe ịrịbama e kwere na nkwa, na ihe ịrịbama e nyere
Aịzaya 7:14Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ya mere, Onyenwe anyị nʼonwe ya ga-enye gị ihe ịrịbama! Lee, nwaagbọghọ ahụ na-amaghị nwoke ga-atụrụ ime, mụọ nwa nwoke. Ọ ga-akpọ aha ya Ịmanụel, nke pụtara, Chineke nọnyeere anyị.
nwaagbọghọ ahụ na-amaghị nwoke ga-atụrụ ime, mụọ nwa nwoke. Ọ ga-akpọ aha ya Ịmanụel, nke pụtara, Chineke nọnyeere anyị.
Ị GA-AKPỌ AHA YA JISỌS: N'IHI NA Ọ GA-AZỌPỤTA NDỊ YA N'AKA MMEHIE HA --> A GA-AKPỌ AHA YA IMANUEL, NKE NA-APỤTA, CHINEKE NỌ N'ỌNỤ ANYỊ.
(Echiche m nkeonwe: Ọdịiche dị n'etiti akụkọ abụọ a bụ ihe ọ na-akụzi. Aịzaya 7:14 kwuru na, YA ga-akpọ aha nwata ahụ Imanuel. Matiu 1:23 kwuru na, HA ga-akpọ aha nwata ahụ Emanuel. Otu nne kpọrọ nwa ya aha n'akụkọ Aịzaya. Onye ọ bụla kpọrọ Jizọs aha n'akụkọ Matiu. Matiu na-emekwa ihe ọ bụla ọgụgụ na-agaghị echere ọnụ. Matiu kwụsịrị ma sụgharịara onye na-agụ ya aha ahụ, n'ime ihe odide nke Oziọma Matiu n'onwe ya. Ọ dịghị onye na-agụ akwụkwọ n'oge ọ bụla nwere ike ịhapụ ịmata ihe aha Emanuel pụtara. Emanuel pụtara Chineke nọnyeere anyị. Matiu ekwughịkwa na ọmụmụ Jizọs naanị chetaara Matiu amụma Aịzaya kwuru. Matiu kwuru na e MERE ihe ndị a niile ka amụma Aịzaya wee MEZUO.)
1.Luk 1:31Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ma lee ị ga-atụrụ ime, mụọ nwa nwoke. Ị ga-akpọkwa aha ya Jisọs. (32) Ọ ga-abụ nnukwu mmadụ onye a ga-akpọ Ọkpara Onye kachasị ihe niile elu. Onyenwe anyị Chineke ga-enye ya ocheeze nna ya Devid. (33) Ọ ga-achị ụlọ Jekọb ruo ebighị ebi, alaeze ya agaghị enwekwa ọgwụgwụ.” (34) Meri sịrị mmụọ ozi ahụ, “Olee otu nke a ga-esi mee ebe m bụ nwaagbọghọ na-amaghị nwoke?” (35) Mmụọ ozi ahụ sịrị ya, “Mmụọ Nsọ ga-abịakwasị gị, ike nke Onye kachasị ihe niile elu ga-ekpuchikwa gị. Ya mere onye nsọ ahụ a ga-amụ, a ga-akpọ ya Ọkpara Chineke.
OLEE OTU NKE A GA-ESI MEE, EBE M MAGHỊ NWOKE? --> IHE NSỌ AHỤ A GA-AMỤ GA-ABỤ NWA CHINEKE.
(Echiche m nkeonwe: Ajụjụ Meri jụrụ na Luk 1:34 bụ ajụjụ ezi uche dị na ya. Ndị mmadụ ka na-ajụ otu ajụjụ ahụ Meri jụrụ. Azịza e nyere Meri abụghị arụmụka. Azịza e nyere Meri bụ ọkwa banyere ihe Chineke na-aga ime. Rịba ama ocheeze e kpọrọ aha na Luk 1:32: "ocheeze nna ya Devid." Nke a bụ otu ocheeze ahụ Aịzaya 9:7 kwuru na nwata ahụ ga-anọdụ ala na ya. Nke a bụkwa otu ụlọ eze ahụ Abụ Ọma 110 dere banyere ya.)
6. G. OKWU GHỌRỌ ANỤ AHỤ — NA OTU MMADỤ SI ACHỌTA YA N'EZIE
1.Jọn 1:1Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Na mbụ okwu ahụ dịrịị, okwu ahụ na Chineke nọ, okwu ahụ bụkwa Chineke. (2) Ya na Chineke nọ site na mbụ. (3) E sitere na ya kee ihe niile, ọ dịghịkwa ihe ọbụla e kere eke nke a na-ekeghị site na ya. (4) Nʼime ya ka ndụ dịrịị, ndụ ahụ bụkwa ìhè nye mmadụ niile,
OKWU ISI GRIIKI⚑ G3056 logos — Okwu
Na mbụ okwu ahụ dịrịị + okwu ahụ na Chineke nọ + okwu ahụ bụkwa Chineke --> E sitere na ya kee ihe niile.
(Echiche m: Jọn 1:1 na-enye nkwupụta atọ n'otu ahịrị. A chọrọ nkwupụta atọ ahụ niile. Nkwupụta mbụ bụ "Okwu ahụ nọ n'isi mmalite." Okwu ahụ, bụ aha e ji akpọ Ọkpara Chineke tupu o were ahụ mmadụ, enweghị mmalite. Nkwupụta nke abụọ bụ "Okwu ahụ nọnyeere Chineke." Okwu ahụ abụghị naanị aha ọzọ e ji akpọ Chineke Nna, n'ihi na mmadụ apụghị iso onwe ya nọrọ. Nkwupụta nke atọ bụ "Okwu ahụ bụ Chineke." Okwu ahụ abụghị onye dị obere na-eguzo n'akụkụ Chineke. Iwepụ nke ọ bụla n'ime nkwupụta atọ ahụ na-emepụta ahịrịokwu dị iche na ahịrịokwu Jọn dere.)
2.Jọn 1:14Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Okwu ahụ ghọrọ anụ ahụ birikwa nʼetiti anyị. Anyị ahụla ebube ya, ebube nke onye naanị ya bụ Ọkpara Nna mụrụ, onye si nʼebe Nna nọ bịa, onye jupụtara nʼamara na eziokwu.
OKWU ISI GRIIKI⚑ G4637 skenoo — biri
Okwu ahụ ghọrọ anụ ahụ birikwa nʼetiti anyị + Anyị ahụla ebube ya --> ebube nke onye naanị ya bụ Ọkpara Nna mụrụ, onye si nʼebe Nna nọ bịa.
7. NLELE DỊ ICHE, IHE OMUME OTU AHỤ — ụlọ ikwu dị n'ọzara, na ụlọ ikwu nke ahụ mmadụ
Mee ka ha wuoro m ebe nsọ --> Mụ onwe m ga-ebikwa nʼetiti ha.
Jọn 1:14Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Okwu ahụ ghọrọ anụ ahụ birikwa nʼetiti anyị. Anyị ahụla ebube ya, ebube nke onye naanị ya bụ Ọkpara Nna mụrụ, onye si nʼebe Nna nọ bịa, onye jupụtara nʼamara na eziokwu.
(Echiche nke m: Okwu Grik Jọn ji akọwa "birila" na Jọn 1:14 bụ skenoo (G4637). Skenoo pụtara ịmanye ụlọ ikwu ma biri n'ime ụlọ ikwu ahụ. N'oge ochie, Chineke gwara ụmụ Izrel ka ha wuo ụlọ ikwu ka Chineke wee nwee ike biri n'etiti ndị Izrel. Ụmụ Izrel ji akpụkpọ anụ, osisi, na ọlaedo wuo ụlọ ikwu ahụ (Ọpụpụ 25:8). Na Jọn 1:14, otu ihe onyonyo ahụ na-alọghachi, ma ụlọ ikwu ahụ bụ ugbu a ahụ mmadụ. Ụlọ ikwu ahụ dị n'ọzara bụ ihe onyonyo mbụ nke eziokwu Jọn na-akọwa. Ụlọ ikwu ahụ dị n'ọzara chọpụtara ụzọ na-eduba n'ahụ Jizọs Kraịst. Agba Ọhụrụ na-akpọ ụlọ ikwu ahụ dị n'ọzara onyinyo, ihe onyonyo na-arụ ọrụ ịchọpụta Jizọs Kraịst, naanị mgbe Agba Ọhụrụ kpughere ihe onyinyo ahụ chọpụtara. Jọn na-ekwupụta eziokwu a gbasara ahụ Jizọs Kraịst doro anya na Jọn 1:14.)
1.Ndị Kọlọsị 1:15Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ọ bụ nnọọ onyinyo Chineke onye anyị na-apụghị ịhụ anya, bụrụkwa onye mbụ a mụrụ nʼihe niile e kere eke. (16) Nʼihi na nʼime ya ka e ji kee ihe niile dị nʼụwa na nke dị nʼeluigwe, na ndị anyị pụrụ ịhụ anya na ndị anyị na-apụghị ịhụ anya, ma ocheeze niile, ike niile, ịchị isi niile na ike ọchịchị niile. E kere ihe niile site nʼaka ya nakwa nʼihi ya. (17) Ya onwe ya nọ tupu ekee ihe niile, ọ bụkwa nʼime ya ka ejikọtara ihe niile nʼotu.
SITE N'AKA YA KA E KERE IHE NIILE + Ọ BỤ ONYE DỊ TUPU IHE NIILE --> SITE N'AKA YA KA IHE NIILE JIKỌTAKWURU ỌNỤ.
2.Ndị Kọlọsị 2:9Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Nʼihi na nʼime Kraịst ka izuoke niile nke Chineke bi nʼụdịdị mmadụ. (10) Ya mere, unu nwere ihe niile nʼime ya, onye bụ isi ndị niile na-achị achị, onye bụkwa isi nʼebe ike na ịchị isi niile dị.
N'IME YA KA OBIBI CHINEKE DỊ N'UZU N'AHỤ --> UNU EMEZUELA N'IME YA.
8. G5. OTU I GA-ESI CHỌTA YA — Ọ GWARA ANYI EBE E LERE ANYA
Jọn 5:39Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Unu na-enyocha akwụkwọ nsọ nʼihi na unu chere na unu ga-esite na ha nwee ndụ ebighị ebi maọbụ ha na-agba ama banyere m. (40) Ma unu jụrụ ịbịakwute m ka unu nwee ndụ.
CHOPUTA AKWỤKWỌ NSỌ --> HA BỤ AKWỤKWỌ NA-AGBA AMA BANYERE M.
(Echiche m nkeonwe: Jizọs kwuru nke a na Jọn 5:39-40 nye ndị mmadụ ndị maara Akwụkwọ Nsọ karịa ihe fọdụrụ n'ime ndị dị ndụ n'oge ahụ. Ndị ikom a nwere ike ịgụpụta Akwụkwọ Nsọ n'ọnụ. Jizọs gwara ndị ikom a na mkpụrụedemede niile nke Akwụkwọ Nsọ nke ndị a kpọgidere n'obi na-arụtu aka na ya. Jizọs gwara ndị ikom a na ndị ikom a agaghị abịakwutebe ya iji nweta ndụ. Ịmara okwu Akwụkwọ Nsọ abụghị otu ihe ọ bụ na ịmara onye okwu ndị ahụ na-akọwa. Ọ dịghị ebe ọzọ e ji ele anya ịchọta ndụ. Jizọs ekwughị chọọ n'ime mmetụta obi gị. Jizọs kwuru chọọ n'Akwụkwọ Nsọ.)
1.Luk 24:25Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ọ sịrị ha, “Unu bụ nnọọ ndị nzuzu! Leenụ ka o si siere unu ike ikwere ihe niile ndị amụma kwuru. (26) Ọ bụ na o kwesighị ka Kraịst taa ahụhụ ndị a tupu ọ banye nʼebube ya?” (27) Ya mere, ọ kọwaara ha ihe e dere nʼakwụkwọ nsọ banyere ya onwe ya malite na nke Mosis ruo na ndị amụma niile.
MALITE NA MOSES NA NDỊ AMỤMA NIILE --> O KỌWARA IHE NIILE GBASARA ONWE YA N'AKWỤKWỌ NSỌ NIILE.
2.Luk 24:32Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, ha gwara onwe ha sị, “Ọ bụ na ọ dịghị ka ọkụ ọ na-enwu nʼobi anyị mgbe anyị na ya nọ nʼụzọ, ya na-ekpughere anyị akwụkwọ nsọ?”
Ọ BỤGHỊ NA OBI ANYỊ GBARA ỌKỤ N'IME ANYỊ, MGBE Ọ NA-EKOWARA ANYỊ AKWỤKWỌ NSỌ?
3.Luk 24:44Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Mgbe ahụ, ọ sịrị ha, “Okwu ndị a ka m gwara unu mgbe mụ na unu nọ, na ihe niile e dere nʼiwu Mosis na ndị Amụma na nʼAbụ Ọma banyere m ga-emezucha.” (45) Mgbe ahụ, o meghere akọnuche ha ka ha ghọta akwụkwọ nsọ.
IHE NIILE GA-EMEZU, BỤ́ NDỊ E DERE N'IWU MOZIS, NA N'AKWỤKWỌ NDỊ AMỤMA, NA N'ABỤ ỌMA, GBASARA M --> MGBE AHỤ Ọ MEGHERE UCHE HA.
(Echiche m nkeonwe: Luk 24:44-45 na-enye azịza ajụjụ nke ọmụmụ ihe a niile na-ajụ. Azịza a si n'ọnụ Jizọs, mgbe Jizọs si n'ili bilie. Jizọs kpọrọ aha akụkụ atọ nke Agba Ochie: iwu Mozis, ndị amụma, na abụ Ọma. Akụkụ atọ a niile jikọtara ọnụ bụ Agba Ochie dum. Jizọs kwuru na Agba Ochie dum nwere ihe gbasara ya nʼime ya. Jizọs ekwughị na ọ bụ naanị akụkụ ụfọdụ nke Agba Ochie nwere ihe gbasara ya. Jizọs mesịrị mee ihe abụọ dị iche iche nye ndị na-eso ụzọ ya. Jizọs meghere ndị na-eso ụzọ ya AKWỤKWỌ NSỌ. Jizọs meghekwaara ndị na-eso ụzọ ya UCHE ha ka ha ghọta ihe. Mmadụ chọrọ ihe abụọ a. Mmadụ nwere ike iji aka ya jide Baịbụl dum ma ọ ka chọ ka Jizọs meghee anya ya iji hụ Jizọs n'ime Akwụkwọ Nsọ. Gụọ Akwụkwọ Nsọ. Rịọ Jizọs ka o meghere gị Akwụkwọ Nsọ. Gaa n'ihu na-agụ Akwụkwọ Nsọ.)
MMECHI
4.1 Jọn 1:1Baịbụl Ọgbara Ọhụrụ↗Kesaa↗Ihe anyị na-edere unu banyere ya bụ ihe ahụ na-adịrị site na mmalite, nke anyị nụrụ, nke anyị jikwa anya anyị hụ, nke anyị lekwasịrị anya, na nke aka anyị metụrụ. Anyị na-ekwu ihe banyere Okwu nke ndụ ahụ. (2) Ndụ ahụ pụtara ihe. Anyị ahụla ya ma gbaakwa ama banyere ya. Ya mere, ihe anyị na-ekwu okwu ya, na ihe anyị na-akọrọ unu bụ banyere ndụ ebighị ebi ahụ nke ya na Nna nọ na mbụ; nke e mere ka ọ pụta ìhè nye anyị. (3) Anyị na-ekwusara unu ihe anyị hụrụ na nke anyị nụrụ, ka unu soro anyị nwee nnwekọ. Nʼezie nnwekọ anyị bụ nke anyị na Nna na nke Ọkpara ya bụ Jisọs Kraịst, na-enwekọ.
ANỤRỤ + WERE ANYA ANYỊ HỤ + LEE ANYA + AKA ANYỊ METỤRỤ --> NDỤ EBIGHI EBI AHỤ, NKE SO NNA NỌ, MA E MEE KA Ọ PỤTA IHE NYE ANYỊ.
(Echiche m nkeonwe: Jọn depụtara mmetụta ahụ n'ụzọ ziri ezi na 1 Jọn 1:1: nke a nụrụ ntị, nke a hụrụ anya, nke e lere anya nke ọma, na nke e ji aka metụ. Jọn adịghị akọwa mmetụta obi ma ọ bụ echiche. Jọn na-akọwa mmadụ ya na ya na-eri nri ọnụ. N'otu ahịrịokwu ahụ, Jọn kpọrọ mmadụ ahụ "ndụ ebighị ebi ahụ, nke sooro Nna nọrọ." Onye ahụ ndịozi Jizọs jiri aka ha metụ bụ otu onye ahụ nọnyeere Nna tupu mmalite. Nke ahụ bụ mkpọsa niile dị na 1 Jọn 1:1-3. Jọn kwuru na ya bụ onyeàmà nke mkpọsa a, ọ bụghị onye na-eche echiche banyere mkpọsa a.)
2. Aịzaya 53:3 — A na-eleda ya anya, a jụkwara ya n'ebe ụmụ mmadụ nọ:
a) ma o meghepụghị ọnụ ya
b) site n'ihe otiti ya ka a gwọrọ anyị
c) nwoke nke oke iru ụjụ, nke matara ihe mgbu
3. Aịzaya 53:6 — Anyị niile dịka atụrụ efuola; onye ọ bụla anyị echigharịala n'ụzọ nke aka ya:
a) Onyenwe anyị ebokwasịla ya ajọ omume anyị niile
b) o bu mmehie ọtụtụ mmadụ
c) ma anyị lere ya anya dị ka onye Chineke tiri ihe, tigburu ya
4. Maịka 5:2 — ma site n'ime gị ka onye ga-abụ onye ọchịchị n'Izrel ga-esi pụta nye m:
a) alaeze ya agaghị enwe ọgwụgwụ
b) n'elu ocheeze Devid, na n'elu alaeze ya
c) onye ọpụpụ ya siworo n'oge ochie, site n'ebighị ebi
5. Ndị Galeshia 4:4 — Ma mgbe oge zuru ezu ruru:
a) Chineke zipụrụ Ọkpara ya, onye a mụrụ site n'aka nwaanyị
b) Mmụọ Nsọ ga-abịakwasị gị
c) ọ ga-azọpụta ndị ya n'aka mmehie ha
6. Jọn 1:14 — Okwu ahụ wee ghọọ anụ ahụ:
a) na Okwu ahụ nọnyeere Chineke
b) biri n'etiti anyị
c) ma na-enweghị ya, ọ dịghị ihe e mere
7. Jọn 5:39 — Chọpụta akwụkwọ nsọ; n'ihi na n'ime ha unu chere na unu nwere ndụ ebighị ebi:
a) na ndụ ahụ bụ ihe nke mmadụ
b) ha bụ ndị na-agba ama banyere m
c) mgbe ọ na-akọwara anyị akwụkwọ nsọ
AZỊZA: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-b
KA NCHỌPỤTA A SI GBASAA
Ụzọ dị iche: Jenesis 3:15, mkpụrụ nwanyị ahụ, na-emeghe ụzọ maka usoro ihe niile gbasara Mkpụrụ ahụ e kwere na nkwa. Usoro a na-agafe site n'aka Ebreham (Jenesis 22:18), gafere n'aka Devid (Abụ Ọma 132:11), a kpọkwa aha ya kpọmkwem na Galeshia 3:16.
OKWU ISI GRIIKI
Ndị a bụ okwu ndị bụ isi maka ọmụmụ ihe a. Pịa okwu ọ bụla e chọpụtara na amaokwu ndị dị n'elu iji hụ ihe ọ pụtara ebe a.
“Okwu” — G3056 logos — okwu; ihe ekwuru; ihe a kwuru; nkọwa echiche
Jọn amaghị amalite Oziọma Jọn site na ọmụmụ. Jọn na-amalite Oziọma Jọn tupu mmalite.
“biri” — G4637 skenoo — ịma ụlọ ikwu; ịma ụlọ ikwu; ibi na ụlọ ikwu
"Okwu ahụ ghọrọ anụ ahụ, biri n'etiti anyị." Amaokwu a na-akọwa Chineke bi n'ime anụ ahụ mmadụ dịka mmadụ si ebi n'ụlọ ikwu.
OKWU ISI HIBRU
“ihe ịtụnanya” — H6382 pele — ihe ịtụnanya; ihe dị ebube; ihe karịrị nghọta
