Padahn Paipel me Poahsoan — Rongamwahu en Sises Krais
PATOHWA TAPIADA
Onop wet kin idinih peidek ehu: ihs Sises? Kisin wet kin idawehn inou kan. Ladu men me kailongkihda oh sohpeikohng, me ntingdier mahs kowahlap mwohn lohplo. Serepein men me sohte tehnpesengki ohl me pahn neitikihda pwutak me adaneki Immanuel, "Koht rehtail." Kisin karis ehu me inoukihda ong lih o nan tuhke kan. Mwuhr, Mahsen me wialahr uduk, me karongorong oh kilangada oh sair. Inou kan me tepin pwarada. Mwuhr aramas me pwarada. Kisin wet kin wadek ira karos ni mahsen en Pwuhk Sarawi.
EISEK KAPWUKOU PWUKAT KAK SANGE SIMBOLONG:
1. Ihs me soukohp e lokaia duwen nan Aisaia 53, ohl me lokolok?
2. Ia kilel me Kaun-o ketin inoukihda, oh ia wehwehn mwaren Emmanuel?
3. Ia wasa Sises pein mahsanih me aramas emen en rapahki pwe en diar ih ie?
SANG KOMWI E PAHN PWARADO, IEI IH ME PAHN KAUN NAN ISREL --> A SAWASA ME TAPIADA SANG MASAMAS, SANG KOSOHKAMWAHU.
(Ei madamadau kan: Lepin lokaia ehu nan Maika 5:2 kin kolokol perpen mwomwohdiso pwoatet pwon. Kaun menet PWARADO sang nan kahnimw tikitik ehu. Pwarada sang nan kahnimw tikitik ehu iei tepin mehkot, wasa aramas emen kak alu lel. Ah PWARPWARADA sang mahs kohkohlahte, sang ni ahnsou soutuk. Pwarpwarada sang ni ahnsou soutuk sohte kin wia tepin mehkot. Maika koasoiadahr mehlel riau ko nan lepin lokaia ehute. Maika sohte kamwakelekeldi ehu rehn ira.)
1. LADU LOKOLOK — CHAPTER KASALEDA LOHPWU MWOHN LOHPWU KAN AR MIEHDA
E KASOHKALAHR SAPWELLIME NGEN LEL MEH + E WERIALANG ME DIPAN KAN --> E WAHDA DIPEN ME TOTO, OH KOASOANEDI PEKI SANSAL ONG ME DIPAN KAN.
(Ei madamadau kan: Wadek Aiseia 53:9 oh mwuhr Aiseia 53:10 pwurehng, nin duwen arail koasoandi. Aiseia 53:9 mahsanih me ladu men MEHLA oh seridi nan sousoun ohl kepwehpwe men. Aiseia 53:10 mahsanih me mwurin ngenen ladu wiawihda meirong ehu ong dihp, ladu men pahn KILANG kadaudokeo oh eh rahn akan pahn REIREILA. Mahsen riauwo sohte kak pwungpene ni duwen ohl emen me kin mihmihte mehla. Iasada wiawi ntingdier nan irelen Aiseia wet. Iasada wiawi ntingdier nan irelen wet mwohn sounpar 700 mwohn Iasada wiawi eh pweida.)
2. KILANG TOROHR, MWEKID LEKATAHIO — pelien nting en soukohp men, oh ohl emen nan werennansapw wadek ni ngil laud
Waiwa 8:32Nda ong meteikan↗A iet waja nan kijin likau o me a wadoker: Duen jip amen, me pakara wei, pwen kamela, o duen jippul, me kin nenenlata pan me kote jan wun a, iduen a jota kotin dauaja pajan jilan i. (33) A ni a karakarak a jolar pakadeikadar. A ij me pan kak kaweweda duen jau i kan? Pwe a ieiaj wijike janer jappa. (34) Jaumaj ap japen Pilipuj majani: I men poeki re omui, ij me jaukop katitiki met? Duen pein i de duen amen? (35) Pilipuj ap kotiki pajan au a, padaki on i ronamau en lejuj, tapiada nan kijin likau wet.
IHS ME SOUKOHP WET KOASOIA DUPENGKI? --> PILIP TAPIADA SANG NIN PWUHK SARAWI PWOATO, OH KALOHKI ONG IH IESUS.
(Ei madamadau kan me pein ei: Met peidek mehlel ehu, me idingkihda ni ngihl laud sang ohl emen me saikinte rong pasapengo. Peidekeo iei: ihs me soukohpo kin lokaiahki? Pasapengo kaidehn kupwuren pein Pilip. Pilip tapihada sang iren wehk pwoat me e ntingdier nan Aiseia 53. Pilip padahkihda Sises sang iren wehko. Wadawad en wahnpoaron kan pein irail duwen Aiseia 53 ntingdier ong kitail. Sohte emen anahne dodouki wadawad en wahnpoaron kan duwen Aiseia 53.)
3. E. IMMANUEL — KOHT MPATAT, SERI ME IPWIDI OH PWUTAK ME KISAKISALDA
(Ei madamadau kan: Mahsanih audepen doadoahk riau nan Aiseia 9:6. Doadoahk riau kan sohte wia doadoahk teieu. Doadoahk riau kan sohte mihmi ni audepe wet sang mwahn wiawi. Kisin seri men IPWIDI. Pwutak men KISAKISALONG. Ipwidi kin kawehwehda duwen kisin seri o eh ketido nan sampah. Kisakisalong kin kawehwehda dahme wiawihong Pwutak men me mihmier mahs. Met kitail pahn tehk mwar akan me kisakisalong kisin seri wet. Aiseia 9:6 sohte mahsanih me kisin seri pahn rasehng Koht manaman. Aiseia 9:6 mahsanih "mware pahn adaneki Koht Manaman." Mwar keieu nan listo, Kapwuriamwei, iei pele (H6382). Pele kin iang tepin lepin lokaia me Manoa alehdi nan Sounkopwung 13, ni ah peki mwar ehu ap sohte kak alehdi. Nan Aiseia 9:6, mware kisakisalong.)
NANPWUNGEN KADAUDOKOMW OH KADAUDOK EN LIHO --> E PAHN KAUWEHLA MONGIOMW, OH KOMW PAHN KAUWEHLA KIDIN NEHN.
(Ei lamalam pein ie: Koht ketin mahsanihong Senesis 3:15 ong sineik nan mwetuwelo, ni ahnsou me dihp pedolongehr nan sampah. Senesis 3:15 iei inou tepin en emen sounkomour nan Pwuhk Sarawi pwon. Tehk irair en ih meseinen kadaudok wet me mahsanih. Nan luhwen Pwuhk Sarawi, koasoandi en peneinei kin kohsang rehn ohl akan. Karasaras kan iei kadaudok en Eipraam oh kadaudok en Depit. Wasaht, pekehlek ehu, nan tepin mehkoaros, kadaudok me mahsanih iei kadaudok en LIH. Pil tehk lipoas riau nan iren wet, me sohte duwehte ehu me tohrohr. Kilin nehn en kadaudok en liho pahn ohla. Moangen sineiko pahn wesupeseng.)
2.Men Kalejia 4:4Nda ong meteikan↗A anjau lao leler, Kot ap kotin poronedo japwilim a Ol, me ipwidi jan ren li amen, ap mi pan kapun o. (5) Pwen kajaledoka ir ala, me mi pan kapun, pwe kitail en wiala japwilim a jeri.
KOHT KADARLA SAPWELLIME, IPWIDI SANG REN LIH EMEN --> PWEN KAPWUREPWURE IRAIL ME MI PWANGIN KAPUNG.
(Ei madamadau kan: Kalesia 4:4 mahsanih me Koht KETIN POKONLA sapwellime Ohl. Kalesia 4:4 mahsanih pil me Ohl me IPWIDIHSANG LIH EMEN. Ketin pokonla wet kileledi mahs nan lepin lokaia wet. Ipwidi wet kileledi kariau nan lepin lokaia wet. Koasoandi wet mie kesempwal. Aramas emen sohte kak pokondohsang wasa ehu ma aramas mwohno sohte tepin mie wasao mahs.)
5. SANSAL TOROP, WASA LEPIN OHTEHTE — kilel me inoupadahr, oh kilel me pweidahr
SEREPEIN MAKELEKEL MEN PAHN LISEHDA, OH NAITIKIHADA PWUTAK MEN, OH RE PAHN KIHONG MWARE IMMANUEL.
Matäuj 1:18Nda ong meteikan↗Nan iet duen Krijtuj a kotin ipwidier: Ni anjau me in a Maria kijin nin on Iojep, a diarokadar, me a lijeanekier Nen jaraui mon ara tu pena. (19) A a warok Iojep ol pun amen, ap jota men kanamenokala i, ap kupukupura, en rir muei jan i. (20) A ni a kotin madamadaue duen mepukat, kilan, tounlan en Kaun o pwara don i ni a aliman masani: lojep nain Dawin I koe, der majak, en ale om wurok Maria, pwe Nen jaraui me a liean kidar. (21) A pan kaipwiedi jeri ol amen, mo koe pan ki on mar a lejuj, pwe a pan dorela japwilim a aramaj akan jan nin dip arail. (22) Mepukat karoj wiauier, pwen pwaida me lokido jan Kaun ren jaukop o, me majani: (23) Kilan jeripein makelekel o pan lijeanda, ap kaipwiedi jeri ol amen, irail ari pan ki on mar aImanuel; iet wewe: Kot me kotin ioian kitail.
KE PAHN ADANEKI IESUS: PWEHKI E PAHN KOMOURAILA SAPWELLIME AROMAS KAN SANG DIPARail KAN --> RE PAHN ADANEKI EMMANUEL, IEI WEHWEHKI, KOHT IANG KITAIL.
(Ai lamalam pein ei: Wekpeseng nanpwungen ira kasoi riau iei mahn me e padahkihong kitail. Aiseia 7:14 mahsanih E (li) pahn kihong seri kisin mwar Immanuel. Madiu 1:23 mahsanih IREHLA pahn kihong seri kisin mwar Emmanuel. Nan sapwellimen Aiseia kasoi, nohno ehu me kin kihong nah seri mwar. Nan sapwellimen Madiu kasoi, aramas koaros me kin kihong Sises mwar. Madiu pil wia mehkot me sohte emen tounwerekih anahne en kaikaidih. Madiu uhdi oh kawehwehda mwaren seri ong tounwerek nan pein iren doaropwe en Madiu. Sohte emen tounwerek nan mwehin koaros kak sohte wehwehki dahme mwaren Emmanuel wehwehki. Emmanuel wehwehki Koht kin ketiket rehtail. Madiu pil sohte mahsanih ipwidien Sises kihong Madiu ememen kupwurokong sapwellimen Aiseia kokohp. Madiu mahsanih mepwukat koaros WIAWI pwehn sapwellimen Aiseia kokohp en PWARADA mehlel.)
1.Lukaj 1:31Nda ong meteikan↗A kilan, komui pan lijeanda o naitikeda jeri ol amen, a komui pan ki on mar a Iejuj. (32) Nan i me pan lapalap, o a pan maraneki Japwilim en Kaun lapalap, o Kaun Kot pan kotiki on i mol en jam a Dawid. (33) O a pan kakaunda kadaudok en Iakop kokolata, o japwilim a wei jota pan imwila. (34) Maria ap majani on tounlan o: Daduen mepukat pan kak wiaui, aki i jaja ol amen? (35) Tounlan o kotin japen majani on i: Nen jaraui pan kotin ti po omui o rojon en Kaun lapalap pan kipa komui di, i me jaraui o, me pan ipwi jan komui, pan marenki: Japwilim en Kot.
IA DUWEN MEND WET PAHN WIAWI, PWEHKI I SOHTE ESE OHL? --> MEN SARAWI EN KOMWI ME PAHN IPWIDI PAHN ADANEKI SAPWELLIMEN KOHT.
(Ei madamadau kan: Peidek en Mery nan Luk 1:34 iei peidek loalokong. Aramas akan kin peidek peidek ehu duwen me Mery peidek. Pasapeng me kohieng Mery kaidehn akamai ehu. Pasapeng me kohieng Mery iei kasalehda ehu duwen dahme Koht pahn wia. Tehk mwoalen nanmwarki me adaneki nan Luk 1:32: "mwoalen sahme David." Ih mwoal me lipilipil me Aisaia 9:7 mahsanih seri me pahn kaunda ih pwoatete. Ih peneineien nanmwarki me Melkahka 110 ntingihdi duwehn.)
6. G. MAHSEN ME WIALA PALIWAR — OH IA DUWEN AROMAS EN KAK DIAR IH
1.Ioanej 1:1Nda ong meteikan↗MAJAN kotier ni tapi o, a majan kotier ren Kot, a majan me udan Kot. (2) I me kotikot ren Kot ni tapi o. (3) I me dipijou karoj tapi kidar, o jota man meakot mia, me kaidin i kotin wiadar (4) Maur mi re a; o iei maur o marain en aramaj.
LEPIN LEPIN KAREPE GREK⚑ G3056 logos — Mahsen
MAJAN kotier ni tapi o + a majan kotier ren Kot + a majan me udan Kot --> I me dipijou karoj tapi kidar.
(Ei madamadau pein ie: Sohn 1:1 kihda mwomwohdiso silimen nan lepin lokaia ehu. Emenemen sang irail silimen anahne. Keieu, "Mahseno ket mie nin tapio." Mahsen, mwar ehu ong Sapwellimen Koht Ohl mwohn eh ale paliwar aramas, sohte tepin eh mie. Kariau, "Mahseno ieiang Koht." Mahsen sohte ehute mwar teieu ong Koht Sahmo, pwehki emen aramas sohte kak ieiang pein ih. Kesilimen, "Mahseno iei Koht." Mahsen sohte kisin dipwisou tikitik me kin uh limwahn Koht. Kihsang emen sang lepin mahsen silimen kan pahn wiahda lepin mahsen tohrohr sang lepin mahsen me Sohn ntingihdi.)
2.Ioanej 1:14Nda ong meteikan↗Majan me wia uduk ala okotikot re atail, o kitail kilaner a linan, linan dueta linan en leroj eu jan ren Jam o, me dir en mak melel.
REN WIAHDA ETI IMWEN KAUDOK --> PWEHN I KAK KAUSOAHNSANI NANPWUNGARAILA.
Ioanej 1:14Nda ong meteikan↗Majan me wia uduk ala okotikot re atail, o kitail kilaner a linan, linan dueta linan en leroj eu jan ren Jam o, me dir en mak melel.
MAHSENO WIALADA UHK, OH KOUSOAN NANPWUNGATAIL.
(Ei madamadau kan: lepin lokaia en Krihk me Sohn ketin doadoahngki ong "ketiket" nan Sohn 1:14 iei skenoo (G4637). Skenoo wehwehki en kauwada impwal oh kousoan loale. Nan mwehin mahs, Koht mahsanihong mehn Israel akan en kauwada impwal ehu pwe Koht en ketin kousoan nanpwungen mehn Israel kan. Mehn Israel kan ahpw kauwada impwal wet sang kilin mahn kan, tuhke, oh kohl (Eksodus 25:8). Nan Sohn 1:14, kilel wet pil pwarodo, ahpw impwalo wialahr paliweren aramas emen. Impwal en sapwtehn wet iei kilel en mahs ehu en mehlel me Sohn ketin kawehwehda. Impwalo mehn sapwtehn kasalehda mahso mehn tuwen kasalehiong paliwar en Sises Krais. Kadehde Kapw kin kasalehda impwal en sapwtehn wet nin duwen mota ehu, kilel ehu me kin kasalehiong Sises Krais, mwurin Kadehde Kapw eh kasalehda dahme mota wet kin kasalehiong. Sohn kin ketin mahsanih mehlel wet duwen paliwar en Sises Krais ni sansal nan Sohn 1:14.)
1.Men Koloje 1:15Nda ong meteikan↗I me kajale pan Kot, me jo janjal, me mejeni en audepa karoj. (16) Pwe karoj wiauiki i, karoj me mi nanlan o jappa, me janjal o me jo janjal, ma me poe kan, de jaumaj akan, de wei kan, de manaman akan, meakaroj wiauiki i o on i. (17) O i me kotikot mon meakaroj o meakaroj memaureki i.
IH ME WIAHDA MEHKOAROS + E MIE MWOHN MEHKOAROS --> SAPWELLIME MEHKOAROS KIN DADAUR.
2.Men Koloje 2:9Nda ong meteikan↗Pwe aude pan me udah Kot karoj kotikot re a, nan pein war a. (10) O komail me unjok kilar I, me tapwin wei karoj o manaman karoj.
REH IH DIREN EN KOHT DIPWISOU KOAROS MI NI PALIWEROW --> KUMWAIL UNSEKALAR REH.
8. G5. IADUWEN KE DIARADA IH — E KETIN MAHSANIHONG KITAIL WASA SE PAHN KILANG IE
Ioanej 5:39Nda ong meteikan↗Komail kin kalelapok nan kij in likau kan, pwe komail lamelame, me maur joutuk mi lole. Ari, iei irail, me kin kadede ia. (40) A komail kan ko don ia, pwe komail en aneki maur.
RAPARAPAKI KISIN LEPIN MASAN KAN --> IREHDA IRE KEIN ME KADEDEHDA IE.
(Ei lamalam pein ei: Sises mahsanihong met nan Sohn 5:39-40 ong ohl akan me ese Pwuhk Sarawi mwahusang met tohnsampah tohto ni ahnsowo. Ohl pwukat kak koasoiasang nan kapehd Pwuhk Sarawi. Sises ketin mahsanihong ohl pwukat me pwungen Pwuhk Sarawi pwon me irail poadidiong nan kapehd re kasalehda ih. Sises ketin mahsanihong ohl pwukat me re sohte pahn kohdohng reh pwe re en ale mour. Esehki mahsen en Pwuhk Sarawi kaidehn duwehte esehki tohnkapw me mahsen ko koasoia duwen ih. Sohte wasa teikan me aramas kak rapahki mour ie. Sises sohte mahsanih rapahki nan pepehm kan. Sises mahsanih rapahki nan Pwuhk Sarawi kan.)
1.Lukaj 24:25Nda ong meteikan↗A kotin majani on ira: O koma meid lolepon o pwand nan monion omail, en kamelele meakan, me jaukop akan kopadar. (26) Kaidin i, me udan Krijtuj en kalokolok ap kodalan a linan? (27) A ap kotin kawewe on ira kijin likau kan duen pein i, tapiada ni Mojej kokodo lel jaukop akan.
TAPIADA SANG MOSES OH SOUKOHP KOAROS --> E KAWEHWEHIONG IRAIL NI PWUHK SARAWI TEIKAN AR MEPWEHK KAN DUHDUEN PEIN IH.
2.Lukaj 24:32Nda ong meteikan↗Ira ap inda nan pun ara: Monion ata jota mokimokid ni a kotin mamajani on kita pon al o, ni a kotin kawewe on kita kijin likau kan?
3.Lukaj 24:44Nda ong meteikan↗A kotin majani on irail: I majan akan, me I ki on komail er, ni ai mimieta re omail, pwe karoj en pwaida, me intinidier duen nai nan kapun en Mojej, o jaukop akan, o pjalm akan. (45) I ap kotin kalolikoni irail, pwe ren dedeki kijin likau kai.
ni ai mimieta re omail, pwe karoj en pwaida, me intinidier duen nai nan kapun en Mojej, o jaukop akan, o pjalm akan --> I ap kotin kalolikoni irail.
(Ei madamadau kan: Luk 24:44-45 kin kihda pasapeng en peidek me onop wet pwon kin idihdih. Pasapeng wet kohsang nan silangin Sises, mwurin Sises ketin iasada sang nan sousou. Sises ketin kadaneki palimensapw siluh en Kaudiahl Mering: kosonned en Moses, soukohp akan, oh melkahka kan. Palimensapw siluh pwukat koaros iangahki wia Kaudiahl Mering pwon. Sises mahsanih me audepen Kaudiahl Mering pwon mie mepwehk loal duwen ih. Sises sohte mahsanih me ekei tehi kisehn Kaudiahl Mering mie mepwehk loal duwen ih. Sises ketin wiahda mehkoahiek riau ong sapwellime tohnpadahk kan. Sises ketin ritingada PUKEN KAUDIAHL ong tohnpadahk ko. Sises ketin ritingada PWEIN LOAL en tohnpadahk ko. Aramas emen anahne mepwoat riau pwukat. Aramas emen kak koledi Pwuhk Sarawi pwon nan pehnara oh ahpw pil anahne Sises en ketin ritingada mesen aramaso pwe en kilangada Sises loalen Pwuhk Sarawio. Wadek Pwuhk Sarawi. Peki rehn Sises en ketin ritingada Pwuhk Sarawi ong uhk. Usehla wadek Pwuhk Sarawi.)
KAIMWSEKLA
4.Ioanej I 1:1Nda ong meteikan↗ME kin mia jan ni tapi o, me je ronadar, me je kilan kier pein maj at, me je ududialer, o me pa at dokeer, iei majan en maur; (2) O maur janjaledar, o je kilaner, o kadede, o padaki on komail maur joutuk, me kotikot ren Jam, a ap janjal don kitail. (3) Me je kilaner, o roner, iei me je pil katitiki on komail, pwe komail en pil waroki on kit. A kitail waroki on Jam o Japwilim a Iejuj Krijtuj.
RONGADA + KILANGADA NI PWOAT MESEN + KILELEKILELDA + PEHT AT KOLKOLE --> IEI MOUR SOUEIMWIS WET, ME MIHMI REN SAHM, OH KASALEDIONG KITAIL.
(Ei madamadau kan: Sohn koasoanehdi kadaudaupen paliwar kan ni ah kupwurki nan 1 Sohn 1:1: rong, kilang, kanahieng kilang, oh sair kanaieki peht. Sohn sohte kin kawehwehda pepehm ehu de lamalam ehu. Sohn kawehwehda emen aramas me e kin iang tungoal mwenge. Ni lepin lokaia teieu, Sohn kahdaneki aramaso "mour soutuk me miher rehn Sahmo." Aramas me wahnpoaron ako sair kanaieki neirail peh iei ih me miher rehn Sahmo mwohn tepin mepwukat koaros. Ih met wehwehn koasoia pwon en 1 Sohn 1:1-3. Sohn ketin mahsanih me ih sounkadehde men ong koasoia wet, kaidehn me pahn wia lamalam ehu duwen ih.)
Sohn sohte tapihada sapwellime Rongamwahu ni ipwidi ehu. Sohn tapihada sapwellime Rongamwahu mwohn tapio.
“kousoan” — G4637 skenoo — en kauwada im impwal; en mih nan kahnimw; en kousoan nan im impwal
"Mahsen ohla wiahla uduk, oh ketiket nanpwungatail." Iren wet kin kawehwehda duwen Koht eh ketiket nan paliweren aramas rasehng aramas emen kin kousoan nan im impwal ehu.